Omwesigwa mu Bintu Ebitono
Balirira Omuwendo

Essuula 11 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 6 ez’okuwuliriza

Balirira Omuwendo

Yesu yali mutabani w’omuzimbi. Yali amanyi bulungi ennyumba etaggweerawo bw’efaanana.

“Singa omu ku mmwe ayagala okuzimba omulungooti, tamala kutuula n’abalirira omuwendo omulimu ogwo gwe gunaatwala, n’alaba obanga ensimbi ezeetaagibwa azirina okugumaliriza?” (Lukka 14:28)

Mu lugero, omusajja atateekateeka azimba omusingi, ensimbi ne zimuggwako, n’afuuka eky’okusekererwa. Buli ayitawo amusekerera: “Omuntu ono yatandika okuzimba naye n’alemwa okumaliriza!” (Lukka 14:30).

Yesu yagera olugero luno okuyigiriza ku kuyitibwa okuba omuyigirizwa. Okumugoberera kukusaba buli kimu, kale balirira omuwendo nga tonnatandika. Naye yakozesa ekyokulabirako eky’ensimbi ez’obulijjo kubanga amazima gaakyo geeyolefu nnyo. Abantu ab’amagezi bateekateeka nga tebannasaasaanya.

Amagezi gateekateeka

Ekitabo ky’Engero, ekijjudde amagezi ag’omugaso ku nsimbi, kiddiŋŋana ekirowoozo kino emirundi mingi:

“Enteekateeka z’omunyiikivu zivaamu magoba meereere, naye okwanguyiriza okutalina nteekateeka kuvaamu bwavu.” (Engero 21:5)

Okuteekateeka n’obunyiikivu bivaamu ebingi. Okwanguyiriza kuvaamu obwavu. Ekyo kya mazima leero nga bwe kyali emyaka enkumi ssatu egiyise. Okugula ebintu nga tolowoozezza, okusaasaanya awatali nteekateeka n’okusalawo mu bwangu bye bimu ku bisinga okuleetera abantu okugwa mu buzibu bw’ensimbi.

Engero zituweereza eri abasomesa abasinga obutono:

“Yigira ku biwuka, mugayaavu ggwe; fumiitiriza engeri gye bikolamu obiyigireko. Tebirina mukulembeze, mukungu oba mufuzi yenna abikulembera, kyokka byekuŋŋaanyiza emmere mu biseera eby’amakungula, ne bitereka emmere mu biseera ebituufu mu mwaka.” (Engero 6:6-8)

Ekiwuka ekyo kiteekateeka nga bukyali. Bwe wabaawo ebingi, kiterekako ebimu eby’ekiseera ekizibu. Tekyetaaga mukama kukigamba kukikola. Kirina magezi bugezi.

Manya embeera y’ekisibo kyo

Waliwo n’olugero olulala olwandibadde luwandiikiddwa buli muntu alina akawunti mu bbanka:

“Okakasanga nti omanyi bulungi embeera z’ekisibo kyo, ossangayo omwoyo ku ggana lyo. Kubanga eby’obugagga tebibeerera mirembe gyonna, n’engule tebeerera mirembe gyonna.” (Engero 27:23-24)

Mu nsi ey’obulimi, ebisibo n’amagana bye byali obugagga bwo. Omulimi ow’amagezi yali amanyi endiga mmeka z’alina, eziri obulwadde, n’engeri endiga gye zizaalamu obulungi. Teyabirekera mukisa.

Leero ekyo kitegeeza okumanya ensimbi ezikuyingirira, ezikuvaako, n’ebbanja ly’olina. Abantu bangi, nga mw’otwalidde n’Abakristaayo bangi, tebamanyi n’akatono ensimbi zaabwe gye zigenda buli mwezi. Beewuunya nga ziweddewo. Okumanya embeera y’ekisibo kyo si kintu kitali kya mwoyo. Bwe bwesigwa obwangu. Tosobola kulabirira ky’otapima.

Bajeti nteekateeka

Bajeti teri kirala wabula enteekateeka y’ensimbi zo. Kwe kusalawo nga bukyali ensimbi za Katonda gye zinaagenda, mu kifo ky’okuzuula oluvannyuma gye zaagenda. Teyeetaaga kuba nzibu. Mu ngeri yaayo esinga obwangu, erina ebitundu bina:

  • Ebikuyingirira. Ensimbi z’ofuna ng’omusolo gumaze okuggibwako.
  • Ebisooka okugenda eri Katonda. Okugaba kwo, kw’osalawo nga bukyali (laba essuula 13).
  • Ebyetaagisa okubeera mu bulamu. Ennyumba, emmere, amazzi n’amasannyalaze, entambula, okusasula amabanja.
  • Ebisigaddewo. Okuterekako, oluvannyuma n’ebirala by’osaasaanyiza.

