Essuula 1 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 7 ez’okuwuliriza
Ennyanjula
Olwo tewaba kwawulamu, Muyonaani na Muyudaaya …wabula Kristo ye byonna, era abeera mu ffe ffenna. ABAKKOLOSAAYI 3:11
Mu basajja abo amannya gaabwe agakwatagana n’ekibiina ky’obulamu obw’omunda ennyo, A. B. Simpson y’oyo asinga okuba nga omusomi tamumanyi, era y’oyo akabonero ke kasinga okusaasaana mu bifo bingi. Yatandikawo ekibiina ky’obuminsani ekiri mu nsi yonna, era kaakano ekirimu abantu obukadde n’obukadde. Yatandikawo essomero lya Bayibuli erisooka mu North America, era enkola gye yayiiya ekoppeddwa ku buli lukalu lwa nsi. Yawandiika ebitabo nga kikumi, n’ennyimba ezisoba mu kikumi. Yabumba, butereevu oba ng’ayita mu balala, enjigiriza ey’ebyeddiini eya bingi ku kusinza n’okwewaayo kw’Abakristaayo ab’enjiri mu kyasa eky’amakumi abiri — A. W. Tozer yali mwana we mu mwoyo, era ye yawandiika ebyafaayo bye. Era Abakristaayo abasinga obungi abaayiga ebyo bye yateekangako essira tebawulirangako linnya lye.
Ebifunze mu bigambo bina
Enjigiriza ya Simpson nnyangu nnyo okufunza okusinga ey’abalala, kubanga ye yennyini yagifunza. Yagiyita Enjiri ey’Ebitundu Ebina (The Fourfold Gospel), era yagibuulira okumala emyaka amakumi ana: Kristo Omulokozi Waffe. Kristo Omutukuza Waffe. Kristo Omuwonya Waffe. Kristo Kabaka Waffe Ajja. Enteekateeka eyo si y’esinga obukulu; ekisinga kye ekyo kye yazimbibwa okukola. Weetegereze nti byonna ebina bitandika n’ekigambo kye kimu. Simpson teyali awaayo njigiriza nnya, wabula Omuntu omu mu nkolagana nnya, era ekyo kye kyali ensonga yonna. Omubuulizi w’enjiri omu eyali amanyiddwa ennyo mu by’okuwonya bwe yamuyita okwewaayo yonna mu kawefube w’okuwonya mu ggwanga lyonna, Simpson yamuddamu nti yalina ennamuziga ennya ku ggaali lye, era nti yali tayinza kulagajjalira ssatu ku zo alyoke yeewe eri emu yokka. Endowooza eyo — ey’okwagala obujjuvu, ey’okukuuma buli kintu mu kigero kyakyo, ey’okugaana okufuula essira lyonna erimu okuba byonna — y’empisa ye esinga omuwendo, era y’efuula okumusoma okw’omugaso mu mulembe ogujjudde obuweereza obuzimbiddwa ku ndowooza emu yokka.
Ye Yennyini, so si kintu
Naye wansi w’ennamuziga ezo ennya waliwo ekintu ekyangu n’okusingawo, era y’ensonga lwaki Simpson ali mu lunyiriri luno. Oluyimba lwe olusinga okujulizibwa lutandika nga lunnyonnyola enkyukakyuka gye yali ayiseemu: nti edda gwali mukisa, naye kaakano ye Mukama; edda yali nneewulira, naye kaakano Kigambo; edda yayagalanga birabo bye, naye kaakano Omugabi yekka. Oluyimba olwo luyitibwa Ye Yennyini (Himself), era omutwe ogwo gwe gukwata enjigiriza ye yonna ey’ebyeddiini. Simpson yali amaze emyaka mingi ng’anoonya ebyo eby’omwoyo by’ayitamu — okwewaayo okw’omunda ennyo, omukisa ogujjuvu okusingawo, amaanyi ge yalabanga mu balala — era yali akizudde nti buli lwe yatuukanga ku kimu, obwereere obupya bwaddirirangawo. Ekyamenya enzirukanya eyo kwe kuzuula nti Kristo tasooka kugaba bintu. Kristo agaba Ye Yennyini, era ebirala byonna biri mu Ye.
Yeebazibwe Katonda era Kitaawe wa Mukama waffe Yesu Kristo, atuwadde mu Kristo buli mukisa gwonna ogw’omwoyo oguva mu ggulu. ABAEFESO 1:3
Ako ke kaguwa akayita mu ssuula zonna kkumi na mukaaga ez’ekitabo kino, era kye kibuuzo ky’osaanidde okwebuuza buli kiseera ng’osoma: nnoonya kintu okuva gy’ali, oba nnoonya Ye?
Engeri ekitabo kino gye kitegekeddwamu
Essuula kkumi na mukaaga ennyimpi zinnyonnyola enjigiriza ye, nga zitandikira ku ssomo eryo ery’omu makkati, ne ziyita mu nnamuziga ennya ez’eggaali, olwo ne ziyingira mu njigiriza ye ku bulamu bwa nze n’obulamu bwa Kristo, ku Mwoyo Omutukuvu, ku kukkiriza n’okusaba, era ku nkomerero ku bintu bibiri ebyamumalako ebiseera n’amaanyi mu kitundu eky’oluvannyuma eky’obulamu bwe: abaavu abeerabirwa abaali ku mulyango gwe, n’amawanga agaali tegannatuukibwako enjiri emitala w’ennyanja. Buli ssuula ekomekkerezebwa n’ebintu eby’okukolerako n’essaala. Simpson yandikikakatidde. Teyalina bugumiikiriza eri amazima agakoma ku kutegeera kwokka, era buli njigiriza yagipimanga ng’atunuulira obanga ereeta obulamu obukyuse n’omukozi atumibwa. Soma essuula emu buli lunaku, oba emu buli wiiki. Yimirira ku bintu eby’okukolerako. Saba essaala, oba ekisinga obulungi, saba eyiyo.
