Ekyama ky’Okusaba Okuddibwamu

“Buli kye munaasabanga, mukkirize nti mukiweereddwa, era kinaabanga bwe kityo gye muli.”—Makko 11:24.

Wano tulina mu bufunze okuyigiriza kwa Mukama waffe Yesu ku kusaba. Tewali kintu kiyinza kutuyamba nnyo okutegeera ekibi ky’obugayaavu bwaffe mu kusaba, okuzuula ensibuko zaakyo, n’okutuwa obuvumu okusuubira okununulibwa okujjuvu, okusinga okwekenneenya n’obwegendereza okuyigiriza okwo, n’oluvannyuma okukwaniriza mu kukkiriza. Gye tukoma okuyingira n’omutima gwaffe gwonna mu ndowooza ya Mukama waffe ow’omukisa, ne tumalirira okulowooza obulowooza ku kusaba nga ye bwe yakulowoozangako, ebigambo bye gye bikoma okubeera mu ffe ng’ensigo ennamu. Bijja kumera bibale mu ffe ebibala byabyo,—obulamu n’empisa ebikwatagana ddala n’amazima ag’Obwakatonda ge birimu. Ka tukkirize kino: Kristo, Kigambo wa Katonda omulamu, mu bigambo bye atuwa amaanyi ag’Obwakatonda agaleeta obulamu, agatuukiriza bye byogera, agakola mu ffe by’atusaba, era agatusobozesa ddala okukola byonna by’atwetaagisa. Yiga okutunuulira okuyigiriza kwe ku kusaba ng’ekisuubizo ekitegeerekeka eky’ekyo ye, ng’ayita mu Mwoyo we Omutukuvu abeera mu ggwe, ky’agenda okukola mu buntu bwo bwennyini ne mu mpisa zo.

Mukama waffe atuwa obubonero butaano, oba ebitundu ebikulu, eby’okusaba okw’amazima. Ekisooka, walina okubaawo okwegomba kw’omutima; oluvannyuma okwegomba okwo ne kwolesebwa mu kusaba; awamu n’ekyo, okukkiriza okutwala okusaba okwo eri Katonda; mu kukkiriza okwo, okwaniriza okuddibwamu kwa Katonda; ate oluvannyuma ne wajja okufuna ddala omukisa ogwegombebwa. Kiyinza okutuyamba okulowooza mu ngeri entegeerekeka, singa buli omu ku ffe atwala ekisabo kimu ekitegeerekeka ky’ayagala okuyiga okusabira mu kukkiriza. Oba, ekiyinza n’okusingawo obulungi, fenna twegatte ne tutwala ekintu ekimu ekibadde kitusibye ebirowoozo. Tubadde twogera ku kulemererwa mu kusaba; lwaki tetwanditwala “ekisa ky’okwegayirira” ng’ekyo kye twegomba era kye tusaba, ne tugamba nti, Njagala okusaba n’okufuna mu kukkiriza amaanyi okusaba nga Katonda wange bw’ansuubira, era nga bw’ayagala nsabe? Ka tufumiitirize ku bigambo bya Mukama waffe, nga twesiga nti ajja kutuyigiriza okusabira omukisa guno.

