Obutukuvu n’Obuwulize

‘Mwalaba bye nakola Abamisiri, mmwe ne mbasitulira ku biwaawaatiro by’empungu n’embeereetera gye ndi. Kale, singa mugondera eddoboozi lyange awatali kwerekeramu, ne mukuuma endagaano yange, mulibeera eggwanga lyange ery’enjawulo egganzi mu mawanga gonna, era eggwanga ettukuvu.’—Okuva 19:4-6.

Isirayiri atuuse ku Kolebu. Amateeka ganaatera okuweebwa, n’endagaano okukolebwa. Bino bye bigambo bya Katonda ebisooka eri abantu; ayogera ku kununulibwa n’omukisa gwakwo, kwe kussa ekimu naye: ‘Mwalaba bwe nnabaleeta gye ndi.’ Ayogera ku butukuvu ng’ekigendererwa kye mu kununula: ‘Munaabeeranga gye ndi eggwanga ettukuvu.’ Era ng’ekiyunga ebyo ebibiri, ateekawo obuwulize: ‘Singa mugondera eddoboozi lyange awatali kwerekeramu, munaabeeranga gye ndi eggwanga ettukuvu.’ Katonda by’ayagala bye biraga obutukuvu bwe; bwe tukola by’ayagala, tukwatagana n’obutukuvu bwe. Ekiyunga Okununulibwa n’Obutukuvu bwe Buwulize.

Kino kituzzaayo ku kye twalaba mu lusuku Adeni. Katonda yatukuza olunaku olw’omusanvu ng’ekiseera eky’okutukuza omuntu. Era kiki kye yasooka okukola olw’ekigendererwa ekyo? Yamuwa etteeka. Okugondera etteeka eryo kwandiggudde oluggi, kwandibadde omulyango, okuyingira mu Butukuvu bwa Katonda. Obutukuvu kintu kya mpisa; era eky’empisa kye ekyo okwagala okw’eddembe kye kwerondera ne kwesalirawo. Katonda by’atonda n’agaba birungi mu butonde bwokka; naye omuntu by’ayagala okufuna ku Katonda ne ku kwagala kwe, n’abifuula bibye ddala, bye birina omuwendo mu mpisa, era bye bituusa ku butukuvu. Mu kutonda Katonda yalaga okwagala kwe okw’amagezi era okulungi. Okwagala kwe okutukuvu akwogera mu biragiro bye. Okwagala okwo okutukuvu bwe kuyingira mu kwagala kw’omuntu, okwagala kw’omuntu bwe kukkiriza ne kwegatta n’okwagala kwa Katonda, omuntu afuuka mutukuvu. Oluvannyuma lw’okutonda, ku lunaku olw’omusanvu, Katonda yayingiza omuntu mu mulimu gwe ogw’okutukuza, alyoke amufuule omutukuvu. Obuwulize lye kkubo erituusa ku butukuvu, kubanga lye kkubo erituusa ku kwegatta n’okwagala kwa Katonda okutukuvu; eri omuntu atannagwa, nga bwe kiri eri omuntu eyagwa, mu kununulibwa wano ne mu kitiibwa eky’engulu, mu bamalayika abatukuvu bonna, era ne mu Kristo yennyini Omutukuvu wa Katonda, obuwulize lye kkubo ly’obutukuvu. Bwo bwennyini si bwe butukuvu; naye okwagala bwe kwebikkula okukkiriza n’okukola Katonda by’ayagala, Katonda yeegaba yennyini awamu n’Obutukuvu bwe. Okugondera eddoboozi lye kwe kumugoberera ng’atukulembera mu kkubo erituusa ku kweraga kwe okujjuvu n’okwegaba kwe, n’obutonde bwe obw’omukisa ng’Omutukuvu.

