Okumanya Katonda n'Okussa Ekimu Naye

"Mujje gye ndi, mmwe mwenna abakooye era abazitoowereddwa, nange ndibawummuza.

Mwetikke ekikoligo kyange, muyige okuva gye ndi; kubanga ndi muwombeefu era ow'omutima ogutoowaza: era muliraba okuwummula mu myoyo gyammwe. Kubanga ekikoligo kyange kyangu, n'omugugu gwange mwangu."

Matayo 11:28-30 (KJV) Kaakano tutuuse ku ssuula esembayo ey'olugendo lwaffe ffembi. Twogedde ku bintu bingi ebirungi era ebirungi ennyo — ku kusaba n'ebyawandiikibwa, ku bufumbo n'obutafumbirwa, ku kulera abaana n'okuddukanya amaka, ku kukola n'okuyigiriza n'okuweereza n'okwaka. Ebyo byonna kuyitibwa kwa muwendo. Naye singa mbaleseewo ne bino byokka, nnaaba mbalemereddwa. Kubanga tewali na kimu ku byo — tewali na kimu — ekiyinza okutuukirizibwa mu maanyi go ggwe wekka. Obulamu bw'Ekikristaayo si lukalala luwanvu lwa bikolwa by'okutuukiriza. Bwe nkolagana ennamu ne Katonda omulamu. Buli kintu ekirala mu kitabo kino kiva mu nsulo emu ennene: okumanya n'okussa ekimu ne Katonda yennyini. Bw'osubwa kino, osubwa buli kimu. Bw'okifuna kino, ofunye eky'obugagga ekimu eky'omuwendo okusinga ebirala byonna.

Ka ntandike n'omusingi gw'amazima gonna amalala: Oyagalwa. Oyagalwa Katonda omulamu, Omutonzi w'eggulu n'ensi. Toyagalwa lwa kubanga obadde mulungi, wadde lwa kubanga osabye ekimala, wadde lwa kubanga okisaanira, wadde lwa kubanga osanyusizza omuntu yenna. Oyagalwa kubanga Katonda kwe kwagala — okwagala kwe ky'ali. Bayibuli egamba lwatu nti Katonda kwe kwagala. Kino kye kika kye ekyennyini.

Edda nnyo nga tonnassa mukka gwo ogusooka, yali akumanyi. Nga tannateeka musingi gwa nsi, yakulonda. Ku musaalaba, Yesu yakukwata mu mutima gwe bwe yafa olw'ebibi byo. Ne kaakano, bw'osoma ebigambo bino, takunyiigira. Takuweddemu ssuubi. Akusanyukira. Nnabbi Zeffaniya agamba nti Mukama Katonda wo asanyukira abantu be n'okuyimba. Yeremiya agamba nti akwagadde n'okwagala okutaggwaawo. Pawulo agamba nti tewali kintu mu by'obutonde byonna — newankubadde bulamu, newankubadde kufa, newankubadde bamalayika, newankubadde bintu ebiriwo kaakano, newankubadde bintu ebigenda okujja, newankubadde buwanvu, newankubadde buziba, wadde ekitonde ekirala kyonna — ekiriyinza okutwawula ku kwagala kwa Katonda okuli mu Kristo Yesu Mukama waffe.

Kaakano wuliriza amazima gano ag'ekitalo. Katonda oyo akwagala era ayagala okutambula naawe. Ayagala okugabana obulamu bwe naawe. Okuva ku lubereberye ddala, ng'ekibi tekinnayingira mu nsi, Katonda yatambula ne Adamu ne Kaawa mu lusuku mu budde obw'empewo ey'akawungeezi. Guno gwe mutima gwe gw'alina gye tuli.

Ekibi bwe kyajja, okussa ekimu kwamenyeka — naye olw'omusaayi gwa Yesu Kristo ogw'omuwendo, kwazzibwawo mu bujjuvu. Kaakano, ku bw'Omwoyo Omutukuvu, oyinza okutambula ne Katonda buli lunaku olw'obulamu bwo.