Waliwo ekintu ekirala kimu ekiteekwa okwogerwa okuva ku ntandikwa, era kisinga okwogerwa mu lwatu. Kino si kitabo ekigulumiza omuntu ng’omuzira, era waliwo ebifo Simpson w’ateekwa okusomebwa n’obwegendereza. Enjigiriza ye ku kuwonya okw’obwakatonda ebadde mukisa eri bangi, naye era ekoze obulabe obwa nnamaddala eri abalala. Simpson yennyini, oluvannyuma lw’okuwonyezebwa kwe mu 1881, yalekera ddala obujjanjabi bw’abasawo, era n’ayigiriza abalala okwesiga Kristo yekka ku lw’omubiri. Abamu ku abo abaamugoberera baafa endwadde ezaali zisobola okujjanjabibwa. Abamu baagambibwa, oba ne beesalirawo bokka, nti obulwadde bwabwe obwali bugenda mu maaso bwakakasanga nti okukkiriza kwabwe kwali kubulamu ekintu — obukambwe obwo bubetense abakkiriza ab’amazima okuva olwo. Essuula Kristo Omuwonya Waffe eyanjula kye yayigiriza, ekiri ekya Bayibuli ddala mu kyo, n’awo we kiteekwa okukomebwako. Nkwegayiridde, soma essuula eyo awamu n’okulabula kwayo, so si nga tokufaako. Enjigiriza ye ku kutukuzibwa ng’omutendera ogwokubiri ogw’enkukunala, ogufunibwa olw’okukkiriza oluvannyuma lw’okukyuka, ekkirizibwa Abakristaayo bangi abatya Katonda, era abalala bangi abasoma ebyawandiikibwa bye bimu ne babitegeera mu ngeri ndala bagigaana. Essuula Okutukuzibwa Ddala egyanjula nga bwe yagiyigiriza, era n’eraga mu bwesimbu awali obutakkiriziganya. Era essuubi lye nti enjiri yandisobodde okutwalibwa mu buli ggwanga mu mulembe gwe yennyini, ne kyanguya okudda kwa Mukama, lyalabika nga lyali kkyamu — nga buli ssuubi ery’engeri eyo bwe libadde. Omugugu gwali mutuufu. Enteekateeka y’ebiseera teyali ntuufu. Kale lwaki tumusoma n’akatono? Kubanga ku nsonga enkulu yali mutuufu nnyo ddala, era kubanga yabeeranga mu ebyo bye yayigirizanga, wadde nga kyamusaasaanyiza nnyo. Emirundi ebiri yaleka ebifo by’obubuulizi ebisinga obweyagaza omusajja ow’ebirabo bye bye yali asobola okufuna, n’agenda okukola mu bantu abataali baagalibwa muntu mulala yenna. Yagaba ensimbi ze yali yeetaaga. Yatuma abaminsani bikumi na bikumi mu bifo bingi ku bo gye bataddayo, era yaziika abaana be yennyini. N’olwekyo okubuulirira kw’ekitabo kino kwe kubuulirira kw’Ebyawandiikibwa: mwekenneenyenga ebintu byonna, kale bwe bibanga ebirungi mubinywezenga (1 Basessaloniika 5:21). Pima buli ssuula ng’ogigeraageranya n’Ekigambo kya Katonda. Simpson w’abeera omwesigwa — era ku Kristo okumala byonna, ku Mwoyo abeera munda, ne ku buvunaanyizibwa bw’ekkanisa yonna obw’obuminsani, mwesigwa ddala — kikkirize n’essanyu era okikoleko. W’asukka ku ebyo ebyawandiikibwa, kiteekeko akabonero, kiteeke ku bbali, era tolina ky’ofiirwa.
Ekigambo eky’enkomerero ku musomi ekitabo kino gwe kiteebereza. Simpson yawandiikiranga abantu b’omu North America ku nkomerero y’ekyasa ekya kkumi n’omwenda, mu kibuga ekyali kijjula abagwira abaasengukirangamu, mu kiseera ekibiina ky’obuminsani eky’omulembe omupya we kyali kikuŋŋaanya amaanyi. Kaakano asomebwa mu bifo bye yasabiranga naye n’atabiraba. Ekibiina kye yatandikawo leero kinene nnyo ebweru w’ensi gye yakoleramu okusinga munda mu yo, ekintu ekyandimusanyusizza era ekitandimwewuunyisizza n’akatono. Teyateebereza mbeera yonna ey’enjawulo, kubanga omulamwa gwe tegwali buwangwa, wabula Omuntu. Buli wonna ekitabo kino we kinaggulwawo, era mu lulimi lwonna lwe kinaatwalibwamu, ekibuuzo kye kinyigiriza kijja kuba nga kiri dda eyo nga kirindiridde.