1. “Buli kye munaasabanga”: ekyo kye mwegomba.—Okwegomba ge maanyi ag’ekyama agatambuza ensi yonna ey’abantu abalamu, era agaluŋŋamya ekkubo lya buli muntu. Bwe kityo okwegomba gwe mwoyo gw’okusaba, era ensonga lwaki okusaba tekumala oba tekuddibwamu esangibwa nnyo mu kubulwa okwegomba oba mu bunafu bwakwo. Abamu bayinza okubuusabuusa kino: bakakasa nti beegomba nnyo ddala kye baasaba. Naye bwe banaalowooza oba ddala okwegomba kwabwe kwali kwa mutima gwonna nga Katonda bw’ayagala, era ng’omuwendo ogw’omu ggulu ogw’emikisa egyo bwe gwetaagisa, bayinza okukizuula nti ddala okubulwa okwegomba kwe kwabaleetera okulemererwa. Ekituufu ku Katonda kye kituufu ne ku buli mukisa gwe, era omukisa gye gukoma okuba ogw’omwoyo, gye kikoma okuba ekituufu: “Mulinnoonya ne mundaba bwe mulinnoonya n’omutima gwammwe gwonna” (Yeremiya 29:13). Ku Yuda mu biseera bya Asa kyawandiikibwa nti, “nga bamunoonyezza n’okwagala kwabwe kwonna” (2 Ebyomumirembe 15:15). Omukristaayo ayinza okuba n’okwegomba okw’amaanyi ennyo olw’emikisa egy’omwoyo. Naye ku mabbali gaakwo, mu bulamu bwe obwa buli lunaku, waliwo okwegomba okulala okutwala ekifo ekinene mu by’afaako ne mu by’ayagala. Okwegomba okw’omwoyo si kwe kwokka okumujjudde. Yeewuunya lwaki okusaba kwe tekuwulirwa. Ensonga nnyangu: Katonda ayagala omutima gwonna. “Mukama Katonda waffe ali omu… Oyagalanga Mukama Katonda wo n’omutima gwo gwonna.” Etteeka eryo terikyuka: Katonda yeewaayo, yeegaba yennyini, eri abo abalina omutima gwonna abeewaayo gy’ali ddala. Bulijjo atuwa ng’okwegomba kw’omutima gwaffe bwe kuli. Naye si nga ffe bwe tukulowooza, wabula nga ye bw’akulaba. Bwe wabaawo okwegomba okulala okusinga okutunyumira, okusinga okutwala omutima gwaffe okumusinga ye n’okubeerawo kwe, aleka okwo ne kutuukirira, so ng’okwegomba kwe tulina mu kiseera eky’okusaba tekuyinza kutuukirizibwa.

Twegomba ekirabo eky’okwegayiririra abalala, ekisa n’amaanyi okusaba obulungi. Emitima gyaffe girina okuggibwa ku kwegomba okulala: tulina okwewaayo ddala eri kuno kwokka. Tulina okuba abeetegefu okubeera mu bulamu obw’okwegayiririra abalala ku lw’obwakabaka. Nga tusimba amaaso gaffe ku mukisa n’obwetaavu bw’ekisa kino, nga tulowooza ku bukakafu nti Katonda alikituwa, nga twewaayo gye kiri ku lw’ensi egenda okuzikirira, okwegomba kuyinza okunywezebwa, ne tutwala eddaala erisooka okufuna omukisa guno gwe twegomba. Ka tunoonye ekisa ky’okusaba, nga bwe tunoonya Katonda gwe kirituyunga naye, “n’okwagala kwaffe kwonna”; tuyinza okwesiga ekisuubizo nti, “Abo bonna abamussaamu ekitiibwa abawa bye baagala.” Tuleme kutya kumugamba nti, “Nkyegomba n’omutima gwange gwonna.”

2. “Buli kye munaasabanga.”—Okwegomba kw’omutima kulina okufuuka ebigambo by’emimwa. Mukama waffe Yesu emirundi egisukka mu gumu yabuuza abo abaamukaabirira okubasaasira nti, “Oyagala nkukolere ki?” Yayagala bo bennyini boogere kye baagala. Okukyogera kwakubiriza obuntu bwabwe bwonna okukola, kwabasisinkanya naye, era ne kukoleeza okusuubira kwabwe. Okusaba kwe kuyingira mu maaso ga Katonda, okwetaaga n’okufuna amatu ge, okukolagana naye mu ngeri entegeerekeka ku kisabo ekimu, okukwasa obwesigwa bwe obwetaavu bwaffe n’okubulekayo: mu kukola bwe tutyo mwe tutegeerera ddala kye tunoonya.

