Ku Mulyango Omufunda
Okwetegereza Okuyamba.

Essuula 7 · eddakiika 6 ez’okusoma · eddakiika 8 ez’okuwuliriza

Okwetegereza Okuyamba.

Okuyamba omunoonyi okutuuka ku kukkiriza okwa nnamaddala mu Yesu, njagala okumujjukiza omulimu Mukama Yesu gwe yakola mu kifo ky’aboonoonyi, ng’abadda mu bigere byabwe. “Bwe twali tukyali banafu wakati mu bibi, Kristo yatufiirira ffe aboonoonyi” (Abaruumi 5:6). “Yesu Kristo yennyini yeetikka ebibi byaffe mu mubiri gwe bwe yatufiirira ku musaalaba” (1 Peetero 2:24). “Mukama n’amuteekako obutali butuukirivu bwaffe ffenna” (Isaaya 53:6). “Kubanga ddala Kristo yabonyaabonyezebwa olw’ebibi omulundi gumu, Omuntu Omutuukirivu ku lw’abatali batuukirivu, alyoke abaleete eri Katonda” (1 Peetero 3:18).

Omusomi atunuulire nnyo ekigambo kimu ekya Ekyawandiikibwa: “Ebiwundu bye, bye bituwonya” (Isaaya 53:5). Wano Katonda ekibi akitwala ng’endwadde, era atuteekera mu maaso eddagala ery’omuwendo omungi lye yateekateeka.