Oyinza okumumanya. Oyinza okuwulira eddoboozi lye eddene ery'akasirikiriro. Oyinza okuluŋŋamizibwa omukono gwe omuwombeefu. Oyinza okugabana essanyu lyo n'ennaku zo naye. Okussa ekimu ne Katonda si kwa basumba wadde ababaka wadde abantu ab'ebirabo eby'enjawulo bokka. Bwe busika bwa buli mukkiriza, era bubwo leero.

Lowooza ku bantu ab'omu byawandiikibwa abaatambula okumpi ne Katonda. Enoka yatambula ne Katonda, n'atabaawo, kubanga Katonda yamutwala. Ibulayimu yayitibwa mukwano gwa Katonda. Musa yayogera ne Mukama amaaso n'amaaso, ng'omuntu bw'ayogera ne mukwano gwe. Dawudi yayitibwa musajja eyali ng'omutima gwa Katonda bwe gwali.

Maliyamu ow'e Besaniya yatuula ku bigere bya Yesu n'alonda omugabo omulungi, ogwo ogutaalimuggyibwako.

Pawulo yagamba nti ekintu kimu kye yali ayaayaanira ennyo — okumumanya. Abasajja n'abakazi bano tebeewaŋŋaawo nnyo waggulu wo. Baassa omukka gwe gumu gw'ossa. Baabeera mu nsi ya kika kimu. Era Katonda oyo omu eyabasisinkana ali mweteefuteefu okukusisinkana. Oluggi luggule. Okuyitibwa kunywevu. Jjangu.

Ka twogere kaakano ku kussa ekimu ne Mukama okwa buli lunaku. Ng'obwakwano bwonna obulungi, okussa ekimu kuno kukula nga tumala ebiseera awamu. Nkukubiriza okwawulako ekiseera buli lunaku — ne bwe kanaaba akadde ne mu ntandikwa, oba eddakiika kkumi oba kkumi na ttaano — okuba ne Katonda bwokka. Bikkula Bayibuli yo. Soma ekitundu ekitono. Fumiitiriza ku ky'osoma. Awo yogera ne Mukama ku ekyo ky'akulaze. Mwebaze. Yatula ekibi Omwoyo bw'akuleetera ekintu mu birowoozo. Musabe akuyambe olw'olunaku. Fuka omutima gwo. Awo sirika, owulirize. Oyinza obutawulira ddoboozi, naye ojja kuwulira okusindika okuwombeefu okw'Omwoyo. Ojja kuwulira emirembe gye nga gitereera ku ggwe. Ojja kumanya nti oyagalwa.

Toleka kiseera kino okufuuka omugugu oba okwolesa. Kitaawo takupima. Asanyuse nti ozze. Bw'osubwa olunaku, teweevumirira — dda buddi enkeera. Omutima gwo bwe gukala, jjangu wadde nga kiri kityo. Omutima gwo bwe gujjula, jjangu omutendereze.

Jjangu nga bw'oli, buli lunaku, era mpolampola, okuyita mu wiiki n'emyaka n'emyaka egy'ekkumi, ojja kukizuula nti ofuuse omukazi atambula ne Katonda. Buno bwe bugagga obunene. Businga zaabu omuwendo. Bunaakwetikka okuyita mu buli kiseera na buli kibuyaga.

Mukama waffe Yesu yatuwa ekifaananyi ekisinga obulungi eky'okussa ekimu mu Yokaana essuula ey'ekkumi n'ettaano. Yagamba nti, "Nze muzabbibu, mmwe matabi: abeera mu nze, nange mu ye, oyo abala ebibala bingi; kubanga awatali nze temuyinza kukola kintu kyonna." Kino kye kyama ekinene eky'obulamu bw'Ekikristaayo. Okubeera mu Kristo. Ettabi terifuba kubala bibala. Terifuba wadde okuvaamu entuuyo wadde okwekooya. Lyokka libeera nga likwatagana n'omuzabbibu, n'obulamu bw'omuzabbibu ne buyita mu lyo, n'ebibala ne bijja mu ngeri ey'obutonde mu biseera byabyo. Bw'otyo naawe, mwannyinaze. Sigala ng'okwatagana ne Yesu. Beera mu kwagala kwe.

