Essuula 9 · eddakiika 6 ez’okusoma · eddakiika 7 ez’okuwuliriza
Awatali bwesimbu mu byonna, tewali kwegomba na kumu kulittibwa
Etteeka ery’awamu ery’okubiri — Awatali bwesimbu mu byonna mu kutta buli kwegomba, tewali kwegomba kwonna kulittibwa — Okutta ekibi okw’ekitundu bulijjo kuva mu nsibuko evundu — Okutawaanyizibwa okukemebwa okuva mu kwegomba emirundi mingi kubeera kukangavvula olw’obulagajjavu obulala.
2. Ensonga ey’okubiri gye njagala okuteekawo ku nsonga eno y’eno:—
Awatali bwesimbu n’obunyiikivu mu kugonda mu byonna, tewali kutta kwegomba kwonna okutawaanya kuyinza kufunibwa.
Eyasooka yali ekwata ku muntu; eno ekwata ku kintu kyennyini. Nja kunnyonnyolako katono ku nsonga eno.
Omuntu akizuula nti okwegomba okumu kumuleese mu mbeera gye nnayogeddeko emabega; kwa maanyi, kunywevu, kweyogeza, kumuwamba, kumutawaanya, kumuteganya, kumuggyako emirembe; tasobola kukugumiikiriza; kyava yeewaayo okukulwanyisa, n’asaba ku lwakwo, n’asinda wansi waakwo, n’ayaayaanira okununulwa: naye mu kiseera kye kimu, oboolyawo, mu mirimu emirala, — mu kussa ekimu ne Katonda buli kiseera, — mu kusoma, mu kusaba ne mu kufumiitiriza, — ne mu makubo amalala agatali ga ngeri y’emu n’okwegomba okumutawaanya, — aba mugayaavu era mulagajjavu. Omuntu oyo talowoozanga nti alituuka ku kutta okwegomba okumutawaanya. Eno mbeera etatera kubula kutuuka ku bantu mu lugendo lwabwe olw’oku nsi. Abayisirayiri, nga bawulira ekibi kyabwe, baasemberera Katonda n’obunyiikivu bungi n’okwesimba, nga basiiba era nga basaba (Isaaya 58): waliwo ebigambo bingi ebyogera ku bunyiikivu bwabwe mu mulimu ogwo, mu lunyiriri 2: “bannoonya buli lunaku era beegomba okumanya amakubo gange … Bambuuza ensala ennuŋŋamu, ne basanyukira Katonda okusembera gye bali.” Naye Katonda abigaana byonna. Okusiiba kwabwe ddagala eritasobola kubawonya, era ensonga eweebwa, mu nnyiriri 5–7, eri nti baali beerobozaamu omulimu ogwo gwokka. Baagufaako nnyo, naye mu mirimu emirala baali bagayaavu era abalagajjavu. Omuntu alina “ekiwundu ekikulukuta” (bwe kityo Ebyawandiikibwa bwe byogera) ekiva mu mbeera embi ey’omubiri gwe, gye yafuna olw’obutefuga n’emmere embi, ne bw’afuba n’obunyiikivu n’obukugu bwonna bw’ayinza okuwonya ekiwundu kye, bw’aleka embeera y’omubiri gwe gwonna nga mulwadde, okufuba kwe n’okutegana kwe kuliba kwa bwereere. Bwe kityo bwe kiriba eri oyo afuba okuziyiza omusaayi ogukulukuta ogw’ekibi n’obucaafu mu mwoyo gwe, naye nga tafaayo kyenkanyi ku mbeera ye yonna ey’omwoyo n’obulamu bwe obw’omunda. Kubanga, —
