Essuula 22 · eddakiika 10 ez’okusoma · eddakiika 12 ez’okuwuliriza
Obutukuvu n’Essanyu
‘Obwakabaka bwa Katonda bwe ssanyu mu Mwoyo Omutukuvu.’—Abaruumi 14:17.
‘Abayigirizwa ne bajjula essanyu ne Mwoyo Mutukuvu.’—Ebikolwa by’Abatume 13:52.
‘Nekkemiya n’abagamba nti, Leero lunaku lutukuvu eri Mukama, temunakuwala, kubanga essanyu eriva eri Mukama ge maanyi gammwe. Awo Abaleevi ne bakkakkanya abantu bonna, nga boogera nti, Mubeere bakkakkamu kubanga leero lunaku lutukuvu. Temunakuwala. Oluvannyuma abantu bonna ne beddirayo ewaabwe, ne basanyuka nnyo, kubanga baategeera amakulu g’ebigambo ebyabategeezebwa.’—Nekkemiya 8:10-12.
Amakulu amazito ag’essanyu mu bulamu bw’Omukristaayo tegatera kutegeerwa. Emirundi mingi essanyu litwalibwa ng’ekintu eky’okubiri; so nga okubeerawo kwalyo kwetaagisa nnyo, kubanga kwe kukakasa nti Katonda ddala atumala, era nti okumuweereza kye kitusanyusa. Mu bulamu bw’awaka tetumatira olw’okuba nti empisa ennungi zonna zigobererwa, era nti buli omu atuukiriza obuvunaanyizibwa bwe eri munne; okwagala okwa nnamaddala kwe kutuleetera okusanyukirana; okwagala bwe kufulumya ebbugumu lyakwo ery’omukwano, essanyu lye musana ogujjuza amaka ekitangaala kyagwo. Ne mu kubonaabona oba mu bwavu, ab’omu maka abaagalana basanyusa bannaabwe. Okusingira ddala, awatali ssanyu lino, tewali buwulize bwa nnamaddala ku ludda lw’abaana. Omuzadde tatunuulira kutuukiriza kiragiro kyokka, oba okukola omulimu; wabula omwoyo ogwagala, ogw’essanyu era ogwanguwa, omulimu gwe gukolebwamu, gwe gugufuula ogusanyusa.
Bwe kityo bwe kiri ne mu nkolagana y’abaana ba Katonda ne Kitaabwe. Ne bwe tuba nga tufuba okubeera mu bulamu obw’okwewaayo n’obuwulize obw’enjiri, bulijjo tuba mu kabi ak’okuddamu okugwa wansi w’amateeka, n’ekigambo kyago nti, Oteekwa. Ekivaamu bulijjo kwe kulemererwa. Amateeka galeeta busungu bwokka; tegawa bulamu wadde amaanyi. Kye kiseera kyokka bwe tuba nga tuyimiridde mu ssanyu lya Mukama waffe, mu ssanyu ly’okununulibwa okuva mu kibi, mu ssanyu ly’okwagala kwe ne mu ekyo ky’ali gye tuli, mu ssanyu ly’okubeerawo kwe, lwe tuba n’amaanyi okuweereza n’okugondera. Bwe tumala okufuulibwa ab’eddembe okuva eri buli mukama, eri ekibi n’okwerowoozaako n’amateeka, era nga tusanyukira eddembe lino, olwo lwokka lwe tuba n’amaanyi okuweereza mu ngeri ematiza Katonda era ematiza naffe. ‘Ndiddamu okubalaba,’ Yesu bwe yagamba, ‘ne musanyuka, era essanyu lyammwe tewali n’omu aliribaggyako.’ Essanyu bwe bujulizi era ye mbeera y’okubeerawo kwa Yesu yennyini okw’olubeerera.
