Essuula 4 · eddakiika 4 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza
Abakulu Babiri
Yesu teyagamba nti, “Tosaanidde kuweereza Katonda na mamona.” Yagamba nti, “Toyinza.”
“Tewali n’omu ayinza kuweereza bakulu babiri, kubanga alikyawako omu n’ayagala omulala oba aliwulirako omu n’anyooma omulala. Toyinza kuweereza Katonda na mamona.” (Matayo 6:24)
Lowooza ku makulu g’ekyo. Si tteeka. Kinnyonnyola ensonga bw’eri ddala, nga bw’oyinza okugamba nti toyinza kutambula mu bukiikakkono ne mu bukiikaddyo mu kiseera kye kimu. Ekiseera kijja kutuuka, mukama omu n’akulagira ekintu omulala ky’atandikulagidde, era nga kikwetaagisa okulonda. Ekiseera ekyo bwe kinaatuuka, ojja kuzuula ani gw’obadde oweereza ddala.
Ensimbi si kintu ekitaliiko ludda
Abantu abasinga obungi leero balowooza nti ensimbi kikozesebwa ekitaliiko ludda, nga ennyondo. Si nnungi era si mbi. Byonna bisinziira ku ngeri gy’ozikozesaamu. Mu ekyo mulimu amazima, era ne John Wesley yayogera ekintu ekifaanana bwe kityo, nga bwe tujja okulaba. Naye Yesu yayogera ekisingawo. Mu Matayo 6:24 tateeka Katonda ku ludda lumu n’ennyondo ku ludda olulala. Ateeka Katonda ku ludda lumu ne mukama ku ludda olulala.
Ekigambo ekiri mu nkyusa za Bayibuli ez’edda kye mamona, ekigambo eky’Oluarameeka ekitegeeza obugagga oba ebintu. Yesu akyogerako kumpi ng’omuntu, mukama omuvuganya ayagala obwesigwa bwo. Ensimbi si kikozesebwa kyokka. Zirina amaanyi ag’okusika. Zisuubiza. Ziwa obukuumi, ekitiibwa, obuweerero, eddembe n’obuyinza. Era zikusaba ozeesige.
Eyo y’ensonga lwaki Pawulo omululu aguyita “okusinza bakatonda abalala” (Abakkolosaayi 3:5), era lwaki alabula nti omuntu “eyeegomba, aba asinza bakatonda abalala, talina mugabo mu bwakabaka bwa Kristo ne Katonda” (Abaefeso 5:5). Ekifaananyi ekisinzibwa kye kintu kyonna kye tutunuulira okutuwa ekyo Katonda yekka ky’ayinza okuwa. Ensimbi ze katonda abantu ab’ekitiibwa gwe basinga okwagala, kubanga oyinza okuzisinza nga tolinnyeeko ku ssabo.
Nnyinza ntya okumanya gwe mpeereza?
Obanga ensimbi mukama asobola okwefunira obuyinza mu kasirise, nnyinza ntya okumanya obanga kino kimaze okubaawo? Bino bye bibuuzo eby’amazima by’oyinza okwebuuza.
Ebirowoozo byange bigenda wa nga siriiko kye nkola? Bw’oba ogalamidde ekiro nga otulo tekukwata, oba ng’ovuga, oba ng’olinze mu lunyiriri, olowooza ku ki? Bwe kiba nti okusinga olowooza ku nsimbi, okuzifuna, okuzisaasaanya, okuzeeraliikirira, ekyo kirina ky’ekikubuulira.
Kiki ekinneeraliikiriza? Tweraliikirira olw’ekyo kye twesiga. Bwe kiba nti okugwa kw’emiwendo mu katale k’emigabo oba ensimbi ennyingi z’olina okusasula bikuleetera okutya ennyo, kiyinza okuba nti obukuumi bwo bwe butudde awo.
