Essuula 12 · eddakiika 8 ez’okusoma · eddakiika 11 ez’okuwuliriza
Obutukuvu n’Obulamu Obuggya
Eddiini Nsonga ya Buli Muntu ku Bubwe
Abantu abamu bagamba nti bajja kugezesa obutukuvu bw’eddiini ya Kristo nga basinziira ku butukuvu bw’abantu ba Kristo. Mbaddamu nti temulina ddembe kukigezesa mu ngeri eyo. Engeri entuufu gye musaanidde okukozesa kwe kukigezesa mmwe bennyini—“Mulegeeko mulabe nga Mukama bw’ali omulungi.” Mu kulega n’okulaba mulikakasa obulungi bwe, era mu ngeri y’emu bwe mutyo mukakase obutukuvu bw’Enjiri ye. Omulimu gwammwe kwe kunoonya Kristo eyakomererwa mmwe bennyini, so si kukkiriza ebyo omuntu omulala by’ayogera ku maanyi g’ekisa okuwangula obuvundu n’okutukuza omutima. Okuva Katonda bwe yabawa Bayibuli, yali ayagala mugisome, so si kumatira na kusoma bantu. Temusaanidde kumatira na nneewulira ezisituka olw’emboozi z’abalala; ekkubo lyammwe lyokka ery’okumanya eddiini ey’amazima, kwe kuba nga Omwoyo we Omutukuvu akolera mu mitima gyammwe, mulyoke mumanye mu bulamu bwammwe amaanyi g’eddiini bwe gali. Temulina ddembe kusalira ddiini musango nga musinziira ku kintu kyonna ekiri ebweru waayo. Era bwe muginyooma nga temunnagigezesa mmwe bennyini, muteekwa okusigala nga mulangiriddwa mu nsi muno ng’abasirusiru, ne mu nsi egenda okujja ng’abazzi b’emisango. Kyokka bwe kiri bwe kityo eri abantu abasinga obungi. Bw’owulira omuntu ng’avvoola Bayibuli, emirundi mingi oyinza okusalawo nti tagisomangako. Era oyinza okukakasa ddala, bw’owulira omuntu ng’ayogera bubi ku ddiini, nti teyamanyangako ddiini kye ki. Eddiini ey’amazima, bw’emala okwefuga omutima, tekkiriza muntu kugiwakanya. Omuntu amanyi Kristo n’akatono ajja kuyita Kristo mukwano gwe asinga. Tusanze bangi abanyooma ebinyumu by’ensi eno, naye tetusangangako n’omu eyakyuka okuva ku ddiini ng’agyetamiddwa oba ng’agikooye, ng’amaze okugisanyukiramu. Nedda! nedda! mwalonda ebirimba byammwe mmwe bennyini, era mwabironda nga mwetikka akabi kaabyo; mubikuza nga mweteeka mu kabi mmwe bennyini. Kubanga bwe mutwala eddiini yammwe okuva mu bantu abalala, ne mukulemberwa ekyokulabirako ky’abo abeeyita Abakristaayo okuleka eddiini, mmwe musigala n’omusango gw’omusaayi gwammwe. Katonda tabalese na maapu etali nkakafu ey’empisa z’abantu: abawadde Ekigambo kye yennyini; ekigambo eky’obujulizi ekikakafu ennyo—ebyo bannabbi bye baategeeza, era bwe munaabigonderanga munaabanga mukoze bulungi.
Obutukuvu
Obutukuvu ye nteekateeka y’okuzimba Katonda gy’agoberera ng’azimba yeekaalu ye ennamu.
