Essuula 3 · eddakiika 15 ez’okusoma · eddakiika 19 ez’okuwuliriza
Obwetaavu bw’okutta ekibi: omulimu gw’abakkiriza abasinga obulungi
Ekiteeso ekikulu ku bwetaavu bw’okutta ekibi kireetebwa okukakasibwa — Okutta ekibi mulimu gw’abakkiriza abasinga obulungi, (Abakkolosaayi 3:5; 1 Abakkolinso 9:27) — Ekibi ekibeera mu ffe kibeerawo bulijjo; tewali kutuukirira mu bulamu buno, (Abafiripi 3:12; 1 Abakkolinso 13:12; 2 Peetero 3:18; Abaggalatiya 5:17), n’ebirala — Okukola kw’ekibi ekisigala mu bakkiriza, (Abaruumi 7:23; Yakobo 4:5; Abaebbulaniya 12:1) — Okubala kwakyo n’ekyo kye kigendererera — Buli kwegomba okubi kugenderera entikko mu ngeri yaakwo — Omwoyo n’obutonde obuggya biweebwa okulwanyisa ekibi ekibeera mu ffe, (Abaggalatiya 5:17; 2 Peetero 1:4, 5; Abaruumi 7:23) — Ebiva mu kulagajjalira okutta ekibi eby’entiisa, (Okubikkulirwa 3:2; Abaebbulaniya 3:13) — Omusingi ogusooka ogw’okwogera kwonna gukakasibwa bwe gutyo — Okubulwa omulimu guno kukungubagirwa.
Bwe mmaze okuzimba omusingi guno, okukakasa mu bufunze ebiggiddwamu ebikulu bye twogeddeko kujja kuntwala ku kye nsinga okugenderera, —
I. Nti abakkiriza abasinga obulungi, abaasumululwa ddala okuva mu buyinza bw’ekibi obusalira omusango, kibagwanidde naye okufuula omulimu gwabwe ennaku zaabwe zonna okutta obuyinza bw’ekibi ekibeera mu bo.
Bw’atyo omutume, (Abakkolosaayi 3:5), “Noolwekyo temufugibwa bikolwa byammwe eby’omubiri, byonna mubitte.” Ayogera n’ani? N’abo “mwazuukirira awamu ne Kristo,” (olunyiriri 1); abo “mwafa” wamu naye, (olunyiriri 3); abo Kristo be yali obulamu bwabwe, era abagambibwa nti “mulyoka mulabisibwa wamu naye mu kitiibwa,” (olunyiriri 4). Mutte; mukifuule omulimu gwammwe ogwa buli lunaku; mubeerenga ku gwo bulijjo nga mukyali balamu; temulekangayo lunaku na lumu omulimu guno; mubeerenga mutta ekibi oba kijja kubatta. Okubeera nti mwafa wamu ne Kristo mu butuufu bw’omulimu gwe, okubeera nti mwafuulibwa abalamu wamu naye, tekijja kubaggya ku mulimu guno. Era Omulokozi waffe atubuulira Kitaawe bw’akola buli ttabi eriri mu ye eribala ebibala, buli ttabi ery’amazima eddamu. “Alirongoosa lyeyongerenga okubala,” (Yokaana 15:2). Alisalira, era si lunaku lumu oba bbiri, wabula ng’ekyali ttabi mu nsi muno. Era omutume akubuulira kye yakolanga, (1 Abakkolinso 9:27), “Mbonereza omubiri gwange ne ngufuula omuddu wange.” “Nkikola,” bw’agamba, “buli lunaku; gwe mulimu gw’obulamu bwange: sigulekaayo; guno gwe mulimu gwange.” Era obanga guno gwe gwali omulimu gwa Pawulo, eyali agulumiziddwa okusukkiridde mu kisa, okubikkulirwa, mu by’asanyukamu, mu nkizo, ne mu kubudaabudibwa, okusinga ekigera ekya bulijjo eky’abakkiriza, tuyinza tutya okwesigamya okusonyiyibwa omulimu guno n’obuvunaanyizibwa buno nga tukyali mu nsi muno? Ensonga ezimu ez’ekyo ziyinza okuweebwa mu bufunze:—
