Essuula 3 · eddakiika 3 ez’okusoma · eddakiika 4 ez’okuwuliriza
Olugendo olw’e Rooma, n’Engo Kkumi
Oluguudo lwali lugenda ebugwanjuba n’ebukiikakkono, nga luva mu Siriya ne lusomoka ekitundu ekinene eky’omunda mu Asiya Entono — ensi gye tuyita leero Buturuki. Ignatius yalutambulako n’ebigere ng’akuumibwa, omusibe mu basirikale, ng’ava mu kibuga ng’agenda mu kirala ng’alaga ku nnyanja, n’emitala waayo, e Rooma. Teyali muvubuka, yali asaliddwa omusango, era olugendo lwonna yali yeetooloddwa abasajja abaalina eby’okulwanyisa, omulimu gwabwe nga kwe kumutuusa eri ensolo enkambwe.
Ku basajja abo yawandiika ekimu ku bigambo bye ebisinga okujjukirwa. Mu kifo ky’okugonda nga bayisiddwa bulungi, bwe yagamba, abakuumi be beeyongeranga bweyongezi okuba abakambwe. Ekibinja kyonna yakinnyonnyola n’ekifaananyi kimu ekikaawa:
Okuva e Siriya okutuuka e Rooma ndwana n’ensolo enkambwe, nga nsibiddwa wakati mu ngo kkumi, kwe kugamba ekibinja ky’abasirikale, abeeyongera bweyongezi okwonooneka bwe bayisibwa obulungi.
Engo kkumi — bwe kityo bwe kyali kiwulira okusibibwa mu njegere wakati mu bo. Ekifaananyi kituufu era tekiriimu kwenyumiriza. Ignatius takweka bulumi bw’olugendo emabega w’ebigambo eby’eddiini. Yali musajja mu njegere entuufu, ng’akuumibwa abasajja ab’amazima era abakakanyavu, era akyogera kaati ate nga yeeyongera mu maaso okutuuka ku ekyo kye yakkiriza nti kyali kimulindiridde ku nkomerero.
Yaanirizibwa e Sumuna
Olugendo terwali bulumi bwokka. Amawulire bwe gaamukulembera, ekkanisa ez’omu kitundu ekyo zaasindika abantu okusisinkana omusibe oyo omututumufu. Mu kkubo yaanirizibwanga, ng’azzibwamu amaanyi, era ng’alabirirwa Abakristaayo abaakitwala ng’ekitiibwa okuyimirira n’omulabirizi eyali ku lugendo lw’okufa.
Ekifo ekikulu we yayimirira kyali kibuga Sumuna, ku lubalama lw’Ennyanja Aegean. Eyo Ignatius yaanirizibwa ekkanisa y’omu kitundu n’ababaka okuva mu bibiina ebirala abaali bazze okumulaba. Sumuna yalina omulabirizi waayo, omusajja omuto erinnya lye Polukaapu, oyo naye eyafa ng’omujulizi emyaka mingi oluvannyuma era erinnya lye ligattiddwa ku lya Ignatius okuva olwo. Kituufu era kya mazima okugamba nti Ignatius yaanirizibwa Polukaapu n’ekkanisa y’omu Sumuna. Okusukka awo tusaanye okwegendereza: tetulina byawandiikibwa eby’okusisinkana kwabwe kigambo ku kigambo, era kwandibadde kuyiiya okulowooza ku kugwaŋŋana mu kifuba n’emboozi z’okuddamu okusisinkana. Kye tulina kisinga okuyiiya — ebbaluwa ezaava mu kuyimirira okwo.
Ebbaluwa ezaawandiikibwa mu kkubo
Eno ye ssuula ennyonnyola lwaki ekitabo ky’okutte mu mikono gyo kiriwo n’akatono. Mu kiseera kye yawummulamu e Sumuna, n’oluvannyuma we yaddako okuyimirira, Ignatius yakola ekintu eky’ekitalo eri omusajja asaliddwa omusango. Yawandiika.
Okuva e Sumuna yasindika ebbaluwa nnya. Ssatu zaddayo eri ekkanisa ezaali zisindise ababaka okumulamusa — Abakristaayo ab’e Efeso, ab’e Magunesiya, n’ab’e Tralles — ng’abeebaza, ng’abalabula, ng’abakubiriza okunywerera awamu. Ey’okuna yagisindika ng’akyali mu kkubo, eri ekkanisa y’e Rooma, ekibuga kye yali ayolekera. Ebbaluwa eyo eri Abaruumi teyenkana na ndala, era tujja kutuuka ku nsonga lwaki.
Ng’avudde e Sumuna, Ignatius yatuuka ku mwalo gw’e Tulowa, kumpi n’ekifo Troy ey’edda we yali, emmeeri we zaasomokeranga okugenda e Bulaaya. Okuva e Tulowa yawandiika ebbaluwa endala ssatu: eri ekkanisa y’e Firaderufiya, eri ekkanisa y’e Sumuna eyali yaakamulabirira, n’ebbaluwa ey’obuntu eri Polukaapu, omulabirizi waayo. Ebbaluwa musanvu zonna awamu — nnya okuva e Sumuna, ssatu okuva e Tulowa — ezaawandiikibwa mu ssaawa entono ze yabbangako mu kkubo ng’agenda okuttibwa.
Lowooza ku kye kitegeeza. Omusibe eyali atambuzibwa ng’asomoka obwakabaka okusuulibwa eri ensolo enkambwe yamala wiiki ze ezisembayo ez’eddembe ery’ekigero si mu kwemulugunya wabula mu kuwandiika ebbaluwa, ng’afukumula omutima gwe eri ekkanisa ze yali ayagala, ezisinga obungi nga teyali azirabangako era nga teyandiziraba. Yali amanyi nti alina akaseera katono n’ebingi eby’okwogera. Kyeyava awandiika mangu, mu bwangu, oluusi kumpi ng’assa ebikkowe, ku bintu bye yakkiriza nti ekkanisa zaali zisinga okwetaaga okuwulira nga tannagenda.
Ebbaluwa ezo omusanvu bye bitundu ebisigadde eby’ekitabo kino. Si biwandiiko ebyalongoosebwa obulungi ebyawandiikirwa mu bukuumi. Bye bigambo by’omusajja eyali agenda okufa, ebyasindikibwa okuva ku luguudo oluzibu, era ekkanisa ebisomye era n’ebitwala ng’eby’omuwendo okuva olwo. Nga tetunnazikyukira, kirungi okusooka okuwummulamu okuwulira ebyali mu zo — omutima gw’obubaka Ignatius bwe yali yeegomba ennyo okulekawo.