Kiki kye sandirekedde? Yesu yagamba omufuzi omuvubuka omugagga atunde byonna by’alina amugoberere, omusajja n’agenda ng’anakuwadde, “kubanga yali mugagga nnyo” (Makko 10:22). Yesu tasaba buli muntu ekyo, naye yassa olunwe ku kintu ekimu omusajja oyo kye yali tayinza kuta. Kiki kye wandigaanye okulekayo singa Yesu akikusaba?
Engeri gye nsaasaanyaamu ensimbi eyogera ki? Ekiwandiiko kya bbanka kiringa ebyafaayo by’obulamu bwo. Kinyumya olugero lw’ebyo bye tutwala nga bya muwendo. Singa omuntu asoma ekikyo, yandigambye nti mukama wo y’ani?
Kiki kye nsooka okusalako? Mu bubaka bwe yabuulira ku lunyiriri luno lwennyini, omubuulizi Omuwelisi Martyn Lloyd-Jones yawa ekigezo ekizibu okwewogomako: “Ensimbi bwe zikaluba, ekintu kye tusooka okukendeeza kwe kuwaayo kwaffe eri omulimu gwa Katonda.” Ebiseera bwe bikaluba, kiki ekisooka okuvaawo?
Okukyawa omu n’okwagala omulala
Yesu agamba nti omuntu “alikyawako omu n’ayagala omulala.” Ekyo kiwulikika ng’ekigambo eky’amaanyi. Naye kirowoozeeko. Ensimbi bwe ziba mukama wo, ojja kunyiigiranga Katonda buli lw’akusaba okugaba, oba okumwesiga, oba okwogera amazima ng’obulimba bwandikuganyudde okusingawo. Oyinza obutakyogera mu lwatu, naye mu mutima mujja kubangamu okunyiiga okusirifu buli lwe bakuŋŋaanya ekiweebwayo, oba omuntu eyeetaaga obuyambi bw’ayita mu kkubo lyo.
Era Katonda bw’aba Mukama wo, ojja kutandika okulaba ensimbi nga bwe ziri ddala. Si katonda, wabula muddu. Si kintu kya kwagala, wabula kintu kya kukozesa ku lw’Oyo gw’oyagala ddala.
Kino tekitegeeza nti Abakristaayo basaanidde okunyooma ensimbi, nga tebazifaako oba nga tebeebaza olw’azo. Kitegeeza nti ensimbi ziggibwa ku ntebe ey’obwakabaka. Zizzibwa mu kifo kyazo, ne zibeera ekikozesebwa mu mukono gw’omuddu wa Katonda.
Okulonda mukama
Amawulire amalungi gali nti osobola okulonda. Yoswa yayimirira mu maaso ga Isirayiri n’abagamba nti “mulondeewo leero gwe munaaweerezanga” (Yoswa 24:15). Okulonda okwo kuli mu maaso ga buli Mukristaayo, era emirundi mingi tuteekwa okukukola okusingako omulundi gumu.
Bw’oti bw’okukola. Toyinza kugoba mukama omu ng’ofuba bufubi okusingawo. Weetaaga mukama omulungi okusingawo okudda mu kifo kye. Ensimbi mukama mukakanyavu. Bulijjo ayagala ebisingawo, era tagamba nti “Weebale.” Yesu mukama wa kisa. Agamba nti, “Ekikoligo kyange kyangu, n’omugugu gwange teguzitowa” (Matayo 11:30). Bwe tulaba obulungi bwe, ebisuubizo by’ensimbi bitandika okulabika ng’ebyereere.
Omuwandiisi w’Abaebbulaniya akyogera bulungi nnyo:
“Mwewalenga omululu, bye mulina bibamalenga. Kubanga Katonda yagamba nti, “Sirikuleka era sirikwabulira n’akatono.”” (Abaebbulaniya 13:5)
Lwaki tusobola okuba nga tetuli mu buddu bwa kwagala nsimbi? Kubanga Katonda yasuubiza obutatuleka n’akatono. Ensimbi zisuubiza obukuumi, naye ziyinza okuggwaawo mu lunaku lumu. Katonda ye bukuumi obwo ensimbi bwe zeefuula okuwa.
