Yesu, Omuyigiriza w’Okusaba
Kitaffe Ali mu Ggulu

Essuula 5 · eddakiika 7 ez’okusoma · eddakiika 9 ez’okuwuliriza

Kitaffe Ali mu Ggulu

“Noolwekyo mumusabenga bwe muti nti, Kitaffe ali mu ggulu, Erinnya Lyo litukuzibwe. Obwakabaka bwo bujje. By’oyagala bikolebwe mu nsi, nga bwe bikolebwa mu ggulu.” (Matayo 6:9-10)

Waliwo essaala eyogerwa mu kitundu ekimu oba ekirala eky’ensi buli ssaawa ya buli lunaku.

Bamaama bagyogera mpola nga bagalamiza abaana baabwe e Lagos n’e Lima. Bamonaaki bagiyimba mu nsozi z’e Esiyopya, n’abasimi b’ebirombe e Bolivia bagyatula nga tebannakka wansi w’ettaka. Esabibwa mu lutikko ennene ne mu bukanisa obutono obw’omu nnyumba obuteekwa okukuŋŋaana mu kyama. Abajulizi baagisaba nga batwalibwa okuttibwa, n’abalwadde ku bitanda by’eddwaliro bagisaba leero. Evvuunuddwa mu nnimi nnyingi okusinga kumpi ebigambo ebirala byonna ebyali biwandiikiddwa.

Ye ssaala Yesu gye yayigiriza ku lusozi e Ggaliraaya, era etandika bw’eti: “Kitaffe.”

Yesu yagiwa emirundi ebiri. Mu Lukka, nga bwe twalaba mu ssuula ewedde, yagiwa omuyigirizwa bwe yamusaba okuyigirizibwa. Mu Matayo, esangibwa wakati mu Kubuulira okw’oku Lusozi. Nga tannagyogera, Yesu alabula ku ngeri bbiri enkyamu ez’okusaba. Abamu basaba balabibwe abantu (Matayo 6:5). Abalala batuuma ebigambo, nga balowooza nti Katonda anaabawuliriza bwe banaayogera ebbanga eddene:

“Era bwe musabanga temuddiŋŋananga mu bigambo oba okwogera ebigambo enkumu ng’abatamanyi Katonda bwe bakola nga balowooza nti Bwe banaddiŋŋana mu bigambo emirundi n’emirundi okusaba kwabwe lwe kunaddibwamu. Kale temubafaanananga, kubanga Kitammwe amanyidde ddala byonna bye mwetaaga ne bwe muba nga temunnamusaba.” (Matayo 6:7-8)

Awo n’agamba nti, “Noolwekyo mumusabenga bwe muti.” Ekiddako si kiwanvu. Tekizibu. Abaana abasinga basobola okukikwata mu mutwe mu lunaku lumu. Naye Abakristaayo bamaze obulamu bwabwe bwonna nga bakinoonyerezaamu, ne batatuuka ku ntobo yaakyo.

Mu ssuula eno tutunuulira ekitundu ekisooka eky’essaala, ekyogera ku Katonda kyokka. Mu ssuula eddako tujja kutunuulira ekitundu eky’okubiri, ekyogera ku ffe.

“Kitaffe”

Mu kigambo kino mulimu “ffe.” Yesu teyatuyigiriza kusaba nti “Kitange,” ne bwe tuba nga tusaba ffekka mu kisenge ekiggale. Buli lwe tusaba essaala eno, tugisaba wamu n’ab’omu maka ga Katonda bonna: abakkiriza mu buli ggwanga, mu buli kyasa, abagagga n’abaavu, abayigganyizibwa n’abali mu ddembe. Tobangako mwana yekka ku mmeeza ya Kitaffe.

Ekirala, ekigambo kino kiyita Katonda “Taata.” Kino kye kigambo Yesu yennyini kye yakozesanga bwe yasabanga. Mu lusuku Gesusemane yakaaba nti, “Aba, Kitange” (Makko 14:36). Aba kye kigambo eky’Olwaramayika ekitegeeza “taata” ekyakozesebwanga awaka, abaana abato n’abatabani n’abawala abakulu bonna. Kya bugonvu era kya kumpi, kijjudde obwesige. Abayudaaya baamanya Katonda nga Kitaawe w’eggwanga lyabwe, naye okwogera naye nga bali kumpi bwe batyo mu kusaba kyali kipya.

Era kino kye kyewuunyisa: Yesu atuyita okugabana naye ekigambo kye yennyini. Pawulo yawandiikira Abakristaayo b’omu Ruumi nti:

“Temwaweebwa mwoyo gwa buddu ate mutye, wabula mwaweebwa Omwoyo eyabafuula abaana, era ku bw’oyo tumukoowoola nti, ‘Aba, Kitaffe.’” (Abaruumi 8:15)

Olw’okukkiriza Yesu, tufuulibwa abaana mu maka ga Katonda. Omwana wa Katonda atugabanyaako Kitaawe.

