Okuteekateeka omutima kwetaagisa

Kubanga tewali kituuka ku mutima wabula ekiva mu mutima, era tewali kifumita muntu ow’omunda wabula ekiva mu muntu ow’omunda omulamu.—William Penn

Ku makya nneemalidde nnyo ku kuteekateeka omutwe okusinga omutima. Eno ebadde ensobi yange enfunda nnyingi, era bulijjo mpulidde obubi bwayo, naddala mu kusaba. Kale gigolole, Ayi Mukama! Sumulula omutima gwange, nange ndibuulira.—Robert Murray McCheyne

Obubaka omuteekeddwamu omutwe okusinga omutima tebujja kutuuka ku bawuliriza na maanyi.—Richard Cecil

OKUSABA, n’amaanyi gaakwo ag’engeri ennyingi era agakola ku njuyi nnyingi, kuyamba akamwa okwogera amazima mu bujjuvu bwago ne mu ddembe lyago. Omubuulizi alina okusabirwa, omubuulizi akolebwa okusaba. Akamwa k’omubuulizi kalina okusabirwa; akamwa ke kalina okwasamizibwa n’okujjuzibwa okusaba. Akamwa akatukuvu kakolebwa okusaba, okusaba ennyo; akamwa ak’obuvumu kakolebwa okusaba, okusaba ennyo. Ekkanisa n’ensi, Katonda n’eggulu, biganyuddwa nnyo mu kamwa ka Pawulo; akamwa ka Pawulo kaafuna amaanyi gaako mu kusaba.

Okusaba nga kwa ngeri nnyingi, nga tekuliiko kkomo, nga kwa muwendo, era nga kuyamba nnyo omubuulizi mu ngeri nnyingi bwe zityo, mu bifo bingi bwe bityo, mu buli ngeri! Omugaso gwakwo gumu omunene gwe guno: kuyamba omutima gwe.

Okusaba kufuula omubuulizi omubuulizi ow’omutima. Okusaba kuteeka omutima gw’omubuulizi mu bubaka bw’omubuulizi; okusaba kuteeka obubaka bw’omubuulizi mu mutima gw’omubuulizi.

Omutima gwe gukola omubuulizi. Abantu ab’emitima eminene be babuulizi abakulu. Abantu ab’emitima emibi bayinza okukola akalungi akatono, naye kino tekitera kubaawo. Omupakasi n’omulala bayinza okuyamba endiga mu bifo ebimu, naye omusumba omulungi alina omutima gw’omusumba omulungi y’aliwa endiga omukisa era n’atuukiriza mu bujjuvu ekifo ky’omusumba.

Tusse nnyo essira ku kuteekateeka obubaka okutuusa lwe twerabidde ekintu ekikulu ekirina okuteekebwateekebwa—omutima. Omutima omuteeketeeke gusinga nnyo obubaka obuteekeddwateekeddwa. Omutima omuteeketeeke gujja kukola obubaka obuteekeddwateekeddwa.

Ebitabo bingi biwandiikiddwa nga biteekawo enkola n’obulungi bw’okukola obubaka, okutuusa lwe tukutte endowooza nti ebikondo bino eby’okuzimbirako bye kizimbe kyennyini. Omubuulizi omuto ayigiriziddwa okuteeka amaanyi ge gonna ku ngeri, ku buwoomi, ne ku bulungi bw’obubaka bwe ng’ekintu ekikoleddwa n’obukugu n’amagezi. Bwe tutyo tuleese mu bantu okwagala okubi, ne tuleetawo okuyaayaanira ebitone mu kifo ky’ekisa, obwogezi mu kifo ky’okutya Katonda, okwogera obulungi mu kifo ky’okubikkulirwa, ettutumu n’okwakaayakana mu kifo ky’obutukuvu. Olw’ekyo tufiiriddwa endowooza entuufu ey’okubuulira, tufiiriddwa amaanyi g’okubuulira, tufiiriddwa okulumirizibwa okw’amaanyi olw’ekibi, tufiiriddwa obumanyirivu obw’omuwendo mu by’omwoyo n’empisa z’Ekikristaayo ez’awaggulu, tufiiriddwa obuyinza ku muntu ow’omunda ne ku bulamu bw’abantu, obuva bulijjo mu kubuulira okw’amazima.

Tekyandibadde kituufu okugamba nti ababuulizi basoma nnyo. Abamu ku bo tebasoma n’akatono; abalala tebasoma kimala. Bangi tebasoma mu ngeri entuufu okweraga nga basiimibwa Katonda, nga bakozi. Naye ebbula lyaffe eddene si mu kukulaakulanya mutwe, wabula mu kukulaakulanya mutima; si bbula lya kumanya, wabula ebbula ly’obutukuvu lye kyonoonefu kyaffe eky’ennaku era ekirabika—si nti tumanyi nnyo, wabula nti tetufumiitiriza kimala ku Katonda ne ku kigambo kye, era tetutunula, tetusiiba, era tetusaba kimala. Omutima kye kiziyiza ekinene eri okubuulira kwaffe. Ebigambo ebijjudde amazima ag’obwakatonda bisanga emitima gyaffe nga tegibiyisa, ng’ebitayisa masannyalaze; bwe biziyizibwa, bigwa nga bisaliddwako era nga tebirina maanyi.