1. Ekibi ekibeera mu ffe kibeerawo bulijjo nga tukyali mu nsi muno; n’olwekyo kirina okuttibwa bulijjo. Enkaayana ez’obwereere, ez’obusirusiru, era ez’obutamanya ez’abantu ku kukwata amateeka ga Katonda mu bujjuvu, ku kutuukirira mu bulamu buno, ku kufiira ddala ekibi mu bujjuvu, kaakano sizeeyingizaamu. Kirabika nnyo nti abantu abo ab’ebyo eby’omuzizo tebamanyangako kiki ekyetaagisa okukwata etteeka lyonna erimu erya Katonda, era bali wansi nnyo w’okutuukirira kw’emitendera, ne kiba nti tebatuukangako ku kutuukirira kw’ebitundu mu buwulize, oba obuwulize mu byonna mu mazima. N’olwekyo, bangi mu nnaku zaffe aboogedde ku kutuukirira babadde n’amagezi okusingawo, ne bagamba nti kuli mu butamanya njawulo wakati w’ekirungi n’ekibi. Si nti batuukiridde mu bintu bye tuyita ebirungi, wabula nti byonna bye bimu gye bali, era entikko y’obubi kwe kutuukirira kwabwe. Abalala abaazuula ekkubo eriggya eridda eyo, nga beegaana ekibi eky’obuzaaliranwa ekibeera mu ffe, era nga bakkakkanya obw’omwoyo bw’etteeka lya Katonda okutuukana n’emitima gy’abantu egy’omubiri, nga bwe beeyolese ekimala nti tebamanyi bulamu bwa Kristo n’amaanyi gaabwo mu bakkiriza, bwe batyo bagunjizzaawo obutuukirivu obuggya enjiri bw’etemanyi, nga beegulumiza bwereere olw’ebirowoozo byabwe eby’omubiri. Ffe abatayaŋŋanga kuba ba magezi okusinga ebyo ebyawandiikibwa, newaakubadde okwenyumiriza mu bulamu bw’abantu abalala olw’ebyo Katonda by’atatukoledde, tugamba nti ekibi ekibeera mu ffe kiba kiramu mu ffe, mu kigera n’omutendera ogumu, nga tukyali mu nsi muno. Tetwaŋŋanga kwogera ng’abagamba nti “mmaze okufuna oba nti mmaze okutuukirira,” (Abafiripi 3:12). “Omuntu waffe ow’omunda adda buggya bulijjo” nga tukyali balamu wano, (2 Abakkolinso 4:16); era ng’okuzzibwa obuggya kw’omuntu omuggya bwe kuli, n’okwonooneka n’okuvunda kw’ow’edda bwe kuli. Nga tukyali wano, “mmanyiiko kitundu butundu,” (1 Abakkolinso 13:12), nga tulina ekizikiza ekisigaddewo ekirina okuggibwawo mpolampola nga tuyita mu kukula “mu kutegeera Mukama waffe era Omulokozi waffe Yesu Kristo,” (2 Peetero 3:18); era “okwegomba kw’omubiri kulwanagana n’Omwoyo … mulemenga okukola bye mwagala,” (Abaggalatiya 5:17): era n’olwekyo tulina ebbula mu buwulize bwaffe ne mu kutegeera kwaffe, (1 Yokaana 1:8). Tuli mu “mubiri guno ogugenda okufa,” (Abaruumi 7:24); mwe tutalokolebwa okuggyako olw’okufa kw’emibiri gyaffe, (Abafiripi 3:21). Kaakano, olw’okuba omulimu gwaffe kwe kutta, okubeera nga tutta ekibi nga kikyali mu ffe, tulina okubeera mu mulimu. Oyo alagiddwa okutta omulabe, bw’alekera awo okukuba ng’omulabe tannalekera awo kubeera mulamu, akola kitundu bukola ku mulimu gwe, (Abaggalatiya 6:9; Abaebbulaniya 12:1; 2 Abakkolinso 7:1).
