Essuula 19 · eddakiika 6 ez’okusoma · eddakiika 8 ez’okuwuliriza
Si nga Nze bwe Njagala, wabula Ggwe
“N’abaleka awo ne yeeyongerayo akabanga, n’agwa wansi ng’avuunise amaaso ge ku ttaka, n’asaba nti, ‘Kitange! Obanga kisoboka, leka ekikompe kino kinzigibweko. Naye si nga Nze bwe njagala, wabula nga ggwe bw’oyagala.’” (Matayo 26:39)
Erinnya Gesusemane litegeeza “essogolero ly’amafuta.” Lwali lusuku lwa miti gy’emizeyituuni ku lubalama lw’olusozi olwa Zeyituuni, emitala w’ekiwonvu okuva e Yerusaalemi. Mu ssogolero, ebibala by’emizeyituuni byabetentebwanga wansi w’amayinja amazito okutuusa amafuta lwe gakulukuta. Mu kiro Yesu kye yaliibwamu olukwe, yagendayo okusaba, era Ye yennyini n’abetentebwa.
Obudde bwali buyise nnyo. Omwezi gw’Embaga y’Okuyitako gwali gwetoloovu. Yesu yaleka abayigirizwa be abasinga obungi okumpi n’omulyango: “Mutuule wano okutuusa lwe nnaamala okusaba nkomewo.” (Matayo 26:36). Yatwala Peetero, Yakobo ne Yokaana ne yeeyongerayo nabo akabanga, abasatu abo abaali balabye ekitiibwa kye ku lusozi endabika ye gye yakyusibwa. Kaakano baali bagenda kulaba obulumi bwe.
“N’atandika, okuwulira ennaku nnyingi n’okweraliikirira ennyo. N’abagamba nti, ‘Omwoyo gwange guliko ennaku egenda na kunzita. Kale mubeere wano tutunule ffenna.’” (Matayo 26:37-38)
Awo ne yeeyongerayo nate akabanga, yekka, n’agwa wansi ng’avuunise amaaso ge ku ttaka.
Ekikompe
“Ekikompe” Yesu kye yasaba Kitaawe okumuggyako kyali ki? Mu Ndagaano Enkadde, ekikompe kitera okuba ekifaananyi ky’omusango Katonda gw’asalira ekibi. Yesu yali anaatera okwetikka omusango ogwo ku lwaffe. Tekyali bulumi bwokka obw’omubiri obw’omusaalaba, newaakubadde nga bwali bwa ntiisa nnyo. Kyali buzito bw’ekibi ky’ensi yonna, n’ekizikiza eky’okwawukanyizibwa ne Kitaawe. “Yafumitibwa olw’okusobya kwaffe. Yabetentebwa olw’obutali butuukirivu bwaffe” (Isaaya 53:5).
Lukka, eyali omusawo, ayongerako ebintu abalala bye bataayogerako:
“Awo malayika eyava mu ggulu n’ajja n’amugumya. Yali mu kunyolwa kunene nnyo okw’omwoyo, ne yeeyongera okusaba ennyo n’atuuyana n’entuuyo ezamuvaamu ne ziba ng’amatondo g’omusaayi, era ne gatonnya wansi.” (Lukka 22:43-44)
(Ebiwandiiko ebimu ebisingayo obukadde eby’Enjiri ya Lukka tebirimu nnyiriri zino ebbiri, naye zibadde zisomebwa mu kkanisa okuva mu biseera eby’edda ennyo.)
Omuwandiisi w’Abaebbulaniya naye yajjukira ekiro kino: “Yasaba ne yeegayirira oyo ayinza okumulokola mu kufa nga bw’akaaba amaziga mu ddoboozi ery’omwanguka. Yesu yasinza Katonda mu mazima, Katonda n’awulira okusaba kwe” (Abaebbulaniya 5:7).
Essaala ey’obwesimbu
Tunuulira ekitundu ekisooka eky’essaala ya Yesu: “Kitange! Obanga kisoboka, leka ekikompe kino kinzigibweko.”
Yesu yali mwesimbu ddala eri Kitaawe. Teyeefuula mukkakkamu. Teyakweka ky’ayagala. Mu ngeri endala yagamba nti, “Kitange, kino sikyagala. Obanga waliwo ekkubo eddala lyonna, nkwegayiridde kinzigyeko.” Laba Omwana wa Katonda, atalina kibi era atuukiridde, ng’ategeeza Kitaawe mu lwatu omutima gwe kye gwali gwegomba.
