Ebitayinzika eri Abantu, Biyinzika eri Katonda

“Yesu n’addamu nti, Ebitayinzika eri abantu, biyinzika eri Katonda.” (Lukka 18:27).

Kristo yali agambye omufuzi omuvubuka omugagga nti, “Genda otunde ebibyo byonna … olyoke ojje ongoberere.” Omuvubuka oyo n’agenda ng’anakuwadde. Awo Kristo n’akyukira abayigirizwa n’agamba nti: “Nga kizibu omugagga okuyingira mu bwakabaka bwa Katonda!” Tusoma nti abayigirizwa beewuunya nnyo, ne baddamu nti: “Obanga kizibu bwe kityo okuyingira mu bwakabaka, kale ani ayinza okulokolebwa?” Kristo n’abawa eky’okuddamu kino eky’omukisa:

“Ebitayinzika eri abantu, biyinzika eri Katonda.”

Ekyawandiikibwa kino kirimu ebirowoozo bibiri—nti mu by’eddiini, mu nsonga y’obulokozi n’ey’okugoberera Kristo mu bulamu obutukuvu, tekiyinzika eri omuntu okukikola. Era ku mabbali g’ekyo waliwo ekirowoozo kino—Ekitayinzika eri omuntu kiyinzika eri Katonda.

Ebirowoozo bino ebibiri biraga amasomo abiri amakulu omuntu g’alina okuyiga mu bulamu bw’eddiini. Emirundi mingi kitwala ekiseera kiwanvu okuyiga essomo erisooka, nti mu by’eddiini omuntu tasobola kukola kintu na kimu, nti obulokozi tebuyinzika eri omuntu. Era emirundi mingi omuntu ayiga ekyo, naye n’atayiga ssomo ery’okubiri—nti ekyamulemye kiyinzika eri Katonda. Alina omukisa omuntu ayiga amasomo gombi! Okugayiga kulaga amadaala mu bulamu bw’Omukristaayo.

Omuntu Tasobola

Eddaala erimu kwe kuba nti omuntu agezaako okukola kyonna ky’asobola n’alemwa, agezaako okukola obulungi okusingawo n’alemwa nate, afuba nnyo okusingawo naye n’alemwanga bulijjo. Era wadde kiri kityo, emirundi mingi ne mu kiseera ekyo tayiga ssomo lino: Eri omuntu tekiyinzika kuweereza Katonda ne Kristo. Peetero yamala emyaka esatu mu ssomero lya Kristo, naye teyayiga nti, Tekiyinzika, okutuusa lwe yeegaana Mukama we, n’afuluma ebweru n’akaaba nnyo amaziga. Olwo n’alyoka akiyiga.

Kale mutunuulire akaseera katono omuntu ayiga essomo lino. Mu kusooka alwanyisa amazima gano; oluvannyuma agagondera, naye nga tayagala era ng’aggwaamu essuubi; ku nkomerero agakkiriza n’omutima gwonna era n’agasanyukira. Ku ntandikwa y’obulamu bw’Omukristaayo, omukkiriza omuggya tategeera n’akatono amazima gano. Akyusiddwa, alina essanyu lya Mukama mu mutima gwe, atandika okudduka embiro n’okulwana olutalo; mukakafu nti ajja kuwangula, kubanga munyiikivu era mwesigwa, era Katonda ajja kumuyamba. Naye, mu ngeri gy’atategeera, mangu ddala alemwa we yali tasuubira, ekibi ne kimuwangula. Aggwaamu amaanyi; naye alowooza nti: “Saali mwegendereza kimala, okusalawo kwange saakufuula kwa maanyi kimala.” Era addamu okweyama, addamu okusaba, naye era alemwa. Yalowooza nti: “Siri muntu eyazaalibwa omulundi ogw’okubiri? Sirina bulamu bwa Katonda munda yange?” Era alowooza nate nti: “Yee, era nnina Kristo okunnyamba, nsobola okubeera mu bulamu obutukuvu.”