Ku nkomerero y’ekitabo kino waliwo enteekateeka y’ensimbi ennyangu ku lupapula lumu (Ebyongerezeddwako 2). Bw’oba tonnakolaako bajeti, tandikira awo. Oyinza okuwulira ng’ekuziyiza mu kusooka, naye abantu abasinga bazuula nti ebaleetera eddembe. Mu kifo ky’okwewulira omusango n’okweraliikirira okutategeerekeka ku nsimbi, oba olina enteekateeka. Osobola okusaasaanya ebiri mu nteekateeka nga teweeraliikirira, kubanga omanyi nti bisasulibwa.

Tereka kyonna ky’osobola

Etteeka lya Wesley ery’okubiri lyali “Tereka kyonna ky’osobola.” Kino okusinga kyonna yali ategeeza nti: tozannyira nsimbi. Tozisaasaanyiza ku bintu ebiriisa obuliisa amalala, okwemanya oba okwagala okulabibwa. Beeranga mu bulamu obwangu, ebisingawo bisigalewo.

Naye Bayibuli era esiima okutereka mu makulu ag’omu biseera bino, okuteeka ebimu ku bbali olw’ebiseera eby’omu maaso. “Mu nnyumba y’omutuukirivu mubaamu eby’obugagga eby’omuwendo, naye omusirusiru ebibye byonna abyonoona.” (Engero 21:20). Omusirusiru asaasaanya byonna amangu ddala nga bw’abifunye. Omuntu ow’amagezi aterekako ekimu.

Yusufu yawonya Misiri enjala ng’atereka emmere ey’empeke mu myaka omusanvu egy’ebingi. Pawulo yagamba Abakkolinso okussangako ensimbi ku bbali buli kiseera, “Buli omu ku mmwe ng’asinziira ku kufuna kwe mu wiiki, abengako ky’atereka” (1 Abakkolinso 16:2), zibeere nga zeetegefu nga zeetaagiddwa.

Okutereka kukuwa ebbanga: w’okussiza omukka emmotoka bw’efa oba ekyuma ekibugumya amazzi bwe kyonooneka, akazibu akatono kaleme kufuuka bbanja. Kitegeeza nti osobola okugamba nti yee Katonda bw’akussaako obwetaavu mu maaso go. Era kitegeeza nti ab’omu maka go tebajja kuba mugugu ku balala.

Okutereka bwe kufuuka okukuŋŋaanya

Naye waliwo ensalo, era Yesu yagiteeka lwatu mu lugero lw’omugagga omusirusiru. Obuzibu bw’omusajja oyo tebwali nti yatereka. Bwali nti yatereka buli kimu ku lulwe yekka, n’azimba amawanika amanene era amanene okusingawo, n’ateekateeka okumala obulamu bwe ng’alya, ng’anywa era ng’asanyuka. Yatereka olw’okwefaako yekka n’okwagala obukuumi obutali mu Katonda. Era yafa ekiro ekyo.

Omanya otya nti osomose ensalo okuva ku kutereka okudda ku kukuŋŋaanya? Weebuuze lwaki oterekayo. Okutereka olw’ekigendererwa ekimanyiddwa era eky’amagezi, nga ensimbi ez’obwetaavu obw’amangu, ennyumba, ebyetaago by’abaana bo oba obukadde bwo, kwe kuwanika okulungi. Okutereka obutakoma nga tolina kigendererwa kirala okuggyako okwewulira ng’oli mu bukuumi kiyinza okuba akabonero nti ensimbi zifuuse obukuumi bwo mu kifo kya Katonda. Okugezesa okulungi kwe kulaba obanga okugaba kwo kweyongera ng’ebyo by’oterese byeyongera. Bw’oba oterekayo bingi nnyo naye ng’ogaba kye kimu oba kitono, oboolyawo waliwo ekitali kituufu.