Obuwulize. Si kumanya Katonda by’ayagala, era si n’okubisiima, era si n’okwagala okubikola, wabula okubikola ddala. Okumanya, n’okusiima, n’okwagala biteekwa okutuusa ku kikolwa; Katonda by’ayagala biteekwa okukolebwa. ‘Singa mugondera eddoboozi lyange awatali kwerekeramu, munaabeeranga gye ndi eggwanga ettukuvu.’ Si kukkiriza, si kusinza, era si kwatula, Katonda kye asooka okusaba abantu be wano bw’ayogera ku butukuvu; bwe buwulize. Katonda by’ayagala biteekwa okukolebwa mu nsi, nga bwe bikolebwa mu ggulu. ‘Munajjukiranga amateeka gange gonna ne mugakola, ne mubeera batukuvu eri Katonda wammwe’ (Okubala 15:40). ‘Noolwekyo mwetukuze mubeerenga batukuvu. Mukwatenga amateeka gange, mugagobererenga. Nze Mukama abatukuza’ (Ebyabaleevi 20:7-8). ‘Bwe mutyo mukwatenga amateeka gange era mugagonderenga. Nze Mukama Katonda. Abaana ba Isirayiri kibagwanira okunzisangamu ekitiibwa nga Nze mutukuvu. Nze Mukama Katonda abatukuza mmwe, era Nze nabaggya mu nsi y’e Misiri’ (22:21, 33).

Okufumiitiriza akaseera katono kujja kututegeeza ensonga y’ekyo. Omuntu ky’ali kirabikira mu by’akola. Nnyinza okumanya ekirungi, ne sikisiima. Nnyinza okukisiima, ne sikyagala. Nnyinza mu ngeri emu okukyagala, naye ne mbulwa amaanyi, oba okwefiiriza, oba obuyinza obwandinsitudde ne nkikola. Okulowooza kwangu okusinga okwagala, n’okwagala kwangu okusinga okukola. Ekikolwa kyokka kye kiraga oba ekyo kye nfaako kinfuga ddala. Katonda ayagala by’ayagala bikolebwe. Kino kyokka bwe buwulize. Mu kino kyokka mwe kirabikira oba omutima gwonna, n’amaanyi gaagwo gonna n’okwagala kwagwo, gwewaddeyo eri Katonda by’ayagala; oba tubibeeramu mu bulamu bwaffe, era nga tweteeseteese okwefiiriza kyonna okubifuula ebyaffe nga tubikola. Katonda talina kkubo lirala lya kutufuula batukuvu. ‘Mukwatenga amateeka gange, mugagobererenga. Nze Mukama abatukuza.’

Eri bonna abanoonya obutukuvu, lino ssomo lya mugaso munene. Obuwulize si bwe butukuvu; obutukuvu kintu ekisingira ddala okuba waggulu, ekiva eri Katonda ne kijja gye tuli, oba okusinga, ekintu kya Katonda ekiyingira mu ffe. Naye obuwulize tebuyinza kubulawo mu butukuvu: obutukuvu tebuyinza kubaawo awatali bwo. Kale, omutima gwo bwe gunoonya okugoberera okuyigiriza kw’ekigambo kya Katonda, ne gutunuulira mu kukkiriza Katonda kye yakola, nga bwe yakufuula omutukuvu mu Kristo, ne Katonda ky’akyagenda okukola ng’ayita mu Mwoyo ow’Obutukuvu ng’atuukiriza ekisuubizo nti, ‘Katonda ow’emirembe abatukulize ddala,’ tewerabiranga n’akatono okuba omuwulize. ‘Singa mugondera eddoboozi lyange awatali kwerekeramu, munaabeeranga gye ndi eggwanga ettukuvu.’ Tandikirawo okukola kyonna ekirabika nga kituufu okukola. Lekeraawo mangu kyonna omutima gwo kye gukutegeeza nti tolina buvumu kwogera nti kituukana n’okwagala kwa Katonda. Tosaba busabi kitangaala n’amaanyi, wabula kola; kola Katonda ky’agamba. Yesu agamba nti, ‘buli muntu akola Katonda by’asiima ye muganda wange.’ Buli mwana wa Katonda yazaalibwa okuva mu kwagala kwa Katonda: mu kwo mw’alina obulamu bwe. Okukola Kitaawe by’ayagala kye kyokulya, ge maanyi, era kye kabonero, kya buli mwana wa Katonda.

