Helen Roseveare — Omusawo Eyayita Okubonaabona Enkizo

Yali Ani

Helen Roseveare yazaalibwa nga September 21, 1925, mu Haileybury, Bungereza, mu maka agaali mu mbeera ennungi, era n’akyuka n’afuuka Omukristaayo bwe yali ng’asomera e Cambridge. Yatendekebwa okubeera omusawo, n’asaabala okugenda mu Kongo eyali efugibwa Bubirigi (kaakano eyitibwa Democratic Republic of the Congo) mu 1953 ng’ali wansi wa WEC International. Ebitundu ebisinga obungi eby’emyaka amakumi abiri egyaddirira yabimala mu Kongo, ng’azimba eddwaliro, ng’atendeka abajjanjabi, era ng’atandikawo essomero ly’obusawo mu mbeera enzibu ennyo ddala. Mu 1964, mu kiseera ky’obujeemu bwa Simba obwaddirira Kongo okufuna obwetwaze, yakwatibwa abajaasi abajeemu n’akolebwako ebikolwa eby’obukambwe ebitagambika okumala emyezi egiwerako nga tannaba kununulibwa. Yasalawo — nga bw’annyonnyola mu kitabo ky’obulamu bwe “Give Me This Mountain” — okuddayo mu Kongo ng’amaze okuwona, era n’aweereza eyo okutuusa mu 1973. Emyaka amakumi egyasigalawo mu bulamu bwe yagimala ng’ayogera era ng’awandiika ku nkizo ey’okubonaabona mu kuweereza Kristo, okutuusa lwe yafa mu 2016 ng’alina emyaka kyenda mu gumu.

Endowooza Ye ku Buweereza bw’Obuminsani obw’Okwefiiriza

Ekyo Helen Roseveare kye yasinga okuyamba mu kutegeera okwefiiriza mu buminsani kyali kibuuzo kye yagamba nti Katonda yakimubuuza mu kiro ekyasinga okuba eky’ekizikiza mu buwambe bwe: “Osobola okunneebaza olw’okukwesiga n’okukukwasa ekintu kino ky’oyitamu, ne bwe sirikubuulira lwaki?” Ekibuuzo ekyo kyakyusa endaba ye ku buli kintu. Okubonaabona tekwali kizibu kya ddiini eky’okugonjoola, wadde akabenje ak’obukambwe ak’okunnyonnyola; kwali kikolwa kya Katonda eky’okwesiga — okukwasa omuntu omu ekigezo ekimu ekyenjawulo, kubanga engeri omuntu oyo gy’akiyitamu yandituukirizza ekintu ekitandisobose kutuukirizibwa mu ngeri ndala yonna. Mu kizikiza ekyo, yasalawo okuddamu nti weewaawo eri ekibuuzo ekyo. Era ekyo kyafuuka omusingi gw’obuweereza bw’okwogera n’okuwandiika obwayamba Abakristaayo emitwalo n’emitwalo okwetegereza okubonaabona kwabwe bennyini.

Endowooza ya Roseveare ku muminsani ng’omuntu asitudde ekyobugagga mu kibya ekimenyese yava butereevu mu ngeri Pawulo yennyini gye yannyonnyolamu obuweereza bw’abatume: “Naye kaakano tulina ekyobugagga kino mu bibya eby’ebbumba, okulaga nti obuyinza bwonna bwa Katonda, so si bwaffe. Tunyigirizibwa erudda n’erudda, naye ne tutabetenteka. Ne tweraliikirira, naye ne tutazirika. Tuyigganyizibwa, naye Katonda tatuleka. Tusuulibwa wansi, naye ne tutabetentuka” (2 Abakkolinso 4:7–9). Ekyobugagga ekyo, ye njiri.

Ekibya eky’ebbumba yali ye — omusawo Omungereza alina obunafu bwonna, obutaba na bukuumi, n’okumenyeka omubiri gw’omuntu kwe gulina. Obunafu bwe bwennyini ye yali ensonga: bwalaga lwatu nti amaanyi ag’ekitalo ag’ebyali bibeerawo mu Kongo tegaali gage.