Nkusaba n’obwegendereza bungi ontambuleko mu birowoozo byo, okumala eddakiika ntono, nga nkuleetera mu maaso ebiwundu bya Mukama Yesu. Mukama yamalirira okutuzzaawo, n’olwekyo n’atuma Omwana we omu yekka, “Katonda ddala ava mu Katonda ddala,” akke mu nsi muno yeetwalire obuntu bwaffe, alyoke atununule. Yabeera muntu mu bantu; era ekiseera bwe kyatuuka, oluvannyuma lw’emyaka amakumi asatu oba okusingawo ng’agondera Kitaffe, ne wajja ekiseera atukolere omulimu ogusinga yonna obukulu, kwe kugamba, okuyimirira mu kifo kyaffe, n’okwetikka “ekibonerezo ffe tusobole okubeera n’emirembe.” Yagenda e Gesusemane, era eyo, bwe yalega ku kikopo kyaffe ekikaawa omulundi ogusooka, entuuyo ze ne zifuuka ng’amatondo amanene ag’omusaayi. Yagenda mu kisenge kya Piraato ne ku ntebe y’omusango eya Kerode, era eyo n’anywa ku bulumi ne ku kunyoomebwa mu kifo kyaffe. Ku nkomerero baamutwala ku musaalaba, ne bamukomereramu afiire awo—afiire mu kifo kyaffe. Ekigambo “ebiwundu” kikozesebwa okulaga okubonaabona kwe, okw’omubiri n’okw’emmeeme. Kristo yenna yafuulibwa ssaddaaka ku lwaffe: obuntu bwe bwonna bwabonaabona. Ku bikwata ku mubiri gwe, gwagabana n’omutima gwe mu nnaku etayinza kunnyonnyolwa. Okubonaabona kwe we kwatandikira, bwe yali abonaabona mu kifo kyaffe mu ngeri ey’enjawulo ennyo, yali mu bulumi bungi, era entuuyo ez’omusaayi ne zimuva mu mubiri nnyingi nnyo okutuusa lwe zaatonnya ku ttaka. Kibaawo lumu na lumu nnyo omuntu okutuuyana omusaayi. Waliwo abantu omu oba babiri kye kyabaddako, era ne bafa kumpi amangu ago; naye Omulokozi waffe yabeera mulamu—yabeera mulamu oluvannyuma lw’obulumi obwandisse omuntu omulala yenna. Nga tannaba na kwerongoosa mu maaso okuggyako omusaayi ogwo ogw’entiisa, baamwanguyiza mu kisenge kya kabona asinga obukulu. Mu ttumbi baamusiba, ne bamutwala. Oluvannyuma ne bamutwala eri Piraato n’eri Kerode. Bano baamukuba embooko, n’abaserikale baabwe ne bamuwandira amalusu mu maaso, ne bamukuba ebikonde, ne bamutikkira engule ey’amaggwa. Okukubibwa embooko kye kimu ku bibonyoobonyo ebisinga obubi ettima bye liyinza okuleeta. Edda kyali kivume eri eggye lya Bungereza nti “ekkato” lyakozesebwanga ku muserikale: okubonyaabonya okw’obukambwe. Naye Omuruumi obukambwe bwali bumwanguyira nnyo, n’afuula ebibonerezo bye ebya bulijjo okusinga n’obw’ensolo. Kigambibwa nti embooko y’Abaruumi yakolebwanga mu misuwa gy’ente, nga girangiddwa ne bisibibwamu amafundo, era mu mafundo ago ne mubaamu obubajjo bw’amagumba n’obugumba bw’endiga; buli lwe yagwanga ku mugongo ogwereere, “nga kwe bayisizza ekyuma ekirima.” Omulokozi waffe yali alina okugumiikiriza obulumi obw’amaanyi obw’embooko y’Abaruumi, era kino tekyali nkomerero ya kibonerezo kye, wabula ng’entandikwa y’okukomererwa. Ku ekyo abaamuyigganya ne bongerako okumukuba ebikonde n’okumukuunyuula enviiri: tebaamutaliza bulumi bwa ngeri yonna. Newaakubadde yali ayongobedde olw’okuvaamu omusaayi n’enjala, baamwetikka omusaalaba gwe okutuusa omuntu omulala lwe yawalirizibwa, olw’obukambwe bwabwe obwalowooza nga bukyali, okugwetikka, sikulwa ng’oyo gwe baali babonyaabonya afiira mu kkubo. Baamwambula, ne bamusuula wansi, ne bamukomerera ku muti. Baafumita emikono gye n’ebigere bye. Baasitula omuti nga ali ku gwo, ne bagukasuka mu kinnya kyagwo mu ttaka, ebitundu bye byonna ne biva mu nnyingo, nga bwe kyakaabirwa mu zabbuli ey’amakumi abiri mu bbiri: “Ngiyiddwa ng’amazzi, n’amagumba gange gasowose mu nnyingo zaago.” Yawanikibwa mu musana ogwokya okutuusa omusujja lwe gwamumalamu amaanyi, n’agamba nti, “Omutima gwange guli ng’obubaane, era gusaanuukidde mu mubiri gwange. Amaanyi gampweddemu, gakaze ng’oluggyo; n’olulimi lwange lukutte waggulu mu kibuno kyange. Ondese awo mu nfuufu ng’omufu.” Eyo gye yawanikibwa, ng’ekyerolerwa eri Katonda n’abantu. Obuzito bw’omubiri gwe bwasooka kuwaniriddwa bigere bye, okutuusa emisumaali lwe gyayuza obusimu obugonvu: olwo omugugu ogwo ogw’obulumi ne gutandika okusika emikono gye, ne guyuza ebitundu ebyo ebiwulira ennyo eby’omubiri gwe. Ekiwundu ekitono ennyo mu ngalo kireetedde abantu endwadde esiba akamwa! Ate obulumi obwaleetebwa ekyuma ekyo ekisika nga kiyuza ebitundu ebigonvu eby’emikono n’ebigere bwali bwa ntiisa yenkana wa! Kaakano obulumi bwonna obw’omubiri bwali bukuŋŋaanidde mu mubiri gwe ogwali gubonyaabonyezebwa. Mu kiseera ekyo kyonna abalabe be baali bayimiridde okumwetooloola, nga bamusongamu engalo nga bamunyooma, nga bamwolekeza ennimi okumusekerera, nga basaaga ku kusaba kwe, era nga basanyukira okubonaabona kwe. Yaleekaana nti, “Ennyonta ennuma,” ne bamuwa omwenge omukaatuufu ogutabuddwamu omususa. Oluvannyuma lw’akaseera n’agamba nti, “Kiwedde.” Yali agumiikirizza ennaku yonna eyali emuteekeddwawo, era yali amalirizza okusasula obwenkanya bwa Katonda mu bujjuvu: awo, so si nga tekinnabaawo, n’awaayo obulamu bwe. Abantu abatukuvu ab’edda baayogera nnyo era n’okwagala kungi ku kubonaabona kw’omubiri kwa Mukama waffe, era nange sitya kukola kye kimu, nga nsuubira nti aboonoonyi abakankana bajja kulaba obulokozi mu “biwundu” bino ebirumya eby’Omununuzi.