Okufuuka Omukristaayo kizingiramu okwewaayo eri obulamu obw’obuwulize obwangu era obujjuvu ng’obwo — tekiri kitono ku ekyo. Naye ng’ekyennaku, waliwo Abakristaayo bangi nnyo, olw’okubulwa okuyigirizibwa okutuufu, oba olw’obutassaayo mwoyo kimala ku kuyigiriza kw’ekigambo kya Katonda, abatategeerangako kifo kya mugaso ogusingirayo ddala obuwulize kye bulina mu bulamu bw’Ekikristaayo. Tebamanyi nti Kristo, n’okununulibwa, n’okukkiriza byonna bigenda eri obuwulize, kubanga okuyita mu bwo mwokka mwe muli ekkubo erituusa ku kussa ekimu mu Kwagala, ne mu Kifaananyi, ne mu Kitiibwa kya Katonda. Oboolyawo ffenna twakosebwako ekyo ffe bennyini: mu kusaba kwaffe ne mu kufuba kwaffe okufuna emirembe egituukiridde n’okuwummula kw’okukkiriza, essanyu ery’olubeerera n’amaanyi agagenda geeyongera ag’obulamu bw’Ekikristaayo, wabaddewo ekintu ekyekusifu ekiziyiza omukisa, oba ekireetera ekyo kye twali tufunye okubula mangu. Kirabika ensonga yali ndowooza nkyamu ku nsonga nti obuwulize bwetaagisa ddala awatali kubuusabuusa. Tekiyinza kukkaatirizibwa kimala nti ekisa, mu bwereere bwakyo n’amaanyi gaakyo amangi, kiruubirira kino okuva lwe twakyuka n’okweyongerayo: okutuzzaayo mu buwulize obukola ne mu kukwatagana ne Katonda by’ayagala, mwe twava olw’ekibi ekyasooka mu lusuku Adeni. Obuwulize butuusa eri Katonda n’Obutukuvu bwe. Mu buwulize okwagala mwe kubumbibwa, empisa ne zikolebwa, n’omuntu ow’omunda n’azimbibwa, Katonda gw’ayinza okwambaza n’okutonaatona n’obulungi bw’obutukuvu.

Omukristaayo bw’azuula nti kino kye kibadde ekiyunga ekibulamu, ekireeta okulemererwa n’ekizikiza, tewali kirala ky’asigazza okuggyako, mu kikolwa ekikulu eky’okwewaayo, okwerondera mu bugenderevu obuwulize — obuwulize obw’omu byonna, obw’omutima gwonna — ng’etteeka ly’obulamu bwe mu maanyi g’Omwoyo Omutukuvu. Aleme kutya kufuula ebibye ebigambo bya Isirayiri ku Sinaayi, bwe baddamu obubaka bwa Katonda bwe tulowoozaako: ‘Ebyo byonna Mukama by’agambye, tujja kubikola;’ ‘Ebyo byonna Mukama by’agambye tujja kubikola; era tunaamugonderanga.’ Amateeka ga Musa kye gataayinza kukola, olw’okunafuyizibwa omubiri, Katonda yakikola ng’awaayo Omwana we n’Omwoyo we. Okuweebwa kw’amateeka ku Sinaayi ku bipande eby’amayinja kwaddirirwa okuwandiika amateeka kw’Omwoyo ku kipande ky’omutima: Omwoyo Omutukuvu ge maanyi g’obuwulize, era bw’atyo ye Mwoyo ow’Obutukuvu, ategeka emitima gyaffe, mu buwulize, okubeera ekifo Omutukuvu mw’abeera. Mu kukkiriza kuno, ka twewe obulamu obw’obuwulize: lye kkubo ery’Endagaano Empya erituusa ku kutuukirizibwa kw’ekisuubizo nti: ‘Singa mugondera eddoboozi lyange awatali kwerekeramu, munaabeeranga gye ndi eggwanga ettukuvu.’

Tumaze okulaba engeri obutukuvu, mu butonde bwabwo bwennyini, gye bwetaagisa okukwatagana ne Katonda yennyini, n’okubeerawo kwe yennyini. ‘Mbaleese gye ndi; bwe munaagonda, munaabeeranga gye ndi eggwanga ettukuvu.’ Bwe tutegeera ne tunywerera ku kino eky’okukwatagana ne Katonda yennyini, obuwulize lwe bunaasoboka, era lwe bunaatuusa ku butukuvu. Weetegereze bulungi ebigambo bya Katonda: ‘singa mugondera eddoboozi lyange awatali kwerekeramu, ne mukuuma endagaano yange.’ Eddoboozi lisinga etteeka oba ekitabo; bulijjo litegeeza omuntu omulamu n’okwogeraganya naye. Kino kye kyama ky’obuwulize obw’enjiri: okuwulira eddoboozi n’okugoberera okukulembera kwa Yesu ng’omukwano gwaffe ow’oku lusegere, Omulokozi omulamu. Okukulemberwa Omwoyo wa Katonda, n’okumuleka atubikkulire Okubeerawo kwa Kitaffe, ne by’ayagala, n’okwagala kwe, kye kinaakola mu ffe okukwatagana okwo okw’oku lusegere Endagaano Empya kw’etegeeza bw’eyogera ku kukola buli kintu ku lwa Mukama, nga tusanyusa Katonda.

