Omutima Ogutuukiridde

"Kubanga amaaso ga Mukama gatunula wonna mu nsi yonna, okwoleka amaanyi ge eri abo abalina omutima ogutuukiridde gy'ali." — 2 Ebyomumirembe 16:9 Ebigambo bino biva mu byafaayo bya Asa, omu ku bakabaka abaatya Katonda era abeewaayo ennyo abaali batudde ku ntebe ey'obwakabaka bwa Yuda. Mu ssuula ey'ekkumi n'ena tubuulirwa nti yatandika obufuzi bwe ng'amaliridde okuzikiriza okusinza ebifaananyi eggwanga lyonna kwe lyali liyingiziddwa omufuzi eyakulembera, n'okuzzaawo okusinza n'okuweereza Katonda wa Isirayiri. Yateekamu amaanyi okukomyawo eggwanga eri obwesigwa n'obuwulize eri Katonda; era obuwanguzi bwe kya kuzzaamu nnyo amaanyi eri buli muntu yenna anaamalirira, yekka era n'omutima ogutuukiridde eri Katonda, okukola kino mu kibiina kyonna, mu mbeera yonna.

Yawangula. Katonda yamuwa omukisa mu kufuba kwe okulongoosa obwakabaka bwe munda, era Katonda n'amuwonya abalabe be ab'ebweru, n'amusobozesa olw'amaanyi ge okuwangula kabaka wa Buwesiyopya, eyajja okumulwanyisa n'eggye eddene ennyo, kubanga Kabaka Asa yalina omutima ogutuukiridde eri Katonda.

Kabaka ono bwe yajja okumulwanyisa, Asa n'agenda n'akaabira Mukama, ne yeewaayo eri Katonda we, ng'amwesiga okumuwonya; era Katonda teyaswaza muntu n'omu, oba nga ye ku mirembe egya Asa oba oluvannyuma, eyakola bw'atyo. Katonda yagabula abalabe be mu mukono gwe, n'amufuula kabaka eyawangula era eyasanyuka ku bantu abaali bagaggawala era abeeyongera obungi.

Naye oluvannyuma, nga wayiseewo emyaka mingi—kubanga Asa yalina omutima ogutuukiridde eri Mukama okumala emyaka mingi egy'obufuzi bwe obuwanvu—oba nga kyali, nga bwe kitera okubaawo, nti obulamu obw'okuwummula n'obugagga ne bireeta mu Asa ebibi eby'okudda ennyuma mu kitundu, tetumanyi; naye nga emyaka gigenda mu maaso, olutalo olulala ne lulangibwa, era ku mulundi guno kabaka wa Isirayiri ye yajja okulwanyisa kabaka wa Yuda. Asa yakola ki? Yagenda, nga bwe yakola olubereberye, n'akaabira Mukama, n'ateeka olutalo lwe mu mikono gye? Nedda, teyakola bw'atyo. Yali aleseeyo okwagala kwe okusooka; yali afuuse, mu kigero, atali mwesigwa eri Mukama Katonda wa Isirayiri. Yeerabira amaanyi ge gye gaali; okutegeera kwe okw'omwoyo kwali kuziyaaziye; yali afiiriddwa okutegeera obusobozi bwa Katonda okumuyamba n'okumuwonya mu mikono gy'abalabe be, bw'atyo n'addira ku nkola ez'ensi. Yaserengeta e Busuuli n'ayooya Benikadadi, kabaka wa Busuuli, n'agamba nti, "Jjangu ompolereze, abalabe bange baveeko, kubanga nnyigirizibwa nnyo." Nga bwe kifaananyi kya bantu abadda ennyuma!

Ku mulundi omulala, Yekosafaati bwe yakola endagaano etaali ya butukuvu, nnabbi n'amusisinkana n'amugamba nti, "Osaana okuyamba omukozi w'ebibi, n'okwagala abo abakyawa Mukama?" Tewali muntu eyakola kino awatali kukangavvulwa nnyo, nga Asa omunaku bwe yakangavvulwa. Ddala yawangula mu lutalo, n'afuna obuwanguzi.