Beera mu kigambo kye. Beera mu maaso ge. N'ebibala bijja — okwagala, essanyu, emirembe, okugumiikiriza, ekisa, obulungi, obwesigwa, obuwombeefu, okwefuga. Toyinza kuvaamu bibala bino ng'ofuba. Oyinza kubifuna bwokka ng'obulamu bwa Kristo buyita mu ggwe.

Kaakano ka njogere ku Mwoyo Omutukuvu, kubanga ye Oyo afuula okussa ekimu kuno okuba okw'amazima era okwa buli lunaku mu bulamu bwo. Omwoyo si maanyi agatategeerekeka wadde okukwatako okuli ewala. Muntu — omuntu ow'okusatu mu Busatu Obutukuvu — abeera munda ya buli mukkiriza ow'amazima mu Yesu Kristo. Ku lunaku lwe wakkiriza, yajja n'abeera munda yo, era taakuvengako. Yesu yamuyita Omubudaabudi, ekitegeeza omuntu ayitibwa okumpi okuyamba. Ye Muyambi wo, Omuyigiriza wo, Omuluŋŋamya wo, Omunywezaawo wo, Omubudaabudi wo mu nnaku, Omuvunaanya wo mu kibi, Omujulizi wo nti oli wa Katonda. Bw'otomanya ngeri ya kusaba, akwegayiririra n'okusinda okutayogerekeka. Bw'okemebwa, akuwa amaanyi okuwangula. Bw'obulwa amagezi, akuluŋŋamya mu mazima.

Bw'okooye, akuwummuza. Bw'otya, aleeta emirembe. Ye nvumbo ya Katonda ku bulamu bwo, akakalu k'obusika bwo obutaggwaawo.

Okutambula mu Mwoyo kitegeeza butegeeza okubeera naye ng'okimanyi, buli kaseera. Mu makya, bw'ogolokoka, mumuyite akuluŋŋamye okuyita mu lunaku: "Mwoyo Omutukuvu, njjuza buggya. Luŋŋamya ebigere byange. Kozesa ebigambo byange." Bw'otuuka ku kusalawo, wummulako omwebuuze: "Mwoyo Omutukuvu, oyagala nkole ki?" Bw'owulira obusungu nga bubuubuuka, wemulugunye nti, "Mwoyo Omutukuvu, mpa okugumiikiriza kwo."

Bw'oteekwa okwogera amazima amazibu, mumusabe ebigambo ebituufu. Bw'ogenda okukyalira abalwadde, mumusabe aweereze ng'ayita mu ggwe. Bw'okemebwa, mukaabirire, era ajja kukuwa ekkubo ery'okuwonera. Kino tekizibu. Kye kintu ekisinga obwangu mu nsi eri omukkiriza. Buli kaseera, otambula ng'okwatagana n'Omwoyo, n'akubala ebibala ng'ayita mu ggwe, ebyo omuntu bye tayinza kuvaamu na kufuba kwonna. Ye akola omulimu. Ggwe weewaayo bwokka.

Kaakano wuliriza ebigambo eby'ekitalo ebya Mukama waffe mu Matayo essuula ey'ekkumi n'emu, ebyatandika essuula eno: "Mujje gye ndi, mmwe mwenna abakooye era abazitoowereddwa, nange ndibawummuza. Mwetikke ekikoligo kyange, muyige okuva gye ndi; kubanga ndi muwombeefu era ow'omutima ogutoowaza: era muliraba okuwummula mu myoyo gyammwe."