Oluvannyuma atuuka ku ndowooza endala. Atandika okulaba nti obulamu ng’obwo tebuyinzika, naye takkiriza mazima ago. Waliwo Abakristaayo bangi nnyo abatuuka ku kino: “Siyinza”; ne balowooza nti Katonda teyabasuubira kukola kye batayinza. Bwe mubabuulira nti Katonda akisuubira, kibabeerera ekyama. Abakristaayo bangi nnyo babeera mu bulamu obwa wansi, obulamu bw’okulemwa n’obw’ekibi, mu kifo ky’okuwummula n’obuwanguzi, kubanga baatandika okulaba nti: “Siyinza, tekiyinzika.” Naye tebakitegeera mu bujjuvu, era bwe batyo, nga balowooza nti siyinza, ne baggwaamu essuubi. Bajja kukola kyonna kye basobola, naye tebasuubira kutuuka wala nnyo.

Naye Katonda atwala abaana be ku ddaala ery’okusatu, omuntu lw’atuuka okukkiriza ekigambo ekyo, Tekiyinzika, mu mazima gaakyo gonna, kyokka mu kiseera kye kimu n’agamba nti: “Nteekwa okukikola, era nja kukikola—tekiyinzika eri omuntu, naye nteekwa okukikola”; okwagala okuzzibwa obuggya lwe kutandika okukozesa amaanyi gaakwo gonna, ne mu kwegomba okw’amaanyi n’okusaba ne kutandika okukaabirira Katonda nti: “Mukama, kino kitegeeza ki?—nnaasumululwa ntya okuva mu buyinza bw’ekibi?”

Eyo y’embeera y’omuntu eyazaalibwa omulundi ogw’okubiri mu Abaruumi 7. Eyo gye mulisanga Omukristaayo ng’agezaako n’amaanyi ge gonna okubeera mu bulamu obutukuvu. Amateeka ga Katonda gamubikkuliddwa nga gatuuka wansi ddala mu buziba bw’okwegomba kw’omutima, era omuntu oyo ayinza okugamba n’obuvumu nti:

“Mu nze mu muntu ow’omunda njagala nnyo okugondera amateeka ga Katonda. Okwagala ekirungi kuli mu nze. Omutima gwange gwagala amateeka ga Katonda, n’okwagala kwange kulonze amateeka ago.”

Omuntu ali bw’atyo ayinza okulemwa, ng’omutima gwe gujjudde essanyu mu mateeka ga Katonda era ng’okwagala kwe kumaliridde okukola ekituufu? Yee. Ekyo Abaruumi 7 kye kituyigiriza. Waliwo ekirala ekyetaagisa. Si kyokka nti nteekwa okusanyukira amateeka ga Katonda mu muntu ow’omunda, n’okwagala Katonda by’ayagala, naye nneetaaga obuyinzabwonna obw’obwakatonda okubikolera mu nze. Era ekyo omutume Pawulo ky’ayigiriza mu Abafiripi 2:13:

“Katonda yakolera mu mmwe, era yabaagazisa n’abasobozesa okukola by’ayagala.”

Mulabe enjawulo. Mu Abaruumi 7, omuntu eyazaalibwa omulundi ogw’okubiri agamba nti: “Okwagala kuli mu nze, naye okukola—nsanga nga siyinza kukola. Njagala, naye siyinza kutuukiriza.” Naye mu Abafiripi 2, mulina omuntu eyatwalibwa ewala okusingawo, omuntu ategeera nti Katonda bw’amala okukola okwagala okuzzibwa obuggya, Katonda ajja kuwa amaanyi okutuukiriza okwagala okwo kye kwegomba. Ka tukkirize kino ng’essomo eddene erisooka mu bulamu obw’omwoyo: “Tekiyinzika gye ndi, ai Katonda wange; omubiri n’amaanyi gaagwo gonna bikome, nze kennyini nkome, era ekitiibwa kyange kibe okubeera atalina maanyi.”

Katonda atenderezebwe olw’okuyigiriza okw’obwakatonda okutufuula abatalina maanyi!