Saasaanya bulungi

Ekisembayo, okuteekateeka kuzingiramu n’okusaasaanya. Okusaasaanya ensimbi si kibi. Katonda “atuwa byonna olw’okwesanyusanga” (1 Timoseewo 6:17). Oluwummula, okulya emmere ebweru, ekirabo eri omuntu gw’oyagala, ekintu ekirungi eky’omu nnyumba yo: bino byonna bisobola okufunibwa n’okwebaza. Ekibuuzo si kya kuba nti osaasaanya oba nedda, wabula oba osaasaanya n’amagezi era n’okwebaza, ng’omuwanika.

Spurgeon, mu kitabo kye eky’olulimi olwangu eky’ekyalo John Ploughman’s Talk, yakyogera bw’ati:

“Okukozesa ensimbi n’obwegendereza kitundu kya lutalo lw’obulamu; okufuna ensimbi si kizibu nga bwe kiri okuzisaasaanya obulungi.”

Charles H. Spurgeon, John Ploughman’s Talk

Eddoboozi okuva mu biseera eby’edda

John Wesley yayigiriza nti bw’omala okufuna kyonna ky’osobola, “mu magezi ag’obwesimbu n’obunyiikivu obutakoowa,” etteeka ery’okubiri ery’amagezi g’Ekikristaayo liri “Tereka kyonna ky’osobola.” Yali akitegeeza ng’ekikuumi eri okuzannyira ensimbi, ebisingawo bisigalewo eby’okugaba. Teyali asiima kukuŋŋaanya, wabula yali asumulula ensimbi olw’etteeka ery’okusatu.

Ky’okukola wiiki eno

Wiiki eno wandiika buli ssente gy’osaasaanya. Wandiika byonna, ne kaawa. Ku nkomerero ya wiiki, byawule mu biti obitunuulire n’obwesimbu. Oluvannyuma jjuza enteekateeka y’ensimbi ku lupapula lumu eri mu Byongerezeddwako 2. Bw’oba oli mufumbo, mukikolere wamu.

Ku lw’ebibinja

  • Bajeti ogisanga ekuwa eddembe oba ekuziyiza? Lwaki?
  • Musome Engero 27:23-24. “Okumanya bulungi embeera z’ekisibo kyo” kyandifaananye kitya mu bulamu bwo?
  • Ensalo eri wa wakati w’okutereka okw’amagezi n’okukuŋŋaanya? Oyinza otya okumanya ludda ki lw’olimu?
  • Kitundu ki ekimu eky’okusaasaanya kwo ekyetaaga enteekateeka?

Ebibuuzo eby'okufumiitirizaako

Olugero lwa Yesu olw’omunaala ogutaggwa luyigiriza ki ku nsimbi?

Mu Lukka 14:28 omuzimbi atasooka kubalirira muwendo azimba omusingi, ensimbi ne zimuggwako, n’afuuka eky’okusekererwa. Yesu yalugera ku muwendo gw’okuba omuyigirizwa, naye yakozesa ekifaananyi eky’obulijjo kubanga amazima gaakyo geeyolefu nnyo: abantu ab’amagezi bateekateeka nga tebannasaasaanya. “Enteekateeka z’omunyiikivu zivaamu magoba meereere” (Engero 21:5).

Ebitundu ebikulu ebya bajeti ey’Ekikristaayo bye biruwa?

Bajeti kwe kusalawo nga bukyali ensimbi za Katonda gye zinaagenda, mu kifo ky’okuzuula oluvannyuma gye zaagenda. Mu ngeri yaayo esinga obwangu erina ebitundu bina: ebikuyingirira ng’omusolo gumaze okuggibwako, ebisooka okugenda eri Katonda, ebyetaagisa okubeera mu bulamu, n’ebisigaddewo eby’okutereka n’oluvannyuma ebirala by’osaasaanyiza. Abantu abasinga bazuula nti enteekateeka ebaleetera eddembe.

John Wesley yali ategeeza ki bwe yagamba nti “Tereka kyonna ky’osobola”?

Okusinga kyonna Wesley yali ategeeza nti tozannyira nsimbi: tozisaasaanyiza ku bintu ebiriisa obuliisa amalala, okwemanya oba okwagala okulabibwa, era beeranga mu bulamu obwangu ebisingawo bisigalewo. Kyali kikuumi eri okuzannyira ensimbi, ebisingawo bisigalewo eby’okugaba, so si kusiima kukuŋŋaanya; kyasumulula ensimbi olw’etteeka lye ery’okusatu, “Gaba kyonna ky’osobola.”

Omalirizza Balirira Omuwendo

Ekyayita Ekiddako