Yesu, Omuyigiriza w’Okusaba
Ekisenge eky’Ekyama

Essuula 7 · eddakiika 6 ez’okusoma · eddakiika 8 ez’okuwuliriza

Ekisenge eky’Ekyama

“Naye ggwe bw’obanga osaba, oyingiranga mu nnyumba yo, ne weggalira mu kisenge kyo n’osabira eyo mu kyama. Kitaawo ategeera ebyama byo byonna alikuwa by’omusabye.” (Matayo 6:6)

Mu byalo bya Ggaliraaya, amaka amangi gaabeeranga mu nnyumba entono erimu ekisenge kimu ekikulu. Ab’omu maka bonna baaliirangamu, baakoleranga omwo era baasulangamu, emirundi mingi n’ebisolo byabwe nga biri kumpi ekiro. Kyali kizibu okufuna w’obeera wekka. Naye ennyumba nnyingi zaabanga n’ekifo ekirala kimu: akasenge akatono emabega, mwe baaterekanga emmere ey’empeke, amafuta n’ebikozesebwa. Emirundi mingi ke kaabanga kokka n’oluggi olusobola okuggalwawo.

Yesu bwe yagamba nti, “Oyingiranga mu nnyumba yo, ne weggalira mu kisenge kyo,” abaali bamuwuliriza baakiraba mu birowoozo byabwe. Vva wakati mu bantu bonna. Yingira mu katterekero wakati w’ensuwa z’amafuta n’ensawo z’emmere ey’empeke. Ggalawo oluggi emabega wo. Era eyo, mu kizikiza, yogera ne Kitaawo.

Ekifaananyi ekyo kyali kyewuunyisa, kubanga Yesu yali akigeraageranya n’ekintu abaamuwulirizanga kye baalabanga buli lunaku.

Okusaba ku nsonda z’enguudo

Abayudaaya abeesigwa baasabiranga mu biseera ebyateekebwawo eby’olunaku. Essaawa ey’okusaba bwe yatuukanga, omusajja yayinzanga okuyimirira wonna w’abadde n’asaba. Abantu abamu baafubanga “okwesanga” nga bali mu kifo ekisinga okujjulamu abantu mu kibuga:

“Era bwe mubanga musaba mwekuume obutaba nga bannanfuusi abaagala okweraga nga bwe bali bannaddiini, ne basabira mu makuŋŋaaniro ne ku nguudo mu lujjudde, abantu babalabe. Abo, eyo y’empeera yokka gye balifuna.” (Matayo 6:5)

“Eyo y’empeera yokka gye balifuna.” Baali baagala abantu babawaane, era abantu ddala baabawaana. Eyo ye yali empeera yaabwe, era ye mpeera yokka gye baali bagenda okufuna. Essaala zaabwe mu butuufu zaali kwolesa bwolesa, era abo be baali baagala okusanyusa baali bantu.

Mu kitundu kino eky’Okubuulira ku Lusozi, Yesu ayogera ku bintu bisatu abantu ba Katonda bye bakola: okugabira abaavu, okusaba n’okusiiba (Matayo 6:1-18). Ku byonna ebisatu awa okulabula kwe kumu. Tobikola kulabibwa bantu. Bikolere Kitaawo, alaba mu kyama. “Mwegendereze, ebikolwa byammwe eby’obutuukirivu obutabikoleranga mu lujjudde lw’abantu nga mwagala babasiime,” bw’atyo bw’atandika (Matayo 6:1). Ekisenge eky’ekyama kye kifo mwe tuyigira okubeerawo ku lwa Oyo Omu yekka atulaba.

Yesu mu kifo eky’ekyama

Yesu teyakoma ku kuyigiriza kino kyokka. Yakikolanga mu bulamu bwe. Tumaze okumulaba ng’avaawo kasirise obudde nga tebunnakya, era ng’alinnya olusozi okusaba ekiro kyonna. Bwe yamala okuliisa abantu enkumi ttaano, “n’ayambuka ku lusozi yekka okusaba. Obudde ne buziba ng’ali eyo yekka” (Matayo 14:23). Yekka. Tewaali kibiina, tewaali bayigirizwa, tewaali muntu gw’alina kwewuunyisa. Omwana ne Kitaawe bokka.

