Omwesigwa mu Bintu Ebitono
Ekyama Ekiyigibwa eky’Okumalibwa

Essuula 7 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza

Ekyama Ekiyigibwa eky’Okumalibwa

Pawulo yawandiika emu ku bbaluwa ezisinga essanyu mu Bayibuli ng’ali mu kkomera. Yali mu njegere, ng’alindirira okuwulira oba bagenda kumutta oba nedda. Mikwano gye ab’e Firipi baali bamuweerezza ekirabo eky’ensimbi, n’abawandiikira okubeebaza. Wakati mu bbaluwa eyo ey’okwebaza, n’ayogera ekintu ekyewuunyisa:

“Soogera kino olwokubanga Ndiko kye nneetaaga, kubanga mu buli mbeera gye mbaamu nayiga okumalibwanga. Mmanyi okubeera nga sirina kantu, era mmanyi okuba nga nnina buli kimu. Mu buli ngeri ne mu bintu byonna nayiga ekyama ekiri mu kukkusibwa ne mu kuba omuyala, mu kuba n’ebingi ne mu bwetaavu. Nnyinza okukola byonna mu oyo ampa amaanyi.” (Abafiripi 4:11-13)

Emirundi ebiri Pawulo akozesa ebigambo eby’okuyiga. “Nayiga okumalibwanga.” “Nayiga ekyama.” Okumalibwa si kintu Pawulo kye yazaalibwa nakyo. Tekyali mpisa ye ey’obuzaaliranwa. Kyali kumanya kwe yayiga, era yakuyigira mu ssomero ezzibu.

Okumalibwa kye kitali

Kirungi okutegeera bulungi okumalibwa kye kitali.

Si bugayaavu. Pawulo yakolanga nnyo, emirundi mingi ng’akola weema okutuusa obudde okukya, aleme kubeera mugugu ku makanisa. Omuntu amalibwa asobola okuba n’ebiruubirirwa n’abikolerera.

Si kwefuula. Pawulo teyeefuulanga nti talumwa njala nga alumwa. Enjala ye agyogerako lwatu. Okumalibwa si kwekaka kulabika ng’oli muzira.

Si kukkiriza butali bwenkanya. Bayibuli ejjudde okukaaba olw’obwenkanya eri abaavu. Omukristaayo amalibwa asobola okukola okukyusa enkola ezitali za bwenkanya, era asaanidde okukikola.

Era okumalibwa tekuli kwa biseera bizibu byokka. Weetegereze nti Pawulo agamba nti yayiga okumalibwa ng’alina bingi, nga bwe yayiga ng’ali mu bwetaavu. Ebingi birina okukemebwa kwabyo: amalala, okwesigama ku maanyi go, n’okwerabira Katonda. Okumalibwa ng’olina bingi kitegeeza obutafugibwa bye olina, n’obuteetaaga kwongerwako.

Okumalibwa kye ki

Kale kye ki? Okumalibwa mirembe egy’enkalakkalira mu Katonda egitasinziira ku mbeera. Kwe kusobola okugamba, ka akawunti yo ey’omu bbanka eyogere ki, nti, “Nnina ebimmala, kubanga nnina Katonda.”

Omuwandiisi w’Abaebbulaniya akugatta butereevu ku kubeerawo kwa Katonda: “Bye mulina bibamalenga. Kubanga Katonda yagamba nti, “Sirikuleka era sirikwabulira n’akatono.”” (Abaebbulaniya 13:5). Tusobola okumalibwa kubanga tetuli ffekka n’akatono. Kyonna kye tubulwa, tuli naye.

Mu Engero mulimu essaala ey’edda eyogera kino mu ngeri ennungi ennyo:

“Ebigambo eby’obutaliimu n’eby’obulimba binteeke wala, ate era tonjavuwazanga wadde okungaggawaza, naye ndiisanga emmere eya buli lunaku. Nneme okukkutanga ne nkwegaana ne njogera nti, “Mukama ye y’ani?” Era nnemenga okuba omwavu ne nziba, ne nvumisa erinnya lya Katonda wange.” (Engero 30:8-9)

Laba okusaba okwo: “Tonjavuwazanga wadde okungaggawaza.” Bameka abali basabye bwe batyo? Abasinga ku ffe tusaba okuwonyezebwa obwavu, naye twandyagadde nnyo okugezaako obugagga. Omuwandiisi alina amagezi okulaba nti byombi bya kabi. Ebingi ennyo, ayinza okwerabira Katonda. Ebitono ennyo, ayinza okukemebwa okubba. Kale asaba ebimumala byokka: “emmere eya buli lunaku.” Y’essaala y’emu Yesu gye yatuyigiriza: “Otuwenga emmere yaffe eya buli lunaku” (Matayo 6:11).