2. Ekibi tekikoma ku kusigala mu ffe, wabula era kikyali kikola, nga kikyafuba okuzaala ebikolwa by’omubiri. Ekibi bwe kitulekera awo, naffe tuyinza okukirekera awo; naye ng’ekibi bwe kitabeera kisirifu nnyo okusinga bwe kirabika ng’ekisinga okusirika, era amazzi gaakyo emirundi egisinga gaba mawanvu nga gateredde, bwe zityo n’enteekateeka zaffe okukirwanyisa zirina okuba ez’amaanyi mu biseera byonna ne mu mbeera zonna, ne we wasinga okuba nga tewali kwekengera. Ekibi tekikoma ku kubeera mu ffe, wabula mu bitundu byaffe mulimu “amateeka ag’enjawulo nga gawakana n’etteeka lya Katonda amagezi gange ge limanyi,” (Abaruumi 7:23); era omwoyo ogubeera mu ffe gwegomba n’obuggya, (Yakobo 4:5). Kiri mu mulimu ogutakoma bulijjo; “okwegomba kw’omubiri kulwanagana n’Omwoyo,” (Abaggalatiya 5:17); okwegomba okubi kukyakema era kukyafunyisa olubuto lw’ekibi, (Yakobo 1:14); mu buli kikolwa eky’empisa kiba bulijjo nga kitusika eri obubi, oba nga kitulemesa ekirungi, oba nga kitabulatabula omwoyo okuguggya mu kussa ekimu ne Katonda. Kitusika eri obubi. “Ekibi kye saagala kye nkola,” bw’agamba omutume, (Abaruumi 7:19). Ekyo kiva wa? Kubanga, “Mu nze,” (kwe kugamba, mu mubiri gwange) “temuli kalungi n’akamu.” Era kitulemesa ekirungi: “Ekirungi kye njagala okukola si kye nkola,” (olunyiriri 19); — “Olw’ensonga y’emu, oba sikikola, oba sikikola nga bwe kingwanira; ebintu byange byonna ebitukuvu nga byonoonebwa ekibi kino.” “Okwegomba kw’omubiri kulwanagana n’Omwoyo … mulemenga okukola bye mwagala,” (Abaggalatiya 5:17). Era kitabulatabula omwoyo gwaffe, era kye kiva kiyitibwa “Ekibi ekitwesibako amangu,” (Abaebbulaniya 12:1); era olw’ensonga eyo omutume kwe yeemulugunyiza ennyo bw’atyo, (Abaruumi 7). Bwe kityo ekibi kiba bulijjo nga kikola, bulijjo nga kifunyisa olubuto, bulijjo nga kisendasenda era nga kikema. Ani ayinza okugamba nti yali akoze ekintu kyonna ne Katonda oba ku lwa Katonda, ekibi ekibeera mu ffe ne kitabaako kye kikola okwonoona kye yakola? Era omulimu guno kijja kugukola, okusinga oba okukendeera, ennaku zaffe zonna. Kale, obanga ekibi kinaabeeranga kikola bulijjo, ffe bwe tutaabeerenga batta kibi bulijjo, tuli bitonde ebibuze. Oyo ayimirira obuyimirizi n’aleka abalabe be okumukuba emirundi n’emirundi nga tabalwanyisa, ddala ajja kuwangulwa ku nkomerero. Obanga ekibi kya bukujjukujju, kitunula, kya maanyi, era bulijjo kiri ku mulimu gw’okutta emmeeme zaffe, ate ffe ne tuba bagayaavu, abalagajjavu, abasirusiru mu kugenda okukizikiriza, tuyinza okusuubira ekiriva mu kyo eky’essanyu? Tewali lunaku ekibi lwe kitawangula oba ne kiwangulwa, lwe kitasinza oba ne kisinzibwa; era bwe kiriba bwe kityo nga tukyali balamu mu nsi muno.