Omusumba Omupulitaani Thomas Watson, eyabuulira obubaka bungi obuddiring’ana ku Ssaala ya Mukama Waffe mu London mu myaka gya 1600, yayagala nnyo entandikwa eno. Yawandiika nti:

“Erinnya Yakuwa lirimu obukulu: erinnya Kitaffe lirimu okusaasira.”

Thomas Watson, Essaala ya Mukama Waffe

Era:

“Tewali kitaawe afaanana Katonda mu kwagala; bw’oba ng’oli mwana we, toyinza kwagala mmeeme yo ggwe kennyini mu bujjuvu nga ye bw’akwagala.”

Thomas Watson, Essaala ya Mukama Waffe

Abasomi abamu ekigambo “taata” kibaluma. Kitaawo ayinza okuba nga teyaliiwo, nga yali mukambwe oba nga yali wa ttima. Bwe kiba bwe kityo, nkwegayiridde wulira kino: Katonda tafaanana taata asinga obubi gw’omanyi. Asinga oyo asinga obulungi. Yesu yatulaga bw’ali mu lugero lw’omwana eyabula: kitaawe n’alaba omwana we “bwe yali ng’akyaliko wala,” n’adduka okumusisinkana, n’amugwa mu kifuba (Lukka 15:20). Oyo ye Kitaffe gw’oyogera naye.

“Ali mu ggulu”

“Kitaffe” kitugamba nti Katonda ali kumpi. “Ali mu ggulu” kitugamba nti mukulu. Si jjajja asobola okwegayirirwa n’akkiriza buli kimu, wadde katonda omutono ow’amaka gamu oba ow’ekika kimu. Afuga byonna. Amazima gano gombi gatambulira wamu. Tujja gy’ali n’obwesige bw’abaana n’okussaamu ekitiibwa kw’abantu abayimiridde mu maaso ga Kabaka.

“Erinnya Lyo litukuzibwe”

Ekisooka Yesu ky’atuyigiriza okusaba si kya ffe n’akamu. Kwe kuba nti erinnya lya Katonda, kwe kugamba empisa ze n’ettutumu lye, liweebwe ekitiibwa nga ttukuvu. Mu Bayibuli, erinnya lya Katonda litegeeza ky’ali. Isaaya bwe yalaba Katonda mu kwolesebwa, bamalayika baali bakoowoolagana nti, “Mutukuvu, mutukuvu, mutukuvu, Mukama Katonda Ayinzabyonna: ensi yonna ejjudde ekitiibwa kye” (Isaaya 6:3). Ekisabwa kino kisaba ensi yonna etuuke okumulaba nga bamalayika bwe bamulaba, era n’obulamu bwaffe bukirage.

“Obwakabaka bwo bujje”

Obwakabaka kye kifo kyonna obufuzi bwa kabaka gye bwanirizibwa ne bugonderwa. Yesu yajja ng’alangirira nti obwakabaka bwa Katonda busembedde. Butuuka mu kitundu buli muntu lw’akyukira Kristo, buli abalwadde lwe bawonyezebwa, buli obwenkanya lwe bukolebwa n’abaavu ne balabirirwa. Lumu bulituuka mu bujjuvu, Yesu bw’alikomawo, era “obwakabaka bw’ensi eno kati bufuuse bwa Mukama waffe ne Kristo we” (Okubikkulirwa 11:15). Buli lwe tusaba nti “Obwakabaka bwo bujje,” tuba tusaba Katonda asembeze olunaku olwo, era atandike obufuzi bwe mu mitima gyaffe leero.

“By’oyagala bikolebwe”

Luno lwe lunyiriri olusinga obuzibu mu ssaala. Kyangu okusaba Katonda by’ayagala mu ngeri ey’awamu. Kizibu nnyo okubyagala nga bitwetaagisa okufiirwa ekintu. Yesu ekyo yakimanya okusinga omuntu yenna. Mu kiro nga tannafa, yasaba ng’akaaba amaziga nti, “Kitange, obanga kwe kusiima kwo ekikompe kino kinzigyeko. Naye si nga Nze bwe njagala, wabula ky’oyagala kye kiba kikolebwa.” (Lukka 22:42). Tujja kuyimirira naye mu Gesusemane mu Ssuula 18.

“Mu nsi, nga bwe bikolebwa mu ggulu.” Mu ggulu, Katonda by’ayagala bikolebwa n’essanyu, mangu ago era mu bujjuvu. Tusaba amaka gaffe, ekkanisa zaffe, ebibuga byaffe n’amawanga gaffe bifaanane ekyo katono okusingawo.