Kyali kigendererwa kya mateeka, naye yakituukiriza mu ngeri etaali ya mateeka. Yafuna obuwanguzi, era nvumirira okugamba nti, yali yeeyagaza era yeekuluukuutira ekirevu kye mu kwematamu nga, laba! nnabbi n'ajja okumuweereza obubaka bwa Katonda, n'agamba nti: "Kubanga weesiga kabaka wa Busuuli, so teweesiga Mukama Katonda wo, eggye lya kabaka wa Busuuli kyeryava likudduka.

Abayesiyopya n'Abaluubi tebaali ggye ddene, nga balina amagaali n'abeebagala embalaasi abangi nnyo? Naye kubanga weesiga Mukama, yabagabula mu mukono gwo.

Kubanga amaaso ga Mukama gatunula wonna mu nsi yonna, okwoleka amaanyi ge eri abo abalina omutima ogutuukiridde gy'ali. Okoze kya busirusiru mu kino, kubanga okuva kaakano onoobanga n'entalo" — 2 Ebyomumirembe 16:7-9 —ekintu kyekimu kye yagenda e Busuuli okugezaako okwewala. Yayagala emirembe, so si lutalo, n'aserengeta e Busuuli asobole okumala ennaku ze ezaali zisigadde mu mirembe nga, laba! Ekigambo kya Katonda ne kifuluma nti, "Onoobanga n'entalo." Yakangavvulwa mu kintu kyekimu kye yeetunda ye ne Katonda we. "Manya nga ekibi kyo kirikuzuula." Eno ye ngeri ya Katonda ey'okukangavvula abaana be ng'ayita mu bintu byebimu mwe batunda ebirungi bye. "Onoobanga n'entalo."

Naye twagala okwogera ku ky'enjawulo ku kyokuyigira nnabbi kye aggya mu kintu kino; kubanga agamba nti, "Lwaki wagenda e Busuuli? Lwaki wayonoona eri Katonda? Weerabidde ani gwe yali Katonda wa Isirayiri? Tewamanya nti amaaso ga Mukama gatunula mu nsi yonna?"

Yandikuyambye kaakano, ggwe Asa, nga bwe yakuyamba mu biseera eby'edda. Ajja kuyamba buli muntu yenna alina omutima ogutuukiridde gy'ali—amwesiga. Kaakano, ŋŋamba nti, kino kye kyokuyigira nnabbi ky'aggyayo, si Asa yekka, naye ne ba Asa bonna okuva ku mirembe gye, n'abo abakyaliyo okujja, eri buli musajja na buli mukazi eyeeyita omuweereza wa Katonda; nnabbi awuluguma okuyita mu mirembe gyonna nti "amaaso ga Mukama gatunula wonna mu nsi yonna, okwoleka amaanyi ge eri abo abalina omutima ogutuukiridde gy'ali."

Kaakano, omutima guno ogutuukiridde gwe guluwa? "Ah!" ogamba nti, "ekyo kye kigambo ekikulu." Yee, ekyo kye kigambo ekikulu, era tujja kugezaako okulaga omutima guno bwe guli. Guteekwa okuba omutima ogw'enjawulo ku mitima egya bulijjo; emitima gyonna tegituukiridde eri Katonda, kubanga singa gyali, amaaso ge gandutaddewo okutunula wonna mu nsi okuginoonya. Gyandibadde mingi bwe gyandibadde emitima egya bulijjo, naye kirabika lwatu nti gy'emitima egy'enjawulo ku mitima egya bulijjo; era ekintu ekirala kirabika lwatu mu bigambo bino, nti omutima ogw'engeri eno gwa muwendo nnyo mu maaso ga Katonda.

Agusanyukira; assaamu omuntu omu ow'omutima ogwo ekitiibwa okusinga enkumi n'enkumi ez'emitima egy'engeri endala, egiri mingi nnyo. Ŋŋamba nti, ebyokuyigira bino ebibiri buli muntu alina amagezi ag'obutonde ajja kubikkiriza mangu ago—nti emitima gino si mitima gya bulijjo, era nti gya muwendo nnyo mu maaso ga Katonda.

