Essuula 13 · eddakiika 6 ez’okusoma
Ettabaaza eri Ekitundu Kyo: Okuba Ekyokulabirako
"Mmwe muli musana gwa nsi. Ekibuga ekizimbibwa ku lusozi tekiyinza kukwekebwa. So tebakoleeza ttaala ne bagiteeka wansi w'ekibbo, wabula bagiteeka ku kikondo, n'eyakira bonna abali mu nnyumba. Bwe mutyo omusana gwammwe gwakire mu maaso g'abantu, balyoke balabe ebikolwa byammwe ebirungi, bagulumize Kitammwe ali mu ggulu."
Matayo 5:14-16 (KJV) Olabirwa. Baliraanwa bo bakulaba. Ab'eŋŋanda zo bakulaba. Abaana bo bakulaba. Abakazi abato mu kkanisa yo bakulaba. Abatakkiriza mu kyalo kyo bakulaba. Engeri gy'oyogeramu, engeri gy'oyisamu omubiri gwo, engeri gy'oyanukulamu ebizibu, engeri gy'oyisamu bba wo, engeri gy'okozesaamu ssente zo — byonna birabirwa. Kino si kya kukuleetera kweraliikirira. Kya kukuleetera okwegendereza. Obulamu bwo bujulizi. Oba onaawa ekitiibwa erinnya lya Kristo, oba onoolireetako obuswavu. Buli lunaku, obuulira ekigambo n'obulamu bwo, ka obe ng'okigenderedde oba nga tokigenderedde.
Mukama Yesu yagamba nti tuli musana gwa nsi. Teyagamba nti, "Muyinza okuba omusana bwe munaafuba nnyo." Yagamba nti, "Muli musana." Bw'oba nga oli wa Kristo, otwala omusana gwe mu buli kisenge ky'oyingiramu, buli mboozi gy'oba nayo, buli dduuka ly'okyalira, na buli maka g'oyingiramu. Ekibuuzo si kiba nti onooyaka oba nedda. Ekibuuzo kiba nti okwaka kwo kunaasikiriza abantu eri Katonda oba kunaabeesittaza.
Ka nkulage abakazi abamu ab'omu byawandiikibwa abaayakira ennyo mu bitundu byabwe.
Lowooza ku Eseza. Yali mukazi muto Muyudaaya eyatwalibwa mu maka g'abakyala ba Kabaka Akaswero ow'e Buperusi.
Olw'obulabirizi bwa Katonda, yalondebwa okuba nnabagereka. Naye omusajja omubi ayitibwa Kamani yateekateeka okuzikiriza Abayudaaya bonna abaali mu bwakabaka. Kojjaawe Moluddekaayi yamuweereza obubaka nti: "Ani amanyi obanga watuuka mu bwakabaka olw'ekiseera ekifaanana bwe kiti?" Eseza, nga yeewaayo obulamu bwe, yasemberera kabaka nga tayitiddwa n'awolereza abantu be. Obuvumu bwe, amagezi ge, n'empisa ze ez'okutya Katonda byalokola eggwanga. Yakozesa ekifo Katonda kye yamuwa olw'ebigendererwa bye.
Buli omu ku ffe yateekebwa mu maka agamu, mu kitundu ekimu, mu kifo eky'okukolerako ekimu, mu kkanisa emu, mu kibiina eky'abantu ekimu. Oli awo olw'ekiseera ekifaanana bwe kiti. Toyonoona kifo kyo.
Lowooza ku Luusi. Yali Mumowaabu, munnaggwanga mu bantu ba Isirayiri. Yandiyinzizza okuyisibwa n'okubuusabuusibwa. Naye empisa ze ez'okutya Katonda zaamuweesa ekitiibwa mu kibuga kyonna eky'e Besirekemu. Bowaazi yamugamba nti, "Abantu bonna ab'omu kibuga kyange bamanyi ng'oli mukazi wa mpisa nnungi."
Ekibuga kyonna. Baali bamulabye. Baali balabye engeri gye yakolamu mu nnimiro. Baali balabye engeri gye yalabiriramu nnyazaala we Nawomi. Baali balabye obuwombeefu bwe n'obwesigwa bwe. Obulamu bwe bwabuulira n'eddoboozi ery'oku ntikko okusinga okubuulira kwonna. Ne mu bujulizi bwe obwa kasirise, yafuuka jjajja wa Kabaka Dawudi, era ne yaba mu lulyo lwa Yesu Kristo.