Obanga obutukuvu bwe bulungi era ekitiibwa eky’obulamu obw’okukkiriza, kyeyoleka lwatu nti wano okusinga wonna essanyu teriyinza kubulawo. Tumaze okulaba nga omulundi ogwasooka Katonda okwogerwako ng’Omutukuvu gwali mu luyimba olw’okutendereza ku lubalama lw’Ennyanja Emyufu; nga Kaana ne Maliyamu, mu biseera byabwe eby’okuluŋŋamizibwa, bwe baatendereza Katonda ng’Omutukuvu; nga erinnya ly’Omutukuvu Emirundi Esatu mu ggulu bwe lituuka gye tuli mu luyimba lwa basseraafi; era nga mu maaso g’entebe ey’obwakabaka, ebiramu n’ekibiina ekiwangudde ekiyimba oluyimba lw’Omwana gw’Endiga, bwe bisinza Katonda ng’Omutukuvu. Tulagirwa nti, ‘musinze Mukama mu kitiibwa eky’obutukuvu bwe,’ era ‘okuyimba nga tutendereza erinnya lye ettukuvu;’ mu mwoyo gw’okusinza n’okutendereza n’essanyu mwokka mwe tuyinza okumanya Katonda mu bujjuvu ng’omutukuvu. Okusinga ennyo, mu kuluŋŋamizibwa kw’okwagala okusinza n’essanyu mwokka mwe tuyinza ffe ffennyini okufuulibwa abatukuvu. Bwe tulekeraawo okutya kwonna n’okweraliikirira, okwekaka kwonna n’okufuba, ne tuwummulira mu kuyimba mu ekyo Yesu ky’ali mu mulimu gwe gwe yamaliriza ng’okutukuzibwa kwaffe, bwe tuwummula ne tusanyukira mu ye, olwo lwe tulifuuka abagabana ku Butukuvu bwe. Olunaku lw’okuwummula lwe lunaku Katonda lwe yawa omukisa, olunaku olw’omukisa n’essanyu; era olunaku lwe yawa omukisa lwe lunaku lwe olutukuvu. Obutukuvu n’okuba n’omukisa tebiyinza kwawukana.
Naye kino tekikontana na kuyigiriza kw’Ebyawandiikibwa n’ebyo abatukuvu bye bayiseemu? Okubonaabona n’ennaku si bye bimu ku bintu Katonda bye yalonda okututukuza? Ebisuubizo si by’abo abamenyese emitima, abaavu mu mwoyo, n’abakungubaga? Okwefiiriza n’okuleka byonna bye tulina, okukomererwa ne Kristo n’okufa buli lunaku, si lye kkubo erituusa ku butukuvu? era bino byonna si bya nnaku na bulumi okusinga essanyu n’okujaguza?
Okuddibwamu kunaasangibwa mu kutegeera obulungi obulamu obw’okukkiriza. Okukkiriza kutusitula waggulu, ne kutufuula bannannyini ku ekyo ekikontanira ddala n’ebyo bye tuwulira oba bye tuyitamu. Mu bulamu bw’Omukristaayo bulijjo mubaamu ekyewuunyo: ebirabika ng’ebikontana ebitasobola kutabagana bisangibwa wamu mu kaseera ke kamu. Pawulo akyogera mu bigambo bino: ‘ng’abaafa, naye laba nga tuli balamu, nga tunakuwala naye ate nga tusanyuka bulijjo, nga tuli ng’abaavu naye nga tugaggawaza bangi, nga tuli ng’abatalina kintu naye ate nga tulina byonna.’ Ate awalala agamba bw’ati: ‘buli bwe mba omunafu, olwo nga ndi wa maanyi.’ Okukontana kuno okulabika kutabaganyizibwa, si mu kwegatta kw’obulamu obubiri bwokka, obw’obuntu n’obwa Katonda, mu buli mukkiriza, naye okusingira ddala mu ffe okuba, mu kaseera ke kamu, abagabana ku kufa ne ku kuzuukira kwa Kristo. Okufa kwa Kristo kwali kwa bulumi na kubonaabona, okufa okwa nnamaddala era okw’entiisa, okukutulwa kw’enkolagana egatta emmeeme n’omubiri, omwoyo n’ennyama. Amaanyi g’okufa okwo gakolera mu ffe: tuteekwa okugaleka gakole n’amaanyi bwe tuba ab’okubeera abatukuvu; kubanga mu kufa okwo yeetukuza, naffe tulyoke tutukuzibwe mu mazima. Obutukuvu bwaffe, nga obubwe, buli mu kufiira okwagala kwaffe n’obulamu bwaffe bwonna. Naye—kino tuteekwa okufuba okukitegeera—tetusemberera kufa nga tuva ku ludda Kristo kwe