Essuula 5 · eddakiika 12 ez’okusoma · eddakiika 15 ez’okuwuliriza
Engeri y’Okuyambamu Abo Abeegomba Okulokolebwa era nga Bamanyi Engeri, naye nga Balina Ebizibu
Abantu bangi nnyo be tugezaako okukulembera eri Kristo tujja kusanga nga ddala beegomba okulokolebwa era bamanyi engeri, naye nga boolekagana n’ebizibu bye balowooza nti tebiyinza kuvvuunukika.
1. Ekimu ku bizibu ebyo kiri nti, “Ndi mwonoonyi mukulu nnyo.” 1 Timoseewo 1:15 kikiddamu mu bujjuvu. Ku Ssande emu ku makya, omusajja eyali amaze ebbanga mu bulamu obw’obujeemu era obw’okutambulatambula, era nga yaakafiirwa doola 35,000 n’okwawukana ne mukyala we, bwe namubuuza lwaki si Mukristaayo, n’aŋŋamba nti, “Ndi mwonoonyi mukulu nnyo okulokolebwa.” Amangu ago ne nzigulawo 1 Timoseewo 1:15. “Ekigambo kino kituufu, kisaanye okukkiriza, ekigamba nti Kristo Yesu yajja mu nsi okulokola aboonoonyi. Mu bo nze mwonoonyi asookera ddala.” N’addamu mangu nti, “kale, nze mwonoonyi asookera ddala.” “Kale,” ne ŋŋamba, “olwo olunyiriri olwo lwogera ku ggwe.” N’addamu nti, “Kye kisuubizo eky’omuwendo.” Ne ŋŋamba nti, “Onookikkiriza kaakano?” n’agamba nti, “Nja kukikkiriza.” Ne ŋŋamba nti, “Katufukamire tukibuulire Katonda,” ne tufukamira, n’ayatulira Katonda ebibi bye, n’asaba Katonda ku lwa Kristo amusonyiwe ebibi bye. Ne mmubuuza obanga ddala akkirizza Kristo, n’agamba nti akkirizza. Ne mmubuuza obanga ddala akkiriza nti alokoleddwa, n’agamba nti akkiriza. Teyalwawo kufuna mukisa kwatula Kristo. Mu bbanga ttono yava mu kibuga, naye nasobola okumugoberera. Yafuuka Omukristaayo akola ennyo, ng’akola bizinensi ye emisana naye ng’abeera mu mulimu gwa Kikristaayo ogumu oba ogulala buli kiro mu wiiki. Yaddizibwa mukyala we, ne batwala omwana omuto okuva mu nnyumba y’abaana bamulekwa ne bamukuza, ne baba n’amaka ag’Ekikristaayo ag’essanyu. Lukka 19:10 nakyo kitundu kya mugaso nnyo okukozesa ku bantu ab’ekika kino; naddala nga omuntu agamba nti, “Nabula.” Oyinza okugamba nti, “Nnina olunyiriri olwakuteekerwawo ggwe ddala. Bw’oba ddala otegeeza ky’oyogera, ggwe wennyini omuntu Yesu gw’anoonya. ‘Kubanga Omwana w’Omuntu, yajjirira kunoonya n’okulokola abaabula.’” Abaruumi 5:6‒8 kitundu ekikola ennyo. Lumu ekiro nayimiriza omusajja eyali ayanguwa okufuluma olukuŋŋaana. Nga nteeka omukono gwange ku kibegabega kye ne ŋŋamba nti “Toyimusizza mukono gwo ekiro kya leero okusabirwa?” N’agamba nti “yee.” Ne ŋŋamba nti, “Kale lwaki oyanguwa okugenda? Omanyi nti Katonda akwagala?” N’addamu nti, “Tomanyi gw’oyogera naye.” “Sifaayo gwe njogera naye, naye mmanyi nti Katonda akwagala.” N’agamba nti: “Nze mubbi asingayo obubi mu Minneapolis.” Ne ŋŋamba nti “Bw’oba ng’oli mubbi asingayo obubi mu Minneapolis, olwo mmanyi nti Katonda akwagala,” ne mbikkula Bayibuli yange ku Abaruumi 5:8. “Kyokka Katonda alaga okwagala kwe gye tuli mu ngeri eno: bwe twali tukyali boonoonyi, Kristo n’atufiirira.” “Kaakano,” ne ŋŋamba, “Bw’oba ng’oli mubbi asingayo