Okutegeera kwe nti okubonaabona kwe kugabana ku bibonoobono bya Kristo kwamuwa omusingi gw’okutegeera obukambwe bwe yayitamu, n’asobola okubukkiriza awatali kuzikiriza kukkiriza kwe. Mu bigambo bya Pawulo eby’ekitalo eri Abafiripi teyalabamu kwagala kwebonyaabonya, wabula enjigiriza y’obuminsani ey’amaanyi ennyo: “Njagala okussa ekimu mu bibonoobono bye, nga mmufaanana mu kufa kwe, mmumanye era ntegeere amaanyi g’okuzuukira kwe” (Abafiripi 3:10). Bye baakola omubiri gwe mu 1964, yatuuka n’okukkiriza nti byali kipimo ky’okusemberera Katonda kwe yamuganya okugabana ku ebyo Kristo yennyini bye yayitamu: obukambwe n’okwabulirwa.

Teyali nti awona buwonyi kintu. Yali agabanako ku kintu.

Okusalawo kwe okuddayo mu Kongo ng’amaze okuva mu buwambe kuyinza okuba nga kye kikolwa ky’obuminsani ekyasinga okweyoleka mu bulamu bwe bwonna obw’okuweereza. Yalina buli nsonga ey’obuntu ey’okusigala mu Bungereza. Yali akoleddwako ebikolwa eby’obukambwe era ng’alumiziddwa nnyo mu mwoyo. Eggwanga lyali likyalimu akabi. Tewali n’omu yandimunenyezza olw’okusigala.

Naye yali awulidde omulanga ogw’enjawulo ogw’okugenda mu kifo ekimu ekyenjawulo, era obukambwe bwe yayitamu mu kifo ekyo tebwasazaamu mulanga ogwo. Mu bigambo bya Peetero mwe yasanga olukusa lwe yali yeetaaga okuddayo: “Abaagalwa, temwewuunya obulumi obw’amaanyi bwe bubatuukako ng’abatuukiddwako ekintu ekitali kya bulijjo. Kyokka musanyuke kubanga mugabanye ku kubonaabona kwa Kristo, mulyoke mujjule essanyu, ng’ekitiibwa kye kirabise.” (1 Peetero 4:12–13). Yali agabanye ku kubonaabona. Ekitiibwa kyali kikyajja. Yaddayo asobole okubaawo nga kirabise.

Omusika Roseveare gwe yalekera ekkanisa mu kutegeera okwefiiriza mu buminsani gwali gwa kufuula okubonaabona ekintu ekiyinza okwogerwako — okuwa ebigambo eri ekintu abaminsani abasinga obungi kye baaziikanga mu kusirika, oba kye baanyirizanga ne bakifuula eky’obuwanguzi ekisanyusa okuwulira. Yayogeranga ku kumenyeka kwe nga tatya, era bwe yakola bw’atyo n’awa enkumi n’enkumi z’abalala olukusa okukkiriza okumenyeka kwabwe. Yali azudde Pawulo ky’ayogerako ng’okubala kw’enjiri okusinga okukontana n’endowooza y’omuntu: “kubanga buli bwe mba omunafu, olwo nga ndi wa maanyi” (2 Abakkolinso 12:10). Omuminsani eyakkiriza obunafu bwe teyakendeeza ku bujulirwa bwe. Mu kukkiriza okwo kwennyini, ye yali asinga okwolesa amaanyi agataali gage.

Essaala

Mukama, eyamenyebwa ku lwaffe, tuyigirize obutanyooma kumenyeka. Bwe tukweka ebiwundu byaffe ne tweraga ng’abalina amaanyi, tuwe obwesimbu bwa Roseveare. Okubonaabona bwe kutiisatiisa okuzikiriza okukkiriza kwaffe, kuleke kukwongere buziba mu kifo ky’okukuzikiriza. Tuwe ekisa okubuuza, wamu naye, oba nga tusobola okukwebaza olw’okutwesiga n’ebintu ebizibu — n’ekisa okukitegeeza ddala bwe tuddamu nti weewaawo. Amiina.