Yali atambulira mu kkubo abantu ba Katonda lye baali batambuliddemu okumala ebyasa n’ebyasa. Nnabbi Erisa bwe yatuuka mu nnyumba omwali omulenzi omuto eyali afudde, “n’ayingira ekisenge, ne yeggalirayo, n’atandika okusaba Mukama” (2 Bassekabaka 4:33). Danyeri yayambukanga mu kisenge kye ekya waggulu okusaba emirundi esatu olunaku (Danyeri 6:10). Weetegereze nti amadirisa ga Danyeri gaali magule. Ekisenge eky’ekyama tekikwata ku kukweka kukkiriza kwaffe olw’akabi. Danyeri yasaba “nga bwe yakolanga bulijjo,” ne bwe kyali kiyinza okumufiiriza obulamu bwe. Ekisenge eky’ekyama kikwata ku kigendererwa. Ani gwe tusaba? Ani gwe twagala atusiime?

Ebibaawo emabega w’oluggi

Lwaki Yesu atusindika mu kisenge nga tuli bokka? Si lwa kuba nti Katonda tasobola kutuwulira nga tuli mu kibiina ky’abantu. Awulira buli kusaba, buli wantu. Yesu atusindikayo kubanga waliwo ekibaawo emabega w’oluggi oluggale ekitabaawo walala wonna. Tusisinkana Kitaffe awatali kuwugulibwa era awatali kwefuula.

Andrew Murray yawandiika ekitabo kyonna ku kisenge eky’ekyama, ekiyitibwa Ekisenge Eky’omunda. Yakkiriza nti ekintu ekisinga obukulu mu kusaba okw’ekyama si lukalala lw’ebyo bye tusaba, wadde engeri gye tusabamu obulungi. Kwe kusisinkana kwennyini:

“Ekintu ekisooka era ekikulu kwe kulaba nti eyo mu kyama olina okubeerawo kwa Kitaawo n’obwongefu bwe. Manya nti akulaba era akuwulira.”

Andrew Murray, Ekisenge Eky’omunda

Murray era yalabula ku kabi. Kisoboka okuyingira mu kisenge eky’ekyama, n’osoma Bayibuli, n’osaba essaala, n’ofuluma nga tosisinkanye Katonda n’akatono:

“Oli mu kabi ak’okuwaanyisaamu Okusaba n’Okusoma Bayibuli mu kifo ky’okussa ekimu okulamu ne Katonda, okuwaanyiziganya okulamu okw’okumuwa okwagala kwo, omutima gwo, n’obulamu bwo, n’okufuna okuva mu ye okwagala kwe, obulamu bwe, n’omwoyo gwe.”

Andrew Murray, Ekisenge Eky’omunda

Ekisenge eky’ekyama si mulimu gwa kumaliriza. Kwe kulagaana okusisinkana Omuntu.

“Alikuwa by’omusabye”

Yesu asuubiza empeera olw’okusaba okw’ekyama: “Kitaawo ategeera ebyama byo byonna alikuwa by’omusabye.” Empeera eyo kye ki? Okuddibwamu kw’essaala, ddala. Naye empeera esinga obunene ey’ekisenge eky’ekyama ye Kitaffe yennyini: okubeera kwe kumpi naffe, emirembe gye, n’amaanyi ge ag’olunaku. Era empeera eyo tesigala nga nkweke. Abantu abamala ebiseera ne Katonda mu kyama bakyuka, era abalala bakiraba, ne bwe batamanya nsonga. Obugumiikiriza bwabwe, obuvumu bwabwe n’ekisa kyabwe bikulira mu kifo omuntu omulala yenna ky’atasobola kulaba.

Amagezi asatu amakulu

  1. Okusaba kwa Oyo Omu yekka atulaba. Ekibuuzo si kya kuba nti abantu batulaba nga tusaba, wabula ani gwe tusaba. Mu kisenge eky’ekyama tewali gwe tulina kwewuunyisa, noolwekyo tusobola okubeera abeesimbu ddala eri Katonda.
  2. Ekisenge eky’ekyama kwe kusisinkana, so si mukolo. Okusoma n’okusaba gwe mulyango, so si kye tugenda okutuukako. Ekisinga obukulu kwe kusisinkana Kitaffe n’okumanya nti atulaba era atuwulira.
  3. Ebibaawo mu kyama bibumba obulamu bwaffe obw’olwatu. Amaanyi Yesu ge yayolesanga mu lwatu gaava mu ssaawa ze yamalanga yekka ne Kitaawe. Bwe kiri bwe kityo ne gye tuli.

Gye tuli leero

Bulijjo wabaddewo engeri ez’okusaba “ku nsonda z’enguudo.” Leero waliwo empya. Tusobola okuteeka essaala zaffe ku mikutu gy’empuliziganya abalala bazilabe, oba okufuba abantu bamanye nga bwe tuli ab’omwoyo. Okusaba n’abalala kirungi; ekkanisa eyasooka yakikolanga buli kiseera, nga bwe tulilaba mu Kitabo eky’Okusatu. Naye okulabula kwa Yesu kutusaba okwekebera emitima gyaffe. Singa tewali muntu yenna yali amanyi nti tusaba, twandigenze mu maaso n’okusaba?