obubi mu Minneapolis, oli mwonoonyi, era olunyiriri luno lugamba nti Katonda ayagala aboonoonyi.” Omusajja n’amenyeka, n’ayingira nange mu kisenge ekirala n’ambuulira ebimukwatako. Yali yaakava mu kkomera olw’emisango; ekiro ekyo kyennyini yali avudde ewuwe okugenda okubba mu ngeri gye yagamba nti yandibadde emu ku bubbi obusingayo okwetiiriza obwali bukoleddwa mu kibuga Minneapolis; ye ne banne babiri be yabbanga nabo bwe baali bayita ku kasonda, n’awulira olukuŋŋaana lw’enjiri olw’ebweru nga lugenda mu maaso, n’ayimirira eddakiika ntono okuwuliriza, era wadde banne baamuwakanya ne balayira, n’asigala okutuusa olukuŋŋaana lwe lwaggwa, n’ajja naffe mu kifo kyaffe eky’enjiri. Bwe yamala okumbuulira ebimukwatako ne tufukamira okusaba. Ng’akulukusa amaziga n’akaabirira Katonda amusaasire, ng’ekisuubizo kya Katonda eky’omuwendo kimuleetedde okukkiriza nti Katonda ayagala omwonoonyi, ne bw’aba mubi nnyo nga ye. Matayo 9:12, 13; Abaruumi 10:13 (Teeka essira ku “Buli”); Yokaana 3:16 (Teeka essira ku “buli muntu yenna”); Isaaya 1:18; 1 Yokaana 4:14; Yokaana 2:1‒2; Isaaya 44:22; Isaaya 43:25 nabyo bitundu bya mugaso mu kukolagana n’abantu ab’ekika kino. Isaaya 1:18 ne Zabbuli 51:14 bya mugaso nnyo naddala eri abantu abattanga abantu. Tobuulira muntu yenna nti ebibi bye si binene. Oluusi kirungi okugamba abantu bano nti, “Yee, ebibi byo binene, binene okusinga bw’olowooza, naye byonna byamalibwawo dda,” n’obalaga Isaaya 53:6; 1 Peetero 2:24. Lumu omukazi yajja gye ndi ng’atabuse nnyo. Oluvannyuma lw’okugezaako emirundi mingi nga tekiyamba, ku nkomerero yasobola okwetikkula omugugu ogwali ku mutima gwe. Emyaka kkumi n’ena emabega yali yatta omuntu, era ekikolwa ekyo yali akyetisse ku mwoyo okutuusa lwe kyali kinaatera okumugwamu eddalu. Bwe yatubuulira ebimukwatako nze n’Omukristaayo omulala, ne tubikkula ku Isaaya 53:6. Bwe namala okumusomera olunyiriri luno n’obwegendereza bungi, ne mmubuuza Mukama ky’akoze ekibi kye. Oluvannyuma lw’akaseera ng’alowooza n’obweraliikirivu bungi n’agamba nti, “Akitadde ku Kristo,” ne nkwata ekitabo mu mukono gwange. “Kaakano,” ne ŋŋamba “omukono gwange ogwa ddyo gukiikirire ggwe, n’ogwa kkono gukiikirire Kristo, n’ekitabo kino kikiikirire ekibi kyo.” Ne nteeka ekitabo ku mukono gwange ogwa ddyo ne ŋŋamba nti: “Ekibi kyo kaakano kiri ku ani?” N’agamba nti “Kuli nze.” “Kaakano,” ne ŋŋamba, “Katonda akikoze ki?” N’agamba nti “Akitadde ku Kristo,” ne nzza ekitabo ku mukono omulala. “Ekibi kyo kaakano kiri ku ani?” ne mmubuuza. Kyamutwalira ebbanga ddene okufuna obuvumu okuddamu, era ku nkomerero ng’akozesa amaanyi ge gonna n’agamba nti, “Ku Kristo.” Ne ŋŋamba nti, “kale kikyali ku ggwe?” Mpolampola omusana ne gujja ku maaso ge n’ayogerera waggulu n’eddoboozi ery’omwanguka nti, “Nedda, kiri ku Ye, kiri ku Kristo.” Yokaana 1:29; Ebikolwa by’Abatume 10:43; Abaebbulaniya 7:25, nabyo byawandiikibwa ebiyamba mu kukolagana n’abantu ab’ekika kino.