Bwe mwalowooza ku kwewaayo okujjuvu eri Katonda, temwatuusibwa ku nkomerero yammwe mwennyini, ne muwulira nti musobola okulaba engeri gye mwandisobodde ddala okubeera mu bulamu ng’abantu abeewaddeyo ddala eri Katonda buli kaseera ak’olunaku—ku mmeeza yammwe, mu nnyumba yammwe, mu mirimu gyammwe, wakati mu kugezesebwa n’okukemebwa? Mbeegayiridde muyige essomo lino kaakano. Obanga mwawulira nti temuyinza kukikola, muli mu kkubo ettuufu, bwe munakkiriza okukulemberwa. Mukkirize embeera eyo, era mujinywerere mu maaso ga Katonda: “Omutima gwange kye gwegomba era kye gusanyukira, ai Katonda, kwe kwewaayo okujjuvu, naye siyinza kukutuukiriza. Tekiyinzika gye ndi okubeera mu bulamu obwo. Businga amaanyi gange.” Mugwe wansi muyige nti bwe muba nga temulina maanyi n’akatono, Katonda ajja kujja akolere mu mmwe si kwagala kwokka, naye n’okukola.

Katonda Asobola

Kaakano wajja essomo ery’okubiri. “Ebitayinzika eri abantu, biyinzika eri Katonda.”

Ng’ekiseera tekinnayita nnyo njogedde nti waliwo abantu bangi abaayiga essomo, Tekiyinzika eri abantu, n’oluvannyuma omuntu ng’oyo n’aggwaamu essuubi nga talina ky’ayinza, n’abeera mu bulamu bw’Omukristaayo obw’ennaku, awatali ssanyu, wadde amaanyi, wadde obuwanguzi. Lwaki? Kubanga teyeetoowaza kuyiga ssomo eryo eddala: Eri Katonda, buli kintu kyonna kisoboka.

Obulamu bwammwe obw’eddiini buteekwa buli lunaku okuba obukakafu nti Katonda akola ebitayinzika; obulamu bwammwe obw’eddiini bulina okuba omuddiringanwa gw’ebitayinzika ebifuulibwa ebiyinzika era ebituukirira olw’amaanyi ga Katonda agayinza byonna. Ekyo Omukristaayo ky’ayetaaga. Alina Katonda Ayinzabyonna gw’asinza, era ateekwa okuyiga okutegeera nti teyeetaaga katundu katono ku maanyi ga Katonda, wabula yeetaaga—kino nkyogera n’okussaamu ekitiibwa—obuyinzabwonna bwa Katonda bwonna okumukuuma ng’ali bulungi, n’okubeera mu bulamu ng’Omukristaayo.

Obukristaayo bwonna gwe mulimu gw’obuyinzabwonna bwa Katonda. Mutunuulire okuzaalibwa kwa Kristo Yesu. Kyali kyamagero eky’amaanyi ag’obwakatonda, era Maliyamu yagambibwa nti: “Buli kigambo kiyinzika eri Katonda.” Bwali buyinzabwonna bwa Katonda. Mutunuulire okuzuukira kwa Kristo. Tuyigirizibwa nti Katonda yazuukiza Kristo mu bafu ng’obukulu obusukkiridde obw’amaanyi ge ag’obuyinza bwe buli.

Buli muti gulina okukulira ku kikolo kwe gwamerera. Omuti omunene ogw’emyaka ebikumi bisatu gukulira bulijjo ku kikolo ekimu kwe gwatandikira. Obukristaayo bwatandikira mu buyinzabwonna bwa Katonda, era mu buli mwoyo bulina okweyongerayo mu buyinzabwonna obwo. Byonna ebiyinzika mu bulamu bw’Omukristaayo obwa waggulu bisibuka mu kutegeera okuggya amaanyi ga Kristo okukola byonna Katonda by’ayagala mu ffe.