yakusisinkana, ng’omulabe ow’okuwangulwa, ng’okubonaabona okw’okugumiikiriza nga tetunnayingira mu bulamu obuggya. Nedda, omukkiriza amanyi Kristo ky’ali ng’Oyo Eyazuukira, asemberera okufa, kwe kugamba okukomerera okwerowoozaako, omubiri n’ensi, ng’ava ku ludda lw’okuzuukira, ekifo eky’obuwanguzi, mu maanyi ga Kristo Omulamu. Bwe twabatizibwa mu Kristo, twabatizibwa mu kufa kwe ne mu kuzuukira kwe nga bibyaffe; era Kristo yennyini, Mukama Omulamu Eyazuukira, atukulembera mu buwanguzi okutuyingiza mu kumanya amaanyi g’okufa kwe. Bwe kityo, eri omukkiriza abeera mu kukkiriza ddala, atanoonya kukomerera na kutta mubiri mu kulwana kwe ye, wabula amanyi Mukama omulamu, essanyu ery’omunda ery’okuzuukira terimuvaako wadde akaseera, wabula ge maanyi ge mu ebyo abalala bye bayinza okulaba ng’okwefiiriza okw’obulumi bwokka n’okwetikka omusaalaba. Agamba ne Pawulo nti, ‘Nneenyumiririza mu musaalaba, olw’ogwo nkomereddwa.’ Takyabuuza, nga bangi bwe bakola, ekibuuzo kya Pawulo nti, ‘Ani alindokola mu mubiri guno ogugenda okufa?’ awatali kuyimba kuddamu okw’essanyu n’obuwanguzi ng’ekintu ky’ayitamu kaakano: ‘Katonda yeebazibwe mu Yesu Kristo Mukama waffe.’ ‘Katonda yeebazibwe atuwanguzisa bulijjo mu Kristo.’ Essanyu ly’Omulokozi Ali Kaakano, ery’okulaba obulokozi obutuukiridde, essanyu ly’obulamu obw’okuzuukira, lyokka lye liwa amaanyi okuyingira mu buziba ne mu bujjuvu mu kufa Kristo kwe yafa, n’okuwaayo okwagala kwaffe n’obulamu bwaffe okutukuzibwa ddala eri Katonda. Mu ssanyu ly’obulamu obwo, amaanyi g’okufa bulijjo mwe gabeera, kisoboka okugamba n’Omutume buli kaseera nti, ‘ng’abaafa, naye laba nga tuli balamu, nga tunakuwala naye ate nga tusanyuka bulijjo.’
Ka tufube okuyiga amasomo gano abiri: Obutukuvu tebwewalika okusobola okuba n’essanyu erya nnamaddala; essanyu teryewalika okusobola okuba n’obutukuvu obwa nnamaddala. Obutukuvu tebwewalika okusobola okuba n’essanyu erya nnamaddala. Bw’oba oyagala essanyu, okujjula kw’essanyu, essanyu ery’olubeerera eritalina kiyinza kulikuggyako, beera mutukuvu nga Katonda bw’ali omutukuvu. Obutukuvu kwe kuba n’omukisa. Tewali kiyinza kuzikiza oba kutaataaganya ssanyu lyaffe okuggyako ekibi. Ka kibe kugezesebwa kwa ngeri ki oba okukemebwa, essanyu lya Yesu, Peetero ly’ayogerako nti, ‘ne mujjula essanyu eritayogerekeka,’ lisobola okubisasula n’okubisinga obuzito. Bwe tufiirwa essanyu lyaffe, kiteekwa okuba ekibi. Kiyinza okuba ekyonoono ekyeyolefu, oba okugoberera okwerowoozaako oba ensi nga tetumanyi; kiyinza okuba ebbala ku mutima gwaffe ogw’omunda olw’ekintu eky’okubuusabuusa, oba kiyinza okuba obutakkiriza obwagala okutambulira mu kulaba, era obulowooza ku bwo bwokka ne ku ssanyu lyabwo okusinga ku Mukama yekka: ka kibe ki, tewali kiyinza kutuggyako ssanyu lyaffe okuggyako ekibi. Bwe tuba twagala okubeera mu bulamu obw’essanyu, nga tukakasa Katonda n’abantu naffe ffennyini nti Mukama waffe ye buli kimu, era nti gye tuli asinga byonna, ayi, ka tubeere abatukuvu! Ka twenyumirize mu ye, ye butukuvu bwaffe: w’ali we wali essanyu erijjuvu. Ka tubeere mu Bwakabaka obuli essanyu mu Mwoyo Omutukuvu; Omwoyo ow’obutukuvu ye Mwoyo ow’essanyu, kubanga ye Mwoyo wa Katonda. Abatukuvu, abantu ba Katonda abatukuvu, be balireekaana olw’essanyu.