2. Ekizibu ekirala kye tutera okusanga kiri nti, “Siyinza kunywerera,” oba nti “Ntya okulemererwa.” 1 Peetero 1:5 kya mugaso okulaga nti si ffe tulina okwekuuma, wabula nti “Katonda, mu buyinza bwe, alibakuuma.” Yokaana 10:28, 29 kiraga nti obukuumi bw’oyo akkiriza Kristo tebwesigamye ku “kunywerera” kwe, wabula ku maanyi ga Kitaffe n’Omwana agakuuma. 2 Timoseewo 1:12 kiraga nti mulimu gwa Kristo, so si gwaffe, okukuuma ekyo ekimuteresebwa, era nti ayinza okukikola. Isaaya 41:10, 13 nabyo biyamba. Yuda 24 kiraga nti ne bwe tuba nga tuyinza okwewala okugwa oba nga tetuyinza, Kristo ayinza okutukuuma obutagwa. 2 Ebyomumirembe 32:7, 8; Abaruumi 14:4; 2 Basessaloniika 3:3, nabyo byawandiikibwa ebirungi okukozesa. 1 Abakkolinso 10:13 kya mugaso nnyo naddala ng’omuntu atya nti okukemebwa okw’amaanyi kunaamutuukako n’agwa.
3. Ekizibu ekirala ekifaanagana ennyo n’ekyo ekisoose kiri nti, “Ndi munafu nnyo.” Omuntu ow’engeri eyo mukozesezze 2 Abakkolinso 12:9, 10. Mubuuze nti “amaanyi ga Kristo gatuukirira wa?” Bw’anaddamu nti “mu bunafu,” mugambe nti “kale gy’okoma okuba omunafu mu maanyi go ggwe, gye kikoma okuba ekirungi.” Abafiripi 4:13 kiraga nti ne bwe tuba banafu kyenkana wa, tuyinza okukola byonna mu Kristo atuwa amaanyi. 1 Abakkolinso 10:13 kijja kulaga nti Katonda amanyi byonna ku bunafu bwaffe, era tajja kuganya tukemebwe okusinga amaanyi gaffe.
4. “Siyinza kuleka makubo gange amabi oba empisa zange embi.” Abaggalatiya 6:7, 8, kijja kubalaga nti bateekwa okuzireka oba okuzikirira. Abafiripi 4:13 kijja kubalaga nti basobola okuzireka mu maanyi ga Kristo. Ngeri nnungi nnyo okusonga oyo atya nti tayinza kuleka mpisa ze embi eri Kristo, ng’Omulokozi eyazuukira, 1 Abakkolinso 15:3, 4. Lumu omusajja yajja gye ndi n’agamba nti: “Nzize gy’oli okumanya obanga waliwo engeri yonna gye nnyinza okufunamu amaanyi okuwangula empisa zange embi.” N’ambuulira ebimukwatako; yali yakyuka mu buto bwe, naye n’ajja e Chicago, n’atandika okutambula ne mikwano emibi n’agwa, era kaakano yali tasobola kwemenya okuva mu bibi bye. Ne mmugamba nti: “Omanyi kitundu kyokka eky’enjiri, enjiri ey’Omulokozi eyakomererwa. Bwe weesiga Omulokozi eyakomererwa wafuna okusonyiyibwa. Naye Yesu Kristo era Mulokozi eyazuukira, 1 Abakkolinso 15:4, era ye yennyini yagamba nti, ‘Mpeereddwa obuyinza bwonna mu ggulu ne ku nsi,’ Matayo 28:18. Alina amaanyi okukuwa obuwanguzi ku mpisa zo embi. Ekyo okikkiriza?” N’agamba nti, “yee.” “Weesiga,” ne nneyongera, “Kristo eyakomererwa n’ofuna okusonyiyibwa, si bwe kiri?” “Yee,” n’addamu. “Kaakano,” ne ŋŋamba, “onoomwesiga Kristo eyazuukira akulokole okuva mu maanyi g’ebibi byo?” “Yee, nja kumwesiga.” “Kale katufukamire, tumubuulire.” Ne tufukamira ne tukyogerako byonna n’Omulokozi. Bwe yasituka, n’endabika y’amaaso ge yali ekyuse. “Nsanyuse nnyo okujja,” bwe yagamba. Oluvannyuma lw’ekiseera ne mfuna ebbaluwa okuva gy’ali ng’aŋŋamba bw’afunanga obuwanguzi bulijjo olw’okwesiga Kristo eyazuukira.