Omutima Omuggya
Katonda tasuubiza nti alirongoosa obuzaaliranwa bwaffe, oba nti aliddaabiriza emitima gyaffe egyamenyese. Nedda; ekisuubizo kiri nti alituwa emitima emiggya n’emyoyo emituufu. Obuzaaliranwa bw’omuntu bwonoonese nnyo ne butayinza kuddaabirizibwa. Si nnyumba eyonoonekeddeko katono, nga wano ebbaati limu lifuumuddwa embuyaga ku kasolya, ne wali ettaka erisiigiddwa ku siringi ligudde. Nedda; evunze yonna; emisingi gyennyini gyalyiddwa; temuli muti na gumu omulamu; evundu lyonna okuva ku kasolya waggulu okutuuka ku musingi wansi, era eneetera okugwa. Katonda tagezaako kuddaabiriza; tawanirira bisenge, era taddamu kusiiga luggi langi; tayooyoota wadde okulungiya, wabula amalirira nti ennyumba enkadde ejja kumenyebwa yonna ddala, era nti ajja kuzimba empya. Eyonoonese nnyo ne kitasoboka kugiddaabiriza. Singa yali eyonoonese katono, yandizziddwa buggya. Singa nnamuziga emu oba bbiri zokka ez’ekyuma ekyo ekinene ekiyitibwa “Obuntu” ze zaali zonoonese, kale Oyo eyatonda omuntu yandisobodde okuddaabiriza kyonna; yandiyinzizza okuteekawo erinnyo eriggya awaali erikutuse, ne nnamuziga endala awaali eyo eyazikirira, era ekyuma ne kiddamu okukola. Naye nedda; kyonna kyonoonese; tewali mukono gwa kyuma na gumu ogutaamenyese; tewali muti gwa nnamuziga na gumu ogutaatabuddwa. “Omutwe gwonna mulwadde, n’omutima gwonna gunafuye. Okuva mu mala g’ekigere okutuuka ku mutwe temuli bulamu wabula ebiwundu, n’okuzimba, n’amabwa agatiiriika amasira.” Mukama kyava atagezaako kuddaabiriza kintu kino, wabula agamba nti, “Ndibawa omutima omuggya era ne nteeka n’omwoyo omuggya mu mmwe.”
Kristo mu Mmwe
Kitegeeza ki okuba ne “Kristo abeera mu mmwe?” Omukatoliki w’e Ruumi awanika omusaalaba ku kifuba kye; Omukristaayo ow’amazima yeetikka omusaalaba mu mutima gwe; era omusaalaba ogw’omunda mu mutima lye limu ku ddagala erisinga obulungi ery’omusaalaba ogw’oku mugongo. Bw’oba n’omusaalaba mu mutima gwo—Kristo eyakomererwa mu ggwe, essuubi ery’ekitiibwa—omusaalaba gw’ebizibu by’ensi eno gujja kukulabikira nga mwangu ddala, era ojja kusobola okugwetikka awatali buzibu. Kristo mu mutima kitegeeza Kristo akkiriziddwamu, Kristo ayagalwa, Kristo eyeesigibwa, Kristo gwe twegatta naye ng’omugole, Kristo gwe tukolagana naye, Kristo ng’emmere yaffe eya buli lunaku, naffe nga ye yeekaalu era olubiri Yesu Kristo mw’atambulira buli lunaku. Aa! waliwo bangi abatamanyi n’akatono amakulu g’ebigambo bino. Tebamanyi kye kitegeeza okuba ne Yesu Kristo munda mu bo. Wadde bamanyiiko katono ku Kristo ku Kalvaali, tebalina kye bamanyi ku Kristo mu mutima. Kaakano, mujjukire nti Kristo ku Kalvaali talirokola muntu yenna, okuggyako nga Kristo ali mu mutima. Omwana wa Maliyamu, eyazaalibwa mu kiraalo, talikulokola, okuggyako nga naye azaaliddwa mu mutima gwo, n’abeera omwo—essanyu lyo, amaanyi go, n’okubudaabudibwa kwo.
Ekigendererwa Ekikulu eky’Obulamu
Ng’Abakristaayo, tusaanidde bulijjo okwawukana ku nsi mu kigendererwa ekikulu eky’obulamu bwaffe. Abantu ab’ensi, abamu banoonya bugagga, abalala kitiibwa; abamu banoonya kwewummuza, abalala binyumu. Ng’ensonga entono muyinza okunoonya kyonna ku bino, naye ensonga yammwe enkulu esinga byonna ng’Abakristaayo eteekwa bulijjo okuba okubeera abalamu ku lwa Kristo. Okubeera omulamu olw’ekitiibwa? Weewaawo, naye olw’ekitiibwa kye. Okubeera omulamu olw’okubudaabudibwa? Weewaawo, naye okubudaabudibwa kwo kwonna kubeere mu ye. Okubeera omulamu olw’essanyu? Weewaawo, naye bw’oba osanyuse, yimba zabbuli, era omuyimbire Mukama mu mutima gwo. Okubeera omulamu olw’obugagga? Weewaawo, naye okubeera abagagga mu kukkiriza. Muyinza okutereka obugagga, naye mubuterekere mu ggulu, “gye butayinza kwonoonebwa nnyenje wadde obutalagge, n’ababbi gye batayinza kuyingira kububba.” Muyinza okufuula omulimu ogwa bulijjo okuba omutukuvu ddala nga muwaayo obulamu bwammwe obwa buli lunaku bwonna mu kuweereza Yesu, nga mutwala ekigambo kino ng’omulamwa gwammwe, “Nze mba mulamu lwa Kristo.” Waliwo obulamu obuweereddwayo bwe butyo; era bwe wabaawo awakanya nti tebuyinzika, ka yeesalire omusango yekka, kubanga tagondera kiragiro kino: “Kubanga buli kye mukola, oba kulya oba kunywa, mukikole nga mugenderera kugulumiza Katonda.”