Kaakano, amakulu g'ekigambo kino "omutima ogutuukiridde," nga kyogera ku mitima gy'abaana ba Katonda okuyita mu Baibuli yonna, ge gaki? Nga bw'omanyi, njagala okunyweza ebigambo byange mu kamwa k'abajulizi babiri oba basatu, nzija kukuwa ebyawandiikibwa bibiri oba bisatu, tusobole okuzuula amakulu Katonda g'ateeka mu kigambo kino, olwo tujja kukuwa amakulu agasingayo obuwansi, gonna gye gakkiriziganya, kubanga sagala mpaka. Ka tutunuulire Zabbuli 37:37: "Tunuulira omuntu atuukiridde, olabe omugolokofu, kubanga waliwo enkomerero eri omuntu ow'emirembe." — Zabbuli 37:37 Waliwo abantu ng'abo Katonda b'ayogerako mu lunyiriri luli.

"balyoke balase mu kyama oyo atuukiridde," — Zabbuli 64:4 abaabeera bulijjo ekigendererwa Setaani ky'ayagala okulasa. Talasa nnyo abantu abalina emitima egitatuukiridde eri Mukama. Abantu abo abatuukiridde b'alasa.

"nga bamulasa mbagirawo awatali kutya." — Zabbuli 64:4 oboolyawo ng'akyalowooza nti be mikwano gye.

"Kale mubeere abatuukiridde, nga Kitammwe ali mu ggulu bw'ali omutuukiridde." — Matayo 5:48 Ekyo kitegeeza ekintu. Tujja kugezaako okuzuula kye kitegeeza.

"Yesu n'amugamba nti, 'Bw'oba ng'oyagala okuba omutuukiridde, genda otunde by'olina obiwe abaavu, olibeera n'obugagga mu ggulu; era jjangu ongoberere.'" — Matayo 19:21 Ate era, mu 1 Abakkolinso 2:6— "Naye mu abo abakuze twogera amagezi," — 1 Abakkolinso 2:6 Ne mu 2 Timoseewo 3:17— "omuntu wa Katonda alyoke abe omutuukiridde, ng'atendekeddwa okukola buli mulimu omulungi." — 2 Timoseewo 3:17 Waliwo n'ebirala bingi, naye bino bye byokulabirako, era ndowooza nti Abakristaayo bonna bassaawo amakulu agamu mu bigambo bino. Biteekwa okuba ebigambo ebiraga enjawulo ennene wakati w'abantu aboogerwako n'abasajja n'abakazi aba bulijjo. Kaakano, bitegeeza ki? Kale, amakulu agasingayo obuwansi ag'abayivu bonna n'amasomero gonna ge gano, nti bitegeeza obwesimbu n'obumalirivu. Kale, ekyo kye njagala kyokka. Mpa omuntu omwesimbu era omumalirivu mu kwagala kwe, era ekyo kye njagala kyokka; ekyo kirituuka mu bitundu byonna eby'obulamu bwe; kirituuka ku nkomerero z'engalo ze n'ebigere bye, okuyita mu maaso ge, n'okuyita mu lulimi lwe, eri munne ow'omu maka, n'eri ab'omu maka ge, eri edduuka lye, n'eri emirimu gye, n'eri ekibiina kye mu nsi. Ekyo kye ntegeeza obutukuvu! Kale, nga tuddira enkyusa esingayo obuwansi, kitegeeza nti omuntu alina omutima ogutuukiridde mu kwagala, era omumalirivu ddala mu buweereza! Amiina. Kubanga omuntu oyo atuukiridde bw'atyo eri Katonda, Katonda ddala ajja kweraga nga wa maanyi mu ngeri ez'enjawulo!

Kino tekiyinza kutegeeza mutima gwa butonde bwokka; guteekwa okutegeeza omutima omuzze obuggya, kubanga tewali mitima mituukiridde mu butonde. Mu ngeri eno tewali n'omu akola obulungi n'atayonoona, kubanga buli mwana wa Adamu abuze ng'endiga ebuze, akoze ebintu bye yali tasaanidde kukola, n'aleka ebintu bye yali asaanidde okukola nga tabikoze, era ensi yonna efuuse eyazza omusango mu maaso ga Katonda.