5. “Nja kuyigganyizibwa bwe nnaafuuka Omukristaayo.” Tobuulira muntu yenna nti tajja kuyigganyizibwa, wabula mulage okuva mu byawandiikibwa nga 2 Timoseewo 2:12; 2 Timoseewo 3:12; Matayo 5:10, 11, 12; Makko 8:35; Ebikolwa by’Abatume 14:22, nti okuyigganyizibwa lye kkubo lyokka erituusa mu Kitiibwa. Balage okuva mu Abaruumi 8:18 nti okubonaabona kw’ekiseera kino tekugeraageranyizibwa na Kitiibwa ekiribikkulirwa mu ffe. Balage okuva mu Ebikolwa by’Abatume 5:41; 1 Peetero 2:20, 21, nti kya kitiibwa okuyigganyizibwa ku lwa Kristo. Abaebbulaniya 12:2, 3 kya mugaso okubalaga gye balina okutunula okufuna obuwanguzi mu kuyigganyizibwa.
6. “Kijja kwonoona bizinensi yange,” oba nti “Siyinza kuba Mukristaayo mu bizinensi gye nkola kaakano.” Omuntu ow’engeri eyo mulage Makko 8:36. Kino kijja kumulaga nti kisingako okufiirwa bizinensi ye okusinga okufiirwa emmeeme ye. Ekirowoozo kino bwe kimala okumunywerera obulungi mu mutima, mulage Matayo 6:32, 33 omuli ekisuubizo kya Katonda nti bwe tusooka Katonda n’obwakabaka bwe, ajja kutuwa byonna bye twetaaga ddala mu bulamu buno. Matayo 16:24‒27; Lukka 12:16‒21; 16:24‒26 nabyo bitundu ebikola ennyo okukozesa ku bantu ab’ekika kino.
7. “Waliwo bingi nnyo eby’okuleka.” Makko 8:36 kijja kubalaga nti kibasaanira okuleka buli kimu okusinga okufiirwa emmeeme yaabwe. Abafiripi 3:7, 8; Zabbuli 16:11 bijja kubalaga nti bye baleka si kintu bwe bigeraageranyizibwa ne bye bafuna. Zabbuli 84:11; Abaruumi 8:32 bijja kubalaga nti Katonda tajja kubasaba kuleka kintu kyonna ekirungi; mu bigambo ebirala, nti ebintu byokka Katonda by’abasaba okuleka bye bintu ebibalumya. Lumu omuwala omuvubuka yagaana okujja eri Omulokozi ng’agamba nti, “Waliwo bingi nnyo eby’okuleka.” “Olowooza Katonda akwagala?” ne mmuddamu. “Ddala.” “Olowooza akwagala kyenkana wa?” N’alowoozaamu akaseera n’addamu nti, “Ekimala okuwaayo omwana we okunfiirira.” “Olowooza, obanga Katonda yakwagala ekimala okuwaayo omwana we okukufiirira, ayinza okukusaba okuleka ekintu kyonna ekikugasa okukikuuma?” “Nedda.” “Oyagala okukuuma ekintu kyonna ekitakugasa kukikuuma?” “Nedda.” “Kale kirungi ojje eri Kristo mangu ddala.” Era n’ajja. 1 Yokaana 2:17; Lukka 12:16‒21 bijja kubalaga ebintu bye bagezaako okukuuma nga bwe biri ebitaliiko mugaso.
8. “Obulamu bw’Ekikristaayo buzibu nnyo.” Gamba omunoonya nti, “Ka nkulage okuva mu kigambo kya Katonda nti okulowooza nti obulamu bw’Ekikristaayo buzibu kukyamu.” Oluvannyuma mukyusize ku Matayo 11:30; Engero 3:17; Zabbuli 16:11; 1 Yokaana 5:3, omulage nti obulamu bw’Ekikristaayo si buzibu wabula bwa ssanyu lingi nnyo. Ate mukyusize ku Engero 13:15, omulage nti obulamu bw’omwonoonyi bwe buzibu.