Okwegomba ebikulu, okwegomba okutenderezebwa n’ekifo, kuyinza okubuulira enjiri y’Oyo eyeetoowaza n’atafaayo ku kitiibwa kye, yeewaayo n’afuuka ng’omuddu? Ab’amalala, ab’ekyejo, abeeyagaliza bayinza okubuulira enjiri y’oyo eyali muwombeefu era omuteefu mu mutima? Omuntu ow’obusungu obwangu, ow’ekiruyi, eyeefaako yekka, omukakanyavu, ow’ensi, ayinza okubuulira enkola ejjudde okugumiikiriza, okwefiiriza, n’obukwatampola, era esaba mu ngeri etakyusibwa okweyawula ku bukyayi n’okukomererwa eri ensi? Omupakasi ow’ekifo kyokka, atalina mutima, akola butuukiriza mulimu, ayinza okubuulira enjiri esaba omusumba okuwaayo obulamu bwe olw’endiga? Omuntu ow’omululu, abala omusaala n’ensimbi, ayinza okubuulira enjiri okutuusa ng’amaze okusengejja omutima gwe era ng’asobola okwogera mu mwoyo gwa Kristo ne Pawulo, mu bigambo bya Wesley: “Mbiraba ng’ebisasiro n’ebikyafu; mbirinnyirira wansi w’ebigere byange; nze (naye si nze, wabula ekisa kya Katonda ekiri nange) mbitwala ng’ebitoomi eby’omu nguudo, sibyagala, sibinoonya?” Okubikkulirwa kwa Katonda tekwetaaga kitangaala kya magezi ga muntu, obulungi n’amaanyi g’okuyiga kw’omuntu, okwakaayakana kw’ebirowoozo by’omuntu, wadde amaanyi g’obwongo bw’omuntu okukuyooyoota oba okukuwa amaanyi; naye kwetaagisa ddala obwangu, obuwulize, obwetoowaze, n’okukkiriza kw’omutima gw’omwana omuto.

Kwe kwewaayo kuno n’okussa amagezi n’ebitone wansi w’amaanyi ag’obwakatonda era ag’omwoyo kwe kwafuula Pawulo atalina amwenkana mu batume. Kino kye kyawa Wesley amaanyi ge, ne kisimba emirimu gye mu byafaayo by’abantu. Kino kye kyawa Loyola amaanyi okuyimiriza amaanyi g’eddiini ya Katolika agaali gadda emabega.

Ekyetaago kyaffe ekinene kwe kuteekateeka omutima. Luther yakitwala ng’etteeka eritakyusika: “Asabye obulungi asomye bulungi.” Tetugamba nti abantu tebalina kulowooza na kukozesa magezi gaabwe; naye oyo y’alisinga okukozesa amagezi ge obulungi asinga okulabirira omutima gwe. Tetugamba nti ababuulizi tebasaanye kuba bayizi; naye tugamba nti okusoma kwabwe okukulu kusaanye kubeera Bayibuli, era asinga okusoma Bayibuli obulungi y’oyo akuumye omutima gwe okusinga byonna. Tetugamba nti omubuulizi tasaanye kumanya bantu, naye oyo y’alisinga okumanya obutonde bw’omuntu eyakka mu buziba n’ebikusike eby’omutima gwe yennyini. Tugamba nti wadde omukutu gw’okubuulira gwe magezi, ensulo yaagwo gwe mutima; oyinza okugaziya n’okuwanvuya omukutu, naye bw’otofaayo nnyo ku bulongoofu n’obuziba bw’ensulo, ojja kuba n’omukutu omukalu oba omucaafu. Tugamba nti kumpi buli muntu alina amagezi aga bulijjo alina okutegeera okumala okubuulira enjiri, naye batono nnyo abalina ekisa ekimala okukikola. Tugamba nti oyo eyalwanagana n’omutima gwe n’aguwangula; eyaguyigiriza obwetoowaze, okukkiriza, okwagala, amazima, okusaasira, okukwatirwa ekisa, n’obuvumu; asobola okufuka eby’obugagga eby’omutima ogutendekeddwa bwe gutyo, ng’ayita mu magezi ag’obusajja agajjudde amaanyi g’enjiri, ku muntu ow’omunda ow’abamuwuliriza—oyo y’aliba omubuulizi asinga okuba ow’amazima era asinga okubala ebibala mu maaso ga Mukama we.