(1.) Okufuba kuno okw’okutta ekibi kuva mu nsibuko evundu, mu musingi omubi; n’olwekyo tekuliggwa bulungi. Ensibuko entuufu era ezikkirizibwa ez’okutta ekibi zirinnyonnyolwa oluvannyuma. Okukyawa ekibi olw’okuba kibi, so si olw’okuba kiruma oba kiteganya kyokka, n’okuwulira okwagala kwa Kristo ku musaalaba, bye biri wansi ku musingi gw’okutta ekibi kwonna okw’amazima okw’omwoyo. Kaakano, kya mazima nti ekyo kye njogerako kiva mu kwagala omuntu kw’eyagala yekka. Weeteekawo n’obunyiikivu bwonna n’okwesimba okutta okwegomba okumu oba ekibi ekimu; ensonga kiki? Kikuteganya, kikuggyeeko emirembe, kijjuza omutima gwo ennaku, n’okutawaana, n’okutya; tolina kiwummulo ku lwakyo. Weewaawo; naye, mukwano, walagajjalira okusaba oba okusoma; wabadde wa bwereere era mugayaavu mu mpisa zo mu bintu ebirala, ebitali bya ngeri y’emu n’okwegomba okukuteganya. Ebyo nabyo bibi era bya kabi nga ebyo by’osindira. Yesu Kristo yayiwa omusaayi gwe ne ku lwabyo. Lwaki tobilwanyisa nabyo? Singa okyawa ekibi olw’okuba kibi, buli kkubo ebbi, wandibadde weekuuma kyenkanyi ku buli kintu ekinakuwaza era ekiteganya Omwoyo wa Katonda, nga bwe weekuuma ku ekyo ekinakuwaza era ekiteganya omwoyo gwo. Kirabika lwatu nti olwanyisa ekibi olw’okutawaana kwo kw’okifunamu kwokka. Singa omuntu wo ow’omunda abadde mukkakkamu nakyo, wandikirese. Singa tekikuteganya, naawe tewandikiteganyizza. Kaakano, oyinza okulowooza nti Katonda aneegatta ku kufuba okw’obunnanfuusi ng’okwo, — nti Omwoyo we alijulira obukuusa n’obulimba bw’omwoyo gwo? Olowooza nti alikuwummuza ku ekyo ekikutawaanya, olyoke obeere wa ddembe okukola ekyo ekimunakuwaza kyenkanyi? Nedda. Katonda agamba nti, “Ono wuuno, singa awona okwegomba kuno sandimuwulirako nate; alwane nakwo, oba azikirira.” Omuntu yenna talowoozanga kukola mulimu gwe ye nga takola gwa Katonda. Omulimu gwa Katonda guli mu kugonda mu byonna; okuwona okutawaana okuliwo kaakano gwe mulimu gwabwe bokka. Kyova olaba ekigambo ky’omutume (2 Abakkolinso 7:1), “twetukuze mu buli kintu ekyonoona omubiri n’omwoyo, nga tutuukiriza obutukuvu mu kutya Katonda.” Bwe tuba twagala okukola ekintu kyonna, tuteekwa okukola byonna. N’olwekyo, ekikkirizibwa si kwe kulwanyisa n’amaanyi okwegomba kuno oba kuli kwokka, wabula embeera y’omutima ey’obwetoowaze mu byonna, ng’omuntu yeekuuma ku buli kibi era ng’afuba okutuukiriza buli mulimu.
(2.) Omanyi otya nti Katonda takkirizza kwegomba okukuteganyizza okufuna amaanyi mu ggwe n’obuyinza ku ggwe, okukukangavvula olw’obulagajjavu bwo obulala n’obubuguumirize bwo obwa bulijjo mu kutambula mu maaso ge; oba waakiri okukuzuukusa olowooze ku makubo go, olyoke okyuse ddala mu bujjuvu engeri gy’otambulamu naye?