Ekyo kituwa naffe olukusa okuba abeesimbu. Okusaba si kifo kya kwefuula. Bw’oba otidde, tegeeza Katonda. Bw’oba weegomba ennyo ekintu, mutegeeze. Ekkubo eriri mu maaso go bwe liba nga lirabika ng’eritagumiikirizika, kimutegeeze nakyo. Yesu bw’atyo bwe yakola.
Essaala ey’okwewaayo
Naye awo ne wajja ekitundu eky’okubiri: “Naye si nga Nze bwe njagala, wabula nga ggwe bw’oyagala.”
Yesu yasaba essaala eno emirundi esatu mu kiro ekyo (Matayo 26:44). Ku mulundi ogw’okubiri, ebigambo bye byali bitandise dda okukyuka: “Kitange! Oba tekisoboka ekikompe kino kuvaawo wabula Nze okukinywa, kale ky’oyagala kye kiba kikolebwa.” (Matayo 26:42). Mu ssaawa ezo ez’okusaba, Yesu yaleeta okwagala kwe okw’obuntu ne kukkiriziganya ddala n’okwagala kwa Kitaawe.
Guno gwe mutima gwa Gesusemane. Si ssaala ya kulekulira; ye ssaala ya kwewaayo. Yesu teyalekera awo okwagala ekikompe kiyite kubanga yali aweddemu essuubi, wabula kubanga yeesiga Kitaawe okusinga by’ayagala ye yennyini. Era Abaebbulaniya egamba nti “Katonda n’awulira okusaba kwe.” Ekikompe tekyaggyibwawo, naye okusaba kwe kwawulirwa. Yaweebwa amaanyi okukinywa, era okuyita mu kubonaabona kwe n’afunira ensi obulokozi.
E. M. Bounds yawandiika ku ssaala eno mu ngeri ekwata ku mutima. Yali amanyi nti buli mukkiriza aliba ne Gesusemane ye:
“‘Si nze bye njagala, wabula ggwe by’oyagala bikolebwe,’ bwe giryogera emitima gyaffe egimenyese.”
E. M. Bounds, Amazima g’Okusaba
Naye Bounds era yawa n’okulabula. Abantu abamu bakozesa “Ky’oyagala kye kiba kikolebwa” ng’ekyekwaso eky’obutasaba n’okukkiriza n’okufuba, ng’olinga kitegeeza nti “buli ekinaabaawo, kibeewo”:
“Bulijjo tuba beetegefu okwekwasa obutasaba n’obunyiikivu n’okutegana, nga twesigama ku ndowooza ey’okugonda gye twekolera era etulimbalimba.”
E. M. Bounds, Amazima g’Okusaba
Okwewaayo kwa Yesu mu Gesusemane tekwali kwa bugayaavu wadde okusirika obusirisi. Yasaba n’amaanyi mangi nnyo entuuyo ze ne zigwa ng’amatondo g’omusaayi. Okwewaayo okw’amazima kujja ku nkomerero y’okusaba okw’obwesimbu n’okumeggana, so si mu kifo kyakwo.
Mikwano egyebase
Yesu bwe yali asaba, mikwano gye egy’oku lusegere ne beebaka. Emirundi esatu yakomawo n’abasanga nga beebase. “Peetero, naawe tosobodde kutunula nange n’essaawa emu?” bwe yagamba Peetero. “Mutunule nga bwe musaba. Omwoyo gwo gwagala, naye omubiri gwe munafu!” (Matayo 26:40-41).
Mu bigambo ebyo mulimu ennaku, naye era n’ekisa kingi. Yesu yali ategeera obunafu bwabwe. Era okulabula kwe kwatuukirira: mu ssaawa ntono bonna baali badduse. Yesu, eyali asabye, yayimirira nga munywevu. Bo, abaali beebase, ne bagwa.
Awo ku nkomerero, Yesu n’asituka okuva wansi, nga mukkakkamu era nga mwetegefu: “Muzuukuke! Musituke tugende! Laba, omuntu agenda okundyamu olukwe wuuli ajja!” (Matayo 26:46). Yali ayingidde mu lusuku ng’abetenteddwa ennaku. Yavaayo n’amaanyi ag’okwolekera omusaalaba. Okusaba tekwakyusa kkubo, naye kwamutegeka okulitambuliramu.
Amagezi asatu amakulu
- Tusobola okuba abeesimbu eri Katonda ku bye twagala. Yesu yagamba Kitaawe mu lwatu nti yali ayagala ekikompe kiyite. Okusaba si kifo kya kwefuula; tusobola okufuka gy’ali ebyegombo byaffe eby’amazima.