Obuwulize obw’engeri eyo lye kkubo ly’obutukuvu. Buli kikolwa kyabwo kiyunga eri Katonda omulamu, kwe kwewaayo kw’omuntu yenna eri Katonda by’ayagala, Katonda yennyini alyoke amwefunire. Mu kugaaya mpola naye mu bukakafu, Katonda by’ayagala, ng’emmere y’emmeeme zaffe, bwe biyingizibwa mu buntu bwaffe obw’omunda ennyo, obutonde bwaffe obw’omwoyo bwongerwamu amaanyi, bufuulibwa obw’omwoyo, ne bukula okufuuka essinzizo ettukuvu Katonda mw’ayinza okweyolekera n’okutuula.

Buli mukkiriza afube okutegeera kino. Katonda bwe yatukuza olunaku olw’omusanvu ng’ekiseera kye eky’okufuula abantu abatukuvu, yatuyigiriza nti tayinza kukikola mulundi gumu. Okubikkulirwa n’okugabibwa kw’obutukuvu kuteekwa okubaawo mpolampola, omuntu nga bw’ategekebwa okubufuna. Omulimu gwa Katonda ogw’okutukuza buli omu ku ffe, nga bwe guli ku lulyo lw’abantu lwonna, gwetaaga ebiseera. Ekiseera kye gwetaaga era kye gunoonya bwe bulamu obw’obuwulize obwa buli lunaku, obwa buli ssaawa. Byonna ebimalibwa mu kwekolera bye twagala ffekka, so si mu kukwatagana okulamu ne Mukama, bibula. Naye omutima bwe gunoonya buli lunaku okuwuliriza eddoboozi n’okuligondera, Omutukuvu yennyini alabirira ebigambo bye okubituukiriza: ‘Munaabeeranga gye ndi eggwanga ettukuvu.’ Mu ngeri emmeeme gy’eyinza okulowoozaako ekitono ennyo nga tekinnabaawo, Katonda alisiikiriza omutima omuwulize n’agufuula ekifo mw’abeera. Empisa ey’okuwulirizanga bulijjo eddoboozi n’okuligondera ejja kubeera kuzimba kwokka essinzizo: Katonda Omulamu yennyini, Omutukuvu, alijja okulifuula ekifo mw’abeera. Ekitiibwa kya Mukama kirijjuza ennyumba, n’ekisuubizo kirituukirizibwa nti, ‘Ndikitukuza n’ekitiibwa kyange.’

‘Nnabaleeta gye ndi; singa mugondera eddoboozi lyange mu bikolwa, munaabeeranga gye ndi eggwanga ettukuvu.’ Mmwe abanoonya obutukuvu! Katonda abaleese gy’ali. Era kaakano eddoboozi lye libategeeza ebirowoozo byonna eby’omutima gwe, mulyoke, nga bwe mubikkiriza, ne mubifuula ebyammwe, ne mufuula by’ayagala ebyammwe nga mubibeeramu era nga mubikola, muyingire mu kwegatta naye okusingira ddala okujjuvu — okwegatta mu kwagala era ne mu bulamu — bwe mutyo mufuuke abantu abatukuvu gy’ali. Obuwulize — okuwuliriza n’okukola Katonda by’ayagala — bubeere essanyu n’ekitiibwa ky’obulamu bwammwe; bujja kubaggulirawo ekkubo okutuuka mu Butukuvu bwa Katonda.

Mubenga batukuvu, kubanga nze ndi mutukuvu.