Obukambwe n’obuyinza bw’okwegomba okumu bulijjo kibala era kiva mu kutambula okw’obulagajjavu n’obugayaavu mu byonna, era ekyo olw’ensonga bbiri:—
[1.] Ng’ekiva mu butonde bwakyo, bwe nnyinza okwogera bwe ntyo. Okwegomba, nga bwe nnalaga mu bufunze, kuli mu mutima gwa buli muntu, ne mu basinga obulungi, ng’akyali mulamu; era tolowooza nti Ebyawandiikibwa byogera bwereere nti kwa nkwe, kwa magezi amakalabakalaba, kwa bukuusa, — nti kusendasenda, kusikiriza, kulwana, kujeema. Omuntu bw’aba ng’akuuma n’obunyiikivu omutima gwe, gwe mulandira n’ensulo yaakwo, — bw’aba ng’akuuma omutima gwe okusinga byonna by’akuuma, kubanga y’ensulo y’obulamu n’okufa, — okwegomba kukala ne kufiira omwo. Naye bwe kuba nti, olw’obulagajjavu, kubutuka mu kkubo erimu, ne kufuna ekkubo okutuuka mu birowoozo nga kuyita mu byegombo, era okuva mu byo n’okubiyitamu oboolyawo ne kubutukira mu kibi eky’olwatu mu mpisa, amaanyi gaakwo gagenda mu kkubo eryo lye kuzudde, era mu kkubo eryo mwe kusinga okunyigiriza, okutuusa, nga kumaze okufuna ekkubo, lwe kuteganya era ne kutawaanya, era nga tekuziyizika mangu: bwe kityo, oboolyawo, omuntu ayinza okuwalirizibwa okumala ennaku ze zonna ng’alwana mu nnaku n’ekyo, olw’okwekuuma okw’amaanyi mu byonna, ekyandiziyiziddwa mangu.
[2.] Nga bwe nnagamba, Katonda emirundi mingi akukkiriza okusobola okukangavvula obulagajjavu bwaffe obulala: kubanga nga bw’akola ku bantu ababi, abawaayo eri ekibi kimu ng’omusango gw’ekirala, ekisinga obunene okubonereza ekitono, oba eri ekyo ekinaabanyweza ennyo era n’obukakafu olw’ekyo kye bandiyinzizza okununulibwako; bw’atyo ne ku babe, ayinza, era akola, okubaleka oluusi mu ndwadde ezibateganya, okuziyiza oba okuwonya ekibi ekirala. Bwe kityo omubaka wa Setaani bwe yasumululwa ku Pawulo, aleme “okugulumizibwa ennyo” olw’obungi bw’okubikkulirwa okw’omwoyo. Ekyo tekyali kukangavvula Peetero olw’obwesige bwe obutaliimu, okulekebwa ne yeegaana Mukama we? Kaakano, obanga eno ye mbeera y’okwegomba nga kuwangudde, nti Katonda emirundi mingi akukkiriza okuwangula bwe kutyo, waakiri okutulabula, n’okutwetoowaza, oboolyawo okutukangavvula n’okutubonereza olw’okutambula kwaffe okw’obugayaavu n’obulagajjavu mu byonna, kiyinzika ekiva okuggibwawo nga ensibuko esigadde, — okwegomba okumu okuttibwa nga engeri y’obulamu ey’awamu tetereezeddwa? N’olwekyo, oyo ayagala ddala, mu bujjuvu, era mu ngeri ekkirizibwa, okutta okwegomba kwonna okumuteganya, yeegendereze okubeera omunyiikivu kyenkanyi mu bitundu byonna eby’obuwulize, era amanye nti buli kwegomba, buli mulimu ogulagajjaliddwa, kizitoowerera Katonda, newaakubadde nga kimu kyokka kye kimuzitoowerera ye. Ng’obukuusa bukyabeera mu mutima okukkiriza obulagajjavu bwonna mu butafuba kutuuka mu byonna ku butuukirivu mu buwulize, omwoyo guba munafu, kubanga tegukkiriza kukkiriza kukola mulimu gwakwo gwonna; era gwefaako gwokka, kubanga gutunuulira nnyo okutawaana kw’ekibi okusinga obucaafu bwakyo n’omusango gwakyo; era gubeera bulijjo mu kunyiiza Katonda: n’olwekyo tegusaanidde kusuubira kuggwa kwonna okulungi mu mulimu gwonna ogw’omwoyo gwe gukola, n’okusingawo mu guno gwe tulowoozaako, ogwetaaga ensibuko endala n’embeera y’omwoyo endala okugutuukiriza.