Lowooza ku Ludiya. Bwe yakkiriza mu Firipi, teyakuumira bukkiriza bwe yekka. Ab'omu maka ge bonna baabatizibwa. Yaggulirawo Pawulo n'abaweereza abaali batambula amaka ge. Ekkanisa ey'e Firipi yasimbibwa mu nnyumba ye. Okukyuka kwe kwabuna ekitundu kyonna.
Mu nsi yaffe ffe, tulaba enkola y'emu. Enjiri bwe yajja mu Uganda mu myaka gya 1800 egy'oluvannyuma, abamu ku bajulizi abaasooka era abataatya baali abaakyuka abato mu lubiri lwa kabaka. Kabaka Mwanga bwe yalagira baleke Kristo, baagaana. Abavubuka n'abalenzi baayokebwa e Namugongo mu 1886. Abakazi Abakristaayo abaawonawo beeyongera okuwa obujulizi. Omu ku bo yali Saala Nalwanga, eyawangaala nnyo n'ategeeza abakkiriza abato ebyafaayo by'ennaku ezo ez'edda. Omusaayi gw'abajulizi gwafuuka ensigo y'Ekkanisa. Ne leero, Uganda oluusi eyitibwa Luwugga lwa Afirika, mu kitundu olw'obusika obw'Ekikristaayo obw'amaanyi obwasimbibwa abajulizi abo abeesigwa.
Oluvannyuma lw'omulembe, Okuzuukuka kw'e Afirika ey'Ebuvanjuba kwabuna Uganda, Rwanda, Tanzania, ne Kenya. Ekimu ku bikulu mu kutambula kuno kwali "okutambulira mu musana" — obulamu obw'olwatu era obw'amazima ng'ekibi kyatulwa mu lwatu, okutabaganya nga kunoonyezebwa, era obulongoofu bw'omutima nga bukuumibwa. Abakazi baali abamu ku bajulizi ab'amaanyi ennyo. Baayimiriranga mu nkuŋŋaana ne bawa obujulizi ku ekyo Katonda kye yakola.
Baatulanga ebibi byabwe mu lwatu — nga tebeekaliriza ku bikwata ku buswavu, wabula nga bakkiriza ekisa ekyali kibasumuludde. Baayimbanga ennyimba ez'obuwanguzi mu nnimi z'Oluswahiri n'Oluganda.
Era abatakkiriza, nga balaba abakazi bano abaakyusibwa, baagambanga nti, "Kiki ekimutuuseeko? Njagala kye alina." Okwo kwe kuba omusana.
Ka njogere mu ngeri ey'obukulu ku ngeri gy'oyinza okuba ekyokulabirako mu kitundu kyo leero.
Ekisooka, ba eyeesigika. Kuuma ekigambo kyo. Bw'ogamba nti onooba mu nkuŋŋaana, beeyo ku kiseera. Bw'ogamba nti onoosasula bbanja, lisasule. Bw'ogamba nti onooyamba mu kufumba, jjangu. Omukazi Omukristaayo asobola okwesigwa kintu kya muwendo era kya kitalo.
Eky'okubiri, ba wa kisa eri buli muntu. Ramusa baliraanwa. Mwenyulize abaana. Yogera n'ekisa eri omuvuzi wa takisi, omutunzi w'omu katale, omukuumi, n'omukozi w'omu nnyumba. Toba na malala. Toyisa bantu mu ngeri ey'enjawulo olw'obugagga bwabwe oba ekifo kyabwe. Mukama Yesu yayisa abaavu n'abagagga, abasoma n'abatasoma, abassibwamu ekitiibwa n'abagobebwa, n'okwagala kwe kumu.
Eky'okusatu, ba wa kigabi. Muliraanwa bw'aba mu kwetaaga, muyambe bw'osobola. Ow'eŋŋanda bw'aba mu kutegana, gabana ky'olina. Essowaani y'ebiweebwayo bw'etuuka, wa n'essanyu. Omuntu bw'agaba amawulire amalungi, sanyukira nabo. Ensi ejjudde emitima egyakwatirira. Kkiriza ogugwo gwanjuluke.
Eky'okuna, ba w'amazima mu buli kintu. Tolimba. Tobbira bantu. Tokozesa minzaani ya bulimba mu katale.