Eddiini Nsonga ya Kaakano
Eddiini eteekwa okuba ekintu kya kaakano, kubanga ebiseera bya kaakano birina akakwate ak’oku lusegere ennyo n’ebiseera eby’omu maaso. Ebyawandiikibwa bitugamba nti obulamu buno kiseera kya kusiga, n’ebiseera eby’omu maaso kye kiseera eky’okukungula, “oyo asiga eri omubiri gwe, alikungula ebiggwaawo. Naye oyo asiga eri omwoyo, alikungula obulamu obutaggwaawo.” Nga ensigo bw’ezaala ekimera, bwe butyo obulamu buno obwa kaakano bwe buzaala ebiseera eby’omu maaso ebitaggwaawo. Eggulu ne ggeyeena, ku nkomerero, kukula bukuzi kwa mpisa zaffe eza kaakano; kubanga tekyawandiikibwa nti, “buli akola ebitali bya butuukirivu alyeyongera okukola ebitali bya butuukirivu, era n’omugwagwa alyeyongera okugwagwawala, kyokka abatuukirivu balyeyongera okuba abatuukirivu, n’abatukuvu balyeyongera okuba abatukuvu?” Tetumanyi nti mu mutima gwa buli kibi mwebasemu okusalirwa omusango? Si mazima ga ntiisa nti ensigo y’okubonaabona okutaggwaawo yeebase mu buli kwegomba okubi, buli kirowoozo ekitali kitukuvu, buli kikolwa ekitali kirongoofu, ne kiba nti ggeyeena kubutuka bubutusi okunene kw’omuliro gw’olusozi ogwali gwebase, ogwali gusirise ennyo, nti olusozi bwe lwali lubikiddwa omuddo omubisi omulungi okutuuka ku ntikko yaalwo, okufa ne kujja ne kulagira omuliro ogwo okusituka; ne ku bisenge by’obulamu bw’omuntu obutaggwaawo, omuliro ogwaka ogw’okubonaabona okutaggwaawo ne gwiyiwa? Wabula gwali gubaddewo dda, kubanga ekibi ye ggeyeena, n’okujeemera Katonda ye ntandikwa y’okubonaabona. Bwe kiri bwe kityo ne ku ggulu; mmanyi nti eggulu mpeera, si ya bbanja wabula ya kisa; naye era Omukristaayo alina munda mu ye ekyo ekimutegekera eggulu nga bukyali. Kristo yagamba ki ku ndiga ze? “Nziwa obulamu obutaggwaawo.” Teyagamba nti, “Ndiziwa,” wabula nti, “Nziwa.” Bwe bakkiriza mu Nze, mbawa obulamu obutaggwaawo. “Akkiriza eyantuma, aba n’obulamu obutaggwaawo, era talisingibwa musango.” Omukristaayo alina munda mu ye ennimiro z’ensigo ez’olusuku lwa Katonda; mu biseera ebituufu omusana ogwasigirwa abatuukirivu, n’essanyu eryasigirwa abalina omutima ogw’amazima, birimera, era balikungula amakungula. Kale tekyeyoleka nti eddiini kintu kye tuteekwa okuba nakyo wano? Tekyabikkulwa lwatu nti eddiini nkulu nnyo mu biseera bya kaakano? Kubanga obanga obulamu buno kye kiseera eky’okusiga eby’omu maaso, nnyinza ntya okusuubira okukungula mu nsi endala amakungula agatali ge mbadde nsiga wano? Nnyinza ntya okwesiga nti ndirokolebwa olwo, okuggyako nga ndokoleddwa kaakano? Nnyinza ntya okuba n’essuubi nti eggulu liriba busika bwange obutaggwaawo, okuggyako nga omusingo gwalyo gutandise mu mmeeme yange wano ku nsi?