Waliwo abamu abatera okubeera n’okwegomba okw’amaanyi mu mitima gyabwe, naye ne batakuleeta eri Katonda mu bigambo ebitegeerekeka eby’okusaba okulambulukufu era okuddiŋŋanwa. Waliwo abalala abagenda mu Kigambo ne mu bisuubizo byakyo okunyweza okukkiriza kwabwe, naye ne batawa kifo kimala okusaba Katonda okutunuulidde ekintu kimu, okuyamba emmeeme okukakasa nti ensonga eteekeddwa mu mikono gya Katonda. Abalala nate bajja mu kusaba n’ebisabo n’okwegomba bingi nnyo, ne kibazibuwalira bo bennyini okwogera kye basuubira ddala Katonda okukola. Bw’oba oyagala okufuna okuva eri Katonda ekirabo kino ekinene eky’obwesigwa mu kusaba n’amaanyi okusaba obulungi, tandika nga weetendeka okukisaba. Kyogere gy’oli ggwe kennyini ne eri Katonda nti: “Kino kye kintu kye nsabye, era kye nkyasaba okutuusa lwe ndikifuna. Mu bigambo ebitegeerekeka era ebitunuulidde nga bwe kisoboka, njogera nti, ‘Kitange! Nneegomba ddala, nkusaba ddala, era nsuubira gy’oli, ekisa ky’okusaba n’okwegayiririra abalala.’”

3. “Buli kye munaasabanga, mukkirize.”—Nga bwe kiri nti mu kukkiriza mwokka mwe tuyinza okumanya Katonda, oba okwaniriza Yesu Kristo, oba okubeera mu bulamu obw’Ekikristaayo, bwe kityo okukkiriza bwe bulamu era ge maanyi g’okusaba. Bwe tuba tugenda okuyingira mu bulamu obw’okwegayiririra abalala, omuli essanyu n’amaanyi n’omukisa, bwe tuba twagala okusaba kwaffe olw’ekisa ky’okusaba kuddibwemu, tulina okuyiga buggya okukkiriza kye ki, ne tutandika okubeera mu bulamu n’okusaba mu kukkiriza nga bwe tutakolangako.

Okukkiriza kukontana n’okulaba n’amaaso, era byombi biwakana. “Tutambula lwa kukkiriza so si lw’amaaso gaffe bye galaba.” Ebitalabika bwe biba eby’okutufuga ddala, n’omutima n’obulamu n’okusaba ne bijjula okukkiriza, kitwetaagisa okwawukana n’ebirabika n’okubyegaana. Omwoyo ogunoonya okunyumirwa nga bwe kisoboka ebitaliimu kibi oba ebikkirizibwa, ogusooka okuwa ekifo ebyetaago n’emirimu egy’obulamu obwa buli lunaku, tegukwatagana na kukkiriza kwa maanyi n’okukolagana okw’okumpi n’ensi ey’omwoyo. “Tetutunuulira bintu ebirabika”—oludda luno olw’okugaana lwetaaga okuggumizibwa singa oludda olulala, “naye ebintu ebitalabika,” lugenda kutubeerera lwa butonde. Mu kusaba, okukkiriza kwesigamye ku kubeera kwaffe mu nsi etalabika.

Okukkiriza kuno kukwatagana nnyo na Katonda. Ensonga enkulu lwaki tubulwa okukkiriza kwe kubulwa okumanya Katonda n’okukolagana naye. “Mukkiririze mu Katonda,” Yesu bwe yagamba bwe yali ayogera ku kusiguka kw’ensozi. Emmeeme bw’emanya Katonda, n’efaayo ku maanyi ge, okwagala kwe n’obwesigwa bwe, n’eva mu kwerowoozaako ne mu nsi, n’ekkiriza ekitangaala kya Katonda okugyakako, olwo obutakkiriza ne bufuuka obutasoboka. Ebyama byonna n’ebizibu ebikwatagana n’okuddibwamu kw’okusaba, ne bwe tuba nga tetuyinza kubitegeera na magezi gaffe, bijja kumirwa obukakafu obw’okusinza nti: “Katonda ono, ye Katonda waffe. Ajja kutuwa omukisa. Ddala addamu okusaba. Era ekisa ky’okusaba kye nsaba, ajja kusanyuka okukimpa.” (Laba Ekyongerezo C.)