Amagezi asatu amakulu

  1. Okusaba kutandikira ku nkolagana, so si ku bye tusaba. Nga tetunnasaba kintu kyonna, Yesu atujjukiza oyo gwe twogera naye: Kitaffe. Buli kirala mu kusaba kimera mu kumanya nti tuli baana abaagalwa.
  2. Tetusaba ffekka. “Kitaffe” kitwegatta n’amaka ga Katonda gonna ku nsi ne mu ggulu. Ne ssaala esinga okuba ey’ekyama esabibwa wamu ne baganda baffe ne bannyinaffe okwetooloola ensi.
  3. Ebya Katonda bye bisooka. Ebisabwa ebisatu ebisooka bikwata ku linnya lye, ku bwakabaka bwe ne ku by’ayagala. Bwe tusooka ebya Katonda, ebyetaago byaffe bifuna ekifo kyabyo ekituufu, nga Yesu bwe yasuubiza: “Naye musooke munoonye obwakabaka bwa Katonda n’obutuukirivu bwe, ebyo byonna mulibyongerwako.” (Matayo 6:33).

Gye tuli leero

Bangi ku ffe tusabye Essaala ya Mukama Waffe emirundi mingi nnyo ne kiba nti ebigambo kumpi tetukyabiwulira. Eyinza okufuuka nga “ebigambo ebitaliimu” Yesu bye yalabulako, ebyogerwa amangu awatali kulowooza. Eky’okukola si kulekera awo kugisaba. Eky’okukola kwe kugenda mpola.

Abakristaayo ab’edda baasabanga Essaala ya Mukama Waffe emirundi esatu buli lunaku. Tujja kubasisinkana mu Kitabo eky’Okuna. Tebaagiraba ng’ekooya, kubanga tebaagiyanguyirizanga. Buli kitundu kyali mulyango oguyingira mu kisenge eky’okusaba.

Gezaako okusaba olunyiriri olusooka lwokka, “Kitaffe ali mu ggulu,” olwo osiriikirire. Kifumiitirizeeko. Oyogera n’Omutonzi w’ebintu byonna, era ye Kitaawo. Mwebaze. Mugambe ekyo kye kitegeeza gy’oli. Olwo weeyongere ku lunyiriri oluddako, “Erinnya Lyo litukuzibwe,” osabire ebifo mu bulamu bwo ne mu nsi yo erinnya lye gye litaweebwa kitiibwa. Olwo, “Obwakabaka bwo bujje.” Sabira ab’omu maka go, baliraanwa bo, eggwanga lyo, n’ekkanisa eyigganyizibwa. Olwo, “By’oyagala bikolebwe.” Mutwalire ekintu ky’okyakaluubirirwa okumuwaayo.

Bw’osaba bw’otyo, ennyiriri zino entono ziyinza okujjuza essaawa emu. Oba ziyinza okujjuza eddakiika emu mu lunaku olujjudde emirimu, ne zisitula omutima gwo eri Katonda.

Gezaako kino

Buli lunaku wiiki eno, saba mpola ekitundu ekisooka eky’Essaala ya Mukama Waffe, olunyiriri ku lunyiriri. Oluvannyuma lwa buli lunyiriri, siriikirira ogatteko ebigambo byo.

  • “Kitaffe ali mu ggulu.” Weebaze Katonda olw’engeri emu gy’abadde Kitaawo.
  • “Erinnya Lyo litukuzibwe.” Musabe aweebwe ekitiibwa mu kifo kimu ekigere: awaka wo, ku mulimu gwo, mu ggwanga lyo.
  • “Obwakabaka bwo bujje.” Sabira omuntu omu atannamumanya.
  • “By’oyagala bikolebwe mu nsi, nga bwe bikolebwa mu ggulu.” Yogera ku kitundu kimu eky’obulamu bwo w’okaluubirirwa okukkiriza by’ayagala, okimuwe.

Essaala ey’okufundikira

Kitaffe ali mu ggulu, nkwebaza nti ku bwa Yesu nsobola okukuyita Kitaffe. Oli kumpi, era oli mukulu. Erinnya lyo litukuzibwe mu bulamu bwange, mu maka gange ne mu nsi yange. Obwakabaka bwo bujje, mu mutima gwange leero ne mu nsi yonna Yesu bw’alikomawo. By’oyagala bikolebwe mu nze, ne bwe kiba nga kizibu, nga bwe bikolebwa n’essanyu mu ggulu. Kino nkisaba wamu n’abaana bo bonna buli wamu, mu linnya ly’Omwana wo. Amiina.

Ebibuuzo by’okufumiitirizaako

  • Bw’osaba, Katonda omulowoozaako nnyo nga Kabaka, Omulamuzi oba Kitaawo? Ekigambo kya Yesu “Aba” kikyusa kitya ekyo?
  • Lwaki olowooza Yesu yakulembeza erinnya lya Katonda, obwakabaka bwe ne by’ayagala okusinga ebyetaago byaffe?
  • Lunyiriri ki mu kitundu kino eky’essaala olusinga okukukaluubirira okusaba mu mazima? Lwaki?

Soma ebisingawo ku Ochorus

  • Thomas Watson, Essaala ya Mukama Waffe, naddala “Ennyanjula y’Essaala ya Mukama Waffe”
  • Andrew Murray, Wamu ne Kristo mu Ssomero ly’Okusaba, naddala “Okusaba okw’Ekyokulabirako” ne “Obukitaawe bwa Katonda Obutaliiko Kkomo”
Ekyayita Ekiddako