9. “Ntya bannange abatatya Katonda;” oba nti “Nja kufiirwa mikwano gyange bwe nnaakkiriza Kristo.” Engero 29:25 kijja kubalaga ekiva mu kugondera okutya abantu, n’obukuumi bw’oyo eyeesiga Mukama. Engero 13:20 kijja kubalaga ekiva mu kunywerera ku bannaabwe, ate Zabbuli 1:1 kijja kulaga omukisa oguli mu kuleka banne ababi. 1 Yokaana 1:3 kiraga okussa ekimu okusingako ennyo omuntu kw’afuna okusinga kw’afiirwa ng’ajja eri Kristo.
10. “Omutima gwange mukakanyavu nnyo.” Ezeekyeri 36:26, 27, kijja kubalaga nti newaakubadde emitima gyabwe mikakanyavu ng’ejjinja, ekyo tekijja kuleeta njawulo, kubanga Katonda ajja kubawa omutima omuggya.
11. “Siwulira kintu kyonna mu mutima.” Buuza omunoonya kika ki eky’okuwulira ky’alowooza nti ateekwa okuba nakyo nga tannajja eri Kristo. Bwe kiba nga y’emirembe Abakristaayo gye boogerako, mulage okuva mu Abaggalatiya 5:22; Abaefeso 1:13; Ebikolwa by’Abatume 5:32; 1 Peetero 1:8; Matayo 10:32, nti okuwulira okwo kuva mu kukkiriza Kristo n’okumwatula, era nti tayinza kukusuubira okutuusa ng’akkirizza Kristo era ng’amwatudde. Okuwulira kw’alowooza nti ateekwa okuba nakwo bwe kuba nga kwe kuwulira nti mwonoonyi, olwo mulage mu Isaaya 55:7 nti si kuwulira nti tuli boonoonyi Katonda kw’atusaba, wabula okukyuka okuva mu kibi. Oba, okuva mu Ebikolwa by’Abatume 16:31; Yokaana 1:12; nti Katonda tatusaba kuwulira nti tuli boonoonyi, wabula okwatula nti tuli boonoonyi n’okwesiga Kristo ng’Omulokozi. Isaaya 55:1; Okubikkulirwa 22:17, bijja kulaga omunoonya nti okuwulira kwonna kw’eyetaaga kwe kwegomba obulokozi.
Wabula, emirundi mingi kirungi okulaga abanoonya ab’ekika kino ebyawandiikibwa ebiri mu ssuula ku “Abatafaayo” okutuusa lwe bawulira ddala nti boonoonyi.
12. “Nnoonya Kristo, naye siyinza kumulaba.”
Yeremiya 29:13, kiraga nti bwe tumunoonya n’omutima gwonna tujja kumulaba. Bwe nnali njogera n’omukazi akawungeezi akamu mu lukuŋŋaana olw’oluvannyuma, n’aŋŋamba nti, “Mmaze emyaka ebiri nga nnoonya Kristo, naye siyinza kumulaba.” Ne mmuddamu nti, “Nnyinza okukubuulira lw’olimulaba.” N’antunuulira ng’eyeewuunya, ne nzigula ku Yeremiya 29:13, ne nsoma nti “Mulinnoonya ne mundaba bwe mulinnoonya n’omutima gwammwe gwonna.” “Laba,” ne ŋŋamba, “kino kikulaga lw’olilaba Kristo. Olimulaba bw’olimunoonya n’omutima gwo gwonna. Ekyo okikoze?” Oluvannyuma lw’okulowoozaako katono n’addamu nti “Nedda.” “Kale nno,” ne ŋŋamba, “katufukamire wano kaakano.” N’akikola, era mu bbanga ttono yali ajaguza mu Kristo. Oyinza okulaga oyo alina ekizibu kino Lukka 15:1‒10; 19:10. Ebitundu bino biraga nti Yesu anoonya omwonoonyi, era oyinza okugamba nti, “bw’oba ddala onoonya Kristo, Omulokozi anoonya n’omwonoonyi anoonya tebajja kumala bbanga ddene nga tebannasangagana.”
13. “Siyinza kukkiriza.”