4. “Buli kye munaasabanga, mukkirize nti mukiweereddwa,” kaakano nga musaba.—Okukkiriza kulina okwaniriza okuddibwamu nga Katonda akuwadde mu ggulu, nga tekunnalabika wadde okuwulirwa ku nsi. Ensonga eno ereeta obuzibu, naye ate kye kikulu ennyo mu kusaba okw’okukkiriza, kye kyama kyakwo ekyennyini. Gezaako okukitegeera. Eby’omwoyo bisobola okutegeerwa oba okufunibwa mu ngeri ey’omwoyo yokka. Omukisa ogw’omwoyo, ogw’omu ggulu, ogw’okuddibwamu kwa Katonda eri okusaba kwo, gulina okutegeerwa n’okwanirizibwa mu ngeri ey’omwoyo nga tonnawulira kantu konna ku gwo. Okukkiriza kwe kukola kino. Emmeeme etanoonya kuddibwamu kwokka, naye esooka kunoonya Katonda addamu, efuna amaanyi okumanya nti efunye ky’emusabye. Bw’emanya nti esabye ng’okwagala kwe n’ebisuubizo bye bwe biri, era nti ezze gy’ali n’emusanga yennyini okugiwa, ekkiriza ddala nti ekiweereddwa. “Tutegeera nti atuwulira.”

Tewali kintu kikebera mutima nga okukkiriza kuno, “Mukkirize nti mukiweereddwa.” Bwe tufuba okukkiriza, ne tukizuula nti tetusobola, kitutuusa okuzuula ekiri mu ffe ekiziyiza. Alina omukisa omuntu atalina ky’akwekamu, era atakkiriza kintu kyonna kumuziyiza, naye ng’amaaso ge n’omutima gwe biri ku Katonda yekka, agaana okuwummula okutuusa lw’akkiriza ekyo Mukama waffe ky’amulagira, “nti akiweereddwa.” Wano Yakobo w’afuukira Isirayiri, n’amaanyi g’okusaba okuwangula ne gazaalibwa mu bunafu bw’omuntu ne mu kuggwaamu essuubi. Wano obwetaavu obw’amazima we bujjira obw’okusaba okugumiikiriza era okutakoowa, okutawummula, okutagenda, okutalekayo, okutuusa lwe kumanya nti kuwuliddwa, ne kukkiriza nti kukiweereddwa.

Osaba “Omwoyo ow’ekisa n’okwegayirira”? Bw’osaba ekyo n’okwegomba okw’amaanyi, n’okkiriza Katonda awulira okusaba, totya kweyongerayo n’okkiriza nti obulamu bwo ddala busobola okukyuka, nti ensi n’emirimu gyayo emingi, ka gibe gya ddiini oba si gya ddiini, egiziyiza okusaba, esobola okuwangulwa, era nti Katonda akuwa omutima gwo bye gwegomba, ekisa ky’okusaba mu bungi ne mu mwoyo, nga Kitaffe bw’ayagala omwana we akole. “Mukkirize nti mukiweereddwa.”

5. “Buli kye munaasabanga, mukkirize nti mukiweereddwa, era kinaabanga bwe kityo gye muli.”—Okufuna okuva eri Katonda mu kukkiriza, okwaniriza okuddibwamu mu kukkiriza, n’obukakafu obutuukiridde obw’okutendereza nti kuweereddwa, si kye kimu bulijjo n’okukifuna mu bulamu oba okubeera ddala n’ekirabo kye twasaba. Oluusi wayinza okubaawo ebbanga ekkulu, oba eddene ennyo. Mu mbeera endala omusabi akkiriza ayinza amangu ago okutandika okunyumirwa ddala ky’afunye. Naddala mu mbeera esooka mwe twetaagira okukkiriza n’okugumiikiriza: okukkiriza okusanyukira obukakafu bw’okuddibwamu okuweereddwa era okufunibwa, n’okutandika okukolera ku kuddibwamu okwo ne bwe wataba kintu kiwulirwa; okugumiikiriza okulindirira, singa mu kiseera kino tewali bujulizi bulabika nti kiriwo. Tusobola okukyesiga: kinaabanga bwe kityo gye muli, mu kukinyumirwa ddala.

