Essuula 3 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza
Twatondebwa Okukola, Twayitibwa Okukuuma
Omulimu ogwasooka mu Bayibuli gwali gwa kulima nnimiro.
Ekibi nga tekinnabaawo, ekikolimo nga tekinnabaawo, eriggwa limu nga terinnamera, Katonda yasimba ennimiro mu Adeni n’agiteekamu omuntu. Teyamuteekamu kwegalamirira na kuwummula bwereere. Yamuteekamu kukola.
“Mukama Katonda n’ateeka omuntu mu nnimiro Adeni agirimenga era agikuumenga.” (Olubereberye 2:15)
Emirimu ebiri: okugirima n’okugikuuma. Okugikulaakulanya n’okugitaasa. Okugibaza ebibala n’okugikuuma nga ntebenkevu. Okwo kwe kwali okuyitibwa kw’abantu okuva ku lubereberye, era kwaweebwa mu Lusuku lwa Katonda.
Omulimu si kikolimo
Abantu bangi balowooza nti omulimu kibonerezo, ekintu kye tulina okugumiikiriza okutuusa ku wiikendi oba ku kuwummula emirimu. Mu Bayibuli waliwo ekikolimo ku mulimu, naye kijja oluvannyuma, mu Olubereberye 3, ng’omuntu amaze okugwa mu kibi. Katonda yagamba Adamu nti, “Mu ntuuyo zo mw’onoofuniranga ekyokulya ennaku zonna ez’obulamu bwo. Ensi eneekumerezanga amaggwa n’amatovu” (Olubereberye 3:17-18). Okuva olwo omulimu gubadde muzibu. Gunyiiza, gukooya, era oluusi gulabika ng’ogutaliimu makulu.
Naye ekikolimo kyafuula omulimu ogw’obulumi. Tekyagufuula mubi. Omulimu gwennyini gwava eri Katonda, era gwali kitundu ku nsi gye yayita “nnungi nnyo.” Katonda bwe yasooka okuwa omusajja n’omukazi omukisa, yabawa omulimu ogw’okukola: “Mwale mujjuze ensi, mugifugenga. Mufugenga ebyennyanja ebiri mu nnyanja, n’ebinyonyi eby’omu bbanga na buli kiramu ekitambula ku nsi.” (Olubereberye 1:28). Abakugu mu by’eddiini bakiyita ekiragiro eky’okutonda. Kitegeeza nti emirimu egya bulijjo, okulima, okuzimba, okufumba, okusomesa, okuwandiika pulogulaamu za kompyuta, okwoza, okulabirira abaana, ngeri ya kutuukiriza kiragiro kya Katonda ekyasooka.
Katonda Yennyini mukozi. Yakola ennaku mukaaga ng’atonda ensi, era Yesu yagamba nti, “Kitange bulijjo akola, nange nteekwa okukola.” (Yokaana 5:17). Yesu yamala ebiseera bye ebisinga obungi mu dduuka ly’omubazzi. Bwe tukola, tuba tukola ekintu Katonda ky’akola.
Lwaki omulimu gukwatagana n’ensimbi
Ekitabo kino kyogera ku nsimbi, kale lwaki tutandika n’omulimu? Kubanga mu Bayibuli, engeri eya bulijjo Katonda gy’atuwaamu bye twetaaga eyita mu mulimu. Ensimbi tezaategekebwa kugwa okuva waggulu. Zaategekebwa kukolerwa.
Pawulo kino akyogera butereevu. Abakkiriza abamu mu Ssessaloniika baali balekedde awo okukola, oboolyawo kubanga baalowooza nti Yesu anaatera okukomawo essaawa yonna. Pawulo yawandiika nti:
“Era ne bwe twali gye muli eyo, twabakuutira nti omuntu yenna bw’agaananga okukola emirimu, n’okulya talyanga. Kyokka tuwulira nti mu mmwe mulimu abagayaavu abatayagala kukola, aboonoona ebiseera byabwe mu kusaasaanya eŋŋambo. Mu linnya lya Mukama waffe, tubeegayirira era tubakuutira abali bwe batyo, okukolanga emirimu n’obunyiikivu n’obuteefu balyoke balyenga ebyo bye bakoleredde.” (2 Abasessaloniika 3:10-12)
Ekyo si bukambwe eri abantu abatasobola kukola. Bayibuli y’emu eragira okulabirira n’omutima omugabi abalwadde, abakadde, bannamwandu ne bamulekwa. Kigambo eri abantu abasobola okukola naye ne basalawo obutakola. Omulimu kitundu ku kitiibwa kyaffe. Okukolera emmere yo kwe kuyimirira ku magulu go, n’otaba mugugu eri abalala. Pawulo yagamba Abasessaloniika nti, “Mubeerenga bakkakkamu, nga temweyingiza mu by’abalala, era mukolenga emirimu gyammwe nga bwe twabakuutira, mutambule nga mwegendereza eri abatakkiriza, mube nga mwemalirira mu buli nsonga.” (1 Abasessaloniika 4:11-12).