Era essanyu teryewalika okusobola okuba n’obutukuvu obwa nnamaddala. Bw’oba oyagala okuba Omukristaayo omutukuvu, oteekwa okuba Omukristaayo omusanyufu. Yesu yafukibwako Katonda ‘amafuta ag’essanyu,’ alyoke atuwe ‘amafuta ag’essanyu.’ Mu kufuba kwaffe kwonna okugoberera obutukuvu, nnamuziga zinaatambula mu buzito bwe watabaawo mafuta ga ssanyu; go gokka ge gaggyawo okwekaka n’okukwataganako okw’amaanyi kwonna, ne gafuula okweyongerayo mu maaso okwangu era okusanyusa. Fuba okutegeera omuwendo gw’essanyu ogwa Katonda. Bwe bujulizi nti oli mu maaso ga Kitaffe, era nti obeera mu kwagala kwe. Kye kikakasa nti omanyi nti oli wa ddembe okuva eri amateeka n’okwekaka kw’omwoyo ogw’obuddu. Kye kabonero nti oli wa ddembe okuva mu kweraliikirira n’obuvunaanyizibwa, kubanga osanyukira mu Kristo Yesu ng’Okutukuzibwa kwo, Omukuumi wo, era Amaanyi go. Kye kyama ky’obulamu obulungi obw’omwoyo n’amaanyi, nga kijjuza obuweereza bwo bwonna obukakafu obw’essanyu obw’omwana omuto nti Kitaffe tasaba kintu ky’atawa maanyi kukikola, era nti akkiriza byonna ebikoleddwa mu mwoyo guno, ne bwe biba nga bikoleddwa mu bunafu. Essanyu erya nnamaddala bulijjo teryerowoozaako: lyebulira mu ekyo ekirisanyusa. Essanyu ly’Omwoyo Omutukuvu bwe lituujjuza, ne tusanyukira mu Katonda Omutukuvu, ku bwa Mukama waffe Yesu Kristo, bwe twebulira mu kusinza n’okutendereza Omutukuvu Emirundi Esatu, tufuuka abatukuvu. Lino, ne wano mu ddungu, lye ‘Kkubo Ettukuvu: abantu ba Mukama abaanunulibwa balikomawo nga bayimba; abanunule balitambulira eyo; essanyu ery’emirembe n’emirembe liriba ku mitwe gyabwe; balifuna essanyu n’okujaguza.’
Abaana ba Katonda bonna kino bakitegeera? Nti obutukuvu linnya lirala bulala, era lye linnya ery’amazima, Katonda ly’atuuma essanyu; nti ddala gwe mukisa ogutayogerekeka okumanya nti Katonda ddala atufuula abatukuvu, nti obutukuvu bwaffe buli mu Kristo, nti Omwoyo Omutukuvu owa Kristo ali munda mu ffe. Tewali kisikiriza nga ssanyu: abakkiriza bakitegedde nti lino lye ssanyu lya Mukama—okuba omutukuvu? Oba endowooza ey’okwekaka, n’okwefiiriza, n’okusinda, ey’obuzibu n’obuwanvu, si ye esinze okweyoleka, ne kiba nti ekirowoozo eky’okuba omutukuvu kumpi tekisanyusangako mutima? Obanga bwe kibadde bwe kityo, kireme kuba bwe kityo nate. ‘Mu Mutukuvu wa Isirayiri mw’olyenyumiririza:’ ka twetwalire ekisuubizo kino. Okukakasa okw’okukkiriza nti Kitaffe atwagala, ne Mukama waffe Yesu omwagalwa, n’Omwoyo Omutukuvu abeera munda mu ffe n’obukkakkamu ng’obw’ejjiba, beeyamye okukola omulimu guno, era bagukola, ka kutujjuze essanyu. Tetunoonyanga ssanyu lyaffe mu butukuvu bwe tulaba mu ffe: ka tusanyukire Obutukuvu bwa Katonda mu Kristo ng’obwaffe; ka tusanyukire mu Mutukuvu wa Isirayiri. Bwe kityo essanyu lyaffe liriba eritayogerekeka era eritakoma; bwe tutyo tulimuwa ekitiibwa.