Nja kusonyiwa omulimu guno oyo asobola okuleeta ekibi mu kukkaanya, okuyimiriza okulwana mu lutalo luno; obanga kinaamusonyiwa olunaku lumu lwokka, mu mulimu gumu gwokka (kasita aba omuntu amanyi obw’omwoyo bw’obuwulize n’obukujjukujju bw’ekibi), ka agambe emmeeme ye, ku mulimu guno, nti “Emmeeme, … Wummula.” Abatukuvu, emmeeme zaabwe ezeegomba okulokolebwa okuva mu bujeemu bwakyo obutabulatabula, bamanyi nti tewali bukuumi okukirwanyisa okuggyako mu lutalo olutakoma.
3. Ekibi tekijja kukoma ku kufuba, kukola, kujeema, kutawaanya, kutabulatabula, wabula bwe kirekebwa, bwe kitattibwa bulijjo, kijja kuzaala ebibi ebinene, ebikolimiddwa, ebiswaza, ebizikiriza emmeeme. Omutume atubuulira emirimu gyakyo n’ebibala byakyo bwe biri, (Abaggalatiya 5:19-21), “Ebikolwa by’omubiri bya lwatu, bye bino: obwenzi, obukaba, obugwenyufu, okusinza bakatonda abalala, obufumu, obulabe, okuyomba, obuggya, obusungu, okwekuluntaza, okweyawula, okwesalamu, ettima, obutamiivu, ebinyumu, n’ebirala ebiri ng’ebyo.” Mumanyi kye kyakola mu Dawudi n’abalala abawerako. Ekibi bulijjo kigenderera entikko; buli lwe kisituka okukema oba okusendasenda, singa kirekebwa okugenda nga bwe kyagala, kyandituuse ku kibi ekisingirayo ddala mu ngeri eyo. Buli kirowoozo ekitali kirongoofu oba okutunula kwandibadde bwenzi singa kyali kisobola; buli kwegomba okw’omululu kwandibadde kunyigiriza, buli kirowoozo eky’obutakkiriza kyandibadde kugaana nti Katonda taliiyo, singa kyandikuze okutuuka ku ntikko yaakyo. Abantu bayinza okutuuka awali nti ekibi tekiwulirwa nga kyogera kigambo kiswaza mu mitima gyabwe, — kwe kugamba, nga kikubiriza ekibi ekinene nga kirina ekiswaza mu kamwa kaakyo; naye buli kusituka kw’okwegomba okubi, singa kwandirekeddwa okugenda nga bwe kwagala, kwanditutte ku ntikko y’obukozi bw’ebibi: kiri ng’entaana, etakkuta. Era wano we wali omugabo ogutali mutono ogw’obulimba bw’ekibi, mwe kiwangulira okukakanyaza abantu, ne kubatwala mu kuzikirira kwabwe, (Abaebbulaniya 3:13), — kiba ng’ekyewombeefu, mu ntandikwa zaakyo ne mu bye kisooka okuteesa, naye bwe kimala okufuna we kiteeka ekigere mu mutima olw’ebyo, kinyweza bulijjo ettaka lye kifunye, era kinyigiriza okweyongerayo mu mitendera emirala mu ngeri y’emu. Okukola kuno okuggya n’okusindika mu maaso kuleetera emmeeme obutafaayo nnyo ku kugwa okuva ku Katonda kwe kumaze okutandika; erowooza nti byonna biri bulungi ekigero kasita tewali kweyongerayo; era emmeeme nga bw’efuulibwa obutawulira kibi kyonna, — kwe kugamba, mu ngeri enjiri gy’eyagala, — bw’etyo bw’ekakanyazibwa: naye ekibi kikyanyigiriza mu maaso, kubanga tekirina nsalo okuggyako okuleka Katonda ddala n’okumulwanyisa; okuba nti kigenda kikula mpolampola okutuuka ku ntikko yaakyo, nga kinyweza ettaka lye kifunye olw’obukakanyavu, tekiva mu butonde bwakyo, wabula mu bulimba bwakyo. Kaakano tewali kiyinza kuziyiza kino okuggyako okutta ekibi; kwe kukaza ekikolo era kwe kukuba omutwe gw’ekibi buli ssaawa, ne kiba nti buli kye kigenderera kiremesebwa. Tewali mutukuvu asinga obulungi mu nsi, singa yandirese omulimu guno, ataandigudde mu bibi ebikolimiddwa bingi ng’omuntu yenna ow’engeri ye bwe yali agudde.