Engero zikyogera mu lunyiriri lumu: “Emikono emigayaavu gyavuwaza, naye emikono eminyiikivu gireeta obugagga.” (Engero 10:4). Ekyo si kisuubizo nti bwe kiri bulijjo. Abantu abamu bakola nnyo nnyo ne basigala nga baavu, era Bayibuli ekimanyi. Naye ng’etteeka erya bulijjo, obunyiikivu n’okufuna bye weetaaga bitambulira wamu.
Omulimu ng’okusinza
Kuno kwe kyama ekinene eky’omulimu gw’Omukristaayo. Pawulo yawandiikira abaddu, abantu abaalina emirimu egisinga obuzibu era egisasula ekitono mu nsi ya Rooma, n’abagamba nti omulimu gwabwe gusobola okuweebwayo eri Yesu:
“Buli kye mukola mukikole ng’abakolera Mukama waffe so si abantu, nga mumanyi nga mulifuna empeera yammwe ey’omugabo gwammwe okuva eri Mukama waffe.” (Abakkolosaayi 3:23-24)
Obanga ekyo kyali kituufu eri omuddu, kituufu ne gy’oli. Spreadsheet ku kompyuta, obudde bw’okukola ku kasiisi k’edduuka, enteekateeka y’essomo, okukyusa ekiwero ky’omwana, ekiro mu waadi y’eddwaliro: byonna bisobola okukolebwa “ng’abakolera Mukama waffe”. Omukulu wo ku mulimu ayinza obutakiraba n’akatono. Yesu ajja kukiraba.
Kino kitegeeza nti eri Omukristaayo tewali mulimu gwa nsi gwokka ogutakwatagana na Katonda. Waliwo emirimu gyokka egikolerwa Kristo n’egyo gye twekolera ffekka. Omukozi w’emidumu atereeza amazzi agakulukuta mu bwesimbu era obulungi, n’asaba ssente ez’obwenkanya, aba aweereza Katonda mu mazima ddala ng’omubuulizi ali ku kituuti.
Okukuuma wamu n’okukola
Jjukira ekitundu eky’okubiri ekya Olubereberye 2:15: “agirimenga era agikuumenga.” Adamu teyalina kukulaakulanya nnimiro kyokka. Yalina n’okugikuuma. Obuwanika buzingiramu byombi.
Mu by’ensimbi, okukola kwe kufuna, n’okukuuma kwe kuddukanya bye tufuna. Abantu abamu bakola nnyo, ate ne baleka byonna ne bibaggwaako olw’obulagajjavu. Abalala bakuumi beegendereza naye tebakola ddala. Enteekateeka ya Katonda byombi: okuvaamu ebibala n’okukuuma, okufuna n’okuddukanya.
Ekitundu ekyo eky’okubiri kye kitabo kino kye kisinga okwogerako. Naye kitandikira wano, ku kitiibwa ky’omulimu. Tosobola kuddukanya ky’otonnafuna, era tosobola kugaba ky’otalina. Pawulo yagamba nti emu ku nsonga ezisinga obulungi ez’okukola kwe kuba n’eky’okugabana n’abalala: “Abadde omubbi alekeraawo okubba, wabula anyiikirenga okukola eby’omugaso ng’akola n’emikono gye, alyoke afune ky’agabirako n’abo abeetaaga.” (Abaefeso 4:28).
Laba ekyo. Eyali omubbi takoma ku kulekera awo okubba. Atandika okukola, era akola alyoke agabe. Eyo ye ndowooza y’Ekikristaayo yonna ku nsimbi mu lunyiriri lumu.