Ai Katonda wange! Wannunula ku lulwo, olyoke onfune ddala nga ndi wuwo, ng’onfuga, era ng’ojjuza obuntu bwange obw’omunda n’ekifaananyi kyo, n’okwagala kwo okutuukiridde, n’ekitiibwa ky’Obutukuvu bwo. Era onoonya okuntendeka, mu maanyi g’okwagala okw’eddembe era okw’omukwano, okutwala by’oyagala ne mbifuula ebyange, ndyoke mu makkati ddala g’obuntu bwange mbeere n’okutuukirira kwo kwennyini nga kubeera mu nze. Era mu bigambo byo obikkula by’oyagala, ndyoke nga mbikkiriza era nga mbikuuma, ntegeere ddala ebiri munda mu byo eby’Obwakatonda, era njagale byonna by’oyagala.

Ai Katonda wange! Ka mbeere buli lunaku mu kussa ekimu naawe okw’engeri eyo, ndyoke mu buli kintu mpulire ddala eddoboozi lyo, eddoboozi lya Katonda omulamu eryogera nange. Omwoyo Omutukuvu, Omwoyo ow’Obutukuvu bwo, abeere gye ndi eddoboozi lyo erinnuŋŋamya mu kkubo ly’obuwulize obwangu obw’omwana omuto. Nkwebaza nti ndabye nga Kristo, mwe ndi omutukuvu, ye yali omuwulize, nti mu buwulize yeetukuza alyoke afuuke okutukuzibwa kwange, era nti okubeera mu Ye, Omwana wo omuwulize era omutukuvu, kwe kubeera mu by’oyagala nga bwe yabikola edda, era nga kaakano bye nnina okukola nze. Ai Katonda wange! Ddala nja kugondera by’oyagala: ggwe kennyini mfuula omu ku ggwanga lyo ettukuvu, ekintu kyo eky’enjawulo egganzi mu mawanga gonna. Amiina.

1. ‘Yaba muwulize n’okutuukira ddala ku kufa.’ ‘Newaakubadde yali Mwana wa Katonda, yayiga okumugondera ne bwe kwamutuusanga mu kubonaabona.’ ‘Nzize okukola by’oyagala.’ ‘Twatukuzibwa olw’okwagala kwe.’ Ekyokulabirako kya Kristo kituyigiriza nti obuwulize lye kkubo lyokka erituusa ku Butukuvu oba ku kitiibwa kya Katonda. Kino kibeere okwewonga kwo: okwewaayo mu buli kintu okunoonya n’okukola Katonda by’ayagala.

2. Tuli ‘batukuvu mu Kristo’—mu Kristo oyo eyakola Katonda by’ayagala n’aba muwulize okutuuka ku kufa. Mu Ye mwe tuli; mu Ye mwe tuli abatukuvu. Obuwulize bwe lye ttaka mwe twasimbibwa, era mwe tuteekwa okusimba emirandira. ‘Ekyokulya kyange kwe kukola eyantuma by’ayagala;’ obuwulize bwe bwali emmere y’obulamu bwe; mu kukola Katonda by’ayagala yafunanga okuliisibwa okw’Obwakatonda; era kiteekwa okuba bwe kityo ne gye tuli.

3. Bw’oyiga kye kitegeeza okubeera mu Kristo n’okubeera mu Ye bulijjo, bw’osanyuka nti oli mu Ye, jjukiranga bulijjo nti Kristo eyagonda ye oyo Katonda mw’akusimbye.

4. Bw’oba ng’owulira otabuddwa ku nsonga y’obutukuvu, weewengayo nate okukola Katonda by’ayagala, ogende obikole. Okugonda kwe kwaffe; okutukuza kwa Katonda.

5. Omutukuvu mu Kristo. Kristo yeetukuza olw’obuwulize, ng’akola Katonda by’ayagala, era mu kwagala okwo, nga bwe kwakolebwa Ye, ffe twatukuzibwa. Bwe nkkiriza okwagala okwo nga bwe kwakolebwa Ye, bwe mmukkiriza, ndi mutukuvu. Bwe nkkiriza okwagala kwa Katonda okwo, nga kwe nnina okukola nze, nfuuka mutukuvu. Ndi mu Ye; mu buli kikolwa eky’obuwulize obulamu, nnyingira mu kussa ekimu naye okulamu, era ne nsika amaanyi g’obulamu bwe ne gayingira mu bwange.

6. Obuwulize businziira ku kuwulira eddoboozi. Tolowooza nti omanyi Katonda by’ayagala. Saba era olindirire okuyigiriza okw’omunda okw’Omwoyo.

Olunaku olw’Omunaana.

---