"Kubanga ekikoligo kyange kyangu, n'omugugu gwange mwangu." Lowooza ekikoligo kye kitegeeza. Mu byalo byaffe ne mu nnimiro zaffe, olabye ente bbiri nga zisibiddwa ku kikoligo kimu okulima. Ekikoligo mbaawo ya muti egatta ente ebbiri ne zisika awamu ng'emu. Yesu bw'agamba nti, "Weetikke ekikoligo kyange," akuyita okusibibwa naye, okutambula naye, okukolera awamu naye. Era eno gy'eri ekitiibwa kyakyo: Ye ye w'amaanyi. Ye asika ekizito. Ggwe olina kutambula naye bwokka, ng'okwatagana naye, ng'otambuza embiro ze, ng'ogoberera ludda lwe. Kye kivudde ekikoligo kye okuba ekyangu n'omugugu gwe okuba omwangu.

Obulamu bw'Ekikristaayo bufuuka obuzito era obunyigiriza kokka bwe tugezaako okusika ffekka. Bwe tutambula nga tusibiddwa ku Yesu, amaanyi ge gatwetikka, n'omulimu ogusinga obuzibu ne gufuuka essanyu.

Kye kyava Mukama Yesu agamba nti etteeka erisooka era erisinga obukulu kwe kwagala Mukama Katonda wo n'omutima gwo gwonna, n'emmeeme yo yonna, n'amagezi go gonna, n'amaanyi go gonna. Okwagala Katonda si mulimu gwa buzito. Kye kintu ekisinga essanyu mu nsi yonna. Kye nsonga lwaki watondebwa.

Kale okula otya okwagala Katonda okusingawo? Bayibuli etuwa eky'okuddamu: "Ffe twamwagala, kubanga ye yasooka okutwagala." Okwagala kwo eri Katonda si kintu ky'oteekwa okwekolera n'okufuba okunyigirira. Kukula ng'olaba obulungi n'okukirawo bwe yakwagala. Kale nnyweeza amaaso ku kwagala kwe. Fumiitiriza ku musaalaba. Jjukira nga bwe yakunoonya bwe wali ewala naye. Jjukira buli kusaba okwaddibwamu. Jjukira buli kisa eky'ekisa. Jjukira nti akwetisse ne kaakano, mu kaseera kano kennyini. Gy'okoma okulaba okwagala kwe, gye gukoma okujjula okwagala eri ye. Ojja kwesanga ng'omuyimbira ng'ofumba. Ojja kwesanga ng'omwebaza ng'otambula. Ojja kwesanga ng'osanyukira mu ye wakati mu lunaku olwa bulijjo.

Awo, okuva mu kwagala okwo okunene, ne muvaamu etteeka ery'okubiri erikulu — okwagala muliraanwa wo nga bwe weeyagala wekka. Toyinza kwagala balala mu maanyi go ggwe. Ojja kugezaako, n'olemererwa, n'okoowa, n'ofuuka omunyiivu. Naye bw'ojjuzibwa okwagala kwa Katonda, okwagala eri abalala kukuvaamu mu ngeri ey'obutonde ng'amazzi agava mu nsulo. Ojja kwesanga ng'olabirira nnamwandu, ng'oyisa bulungi omugenyi, ng'ogumiikiriza muliraanwa omuzibu, ng'oli muwombeefu eri abaana bo, ng'oyisa bulungi balo wo, ng'osonyiwa abo abaakukwasa ebisago. Kino si lwa kubanga ogezezzaako ennyo. Kiri lwa kubanga Omwoyo wa Mukama abala ebibala bye mu ggwe. Okwagala kuzaala okwagala.

Buno bwe buwanguufu obulungi obw'obulamu bw'Ekikristaayo: Katonda akwagala, naawe omwagala, era okwagala kwe kuyita mu ggwe eri buli muntu akwetoolodde.

Ka nkubuulire ku Mufalansa omuwombeefu ayitibwa Muganda Lawulenzi, eyaliwo mu myaka gy'e 1600 era eyakolera mu ffumbiro ery'ekifo ky'ababa (monasteri), ng'anaaza entamu n'ebbaafu. Yali si musajja eyayiga nnyo. Yali si mubuulizi mukulu. Naye yakola kye yayita okubeera mu maaso ga Katonda mu buli mulimu omutono.