4. Eno y’emu ku nsonga enkulu lwaki Omwoyo n’obutonde obuggya byatuweebwa, — tulyoke tubeere n’ensibuko munda mu ffe ey’okulwanyisa ekibi n’okwegomba okubi. “Okwegomba kw’omubiri kulwanagana n’Omwoyo.” Kale! Kati olwo? Kubanga, “N’Omwoyo n’alwanagana n’omubiri,” (Abaggalatiya 5:17). Waliwo okwagala mu Mwoyo, oba mu butonde obuggya obw’omwoyo, okulwanyisa omubiri, nga bwe kuli ne mu mubiri okulwanyisa Omwoyo: bwe kiri ne mu (2 Peetero 1:4, 5). Okugabana kwaffe ku butonde bw’obwakatonda kwe kutuwonya obugwagwa obuli mu nsi olw’okwegomba okubi; era, (Abaruumi 7:23), waliwo etteeka ly’amagezi, nga bwe waliwo n’etteeka ly’ebitundu. Kaakano kino, okusooka, kye kintu ekisinga obutali bwenkanya n’obutaba na magezi mu nsi, abalwanyi babiri bwe baba balwana, okusiba omu n’okumuziyiza okukola ky’asobola kyonna, n’oleka omulala eddembe okumufumita nga bw’ayagala; era, okwokubiri, kye kintu ekisinga obusirusiru mu nsi okusiba oyo atulwanirira ku lw’embeera yaffe ey’olubeerera, [obulokozi?] n’oleka oyo anoonya era agezaako n’amaanyi okutuzikiriza emirembe gyonna. Olutalo luli ku lw’obulamu bwaffe n’emmeeme zaffe. Obutakozesa buli lunaku Omwoyo n’obutonde obuggya okutta ekibi, kwe kulagajjalira obuyambi obwo obulungi ennyo Katonda bw’atuwadde okulwanyisa omulabe waffe asinga obukambwe. Bwe tulagajjalira okukozesa bye tufunye, Katonda ayinza mu bwenkanya okuziyiza omukono gwe okutuwa ebisingawo. Ebisa bye, n’ebirabo bye, tubiweebwa okubikozesa, okubikolamu, n’okubisuubulamu. Obutatta kibi buli lunaku, kwe kwonoona eri obulungi, obusaasizi, amagezi, ekisa, n’okwagala kwa Katonda, eyatuwa ensibuko ey’okukikola.