Okunnyonnyola okubonaabona kwa Mukama waffe okw’okungulu si kyangu: nzikiriza nti nnemereddwa. Naye okubonaabona kw’emmeeme ye, okwali omutima gw’okubonaabona kwe kwonna, ani ayinza n’okukulowooza, ng’okwogera ku kwo kwe kusinga obuzibu? Ku ntandikwa ddala nakugambye nti entuuyo ze zaali ng’amatondo amanene ag’omusaayi. Ogwo gwali mutima gwe nga gusindika obulamu bwe ebweru olw’ennaku ey’entiisa eyali emunyigiriza mu mwoyo. Yagamba nti, “Omwoyo gwange guliko ennaku egenda na kunzita.” Okulyamu olukwe kwa Yuda, n’okumwabulira kw’abayigirizwa ekkumi n’ababiri, byanakuwaza Mukama waffe; naye obuzito bw’ekibi kyaffe bwe bwali bumunyigiriza ddala ku mutima. Omusango gwaffe gwe gwali ekinyigiriza amafuta ekyamukamula amazzi g’obulamu bwe. Tewali lulimi luyinza kwogera ku bulumi bwe yalina ng’alindirira okubonaabona kwe; kale tuyinza kulowooza tutya ku kubonaabona kwennyini? Bwe yakomererwa ku musaalaba, yagumiikiriza ekyo omujulizi yenna ky’atabonyeeko; kubanga abajulizi, bwe baafa, Katonda yabawanirira nnyo ne basanyuka wakati mu bulumi bwabwe; naye Omununuzi waffe Kitaawe yamwabulira, okutuusa lwe yaleekaana nti, “Katonda wange, Katonda wange, lwaki onjabulidde?” Okwo kwe kwali okukaaba okusinga obukaawu, obuziba obusembayo obw’ennaku ye etategeerekeka. Naye kyali kyetaagisa okwabulirwa, kubanga Katonda wa kukyusa mugongo ku kibi, n’olwekyo ne ku oyo eyafuulibwa ekibi ku lwaffe. Emmeeme y’Oyo omukulu eyadda mu kifo kyaffe yabonaabona ekikangabwa ky’ennaku mu kifo ky’ekikangabwa ky’omuliro aboonoonyi mwe bandisuuliddwa singa teyeetikka kibi kyabwe, n’afuulibwa ekikolimo ku lwabwe. Kyawandiikibwa nti, “Akolimiddwa buli awanikiddwa ku muti;” naye ani amanyi ekikolimo ekyo kye kitegeeza?

Eddagala ly’ebibi byo n’ebyange lisangibwa mu kubonaabona kwa Mukama Yesu kwe yabonaabona mu kifo kyaffe, era mu ekyo kyokka. “Ebiwundu” bino ebya Mukama Yesu Kristo byali ku lwaffe. Obuuza nti, “Waliwo kye tulina okukola, okuggyawo omusango gw’ekibi?” Nkuddamu nti: Tewali kintu na kimu ky’olina kukola. Ebiwundu bya Yesu bye bituwonya. Ebiwundu ebyo byonna yabigumiikiriza, era teyatulekera na kimu ku byo okwetikka.

“Naye tetuteekwa kumukkiriza?” Weewaawo, ddala. Bwe njogera ku kizigo ekimu nti kiwonya, sigaana nti weetaaga ekiwero okukisiiga ku kiwundu. Okukkiriza kye kiwero ekisiba kalifuuwa ey’okutabaganya kwa Kristo ku kiwundu ky’ekibi kyaffe. Ekiwero tekiwonya; ogwo mulimu gwa kizigo. Bwe kityo okukkiriza tekuwonya; ogwo mulimu gwa kutangirira kwa Kristo.

“Naye tuteekwa okwenenya,” omulala bw’aleekaana. Ddala tuteekwa, era tujja kwenenya, kubanga okwenenya kye kabonero akasooka ak’okuwona; naye ebiwundu bya Yesu bye bituwonya, so si okwenenya kwaffe. Ebiwundu bino, bwe biteekebwa ku mutima, bireeta okwenenya mu ffe: tukyawa ekibi kubanga kye kyaleetera Yesu okubonaabona.

Bw’oteeka obwesige bwo mu Yesu ng’otegeera bulungi nti yakubonaabonera, olwo ozuula nti Katonda talikubonereza olw’ekyonoono kye kimu Yesu kye yafiirira. Obwenkanya bwe tebumukkiriza kulaba ebbanja nga lisasulwa, okusooka, Omweyimirizi, n’oluvannyuma ate nga lisasulwa eyeewola. Obwenkanya tebuyinza kusaba kusasulwa mirundi ebiri: oba Omweyimirizi wange ayiwa omusaayi yeetisse omusango gwange, kale nze siyinza kuguyetikka. Bwe nkkiriza Kristo Yesu ng’abonaabona ku lwange, nkkirizza okusumululwa ddala okuva mu buvunaanyizibwa bwonna mu mbuga y’omusango. Nasalirwa omusango mu Kristo, era n’olwekyo kaakano sikyalina kusalirwa musango nate. Guno gwe musingi gw’obukuumi bw’omwonoonyi akkiriza Yesu: mulamu kubanga Yesu yafiira mu kifo kye, ng’adda mu bigere bye; era akkirizibwa mu maaso ga Katonda kubanga Yesu akkirizibwa. Omuntu Yesu gw’azze mu kifo kye ng’akkiriziddwa ateekwa okuta; tewali ayinza kumukwatako; taliiko musango. Ggwe ampulira, onookkiriza Yesu Kristo abeere mu kifo kyo? Bw’oba okkiriza, oli wa ddembe. “Amukkiriza tasalibwa musango.” Bwe kityo “Ebiwundu bye, bye bituwonya.”


Ekyayita Ekiddako