Abasomi abamu bajja kugamba nti, “Sirina kisenge kya munda.” Abantu bangi mu nsi babeera mu maka agajjudde abantu, bagabana ekifo eky’okwebaka n’ab’omu maka, oba babeera mu bifo omuntu gy’atatera kufuna w’abeera yekka. Jjukira nti akatterekero Yesu ke yayogerako tekaali kisenge kya kusomeramu ekinyuma. Kaali kifo bufo omuntu mwe yasobolanga okubeera yekka ne Katonda okumala akaseera. Ku ggwe, oluggi lw’oggalawo luyinza okuba amaaso go, ng’ogazibiridde mu bbaasi ejjudde abantu. Luyinza okuba okutambula ku makya ennyo, ensonda y’ennimiro, oba eddakiika ntono mu kinaabiro ku mulimu. Mu kitabo ekirijja tujja kusisinkana Abakristaayo mu Japani abaakuuma okukkiriza kwabwe nga kulamu mu kyama okumala emyaka egisukka mu bibiri, n’abakkiriza mu makomera abaakizuula nti Katonda yabasisinkananga mu kaduukulu. Katonda takoma ku bunene bwa kisenge kyo.

Oluggi olusinga obuzibu okuggalawo leero luyinza obutaba lwa muti. Luyinza okuba oluggi lw’essimu, olw’ebyuma ebirina entimbe, n’oluyoogaano olutakoma olw’obubaka n’amawulire. Bangi ku ffe tetuggalawo ddala luggi, kubanga ensi yonna tugitwala mu nsawo yaffe nga tuyingira mu kifo eky’okusaba. Okuggalawo oluggi kiyinza okutegeeza okuleka essimu mu kisenge ekirala.

Gezaako kino

Wiiki eno, kuuma okulagaana kwa buli lunaku ne Kitaawo emabega w’oluggi oluggale.

  • Londa ekisenge kyo n’obudde bwo. Londa ekifo n’obudde by’osobola okukuuma buli lunaku, ne bwe biba eddakiika kkumi zokka.
  • Ggalawo oluggi. Ggalawo oluggi bw’oba nalwo. Ggyako essimu yo oba gireke ebweru.
  • Tandika n’okusisinkana. Nga tonnasaba kintu kyonna, yogera mpola nti, “Kitaffe, ondaba. Ompulira. Ndi wano naawe.” Sigala ku kirowoozo ekyo okutuusa lw’omanya nti kya mazima.
  • Kuuma ekyama ne Katonda. Wiiki eno, kolera omuntu ekintu kimu ekirungi nga tobuulidde muntu yenna, wadde mukwano gwo asinga okuba ow’okumpi. Kibeere kyama wakati wo ne Kitaawo.

Essaala ey’okufundikira

Kitaffe, olaba ebyama. Ondaba kaakano. Nkwebaza nti sirina kwefuula mu maaso go wadde okufuba okukwewuunyisa. Njigiriza okuggalawo oluggi eri oluyoogaano lw’ensi n’endowooza z’abalala, n’okukusisinkana mu kyama. Essaala zange zibeere za ggwe wekka. Beera empeera yange. Era amaanyi ge nfuna gy’oli mu kyama gaakaayakane mu ngeri gye ntambuzaamu obulamu bwange, olw’ekitiibwa kyo so si kyange. Mu linnya lya Yesu. Amiina.

Ebibuuzo by’okufumiitirizaako

  • Singa tewali muntu yenna yali amanyi nti osaba, obulamu bwo obw’okusaba bwandikyuse? Mu ngeri ki?
  • “Ekisenge kyo eky’omunda” kiri wa? Kiki ekikaluubiriza okuggalawo oluggi eyo?
  • Murray alabula nti okusaba n’okusoma Bayibuli biyinza okufuuka ekidda mu kifo ky’okusisinkana Katonda. Ekyo kyali kikutuuseeko? Kiki ekikuyamba okumusisinkana?

Soma ebisingawo ku Ochorus

  • Andrew Murray, Ekisenge Eky’omunda, naddala “Oluggi Nga Luggaddwa — Wekka ne Katonda” ne “Oluggi Nga Luggule — Empeera ey’Olwatu”
  • Andrew Murray, Wamu ne Kristo mu Ssomero ly’Okusaba, naddala “Wekka ne Katonda”
Ekyayita Ekiddako