Emirundi egisinga omuntu bw’agamba bw’ati, ekizibu ekya ddala ekiri emabega w’obutasobola kukkiriza kwe butayagala kuleka kibi. Yokaana 5:44, kitundu kirungi okukozesa ku muntu ow’engeri eyo, oba Isaaya 55:7. Bw’okozesa ekitundu ekyo eky’okubiri, kuumira ebirowoozo by’omuntu ku nsonga nti Katonda ky’amusaba kyokka kwe kukyuka okuva mu kibi n’akyukira gy’ali.
14. “Katonda tajja kunsembeza,” oba nti “Nnayonoona ne mmalako ekiseera ky’ekisa,” oba nti “Ntya nti nnakola ekibi ekitasonyiyibwa.”
Abantu abagamba kino mu mazima, okutwalira awamu be bamu ku bantu abasinga obuzibu okukolagana nabo mu bonna b’onoosanga. Yokaana 6:37, kye kyawandiikibwa ekikulu okukozesa ku bo kubanga kiraga nti Yesu ajja kusembeza buli muntu yenna ajja gy’ali. Mukuumire bulijjo ku nsonga eyo, “buli ajja gye ndi sirimugobera bweru” era bwe beeyongera okugamba nti “Tajja kunsembeza” ddamu ekyawandiikibwa ekyo, ng’otunuulira Omwoyo wa Katonda okutuusa amazima mu mutima. Emmeeme nnyingi ezaali ziweddemu ddala essuubi zifunye omusana n’emirembe okuyita mu lunyiriri luno olw’ekigambo kya Katonda. Okubikkulirwa 22:17, nakyo kya mugaso kubanga kiraga nti buli ayagala ayinza okufuna amazzi ag’obulamu ku bwereere. Isaaya 55:1, kiraga nti buli ayagala obulokozi ayinza okubufuna. Isaaya 1:18, kiraga nti ebibi by’omuntu ne bwe biba binene bitya, okusonyiyibwa kuliwo. Ebikolwa by’Abatume 10:43, ne Yokaana 3:16, biraga nti “buli” anaakkiriza Kristo ajja kufuna okusonyiyibwa n’obulamu obutaggwaawo. Abaruumi 10:13, kiraga nti omuntu yenna, k’abe ani oba k’abe wa ngeri ki, “alikoowoola erinnya lya Mukama alirokoka.” Oluusi kirungi okukyusa ku Abaebbulaniya 6:4‒6, ne Matayo 12:31‒32, n’olaga omunoonya ekibi ekitasonyiyibwa kye kiri n’ebivaamu. Matayo 12:31, 32, kiraga nti kwe kuvvoola Omwoyo Omutukuvu, era mubuuze butereevu nti, “wali ovvodde Omwoyo Omutukuvu?” Abaebbulaniya 6:4‒6, kiraga nti ekizibu tekiri mu Katonda butayagala kusonyiwa, wabula mu muntu butayagala kwenenya, era nti omuntu yenna eyeeraliikirira obulokozi bwe kyeyoleka nti tannakola kibi ekitasonyiyibwa, era tannamalako kiseera kye eky’ekisa. Okuyigiriza okutono ku nsonga eno emirundi mingi kwe kwokka okwetaagisa.
15. “Kikeereye nnyo.”
Omunoonya bw’agamba bw’ati, emirundi mingi kirungi okukozesa 2 Abakkolinso 6:2, n’omubuulira nti Katonda agamba nti kino kye kiseera ddala. Lukka 23:39‒43, kya mugaso kubanga kiraga nti ne mu ssaawa esembayo Yesu ajja kuwuliriza okukaaba kw’omwonoonyi. 2 Peetero 3:9, kijja kulaga nti by’ayagala kwe kuba nti tewali n’omu azikirira, era nti alwawo okusala omusango alyoke alokole bonna abanaajja. Ekyamateeka Olwokubiri 4:30, 31, kitundu ekiyamba ennyo naddala kubanga kigamba nti ne “mu biseera eby’oluvannyuma” bw’onookyukira Mukama ajja kukusaasira. Isaaya 1:18, ne Okubikkulirwa 22:17, nabyo biyinza okukozesebwa wano.
Essuula 5 ewedde
Engeri y’Okuyambamu Abo Abeegomba Okulokolebwa era nga Bamanyi Engeri, naye nga Balina Ebizibu