Temuli Bammwe ku Bwammwe
Bw’oba oli mwana wa Katonda, oli wa Kristo yekka ddala mu bujjuvu. Kyokka tewali bangi abalabika ng’abalowooza nti bwe batereka akasonda mu mmeeme zaabwe olw’eddiini yaabwe, byonna bijja kubeera bulungi? Setaani ayinza okutambula n’amalala mu nnimiro ennene ez’okusalawo kwabwe n’okutegeera kwabwe, era ayinza okufuga ebirowoozo byabwe n’ebiteeberezo byabwe; naye bwe wabaawo akasonda akasirifu awakuumirwa ekifaananyi ky’eddiini, byonna bijja kubeera bituufu. Ayi! temulimbibwanga mu kino; Kristo tagabanangako muntu na mulala. Ajja kutwala ggwe wonna, oba tajja kutwala kitundu kyo kyonna. Ajja kubeera Mukama asinga bonna, Omukulu asukkulumye, Kabaka ow’obuyinza bwonna, oba si ekyo talina ky’akola naawe. Oyinza okuweereza Setaani bw’oba oyagala, naye bw’onoomuweereza, tojja kuweereza ne Kristo. Bw’oba toweereddwayo ddala eri Katonda—bwe kiba nti mu kigendererwa n’omutima gw’emmeeme zammwe, buli kirowoozo, n’okwegomba, n’amaanyi, n’ekitone, n’ebintu tebiweereddwayo era tebitukuziddwa eri Kristo, temulina nsonga yonna ya kukkiriza nti mwanunulibwa n’omusaayi gwe ogw’omuwendo. Mu bantu be, be yeegulira okubeera abe, ajja kufuga awatali amuvuganya. Kristo tagenda kubeera mugabane mu muntu yenna.
Obutonde n’Ekisa
Tolirabanga Katonda mu butonde, okutuusa ng’oyize okulaba Katonda mu kisa. Tuwulidde bingi ku kulinnya okuva mu butonde okutuuka ku Katonda w’obutonde. Tekisoboka! Omuntu yandigezezzaako n’okuva ku ntikko y’ensozi za Alps okutuuka mu ggulu. Wakyaliwo olukonko oluwanvu wakati w’obutonde ne Katonda eri amagezi g’omuntu ow’obuzaaliranwa. Musooka kulaba Katonda eyafuuka omuntu mu Kristo, nga temunnalaba Katonda Omuyinzawaabyonna mu bitonde bye yakola. Mwawulira bingi ku bantu abasanyukira okusinza mu bifo eby’omu bibira, ate nga banyooma okugenda mu kifo ekitukuvu eky’abatukuvu. Weewaawo; naye mu ekyo mwalimu amazima matono. Emirundi mingi eddoboozi linene we wali obwereere bungi; era emirundi mingi mujja kusanga nti abantu abasinga okwogera ku kusinza okwo okw’obutonde, be bo abatasinza Katonda n’akatono. Ebikolwa bya Katonda bya mubiri nnyo, tebisobola kuyisaamu musana bulungi. Ekkubo kkalubo n’empewo nzikiza, bwe tuyita mu bitonde okunoonya Omutonzi okumumanya mu bujjuvu. Naye bwe ndaba Kristo, ndaba ekkubo eriggya era eddamu erya Katonda wakati w’emmeeme yange ne Katonda wange, eryeyolefu ennyo era eddungi. Ntuuka eri Katonda wange amangu ddala, era bwe mmusanga mu Kristo, mmusanga ne buli wantu wonna awalala.
Obujulizi bw’Obulamu Obuggya
Bwe kiba nti “mwalega ku bulungi bwa Mukama,” obwo bujulizi obukakafu obw’enkyukakyuka eva eri Katonda; kubanga abantu mu buzaaliranwa bwabwe tebasanyukira Yesu. Sibuuza ebyo by’oyiseemu, oba by’otayitangamu; bwe kiba nti Kristo wa muwendo gy’oli, waliwo omulimu gw’ekisa ogukoleddwa mu mutima gwo; bw’oba omwagala, bwe kiba nti okubeerawo kwe lye ssanyu lyo, nti omusaayi gwe lye ssuubi lyo, nti ekitiibwa kye kye kigendererwa kyo n’ensonga yo, era nti ye yennyini kwe kwagala okutaggwaawo okw’emmeeme yo, tewandifunye kuwooma kuno mu buzaaliranwa, kubanga wali mufu; tewandifunye kuwooma kuno mu kusoma, kubanga kino kyamagero, tewali n’omu yandisobodde kukukolamu okuggyako Katonda asinga obutonde. Buli Mukristaayo agezeseddwa era eyeeraliikirira, naye ng’alega ku bulungi bwa Mukama, ka abudaabudibwe olw’ekyo. “Nga batuufu okukwegomba!”