Ka abe ng'anaaza entamu oba akungula akasubi ku ttaka, yakikola n'okwagala Katonda era mu kwogera okwa kasirikiriro naye. Emyaka mingi oluvannyuma lw'okufa kwe, ebbaluwa ze ennyangu zaakuŋŋaanyizibwa mu katabo akatono akaweeredde Abakristaayo mu nsi yonna omukisa okumala emyaka egisukka mu bikumi bisatu. Ekyama kye ekinene kyali nti tolina kwetaaga kifo kya njawulo wadde essaawa ey'enjawulo okutambula ne Katonda. Oyinza okutambula naye mu ffumbiro, mu lusuku, mu katale, ku kkubo ng'ogenda okukima amazzi, ku kitanda ky'omwana omulwadde, mu kasirikiriro k'ekiro ng'ennyumba yeebase. Obulamu bwonna bufuuka okusinza Kristo bw'abeera naawe. Kuno era kwe kubaka okunene okw'Okuzuukuka kwa Afirika ya Buvanjuba — okutambula ne Yesu okwangu, okwa buli lunaku, okw'olwatu, ng'okuuma emisango emitono naye ne n'abalala, ng'obeera mu kitangaala.

Mwannyinaze omwagalwa, nga tuggalawo essuula eno n'ekitabo kino, njagala omanye, mu buziba bw'emmeeme yo, nti Katonda eyakola eggulu akwagala n'okwagala okutaggwaawo. Ali naawe. Omwoyo we abeera munda yo. Omwana we atambula ku lusegga lwo, ng'asibiddwa naawe, ng'asika ekitundu ekizito ekya buli mugugu.

Kitaawe akusanyukira n'okuyimba. Toli bw'omu. Toli eyeerabiddwa. Toli eyalekeddwa. Oli muwala we omwagalwa, era taakuleke n'akatono. Tambula naye ennaku zo zonna. Mwagale n'omutima gwo gwonna. Yagala muliraanwa wo nga bwe weeyagala wekka. Leka obulamu bwo bufuuke oluyimba olwa kasirikiriro olw'okutendereza Oyo eyakununula. Era oluvannyuma ng'olugendo lwo ku nsi eno luwedde, olimulaba amaaso n'amaaso, era oliwulira ebigambo ebisinga obuwoomi ebyali byogeddwa eri omutima gw'omuntu: "Weebale, omuddu omulungi era omwesigwa. Yingira mu ssanyu lya mukama wo."

Okusaba. Kitaffe ow'okusaasira, nzize gy'oli kaakano n'omutima omwanvu. Weebale olw'okunjagala n'okwagala okutaggwaawo. Weebale olw'okutuma Omwana wo Yesu okunfiirira n'okuzuukira nti mbe owuwo emirembe gyonna. Weebale olw'ekirabo eky'Omwoyo wo Omutukuvu, abeera munda yange. Nsika mu kussa ekimu naawe okusingawo. Njigiriza okutambula naawe buli ssaawa eya buli lunaku. Leka mpulire eddoboozi lyo, mpulire okubeerawo kwo, era mmanye emirembe gyo. Nsibe ku Yesu, amaanyi ge ganjetikke bwe mba omunafu. Njjuza buggya n'Omwoyo wo, ebibala bye bikule mu bulamu bwange. Nnyamba okukwagala n'omutima gwange gwonna, n'emmeeme yange yonna, n'amagezi gange gonna, n'amaanyi gange gonna. Era okuva mu kwagala okwo, nnyamba okwagala muliraanwa wange nga bwe neeyagala. Fuula obulamu bwange oluyimba olw'okukutendereza. Era ennaku zange ku nsi eno bwe zinaggwaako, ndeeta ewaka okulaba amaaso go. Mu linnya lya Yesu Kristo Mukama wange erya muwendo era ery'ekitalo, Amiina.