5. Obulagajjavu mu mulimu guno busuula emmeeme mu mbeera ekontana ddala n’eyo omutume gy’agamba nti yali erimu, (2 Abakkolinso 4:16), “Newaakubadde ng’emibiri gyaffe gifa, naye omuntu waffe ow’omunda adda buggya bulijjo.” Mu bano omuntu ow’omunda y’azikirira, n’ow’okungulu n’azzibwa obuggya buli lunaku. Ekibi kiba ng’ennyumba ya Dawudi, n’ekisa ng’ennyumba ya Sawulo. Okukozesebwa n’okuwangula bye bintu ebibiri ebikulu ebiriisa ekisa mu mutima; bwe kirekebwa nga kigalamidde, kiwotoka era kiggwaawo: ebintu byakyo bitera okufa, (Okubikkulirwa 3:2); era ekibi kifuna ettaka okutuuka ku kukakanyaza omutima, (Abaebbulaniya 3:13). Kino kye ngenderera: olw’okulekayo omulimu guno ekisa kiwotoka, okwegomba okubi kukulaakulana, n’embeera y’omutima yeeyongera okwonooneka; era Mukama amanyi ebivuddemu eby’entiisa n’eby’akabi bye bireese mu bangi. Ekibi bwe kifuna obuwanguzi obunene olw’okulagajjalira okutta ekibi, kimenya amagumba g’emmeeme, (Zabbuli 31:10; 51:8), ne kifuula omuntu omunafu, omulwadde, ali kumpi kufa, (Zabbuli 38:3-5), n’atasobola kuyimusa maaso, (Zabbuli 40:12; Isaaya 33:24); era ebitonde ebinaku bwe bikkiriza okukubibwa ekikonde ku kikonde, ekiwundu ku kiwundu, okuwangulwa ku kuwangulwa, ne bitezuukusa okulwana n’amaanyi, biyinza okusuubira ekirala kyonna okuggyako okukakanyazibwa olw’obulimba bw’ekibi, n’emmeeme zaabwe okufuluma omusaayi okutuusa okufa? (2 Yokaana 8). Ddala, kintu kya nnaku okulowooza ku bivaamu eby’entiisa eby’obulagajjavu buno, ebiri mu maaso gaffe buli lunaku. Tetulaba abo be twamanya nga Bakristaayo abeetoowaze, ab’omutima ogusaanuuka era ogumenyese, abeegendereza era abatya okunyiiza, abanyiikivu ku lwa Katonda n’amakubo ge gonna, Ssabbiiti ze n’ebiragiro bye, nga bafuuse, olw’okulagajjalira okutunula ku mulimu guno, ab’ensi, ab’omubiri, abannyogovu, abasunguwavu, abakkiriziganya n’abantu b’ensi n’ebintu by’ensi, ne kiswaza eddiini era ne kikema nnyo abo ababamanyi? Amazima gali nti, olw’okuteeka okutta ekibi mu mbeera y’omwoyo enkakanyavu, eya kalumanywera, emirundi egisinga ey’ensi, ey’amateeka, ey’okusalira abalala omusango, ey’okusalira ku ludda, egendera wamu n’obusungu, obuggya, ettima, amalala, ku ludda olumu, n’okwefuula eddembe, ekisa, n’ebirala bye simanyi, ku ludda olulala, okutta ekibi okw’amazima okw’enjiri kumpi kubuze mu ffe: ku kino tujja kwogera oluvannyuma.
6. Mulimu gwaffe okubeera “nga tutuukiriza obutukuvu mu kutya Katonda,” (2 Abakkolinso 7:1); okubeera mu “okukula mu kisa” buli lunaku, (1 Peetero 2:2; 2 Peetero 3:18); okubeera nga “omuntu waffe ow’omunda adda buggya bulijjo,” (2 Abakkolinso 4:16). Kaakano, kino tekiyinza kukolebwa awatali kutta kibi buli lunaku. Ekibi kiteeka amaanyi gaakyo okulwanyisa buli kikolwa eky’obutukuvu, era n’okulwanyisa buli mutendera gwe tukulamu. Omuntu oyo talowoozanga nti alina ky’agenda mu maaso mu butukuvu, atalinnyirira okwegomba kwe okubi nga kugalamidde wansi. Oyo atatta kibi mu ngeri eno tatambula ddaala lyonna eri enkomerero y’olugendo lwe. Oyo atasanga kukontana okuva gye kiri, era ateefuba mu buli nsonga okukitta, ali mu mirembe nakyo, tafa gye kiri.