Pawulo bwe yakuyiga

Omuntu ayiga atya okumalibwa? Pawulo atubuulira ekyama mu sentensi eddako: “Nnyinza okukola byonna mu oyo ampa amaanyi.” Abantu batera okujuliza olunyiriri olwo ng’olwogera ku kuwangula empaka oba okuyita ebigezo. Naye bw’olusoma mu bigambo ebiruli okumpi, lwogera ku kumalibwa ng’olumwa enjala. Kristo y’awa amaanyi okubeera mu mirembe ng’olina bitono, n’amaanyi okusigala ng’oli muwombeefu ng’olina bingi.

Gano ge gamu ku masomo ag’omu ssomero eryo.

Jjukira nti byonna olibireka. “Kubanga tetulina kye twajja nakyo mu nsi, era tetuliiko kye tuliggyamu nga tuvaamu” (1 Timoseewo 6:7). Olugero olw’edda lugamba nti emmotoka etwala omufu tesika kigaali kya bintu emabega waayo. Bw’oba tosobola kukikuuma, tokikkiriza kukukuuma.

Weegeraageranye n’abali wansi wo, so si n’abali waggulu wo. Obutamalibwa bwaffe obusinga buva mu kwegeraageranya n’abantu abalina ebingi okutusinga. Abantu abasinga obungi mu nsi babeerako ku bitono nnyo okusinga abasinga obungi ku basoma ekitabo kino. Okwegeraageranya n’abo abalina ebitono kufuula obutamalibwa okwebaza.

Bala emikisa gyo, mu butuufu. Giwandiike. Okutuuma ebirabo bya Katonda amannya kwokka kuddamu okuteekateeka omutima.

Ebikweraliikiriza bifuule essaala. “Temweraliikiriranga kintu na kimu, wabula mu buli kintu mu kusabanga ne mu kwegayiriranga awamu n’okwebazanga, mutegeezenga Katonda bye mwetaaga. N’emirembe gya Katonda, egisukkiridde okutegeera kwammwe ginaabakuumanga amagezi gammwe n’emitima gyammwe mu Kristo Yesu” (Abafiripi 4:6-7). Weetegereze nti okumalibwa n’emirembe bijjira mu kusaba awamu n’okwebaza.

Obulamu bwo bufuule bwangu. Ebiseera ebimu ekkubo erituusa ku kumalibwa kwe kwetaaga ebitono. Buli kintu ky’olina kyetaaga okuterekebwa, okulongoosebwa, okuweebwa yinsuwa, okuddaabirizibwa, era ku nkomerero okusuulibwa. Ebintu ebitono biyinza okutegeeza eddembe erisingawo.

Okutya Katonda n’okumalibwa

Pawulo yagamba Timoseewo nti “Weewaawo okutya Katonda kulimu amagoba mangi, omuntu bw’amalibwa mu ekyo ky’alina” (1 Timoseewo 6:6). Waliwo eddiini ekozesebwa okugaggawala. Pawulo yali yaakalabula ku bantu “abalowooza ng’okufuna amagoba kwe kutya Katonda” (1 Timoseewo 6:5). Akikyusa. Okutya Katonda ddala kulimu amagoba mangi, naye si ga nsimbi. Amagoba ag’amazima bwe bulamu obw’okutya Katonda awamu n’omutima ogumalibwa. Obwo bwe bugagga obutayinza kukwatibwako kugwa kwa katale konna.

Zabbuli emanyiddwa ennyo ekyogera mu ngeri endala: “Ebitono omutuukirivu by’alina bisinga obugagga bw’ababi abangi” (Zabbuli 37:16). Ne Engero zigamba: “Okuba n’akatono ng’otya Mukama, kusinga okuba n’ebingi naye ng’oli mu mitawaana” (Engero 15:16).