Bwe tukozesa kino ku kusaba olw’amaanyi ag’okwegayiririra abalala n’obwesigwa, ekisa eky’okusabira n’omwoyo gwonna era awatali kukoowa emmeeme ezitwetoolodde, ka tuyige okunywerera ku bukakafu obw’Obwakatonda nti, nga bwe tukkiriza, ddala tufuna, era nti n’olwekyo okukkiriza, awatali kulemererwa kwonna, kuyinza okusanyukira obukakafu bw’okusaba okuddiddwamu. Gye tukoma okutendereza Katonda olw’ekyo, gye kikoma okwanguwa okulabika mu bulamu bwaffe. Tuyinza okutandikirawo okusabira abalala, nga twesiga nti tujja kuweebwa ekisa okusaba n’obugumiikiriza era n’okukkiriza okusinga bwe twakolanga edda. Bwe tutalaba kugaziwa kwonna okw’enjawulo oba amaanyi mu kusaba, kino tekirina kutuziyiza wadde okutumalamu amaanyi. Twanirizza mu kukkiriza, awatali kuwulira, ekirabo eky’omwoyo eky’Obwakatonda; mu kukkiriza okwo tulina okusaba, nga tetubuusabuusa n’akatono. Omwoyo Omutukuvu ayinza okumala akaseera nga yeekwese munda mu ffe; tuyinza okumwesiga okusaba mu ffe, ne bwe kiba nga kwe kusinda okutayogerekeka; mu kiseera ekituufu tujja kutegeera nti ali naffe era tujja kulaba amaanyi ge. Nga bwe kiri ekikakafu nti waliwo okwegomba n’okusaba n’okukkiriza, n’okukkiriza okwaniriza ekirabo, bwe kityo era wajja kubaawo okweyoleka n’okufuna omukisa gwe twanoonya.

Ow’oluganda omwagalwa! Ddala oyagala Katonda akusobozese okusaba bw’otyo obulamu bwo busobole okuwona okwesalira omusango buli kiseera, era amaanyi g’Omwoyo we gakke ng’okuddibwamu kw’okusaba kwo? Jjangu okisabe Katonda. Fukamira okisabe mu sentensi emu entegeerekeka. Bw’omala okukola bw’otyo, sigala ofukamidde mu kukkiriza, ng’okkiriza Katonda addamu. Kkiriza nti kaakano ofuna ky’osabye: kkiriza nti okiweereddwa. Bw’olaba nga kikuzibuwalira okukola kino, sigala ofukamidde, era yogera nti okikola ng’oyimiridde ku kigambo kye yennyini. Ne bwe kinaatwala ebbanga, n’okulwana, n’okubuusabuusa—totya; ku bigere bye, ng’otunuulira amaaso ge, okukkiriza kujja kukujjira. “Mukkirize nti mukiweereddwa”: olw’ekiragiro kye oyinza okwekakasa okuddibwamu. Tandika mu kukkiriza okwo, ne bwe kuba nga kunafu, obulamu obuggya obw’okusaba, ng’amaanyi gaabwo ge ndowooza eno emu: “Osabye era ofunye ekisa mu Kristo okukuteekateeka, eddaala ku ddaala, okubeera omwesigwa mu kusaba ne mu kwegayiririra abalala. Gy’onookoma okunywerera ku kino mu bwesimbu, n’osuubira Omwoyo Omutukuvu okukikola mu ggwe, ekigambo gye kinaakoma okutuukirira gy’oli mu bukakafu ne mu bujjuvu: Kinaabanga bwe kityo gye muli. Katonda yennyini eyawa okuddibwamu ajja kukikola mu ggwe.”