Essuula 2 · eddakiika 7 ez’okusoma · eddakiika 9 ez’okuwuliriza
Ku Makya Ennyo
“Enkeera ng’obudde tebunnalaba Yesu n’azuukuka n’agenda yekka mu kifo ekyekusifu, okusaba.” (Makko 1:35)
Lwali lunaku lwa kitalo.
Lwatandikira ku Ssabbiiti mu kkuŋŋaaniro e Kaperunawumu, ekibuga ky’abavubi ku lubalama lw’Ennyanja y’e Ggaliraaya. Yesu yasituka okuyigiriza, abantu ne beewuunya, kubanga yayigiriza ng’omuntu alina obuyinza. Wakati mu kusinza, omusajja eyaliko omwoyo omubi n’awowoggana, Yesu n’amununula n’ekigambo kimu. Okuva mu kkuŋŋaaniro n’atambula n’agenda mu nnyumba ya Simooni Peetero, nnyazaala wa Peetero gye yali agalamidde ku kitanda ng’alina omusujja. Yesu n’amukwata ku mukono n’amuyimusa, omusujja ne gumuwonako.
Akawungeezi we kaatuukira, amawulire gaali gatuuse mu buli nnyumba mu kibuga. Makko atubuulira ekyaliwo enjuba bwe yagwa, Ssabbiiti n’eggwaako:
“Awo obudde bwe bwali buwungeera, ng’enjuba egwa, ne bamuleetera abalwadde bonna, n’abaaliko dayimooni. Ekibuga kyonna ne kikuŋŋaanira ku luggi.” (Makko 1:32-33)
Kuba akafaananyi ku mulyango ogwo. Bazadde nga basitudde abaana abalwadde. Abakadde nga beesigamye ku batabani baabwe. Abantu abaali bamaze emyaka mingi mu bulumi, nga basindikana okugenda mu maaso mu kizikiza. Yesu yawonya bangi ku bo, omu ku omu, okutuusa ekiro ne kiwanvuwa.
Oluvannyuma, nga wayiseewo essaawa ntono, ekibuga nga kikyebase, n’agolokoka. Teyalinda kutangaala. Yatambula n’ayita ku mayumba agaali gasirise, n’afuluma ebweru w’ekibuga, n’agenda mu kifo awataali muntu yenna. Era eyo n’asaba.
Peetero n’abalala bwe baazuukuka, ekibiina kyali kyatandise dda okukuŋŋaana nate. Ne bamunoonya, ne bamulaba, ne boogera ekyo buli muntu alina emirimu emingi ky’awulidde emirundi lukumi: “Buli muntu akunoonya.” (Makko 1:37).
Okuddamu kwe kwabeewuunyisa. Teyaddayo mu nnyumba e Kaperunawumu. Yagamba nti, “Tugende awalala mu byalo ebituliraanye, n’abeeyo mbabuulire, kubanga ekyo kye najjirira” (Makko 1:38).
Omwana eyasabanga
Tutandika olugendo okuyita mu myaka enkumi bbiri egy’okusaba. Tujja kusisinkana abajulizi n’abamonaaki, abazza obuggya mu kkanisa n’ababuulizi b’okuzuukuka kw’omwoyo, bamaama n’abaminsani, okuva mu buli kitundu ky’ensi. Naye tutandikira ku Yesu, kubanga buli omu ku bo yayiga okusaba ng’amutunuulira.
Ekyo kye kintu ekisooka ekisaanidde okutuyimiriza. Yesu ye Mwana wa Katonda ow’emirembe n’emirembe. Yaliwo ensi nga tennatondebwa. Yawonya abalwadde era n’agoba dayimooni n’ekigambo kimu. Naye era yasabanga. Teyasabanga lwa kweraga eri abayigirizwa be, wadde ng’ali mu buzibu bwokka. Yasaba kubanga obulamu bwe bwonna yabubeeramu ng’yeesigamye ku Kitaawe. Lumu yagamba nti, “Omwana taliiko ky’akola ku bubwe, wabula ekyo ky’alaba Kitaawe ng’akola” (Yokaana 5:19). Okusaba we yalabiranga Kitaawe by’akola.
Makko 1:35 si kintu ekyaliwo omulundi gumu. Lukka, bw’annyonnyola emyezi gye gimu, akozesa ekigambo ekitulaga nti yali empisa ye:
“Naye ne yeeyongera bweyongezi okubunya ettutumu ly’obuyinza bwa Yesu era ebibiina binene ne bikuŋŋaana okumuwulira n’okuwonyezebwa endwadde zaabwe. Naye bwe yasalangawo akabanga, ne yeeyawula n’alagako mu bifo eteri bantu, okusaba.” (Lukka 5:15-16)
Tunuulira akagambo ako akatono “naye.” Ebibiina byeyongera obunene; naye ye n’agendanga yeeyawula. Abantu gye baakoma okumwetaaga, gye yakoma okusaba. Abasinga obungi ku ffe tukola ekikontana n’ekyo. Obulamu bwe bujjula emirimu, okusaba kye kintu kye tusooka okusalako.