Eddoboozi okuva mu biseera eby’edda

Mu Olugendo lw’Omutambuze, John Bunyan ayisa abatambuze be mu Kiwonvu ky’Okwetoowaza, ekifo eky’ekitoowaze abatambuze abasinga kye batya. Eyo basisinkana omulenzi omusumba ayambadde engoye embi, ng’amaaso ge gamasamasa era nga musanyufu, ng’ayimba yekka. Omukulembeze mu kitabo kya Bunyan agamba nti omulenzi oyo “ayambadde mu kifuba kye kingi ku kamera kali akayitibwa Emirembe-gy’Omutima” okusinga abantu abayambadde engoye ez’omuwendo omungi ennyo. Luno lwe luyimba lw’omulenzi:

“Mmatidde n’ebyo bye nnina, Bibe bitono oba bingi; Era, Mukama, nkyegomba okumatira, Kubanga abali bwe batyo ggwe obalokola.”

John Bunyan, Olugendo lw’Omutambuze

Ky’okukola wiiki eno

Twala Engero 30:8-9 ogisabe buli lunaku wiiki eno, mpola, ng’otegeeza buli ky’oyogera. Oluvannyuma, ku nkomerero ya buli lunaku, wandiika ebintu bisatu Katonda bye yakuwadde olunaku olwo by’otandyagadde kufiirwa. Wiiki bw’eneeggwaako, ojja kuba n’ebintu amakumi abiri mu kimu.

Ku lw’ebibinja

  • Pawulo agamba nti “yayiga” okumalibwa. Bintu ki ebikutuseeko mu bulamu bwo ebikuyigirizza okumalibwa, oba ebyalemwa okukuyigiriza?
  • Kiki ekikuzibuwalira okusinga: okumalibwa ng’olina bitono oba ng’olina bingi? Lwaki?
  • Soma Engero 30:8-9. Wandisobodde okusaba mu bwesimbu nti “Tonjavuwazanga wadde okungaggawaza”? Kiki ekikizibuwaza?
  • Kintu ki kimu ky’oyinza okwanguyiza mu bulamu bwo, osobole okwetaaga ebitono?

Ebibuuzo eby'okufumiitirizaako

Pawulo yali ategeeza ki bwe yagamba nti yayiga ekyama ky’okumalibwa?

Ng’awandiika ali mu kkomera, Pawulo yagamba nti “nayiga okumalibwanga” era nti “nayiga ekyama” eky’okubeera n’ebitono oba n’ebingi (Abafiripi 4:11-13). Okumalibwa tekwali mpisa ye, wabula kumanya kwe yayigira mu ssomero ezzibu: mirembe egy’enkalakkalira mu Katonda egigamba nti, ka akawunti y’omu bbanka eyogere ki, “Nnina ebimmala, kubanga nnina Katonda.”

Abafiripi 4:13 eyogera ku kutuuka ku buwanguzi?

Nedda. Abantu bajuliza “Nnyinza okukola byonna mu oyo ampa amaanyi” ng’olunyiriri olwogera ku kuwangula empaka oba okuyita ebigezo. Naye mu bigambo ebiruli okumpi, lwogera ku kumalibwa ng’olumwa enjala. Kristo y’awa amaanyi okubeera mu mirembe ng’olina bitono, n’amaanyi okusigala ng’oli muwombeefu ng’olina bingi.

Okumalibwa kw’Omukristaayo si kye kiruwa?

Si bugayaavu, kubanga Pawulo yakolanga weema okutuusa obudde okukya; si kwefuula, kubanga enjala ye yagyogerako lwatu; era si kukkiriza butali bwenkanya, kubanga Abakristaayo basaanidde okukola okukyusa enkola ezitali za bwenkanya. Era tekuli kwa biseera bizibu byokka, kubanga ebingi bireeta okukemebwa kwabyo: amalala, okwesigama ku maanyi go, n’okwerabira Katonda.

Omalirizza Ekyama Ekiyigibwa eky’Okumalibwa

Ekyayita Ekiddako