- Okwewaayo kwe kuwaayo byonna, so si kulekulira. “Si nga Nze bwe njagala, wabula nga ggwe bw’oyagala” si ssaala ya muntu aweddemu essuubi. Ye ssaala y’omuntu eyeesiga Kitaffe okusinga by’ayagala ye.
- Okusaba kututegekera bye tulina okwolekera. Ekikompe tekyayita, naye Yesu yasituka okuva mu kusaba ng’agumiziddwa era nga mwetegefu. Oluusi Katonda addamu si mu kukyusa kkubo, wabula mu kutuwa amaanyi okulitambuliramu.
Gye tuli leero
Buli muntu agoberera Yesu alituuka ku Gesusemane. Kiyinza okuba obulwadde obuzuuliddwa, okufiirwa, okuliibwamu olukwe, okuyigganyizibwa, oba Katonda okukuyita okukola ekintu ekizibu ennyo. Kiyinza okuba ekiseera we tulina okulondawo wakati w’okwagala kwaffe n’okwa Katonda. Mu kifo ekyo, tusobola okusaba nga Yesu bwe yasaba.
Okusooka, tegeeza Katonda mu bwesimbu ky’oyagala. Toswala olw’okutya kwo oba amaziga go. Yesu yakaaba amaziga era n’akaabira waggulu. Awo, ng’oyongera okusaba, musabe akuwe ekisa okugamba nti, “Si nga Nze bwe njagala, wabula nga ggwe bw’oyagala.” Ekyo kiyinza okutwala ekiseera. Yesu yasaba emirundi esatu. Kiyinza okutwala ekiro kyonna, oba ebiro bingi. Naye lye kkubo erituusa ku mirembe n’amaanyi.
Era bw’oba olina mikwano gyo abali mu Gesusemane yaabwe, teweebaka ng’oli nabo. Tunula wamu nabo. Saba wamu nabo. Kye kimu ku birabo ebisingayo obukulu bye tuyinza okuwaayo.
Gezaako kino
Wiiki eno, yiga okusaba essaala ey’e Gesusemane.
- Tuuma ekikompe kyo. Lowooza ku kintu ekisingayo obuzibu ky’oyolekedde, oba ekintu ky’osinga okutya. Kiwandiike.
- Saba mu bwesimbu. Tegeeza Katonda ddala ky’oyagala ku nsonga eyo, nga tolina ky’okweka. “Kitange, obanga kisoboka, kino kinzigibweko.”
- Saba okwewaayo. Awo saba nti, “Naye si nga Nze bwe njagala, wabula nga ggwe bw’oyagala.” Bw’oba tonnasobola kukyogera mu mazima, saba Katonda akuyambe okukyogera ng’okitegeeza ddala. Kisabe nate enkya.
- Tunula wamu n’omuntu. Lowooza ku muntu omu ayita mu kiseera ekizibu. Beera bulindaala ku lulwe wiiki eno: mukubire essimu, mukyalire, oba saba wamu naye.
Essaala ey’okufundikira
Kitaffe, Omwana wo yafukamira mu lusuku n’asaba ng’akaaba amaziga. Nkwebaza nti nsobola okuba omwesimbu gy’oli ku bye njagala ne bye ntya. Kino kye kikompe kyange: ggwe okimanyi. Obanga kisoboka, kinzigyeko. Naye si nga nze bwe njagala, wabula nga ggwe bw’oyagala. Mpa okukwesiga okugamba ekyo nga nkitegeeza ddala. Era ekkubo bwe litakyuka, mpa amaanyi okulitambuliramu, nga bwe wawa Yesu amaanyi. Nkuuma nga ntunula era nga nsaba, ku lwange ne ku lw’abo abanneetaaga. Mu linnya lye. Amiina.
Ebibuuzo by’okufumiitirizaako
- “Ekikompe” kyo kye kiruwa kaakano, ekintu ky’osinga okwagala Katonda akuggyeko?
- Njawulo ki eriwo wakati w’okulekulira n’okwewaayo? Yesu yagiraga atya?
- Bounds alabula nti “Ky’oyagala kye kiba kikolebwa” kiyinza okufuuka ekyekwaso eky’obutasaba n’obunyiikivu. Wali okikozesezza bw’otyo?
Soma ebisingawo ku Ochorus
- E. M. Bounds, Amazima g’Okusaba, naddala “Essaala ey’e Gesusemane”
- Dwight L. Moody, Okusaba Okuwangula, naddala “Okugonda”