Tewali mitima mituukiridde mu butonde. Kale, guteekwa okutegeeza omutima ogwazzibwa obuggya Omwoyo Omutukuvu, ogutereezeddwa ne Katonda, olwo ne gukuumibwa nga gutuukiridde. Omutima teguyinza kukuumibwa nga gutuukiridde okutuusa nga gumaze okutereezebwa, era ekyo kye kyama ky'okugwa kwa abamu ku mmwe. Mugezaako okubala ebibala nga omuti tennasimbibwa. Munoonya ebibala eby'omutima ogutuukiridde nga temunnaba kufuna gumu. Muyinza okumalibwa amaanyi. Muteekwa okuzzibwa omutima gwammwe obuggya, olwo ne gukuumibwa nga gutuukiridde olw'amaanyi g'Omwoyo Omutukuvu.

Kale, omutima guno ogutuukiridde gutegeeza ki?

1. Omutima ogutuukiridde mu bwesigwa bwagwo eri Katonda, ogwewaddeyo ddala eri oludda lwa Katonda, awatali kutunuulira bivaamu—omwesigwa. Gino gy'emitima Katonda gy'ayagala. Guno gwe gwali enjawulo wakati wa Dawudi ne Sawulo. Tewaali njawulo nnene mu kitundu ekisinga eky'obulamu bwa Sawulo obw'okungulu bwe kigeraageranyizibwa n'obulamu bwa Dawudi. Oboolyawo nnabbi Samwiri yekka ye yamanya enjawulo, n'abalala batono abaali beetegereza obulungi; naye enjawulo yali nti Dawudi yali mwesigwa eri Katonda, era Katonda kyeyava amuyita, olw'ensonga eno, omusajja eyeeyagalibwa omutima gwe.

Okuva ku kuyitibwa kwa Dawudi okusooka okumuggya mu bisibo by'endiga, okutuusa ku nkomerero, okuggyako omulundi gumu oba ebiri, mu bulamu bwe bwonna, yali mwesigwa eri Katonda; era bw'onoonoonya obulungi ebyafaayo bye, ojja kuzuula nti mu ntalo ze zonna, ne mu bikolwa bye byonna n'amawanga agaali gamwetoolodde, ne n'abakulembeze b'ebintu mu bwakabaka bwe—mu buli kimu, Dawudi yali mwesigwa eri Katonda. Ebyagasa obwakabaka bwa Katonda bye byali ku mutima gwa Dawudi—so si kitiibwa kye ye, oba okuwummula, oba okukulaakulana kwe—so si ttutumu lye oba obugagga bwe, oba okwezimbira ennyumba—ennyumba ya Katonda we ye yali ey'omuwendo eri omutima gwe. Yali mwesigwa; ate Sawulo yali mwesigwa okutuusa awo we kyamugasira ebigendererwa n'ebyamuganyulanga byokka. Ah! Ba Sawulo ng'abo bameka mu nnaku zino. Amateeka ga Katonda bwe gaawakana n'endowooza ze, yanyooma Katonda mu lwatu n'akola nga bwe yayagala. Yawaayo ebyagasa Katonda ku lw'ebibye. Yali atali mwesigwa mu mutima, kyeyava aba mulyi wa lukwe, era teyayinza kuyiga kkubo lya Mukama. Teyabeera mutuukiridde eri Mukama Katonda we, era oluvannyuma, Katonda n'amugoba, ne Samwiri n'amugoba, era omanyi enkomerero ye bwe yali. Kwe kwawukana kwa boobabiri—omwesigwa n'atali mwesigwa.

Omutima ogutuukiridde eri Katonda! Kitegeeza ki? Kitegeeza— 2. Okutuukirira mu buwulize bwagwo. Omusajja oba omukazi alina omutima ogw'engeri eno alekeraawo okulonda mu mateeka ga Katonda, ge banaagondera ne ge batagenda kugondera—balekeraawo okuba n'okwagala kwabwe, wadde nga oluusi bayinza okulwana n'okwagala kwabwe, era ekkubo Katonda ly'ayinza okubayita okukwata liyinza okulabika gye bali ng'ekkubo ery'akabi, era bayinza okulinda katono okumala okumatizibwa ddala; naye bwe bamala okumatizibwa nti kkubo lya Katonda, omwana ow'amazima taasaasaanenga. Tebeebuuza ku mubiri na musaayi, naye beeyongera mu maaso, awatali kutunuulira bivaamu. Buno bwe bwali obuwulize bwa Pawulo. Teyeebuuza ku mubiri na musaayi; yabala ebintu byonna ng'ebisasiro n'okufaafaaganirwa, era yeeyongera okukola bw'atyo okutuusa ku nkomerero—omumalirivu mu buwulize bwe.