Engeri gye yasabangamu
Enjiri tezituwa nteekateeka ya biseera bya bulamu bwa Yesu obw’okusaba, naye zitulaga enkola.
Yasabanga yekka. Makko agamba nti yagenda “mu kifo ekyekusifu.” Matayo atubuulira nti bwe yamala okuliisa enkumi ettaano, “n’ayambuka ku lusozi yekka okusaba” (Matayo 14:23).
Yasabanga ku makya ennyo, era oluusi ekiro kyonna. Nga tannalonda batume ekkumi n’ababiri, “n’asaba ekiro kyonna eri Katonda” (Lukka 6:12).
Yasabanga mu biseera ebikulu eby’enkyukakyuka: ku kubatizibwa kwe (Lukka 3:21), nga tannalonda bayigirizwa be, nga tannagenda ku musaalaba. Okusalawo okukulu okw’obulamu bwe kwakolebwanga ng’afukamidde.
Era yasabanga ng’akooye. Ekyo kye kifuula Makko 1:35 eky’enjawulo ennyo. Yalina buli nsonga ey’okwebaka okumala ekiseera ekiwanvu. Yali akoze okutuusa ekiro. Tewali yandimunenyezza. Naye yali amanyi amaanyi ge gye gaava.
Andrew Murray, omusumba ow’omu Sawusi Afirika eyawandiika ebimu ku bitabo ebisinga okwagalibwa ku kusaba ebyali bifulumiziddwa, yatunuulira olunyiriri luno n’alaba ekyo Yesu kye yali amanyi:
“Yali amanyi nga obuweereza obusinga obutukuvu, okubuulira n’okuwonya, bwe buyinza okukooya omwoyo; nga okwetabula ennyo n’abantu bwe kuyinza okuzibikira okussa ekimu ne Katonda; nga obudde, obudde, obudde obumala, bwe bwetaagibwa omwoyo bwe guba ogw’okuwummula n’okusimba emirandira mu Ye; nga tewali mulimu gwonna mu bantu oguyinza kutuggya ku bwetaavu obw’amaanyi obw’okusaba ennyo.”
Andrew Murray, Obuweereza bw’Okwegayiririra Abalala
“Obudde, obudde, obudde obumala.” Murray tategeeza nti okwagala kwa Katonda tukufuna nga tukolera essaawa. Ategeeza nti omukwano gwetaaga obudde. Emirandira gikula mpola, nga tegirabika. Yesu yawa Kitaawe obudde obutali bwa bwangu, era n’akomawo okuva mu kifo ekyo ekyekusifu ng’amanyi bulungi ddala kye yajjirira.
Amagezi asatu amakulu
- Oba Yesu yali yeetaaga okusaba, naffe tukyetaaga. Okusaba si kwa banafu bokka, oba abeeraliikirivu, oba abo abeeyita ab’omwoyo okusinga abalala. Bwe butyo Omwana wa Katonda yennyini bwe yabeeranga omulamu. Oba ye yeesigamanga ku Kitaawe, naffe tuyinza okulekera awo okwefuula nga abasobola okweyimirizaawo awatali ye.
- Okuba n’emirimu emingi nsonga ya kusaba, so si kyekwaso ky’obutasaba. Yesu gye yakoma okufuna emirimu emingi, gye yakoma okweyawula n’agenda yekka. Okusaba tekwali kintu kye yateekangamu ng’amaze emirimu. Kwe kwali entandikwa y’emirimu.
- Okusaba kuwa obulagirizi. Buli muntu mu Kaperunawumu yalina enteekateeka ye ku lunaku lwa Yesu. Bwe yali yekka ne Kitaawe, yajjukira enteekateeka ye ye: “ekyo kye najjirira.” Mu kusaba tulekera awo okusindikibwa ebyetaago by’ekibiina ne tutandika okukulemberwa Katonda.
Gye tuli leero
Oboolyawo olowooza nti, “Naye nze sirina kifo kyekusifu.” Abasomi b’ekitabo kino bangi babeera mu mayumba amatono agajjudde ab’omu maka. Abamu basula mu kisenge kimu ne baganda baabwe ne bannyinaabwe oba n’abakozi abalala. Abamu babeera mu bibuga ebitasirika n’akatono. Ne Yesu teyalina kisenge kye kya kyama. Yalina olusozi nga bukyali obudde tebunnakya. Ekifo kyo ekyekusifu kiyinza okuba ensonda y’effumbiro, entebe ku kkubo ng’ogenda ku mulimu, okutambula ng’okyetooloola ennimiro, oba eddakiika ntono mu mmotoka eyimiridde oba mu bbaasi ejjudde abantu ng’ozibye amaaso. Mu kitabo ekirijja tujja kusisinkana maama w’abaana abangi eyasabanga ng’abisse ekyambalo kye eky’omu ffumbiro ku mutwe, abaana be ne bamanya obutamutawaanya. Ekifo si kye kikulu ennyo ng’okusisinkana.