Kale guno gwe musingi ogusooka ogw’awamu ogw’okwogera kwaffe okuddako: Newaakubadde waliwo okutta okw’omuwendo, bwe nnyinza okwogera bwe ntyo, okw’ekibi kyonna na buli kibi ku musaalaba gwa Kristo; newaakubadde waliwo omusingi ogw’amazima ogw’okutta ekibi mu byonna ogwazimbibwa mu kukyuka kwaffe okusooka, olw’okulumirizibwa olw’ekibi, okwetoowaza olw’ekibi, n’okusimbibwa kw’ensibuko empya ekikontana era ekikizikiriza; — naye ekibi kisigala bwe kityo, kikola bwe kityo era kitawaana bwe kityo mu bakkiriza abasinga obulungi, nga bakyali balamu mu nsi muno, ne kiba nti okukitta buli lunaku obutakoma kuli ku bo ennaku zaabwe zonna. Nga sinnagenda ku kulowooza ku musingi oguddako, sisobola butakungubaga mu kkubo ku beeyatula eddiini bangi ab’ennaku zino, abaali basuubirwa okuzaala ebibala ebinene era ebyeyoleka eby’okutta ekibi, naye nga tebalina na bikoola byakwo. Ddala, omusana omungi gwagwiridde abantu b’omulembe guno, era wamu nagwo ebirabo eby’omwoyo bingi ne biweebwa, ebyo, wamu n’ensonga endala, bigaziyizza nnyo ensalo z’abeeyatula eddiini n’okwatula eddiini; bo n’okwatula kwabwe byeyongedde nnyo era ne bikulaakulana. N’olwekyo waliwo oluyoogaano lw’eddiini n’emirimu gy’eddiini mu buli nsonda, okubuulira okungi ennyo, — era si mu ngeri ey’amakamaka, ennyangu, etaliimu, era ey’obwereere, nga bwe kyali edda, wabula nga kituukana bulungi n’ekirabo eky’omwoyo, — ne kiba nti bw’onoopima omuwendo gw’abakkiriza olw’omusana, ebirabo, n’okwatula, ekkanisa eyinza okuba n’ensonga okugamba nti, “Ani eyanzaalira abaana bano bonna?” Naye kaakano bw’onoobapima olw’ekisa kino ekinene ekyawula Abakristaayo, oboolyawo onoosanga omuwendo gwabwe tegweyongedde nnyo bwe gutyo. Ali ludda wa oyo eyeeyatula eddiini, akyuse olw’ennaku zino ez’omusana, era ayogera era eyeeyatula mu ngeri ey’obw’omwoyo abatono mu nnaku ez’edda gye baali bamanyi, mu kigera kyonna (sijja kubasalira musango, naye oboolyawo nga beenyumiriza mu ebyo Mukama by’akoze mu bo), atalaga bubonero bwa mutima ogutattibwamu kibi mu ngeri ey’ennaku? Obanga okwonoona obudde mu bwereere, obugayaavu, obutagasa mu bifo by’abantu, obuggya, okuyomba, obutakkaanya, okuvuganya, obusungu, amalala, okwagala ensi, okwefaako ffekka, (1 Abakkolinso 1), bye bubonero bw’Abakristaayo, tubirina ku ffe era wakati mu ffe mu bungi. Era obanga bwe kiri bwe kityo eri abo abalina omusana mungi, era nga, bwe tusuubira, gwa kulokola, tunaagamba ki ku bamu abaagala okutwalibwa ng’abeddiini naye nga banyooma omusana gw’enjiri, era ku mulimu gwe tulimu, tebamanyiiko kirala okuggyako ekyo ekiri mu bantu okwegaana ebimu ku by’okungulu bye basanyukamu oluusi, nga lino lye limu ku matabi ag’okungulu ennyo agaakwo, naye era kye batera obutakola? Mukama omulungi atume omwoyo ogw’okutta ekibi awonye endwadde zaffe, bwe kitaba ekyo tuli mu mbeera ya nnaku!