Eddoboozi okuva mu biseera eby’edda
A. W. Tozer yalaba nti emirundi mingi obuzibu tebweyoleka okutuusa ng’okulonda okwa nnamaddala kutuuse:
“Muwalirize okulonda wakati wa Katonda n’ensimbi, wakati wa Katonda n’abantu, wakati wa Katonda n’ebigendererwa bye ku bubwe, Katonda n’okwefaako yekka, Katonda n’okwagala kw’abantu, era Katonda ajja kuteekebwanga mu kifo eky’okubiri buli mulundi.”
A. W. Tozer, Okunoonya Katonda
Era Omupuliitaani Thomas Watson yateeka ensonga yonna mu sentensi emu:
“Bwe twesiga obugagga bwaffe, obugagga tubufuula katonda waffe.”
Thomas Watson, Amateeka Ekkumi
Ky’okukola wiiki eno
Ggyayo ekiwandiiko kya bbanka eky’omwezi oguwedde, oba ekiwandiiko ky’ebyo bye wasaasaanya. Kisome mpola, ng’ekiri eky’omuntu omulala. Weebuuze nti, “Omuntu ono ayagala ki? Omuntu ono yeesiga ki?” Oluvannyuma yogera ne Katonda mu bwesimbu ku ebyo by’olabye.
Ku lw’ebibinja
- Lwaki mulowooza nti Yesu yagamba nti “toyinza” mu kifo kya “tosaanidde”?
- Ku bibuuzo ebiri wansi wa “Nnyinza ntya okumanya gwe mpeereza?”, kiruwa ekyabakaluubirira okusinga okuddamu? Lwaki?
- Musobola okujjukira ekiseera lwe mwali muteekwa okulonda wakati wa Katonda n’ensimbi? Kiki ekyaliwo?
- Musome Abaebbulaniya 13:5. Ekisuubizo kya Katonda mu kitundu eky’okubiri eky’olunyiriri kifuula kitya ekiragiro ekiri mu kitundu ekisooka okusoboka?
Ebibuuzo eby'okufumiitirizaako
Lwaki Bayibuli eyita omululu okusinza bakatonda abalala?
Pawulo omululu aguyita “okusinza bakatonda abalala” (Abakkolosaayi 3:5) kubanga ekifaananyi ekisinzibwa kye kintu kyonna kye tutunuulira okutuwa ekyo Katonda yekka ky’ayinza okuwa. Yesu ayogera ku mamona kumpi nga mukama omuvuganya: ensimbi ziwa obukuumi, ekitiibwa, obuweerero, eddembe n’obuyinza, era zisaba okwesigibwa. Ze katonda abantu ab’ekitiibwa gwe basinga okwagala, kubanga oyinza okuzisinza nga tolinnyeeko ku ssabo.
Omukristaayo ayinza atya okumanya obanga ensimbi zifuuse mukama we?
Essuula eno ewa ebigezo eby’amazima: ebirowoozo byo gye bigenda nga toliiko ky’okola, ekikweraliikiriza, kye wandigaanye okulekayo singa Yesu akikusaba, ekiwandiiko kyo ekya bbanka ky’ekyogera ku ebyo by’otwala nga bya muwendo, n’ekisooka okusalibwako ng’ebiseera bikaluba. Martyn Lloyd-Jones yalaga nti ekisooka okukendeezebwa emirundi mingi kwe “kuwaayo kwaffe eri omulimu gwa Katonda.”
Omukristaayo ayinza atya okusumululwa okuva mu kuweereza ensimbi?
Si lwa kufuba bufubi okusingawo, wabula lwa kuleka mukama omulungi okusingawo okudda mu kifo kyazo. Ensimbi mukama mukakanyavu, bulijjo ayagala ebisingawo era tagamba nti “Weebale,” so nga Yesu agamba nti, “Ekikoligo kyange kyangu, n’omugugu gwange teguzitowa.” Bwe tulaba obulungi bwe, ebisuubizo by’ensimbi bitandika okulabika ng’ebyereere.