Abantu bajja gye tuli nga baagala okumanya kye basaanidde okukola; bawulira nti balina omutima ogw'ekitundu kyokka mu buweereza bwa Katonda; tebalina ssanyu wadde maanyi, ne bagamba nti, "Nsaanidde kukola ki?" era tuddira, nga Katonda bw'atuyamba, akambe akasala, ne tugezaako okuzuula ekizibu. Tubassa wansi w'ekitangaala eky'omuliro ogw'Omwoyo Omutukuvu ne tugezaako okubakebera ne tuzuula we bakyamiye. Oboolyawo Mukama atutwala ku kifo ekirumi, ne twoleka ekizibu, naye mu kifo ky'okugondera, beekweka.

Batunula mu maaso, ne balaba nti okugondera ekitangaala kirimu okufiirwa okw'engeri emu—oboolyawo erinnya, obugagga, enkolagana n'ab'omu maka, okuwummula, oba okufiirwa emikwano, okufiirwa ebibaweweeza eby'ekiseera, okufiirwa emirimu emirungi. Okufiirwa kuli emabega, era bakulaba. Bamanyi gye tubatwala, ne badda ennyuma; tebaagala kulaba, ate era tebaagala kweraba nga abatali beesigwa, kyebava bakyusa emitwe gyabwe ne batatunula mu ludda lw'ekitangaala, nga bakiweweeza ne bayimba nti— "Singa ensi yonna ey'obutonde yandibadde yange, Ekyo kyandibadde ekiweebwayo ekitono nnyo," n'ebirala.

Ogwo si mutima gutuukiridde, wabula mutima gwa kitundu eri Mukama Katonda.

Omutima ogw'ekitundu, oguli mungi nnyo, eky'ennaku, mu nnaku zino, gwagala okuweereza Katonda katono. Gwetegese okugenda olugendo lutono ne Katonda, naye si lwonna; bwe kityo, nga tuddira amakulu agasingayo obuwansi, ogwo si mutima gutuukiridde eri Mukama. Kiyinza okusuubirwa nti Mukama yandeeragidde amaanyi ge ku lw'abantu ng'abo? Olowooza nga wandikoze bw'otyo singa wali Katonda?

Ka tugambe nti wali kabaka, ng'olina omulangira oba omukungu eyakuweerezanga n'obuvumu n'obwemalirivu bungi ng'ate byemuganyula; naye ka tugambe nti embeera yakyuka, ggwe n'oggyibwa ku ntebe ey'obwakabaka n'osindikibwa mu buwaŋŋanguse, erinnya lyo nga lisuulibwa mu ggwanga mwe wafugira nga kabaka mu buswavu n'obuvumazi; ka tugambe nti omukungu ono yakuleka n'agamba nti, "Oh! Nzija kubeera ku ludda lwa kabaka afuga. Nnali neemalidde nnyo eri omusajja ono ng'akyafuga, naye siyinza kusigala nga neemalidde gy'ali kaakano ng'ebimuganyula bikulukuse mu nfuufu; nteekwa okubeera ku ludda oluwangula."

Wandiroowoozezza otya ku musajja ng'oyo? Era singa wazzibwa mu bwakabaka bwo n'obuyinza, wandeeragidde amaanyi go ku lw'omusajja ng'oyo? Nedda; wandijjukidde, nga Dawudi bwe yakola, omusajja eyakukolimira. Naye singa wali n'omulangira oba omukungu eyakugoberera mu buwaŋŋanguse, eyakuweereza mu kyama, eyagezaako okuwanirira ebikuganyula, eyalwanirira obutuukirivu bwo n'obwenkanya, n'awanirira erinnya lyo n'agezaako okulaga abantu nti wali musajja mulungi era ow'amazima, eyakunywerera ng'eggwanga lyonna likuyita omulyi wa lukwe—singa wakomawo ku ntebe yo ey'obwakabaka, tewandeeragidde amaanyi go ku lw'omusajja oyo? Mazima ddala wandikoze. Mukama agamba nti alyeeraga nga wa maanyi ku lw'abo ab'omutima ogwo gy'ali.

