Ebbaluwa za Ignatius n’Emboozi y’Obulamu Bwe
Antiyokiya n’Omwetissi wa Katonda

Essuula 1 · eddakiika 3 ez’okusoma · eddakiika 3 ez’okuwuliriza

Antiyokiya n’Omwetissi wa Katonda

Mu kyasa ekyasooka, mu kibuga ekinene Antiyokiya eky’omu Siriya, mwalimu omusajja eyateekanga ku bbaluwa ze erinnya ery’enjawulo era eddungi. Yali ayitibwa Ignatius. Naye bwe yakwatanga ekkalaamu, yeewandiikanga mu ngeri endala: Ignatius, era ayitibwa Theophorus — Omwetissi wa Katonda, oyo asitula Katonda. Kye kintu ekisooka ky’akubuulira ku bimukwatako, era ku nkomerero kiyinza okuba nga kye kintu ekisinga obutuufu ekiyinza okwogerwa ku ye.

Antiyokiya tekyali kifo kitono. Kyali kimu ku bibuga ebisinga obunene mu nsi y’Abaruumi, mu masaŋŋanzira obulamu bw’Abayonaani, Abasiriya, Abayudaaya n’Abaruumi mwe bwatabaganira mu nguudo ezijjudde abantu. Wano, ekitabo ky’Ebikolwa by’Abatume bwe kiwandiika, abayigirizwa we baasookera okuyitibwa Abakristaayo. N’olwekyo ekkanisa Ignatius gye yaweerezanga teyali kugezesa kupya okw’oku mabbali. Yali eyimiridde mu kimu ku bifo ebikulu ennyo eby’okukkiriza, mu kibuga ekyali kimanyi enjiri okuva mu nnaku ezaasooka ddala, era yali yeetaaga omusumba eyandisobodde okugigatta awamu.

Omusumba oyo yali Ignatius. Yali omu ku balabirizi abaasooka ab’ekkanisa y’omu Antiyokiya — okusinziira ku kubala okw’edda, yaddira omulabirizi erinnya lye Evodius — nga yassibwawo okulabirira ekibiina n’okukisumba. Tetumanyi mwaka gwe yazaalibwamu. Yajja mu nsi wakati mu kyasa ekyasooka, mu Siriya, era ebiwandiiko ebyanditubuulidde ebisingawo tebyasigalawo. Kye tulina mu kifo kyabyo ye musajja yennyini, mu bigambo bye ye, ng’obulamu bwe bunaatera okuggwaako.

Omusajja ku nkomerero y’omulembe gw’abatume

Okutegeera Ignatius, kiyamba okuwulira ekiseera mwe yali. Yali wa mulembe ogwaddirira abatume. Abasajja abaatambula ne Yesu baali bava ku nsi, oba nga baali baavaako dda. Abajulirwa abaalaba n’amaaso baali bafuuka bijjukizo. Era ekkanisa gye baasimba kati yalina okuyiga okubeerawo nga tebaliiwo — okukuuma okukkiriza nga kulamba ng’amaloboozi agaasooka okukwogera gasirise.

Okusinziira ku nnono ey’edda, Ignatius yennyini yali muyigirizwa w’omutume Yokaana, era kyayogerwanga nti Peetero yalina omukono mu kumussaawo okukulira Antiyokiya. Zino ngero nkadde era nnyagalwa, era ziyinza okubaamu amazima; naye nnono, so si mazima agakakasibwa, era kya bwesimbu okuzoogerako bwe zityo. Ekikakafu kyangu era kimala: yali mulabirizi wa mulembe gw’abatume, ng’ali kumpi nnyo n’entandikwa yaagwo nga asobola okussa empewo yaagwo, era nga yakwasibwa okutwala okukkiriza kwagwo mu maaso mu kiseera ekyali ekizibu okusingawo.

Waliwo n’olugero nti Ignatius ye yali omwana omuto Yesu gwe yasitula mu mikono gye n’amuteeka mu maaso g’abayigirizwa. Kifaananyi kirungi, era abasomi ab’oluvannyuma baakyagala — naye abanoonyereza ku byafaayo bakigaana, era kumpi tekiri kya mazima n’akatono. Tetujja kwefuula nti kyabaawo. Ignatius ow’amazima teyeetaaga kwewunda kwa ngeri eyo.

Amakulu g’erinnya

Kale, tuddeyo ku linnya eryo lye yalonda okwetikka: Theophorus, Omwetissi wa Katonda. Teyali kwewaana. Mu bbaluwa z’ogenda okusoma, ojja kusangamu omusajja eyakkiriza, mu ngeri ennyangu era nga tafuuyirira, nti Kristo yali abeera mu ye — nti Omukristaayo kifo Katonda mw’azze okubeera, kibya ekisitula ekintu ekimusinga obukulu. Ignatius ekyo teyakikwata bukwasi ng’enjigiriza. Yali anaatera okukikakasa n’omubiri gwe.

Kubanga kino kye kisiikirize ekigwa ku buli kye yawandiika. Ebbaluwa eziri mu kitabo kino tezaawandiikirwa ku mmeeza ey’okusomeramu mu Antiyokiya ey’emirembe. Zaawandiikirwa ku luguudo, nga akuumibwa, omusajja eyali atwalibwa ng’asomoka obwakabaka okugenda okuttibwa. Mu myaka egisembayo egy’obulamu bwe — mu kiseera kabaka Trajan we yafugira — Ignatius yakwatibwa, n’asalirwa omusango, n’asindikibwa e Rooma okusuulibwa eri ensolo enkambwe.

Nga tetunnatambula naye ku luguudo olwo, kirungi okusooka okuwummulamu wano, mu Antiyokiya, okumulaba nga bw’ali yenna: omulabirizi w’emu ku kkanisa ennene ezaasooka, omusajja ow’omulembe ogwaddirira abatume, eyeeyita Omwetissi wa Katonda era nga kye yali ategeeza. Byonna ebiddako by’ebyafaayo by’engeri gye yatuukiriza erinnya eryo.

Ekiddako