Oboolyawo olowooza nti, “Naye nze siyinza kusaba ku makya ennyo.” Oyinza okuba ng’okola ekiro, oba ng’ojjanjaba omwana omuwere, oba ng’ozuukuka ku ssaawa 4 ez’oku makya okutuuka mu nnimiro. Ensonga ya Makko 1:35 si ssaawa. Ensonga eri nti Yesu yawa Kitaawe ekitundu ekisooka eky’olunaku lwe, ng’ebyetaago tebinnatandika kukonkona. Noonya “ekisooka” kyo, kibe ddi ddi, okiwe Katonda nga tonnakiwa muntu mulala yenna, nga mw’otwalidde n’essimu yo.
Omuwandiisi wa zabbuli yali amanyi enkola eno dda nnyo nga Yesu tannazaalibwa:
“Ayi Mukama, buli nkya owulira eddoboozi lyange; buli nkya ndeeta gy’oli okusaba kwange, ne nnindirira onziremu.” (Zabbuli 5:3)
Weetegereze ebitundu ebibiri: okuleeta okusaba kwo eri Katonda, n’oluvannyuma okulindirira. Okusaba si kwogera kwokka. Era kwe kulindirira, okutunula n’okuwuliriza. Nnabbi Isaaya, ng’ayogera ku Muddu wa Mukama, yagamba nti, “Anzukusa buli nkya, buli nkya anzukusa okuwulira by’anjigiriza” (Isaaya 50:4). Abakristaayo bulijjo bawulidde Yesu mu bigambo ebyo. Buli nkya, Omuyigiriza yafuukanga omuyizi, n’awuliriza.
Emyaka enkumi bbiri oluvannyuma, E. M. Bounds, omusumba Omumetodisiti ow’omu Amerika eyazuukukanga ku ssaawa 4 ez’oku makya buli lunaku okusaba, yakyogera lwatu:
“Abasajja abakoledde Katonda ebisingayo obungi mu nsi muno baasookanga kufukamira ku makya.”
E. M. Bounds, Amaanyi Agava mu Kusaba
Tekikwetaagisa kufuuka wa ttutumu okugoberera enkola eyo. Kikwetaagisa kujja bujjizi.
Gezaako kino
Mu nnaku omusanvu eziddako, nga tonnatunuulira ssimu yo oba okuwulira amawulire, mala eddakiika kkumi ne Katonda. Genda mu “kifo kyo ekyekusifu,” wonna wonna we kiri.
- Sirika. Soma Makko 1:35 mpola. Kuba akafaananyi ku Yesu ng’atambula mu kizikiza okugenda okusisinkana Kitaawe.
- Leeta byonna gy’ali. Nga Zabbuli 5:3, menya ebintu ebiri mu lunaku lwo, kimu ku kimu: abantu b’onoolaba, emirimu gy’onookola, ebikweraliikiriza by’ositudde. Buli kimu kiteeke mu maaso ga Katonda.
- Wuliriza. Buuza nti, “Kitaffe, kiki kye nzize okukola leero?” Tuula mu kasirise okumala eddakiika emu oba bbiri. Oyinza obutawulira kintu kyonna kya njawulo. Tekirina buzibu. Oyiga okuwuliriza, nga Yesu bwe yakola.
Ku nkomerero ya wiiki, weetegereze ekikyuse.
Essaala ey’okufundikira
Mukama Yesu, wagolokoka nga bukyali kizikiza okubeera wekka ne Kitaawo. Wali okooye, era ekibuga kyonna nga kikwetaaga, naye era n’osaba. Njigiriza okwagala Kitaawo nga ggwe bw’omwagala. Mpa ekifo we nnaamusisinkaniranga, n’obumalirivu obw’okutuukiriza ensisinkano eyo. Olunaku lwange bwe lujjula, nsikiriza ŋŋende nsabe. Bwe mba simanyi kya kukola, ndaga kye nzize okukola. Era nga bwe njiga okuva gy’oli, mfuula omuntu w’okusaba. Amiina.
Ebibuuzo by’okufumiitirizaako
- Kiki ekijjuza eddakiika ezisooka ez’olunaku lwo? Kyandikufiiriza ki okuziwa Katonda?
- Yesu yeeyongeranga okusaba ng’ebibiina byeyongera obunene. Lwaki olowooza ffe tutera okukola ekikontana n’ekyo?
- “Ekifo kyo ekyekusifu” kiri wa? Bw’oba tonnakifuna, kiyinza kuba wa?
Soma ebisingawo ku Ochorus
- E. M. Bounds, Amaanyi Agava mu Kusaba, naddala “Tandika olunaku n’okusaba”
- E. M. Bounds, Amazima g’Okusaba, naddala “Yesu Kristo, Ekyokulabirako ky’Okusaba”
- Andrew Murray, Obuweereza bw’Okwegayiririra Abalala, naddala “Mu Linnya lya Kristo”