Mubenga batukuvu, kubanga nze ndi mutukuvu.
Ayi Katonda Omutendereze ennyo! Nkwegayirira ombikkulire nze n’abaana bo bonna ekyama ky’okusanyukira mu ggwe, Omutukuvu wa Isirayiri.
Olaba obuweereza bungi obw’abaana bo abaagalwa bwe bukyali mu mwoyo ogw’obuddu, era bangi nnyo nga tebannakkiriza nti Ekkubo Ettukuvu lye kkubo lye bayinza okutambuliramu nga bayimba, era nga balifuna essanyu n’okujaguza. Ayi Kitaffe! Yigiriza abaana bo okusanyukira mu ggwe.
Nkusaba okusingira ddala otuyigirize nti, mu bwavu bw’omwoyo obw’amaanyi, mu bwetoowaze ne mu kwenenya ne mu kuba nga tetulina kintu n’akatono, nga tumanyi nti mu ffe temuli butukuvu, tusobola okuyimba olunaku lwonna ku Butukuvu bwo ng’obwaffe, ku kitiibwa kyo ky’otuteekako, naye nga bulijjo kikyali kikyo kyokka. Ayi Kitaffe! Bikkulira ddala abaana bo ekyama eky’omukisa eky’Obwakabaka, kwe kugamba okukkiriza okulaba byonna mu Kristo ne kutalaba kintu mu kwo; okulina ddala byonna mu ye era okubisanyukira; okutalina kintu era okutasanyukira kintu kyonna mu kwo.
Ayi Katonda Omutendereze, mu Kigambo kyo wagamba nti, ‘Abawombeefu balisanyukira mu Mukama nate, n’abeetaaga balisanyukira mu Mutukuvu wa Isirayiri.’ Ayi, tuwe, ku bw’Omwoyo wo Omutukuvu, mu buwombeefu ne mu bwavu bw’omwoyo, okubeera mu Kristo bwe tutyo, Obutukuvu bwe bubeere essanyu lyaffe eryeyongera bulijjo, era mu ggwe wennyini, Omutukuvu wa Isirayiri, tusanyuke olunaku lwonna. Era bonna balabe mu ffe omukisa oguli mu kubeera abatukuvu ba Katonda. Amiina.
1. Ekisinga okuziyiza essanyu mu Katonda kwe kusuubira okusanga mu ffe ekintu eky’okusanyukira. Bwe tutandika okunoonya obutukuvu, bulijjo tusuubira okulaba enkyukakyuka ennene ekoleddwa mu ffe. Bwe tukulemberwa okuyingira mu buziba bw’okukkiriza n’obulamu obw’okukkiriza bwe buli, tutegeera nti, newaakubadde nga tetulaba nkyukakyuka nga bwe twali tusuubira, naye tusobola okusanyuka n’essanyu eritayogerekeka mu ekyo Yesu ky’ali. Kino kye kyama ky’obutukuvu.
2. Essanyu liteekwa okulabirirwa n’okukuzibwa. Okusanyuka kiragiro ekiweebwa emirundi mingi okusinga bwe tumanyi. Kitundu ku buwulize obw’okukkiriza okusanyuka ne bwe tuba nga tetuwulira kusanyuka. Okukkiriza kusanyuka era kuyimba, kubanga Katonda mutukuvu.
3. ‘Bajjula essanyu ne Mwoyo Mutukuvu,’ ‘Obwakabaka bwe ssanyu mu Mwoyo Omutukuvu.’ Omwoyo Omutukuvu, Omwoyo wa Yesu Omutendereze, ali munda mu ggwe, ensulo ddala ey’amazzi amalamu, ey’essanyu n’okujaguza. Ayi, fuba okumumanya, oyo abeera mu ggwe, okukutuusaako byonna Yesu by’akuterekedde: aliba mu ggwe Omwoyo ow’okukkiriza era ow’essanyu.
4. Okwagala n’essanyu bulijjo bitambulira wamu. Okwagala, okwefiiriza n’okwerabira ku lw’ab’oluganda n’abo ababula, nga kubeera mu bo, kusanga essanyu lya Katonda. ‘Obwakabaka bwa Katonda bwe ssanyu mu Mwoyo Omutukuvu.’
Olunaku olw’Amakumi Abiri mu Bbiri.
Essuula 22 ewedde
Obutukuvu n’Essanyu