Tosasula nguzi. Tokkiriza nguzi. Tobba masannyalaze oba mazzi. Tokola mirimu mu bukyamu ng'omukozesa wo talaba. Erinnya ery'obwesigwa lya muwendo okusinga zaabu.
Eky'okutaano, ba wa kitiibwa. Yambala mu buwombeefu. Yogera n'okwefuga. Tonywa kamwenge kuyitirira. Toba wa luyoogaano na kuyomba. Toganya kawefube n'obugwagwa bw'ensi. Yisa n'obwesige obwa kasirise obw'omuwala wa Kabaka.
Eky'omukaaga, buulira enjiri. Bw'omanyibwa ng'Omukristaayo ow'okwagala, ow'ekisa, era eyeesigika, abantu ku nkomerero bajja kukubuuza ekikwawula. Bwe banaakola bwe batyo, ba mwetegefu okubategeeza ku Yesu. Peetero yagamba nti, "Mubeere beetegefu bulijjo okuwa buli muntu abaabuuza ensonga ey'essuubi eriri mu mmwe, n'obuwombeefu n'okutya." Teweetaaga kuba mubuulizi. Weetaaga kuba mujulizi.
Eky'omusanvu, yagala abalabe bo. Wanaabaawo abantu abatakwagala. Wanaabaawo baliraanwa abanaakuyisa obubi. Wanaabaawo ab'eŋŋanda abanaakwogerako eby'obulimba. Wanaabaawo n'oboolyawo abantu mu kkanisa abanaayimusa akasasi. Tosasula kibi olw'ekibi. Wa omukisa abo abakukolimira.
Sabira abo abakuyisa obubi. Kino kye kimu ku biragiro ebisinga obuzibu ebya Mukama waffe, naye kye kimu ku bujulizi obusinga amaanyi mu nsi enzikiza.
Eky'omunaana, leka amaka go gabe bujulizi. Nga bwe twagamba emabega, amaka g'okuuma — emirembe gyago, entegeka yaago, okwagala kwago, n'okusembeza abagenyi — kye kibuulira ekya kasirise buli muntu ayingira ky'anaafuna.
Eky'omwenda, ba n'obulamu ng'olowooza ku bulamu obutaggwaawo. Jjukira nti ensi eno si maka go. Oyita bugenyi. Okutenderezebwa kw'abantu, okulaba obulungi bw'obulamu buno, obugagga bw'okŋŋaanya — tewali na kimu ku byo ojja nabyo mu ggulu. Ekikulu kwe kumanya oba obulamu bwo obuweredde Kristo, n'oyagadde abalala mu linnya lye, era n'obadde omwesigwa eri okuyitibwa kwo. Bw'oba n'obulamu ng'olowooza ku bulamu obutaggwaawo, obeera bulamu bwa njawulo. Toteekemuka ebizibu bwe bijja. Tonywerera nnyo ku bintu ebinaggwaawo. Olina emirembe kubanga eby'obugagga byo biri mu ggulu, ennyenje n'obutalagalo we bitayonoona.
Leka omusana gwo gwake, mwannyinaze. Leka gwake mu maka go, mu luguudo lwo, mu kyalo kyo, mu kifo kyo eky'okukolerako, mu kkanisa yo, mu bibinja byo ebya WhatsApp, mu buli kifo Katonda gy'akutadde.
Togukweka. Toguzikiza olw'okutya abantu abalala kye banaalowooza. Ekibuga ekiri ku lusozi tekiyinza kukwekebwa.
Ggwe kye kibuga ekyo. Ensi ekulaba. Yakira ekitiibwa kya Kitaawo ali mu ggulu.
Okusaba Kitange, nfuula omusana mu kitundu kyange. Obulamu bwange bulage Yesu. Ebigambo byange bitwale amazima go. Ebikolwa byange bitwale okwagala kwo. Nsonyiwa olw'ebiseera omusana gwange lwe gwabeera omuzikivu oba nga gukwekeddwa. Njjuza buggya n'Omwoyo wo Omutukuvu. Nkozese mu kifo gy'ontadde.
Leka ab'omu maka gange, baliraanwa bange, n'ekitundu kyange bakulabe okuyita mu nze, era bakugulumize olw'obujulizi bwange. Mu linnya lya Yesu, Omusana gw'Ensi, Amiina.