Mmwe bami abali wano mulina omuddu—omusajja omugezi era omukalabakalaba; mumanyi bw'ayinza okubaweereza obulungi, era bw'ayinza okuba ow'omugaso, era bw'andibadde singa yali ow'amazima; naye mulina ensonga okukkiriza nti anaagenda nammwe okutuusa awo we kinaamuganyulira ye yekka; anaabaweereza okutuusa awo we ayinza okwegasa, naye, bw'anaasobola okumumatiza ye ng'akussizza mmwe, muyinza okusigala awo mugalamidde. Wandigambye ki omusajja ng'oyo? Wandigambye nti, "Sirimwolekera maanyi n'akatono." Bw'atyo Katonda tasuubirwa kweraga nga wa maanyi ku lw'abantu abatali ba mutima gutuukiridde. Omukazi omu yagamba gye ndi nti, "Mbadde nkola kino ne kiri okumala emyaka, naye sirina maanyi; lwaki sirina?" Ne mmuddamu nti, "Kubanga toli wa mazima eri Katonda. Anaagawa buli muntu yenna ali wa mazima gy'ali, era asobola okulaba mu mutima gwo, era amanyi nti toli." Lwaki taakwolekere maanyi ku lulwo? Kubanga toolekere ye butiribiri ku lulwe. Amangu ddala lw'onoolaga ng'oli mumalirivu, mu kaseera ako lw'anaakwolekera amaanyi ge.

Singa wali mu kifo kya Danyeri, tewandikoze nga bwe yakola. Danyeri yali omu ku basajja ab'omutima ogutuukiridde; yaweereza Katonda we bwe yali mu kugaggawala. Yabikkulanga eddirisa lye buli lunaku.

Awo abalabe be ne basendasenda kabaka okuteeka etteeka nti tewaba muntu asaba omulala yenna wabula kabaka ono okumala ennaku eziwera. "Kaakano," ne bagamba, "tujja kumukwata." Naye Danyeri yakola nga bwe yali ayizeeko okukola; yagenda n'asaba nga eddirisa lye libikkuse. Ogamba nti, "Eryo lyali ddiini ery'okweraga, kwali kuyita mpaka. Kyali kyetaagisa ki okulaga bw'atyo; teyandisibye ddirisa n'ayingira mu kisenge eky'omunda? Ekyo kyali nga mmwe abantu ba Salvation Army, bulijjo mwagala okweraga. Lwaki teyayingira mu kisenge eky'omunda n'asaba?" Kubanga yali ayagala okuba omumalirivu ku lwa Katonda we mu kubonaabona, mu maaso g'abalabe be, nga bwe yali mu kugaggawala. Bw'atyo yagenda n'asaba nga eddirisa libikkuse eri Katonda w'Eggulu, era kubanga ye Katonda w'Eggulu, asobola okulabirira ababe. Omutima gwe gwali gutuukiridde eri Mukama Katonda we.

3. Omutima guno ogutuukiridde gutuukiridde mu kwesiga kwagwo:—era, oboolyawo, ekyo kyandisoose okujja, kubanga gwe muzi gwa byonna.

Ai, nga Ibulayimu bwe yali mulungi mu maaso ga Katonda; nga Katonda bwe yamwenyumiririzaamu. Mmanyi ntya nti Ibulayimu yalina omutima ogutuukiridde eri Katonda? Kubanga yamwesiga. Tewali bukakafu bulala—wadde obukakafu obutonotono—bwandibadde bwa mugaso. Nvumirira okugamba nti yali yeetooloddwa obunafu, yalina endowooza enkyamu nnyingi, eri abantu n'eri ensi, naye omutima gwe gwali gutuukiridde eri Katonda. Olowooza nti Katonda yandiremeddwa okutuukiriza ekisuubizo kye eri Ibulayimu? Ibulayimu yamwesiga okumbi n'okutuusa ku musaayi gwa Isaaka, era Katonda ne yeeraga nga wa maanyi ku lulwe, n'amuwonya, n'amufuula kitaawe w'abeesigwa; n'amutikkira ekitiibwa eky'olubeerera, erinnya lye kyeryava, okuva mu mulembe okutuuka ku mulembe, libeera empagi ey'amaanyi eri abantu ba Mukama, n'engule ey'ekitiibwa eri Katonda we.