Omulimu bwe gufuuka katonda
Wano waliwo n’okulabula. Omulimu mulungi, naye guyinza okufuuka katonda. Abamu ku ffe tukola nnyo okusukkiridde, si lwakuba Katonda yatuyita okukikola, wabula lwakuba tutya, oba tuluubirira okweyongerayo, oba tufuna omuwendo gwaffe okuva mu mulimu gwaffe. Omuwandiisi wa Zabbuli agamba nti, “Oteganira bwereere bw’okeera mu makya n’okola, ate n’olwawo n’okwebaka ng’okolerera ekyokulya; kubanga Mukama abaagalwa be abawa otulo.” (Zabbuli 127:2).
Katonda yateeka olunaku olw’okuwummula mu wiiki okuva ku kutonda. Okuwummula kutujjukiza buli wiiki nti ensi teyesigama ku mulimu gwaffe. Tukola nnyo, ate ne tuyimirira, ne tukwasa Katonda bye tutamazizza.
Eddoboozi okuva mu biseera eby’edda
Omuwandiisi w’ekyasa ekkumi n’omunaana, William Law, yasaba abasomi be okwetegereza mu bwesimbu engeri gye bakozesaamu ensimbi zaabwe, mu ngeri ennyangu ng’omulimi bw’asobola okukubuulira ennimiro ze gye ziri:
“Buli muntu era asobola okutegeeza mu bwangu engeri gy’akozesaamu ensimbi ze, n’obanga alowooza ku ngeri y’okusanyusaamu Katonda mu kuzikozesa, nga bw’asobola okutegeeza ebintu bye gye biri, n’obanga biri mu nsimbi oba mu ttaka.”
William Law, A Serious Call to a Devout and Holy Life
Ky’okukola wiiki eno
Buli lunaku wiiki eno nga tonnatandika mulimu, k’abe mulimu ki gw’okola, gusabire ng’okozesa Abakkolosaayi 3:23: “Mukama wange, kino nkikola ku lulwo.” Wiiki bw’eneggwaako, weetegereze obanga kyakyusa engeri gy’okolamu, oba engeri gy’owuliramu ku mulimu gwo.
Ku lw’ebibinja
- Wakula olowooza nti omulimu mukisa oba kikolimo? Endowooza eyo yava wa?
- Kyandibadde kitya okukola omulimu gwo “ng’abakolera Mukama waffe” wiiki eno?
- Soma Abaefeso 4:28. Kitubuulira ki ku kigendererwa ky’okufuna ensimbi?
- Oli mwangu okufuula omulimu katonda, oba okugwewala? Okutebenkeza kwandirabise kutya gy’oli?
Ebibuuzo eby'okufumiitirizaako
Bayibuli egamba nti omulimu kikolimo?
Nedda. Katonda yawa Adamu omulimu mu Adeni ng’ekibi tekinnabaawo, “agirimenga era agikuumenga” (Olubereberye 2:15). Ekikolimo mu Olubereberye 3 kyafuula omulimu ogw’obulumi, naye tekyagufuula mubi. Omulimu gwava eri Katonda, Katonda Yennyini mukozi, era Yesu yamala ebiseera bye ebisinga obungi mu dduuka ly’omubazzi.
Pawulo yali ategeeza ki bwe yagamba nti “omuntu yenna bw’agaananga okukola emirimu, n’okulya talyanga”?
Pawulo yali awandiikira abakkiriza mu Ssessaloniika abaali basobola okukola naye ne balekera awo, ne beemalira ku by’abalala. Si bukambwe eri abatasobola kukola, kubanga Bayibuli y’emu eragira okulabirira n’omutima omugabi abalwadde, abakadde, bannamwandu ne bamulekwa. Okukolera emmere yo kitundu ku kitiibwa kyo, era kikuziyiza okuba omugugu eri abalala.
Omulimu ogwa bulijjo guyinza gutya okuba okusinza eri Omukristaayo?
Pawulo yagamba abaddu, abaalina emirimu egisinga obuzibu mu nsi ya Rooma, okukola “ng’abakolera Mukama waffe so si abantu” (Abakkolosaayi 3:23-24). Obanga ekyo kyali kituufu gye bali, kituufu ne ku spreadsheet, ku budde ku kasiisi k’edduuka oba ku kiro mu waadi y’eddwaliro. Eri Omukristaayo tewali mulimu gwa nsi gwokka; waliwo omulimu ogukolerwa Kristo oba ogwo gwe twekolera ffekka.