Waliwo ebibi bibiri ebigoberera ddala buli eyeeyatula eddiini atattanga kibi; — ekisooka, mu ye yennyini; ekirala, ku balala:—
1. Mu ye yennyini. K’yeefuule nga bw’ayagala, alina ebirowoozo ebitono ku kibi; waakiri, ku bibi eby’obunafu obwa buli lunaku. Ekikolo ky’obulamu obutattibwamu kibi kwe kumira ekibi awatali bukaawu mu mutima. Omuntu bw’amala okunyweza ebirowoozo bye ku ngeri ey’okutegeera ekisa n’okusaasira, n’asobola, awatali bukaawu, okumira n’okugaaya ebibi bya buli lunaku, omuntu oyo ali ku lubalama ddala olw’okufuula ekisa kya Katonda obukaba, n’okukakanyazibwa olw’obulimba bw’ekibi. Era tewali bujulizi businga bwa mutima mulimba era omuvundu mu nsi okusinga okukola omulimu ogwo. Okukozesa omusaayi gwa Kristo, oguweebwa okutunaazaako ekibi, (1 Yokaana 1:7; Tito 2:14); okugulumizibwa kwa Kristo, okutuwa okwenenya, (Ebikolwa by’Abatume 5:31); okuyigiriza kw’ekisa, okutuyigiriza okuleka obutatya Katonda bwonna, (Tito 2:11, 12), okuwagira ekibi, bujeemu obunaamenya amagumba ku nkomerero. Mu mulyango guno abasinga obungi ku beeyatula eddiini abaavaako mu nnaku zino ze tulimu mwe baayita okutuvaako. Okumala akaseera, abasinga obungi baali wansi w’okulumirizibwa; okwo kwabakuumiranga ku mirimu gy’eddiini, ne kubaleeta mu kwatula eddiini; bwe batyo ne “bategeera Mukama waffe era Omulokozi waffe Yesu Kristo, ne badduka okuva mu bintu ebyo eby’ensi ebyonoona,” (2 Peetero 2:20): naye bwe baamala okumanya enjigiriza y’enjiri, ne bakoowa emirimu gy’eddiini, gye bataalina nsibuko yaago munda, ne batandika okwekkiriza obulagajjavu obw’engeri nnyingi nga beekwasa enjigiriza y’ekisa. Kaakano, ekibi kino bwe kyamala okubakwata, ne bagwa mangu mu kuzikirira.
2. Ku balala. Kibaleetera akabi mu ngeri bbiri:—
(1.) Kibakakanyaza, nga kibazaalamu endowooza nti bali mu mbeera ennungi ng’abeeyatula eddiini abasinga obulungi. Buli kye babalabamu kiba kyonoonese nnyo olw’obutabaamu kutta kibi kuno, ne kiba nti tekirina mugaso gye bali. Balina obunyiikivu ku lw’eddiini; naye bugenda wamu n’obutagumiikiriza n’obutaba na butuukirivu mu byonna. Beegaana obwononyi bw’ebintu, naye nga baagala ensi; beeyawula ku nsi, naye nga babeerawo ku lwabwe bokka ddala, nga tebafaayo kulaga kisa mu nsi; oba boogera eby’omwoyo, naye nga batambuza obulamu obutaliimu; boogera ku kussa ekimu ne Katonda, naye nga bafaanana ensi mu ngeri zonna; beenyumiriza mu kusonyiyibwa ebibi, naye nga tebasonyiwa balala. Era ebitonde ebinaku bikakanyaza emitima gyabyo mu butazaalibwa buggya nga byesigama ku birowoozo ng’ebyo.
(2.) Babalimbalimba, nga babakkirizisa nti bwe banaatuuka ku mbeera yaabwe, kinaaba bulungi gye bali; era bwe kityo kifuuka kyangu okubeera n’ekikemo ekinene eky’okumanyibwa mu by’eddiini eky’okumeggana nakyo, ate nga bayinza okubasukkuluma ennyo mu ebyo ebirabika mu bo, naye ne batatuuka ku bulamu obutaggwaawo. Naye ku bintu bino n’ebibi byonna eby’okutambula nga totta kibi, tujja kwogera oluvannyuma.