Njagala okubakoowoola kaakano mujje musinze Katonda Ayinzabyonna. Mwayiga okukikola? Mwayiga okukolagana ne Katonda Ayinzabyonna mu ngeri ey’okumpi ennyo ne mumanya nti obuyinzabwonna bukolera mu mmwe? Ku ndabika ey’ebweru emirundi mingi wabaawo akabonero katono nnyo akakiraga. Omutume Pawulo yagamba nti: “Bwe nnali nammwe nnali munafu, nga ntya era nga nkankana nnyo. Era okubuulira kwange … byali mu maanyi ne Mwoyo Mutukuvu.” Ku ludda lw’omuntu waaliwo obunafu, ku ludda lwa Katonda waaliwo obuyinzabwonna obw’obwakatonda. Era ekyo kituufu ku buli bulamu obw’okutya Katonda; era singa twali tuyize essomo eryo obulungi okusingawo, ne twewaayo ku lwalyo n’omutima gwonna, ogutayawuddwamu, twanditegedde omukisa oguli mu kubeera buli ssaawa na buli kaseera ne Katonda Ayinzabyonna. Mwali musomye mu Bayibuli ku buyinzabwonna bwa Katonda, nga kino kye kimu ku ebyo Katonda by’ali? Mumanyi nti obuyinzabwonna bwa Katonda bwe bwatonda ensi, ne butonda ekitangaala okuva mu kizikiza, ne butonda omuntu. Naye mwali musomye ku buyinzabwonna bwa Katonda mu mirimu gy’okununula?

Mutunuulire Ibulayimu. Katonda bwe yamuyita okuba jjajja w’eggwanga eryo Kristo mwe yali agenda okuzaalibwa, Katonda yamugamba nti: “Ndi Katonda Ayinzabyonna, tambulira mu maaso gange obe nga toliiko kya kunenyezebwa.” Era Katonda n’ayigiriza Ibulayimu okumwesiga ng’Oyo Ayinzabyonna; era ne bwe kyali kugenda kwe mu nsi gye yali tamanyi, oba okukkiriza kwe ng’omutambuze wakati mu nkumi z’Abakanani—okukkiriza kwe kwagamba nti: Eno nsi yange—oba ne bwe kyali okukkiriza kwe mu kulindirira emyaka amakumi abiri mu etaano okufuna omwana mu bukadde bwe, nga tewali ssuubi lyonna, oba ne bwe kyali okuzuukiza Isaaka mu bafu ku lusozi Moliya bwe yali agenda okumuwaayo ssaddaaka—Ibulayimu yakkiriza Katonda. Yali wa maanyi mu kukkiriza, ng’agulumiza Katonda, kubanga yakakasiza ddala nti oyo eyasuubiza asobola okukituukiriza.

Ensonga lwaki obulamu bwammwe obw’Omukristaayo bunafu eri nti mwagala okubutuukiriza mmwe mwennyini ekitundu, ne muleka Katonda okubayamba. Ekyo tekiyinzika. Mulina okutuuka ku kuba nga temulina maanyi n’akatono, muleke Katonda akole, era Katonda ajja kukola mu ngeri ey’ekitiibwa. Kino kye twetaaga bwe tuba nga ddala tuli ba kuba bakozi ba Katonda. Nnyinza okuyita mu Byawandiikibwa ne mbalaga engeri Musa, bwe yaggya Isirayiri mu Misiri; Yoswa, bwe yabayingiza mu nsi ya Kanani; n’abaweereza ba Katonda bonna mu Ndagaano Enkadde, gye beesiga obuyinzabwonna bwa Katonda okukola ebitayinzika. Era Katonda ono mulamu leero, era Katonda ono ye Katonda wa buli mwana we. Naye abamu ku ffe twagala Katonda atuwe akayambi katono nga ffe tukola kye tusobola, mu kifo ky’okutuuka ku kutegeera Katonda ky’ayagala, n’okugamba nti: “Siyinza kukola kintu na kimu. Katonda ateekwa okukola byonna era ajja kubikola.” Mwali mugambye nti: “Mu kusinza, mu mulimu, mu kutukuzibwa, mu kugondera Katonda, siyinza kukola kintu na kimu ku bwange, noolwekyo ekifo kyange kwe kusinza Katonda Ayinzabyonna, n’okukkiriza nti ajja kukolera mu nze buli kaseera”? Ai, Katonda atuyigirize kino! Ai, singa Katonda olw’ekisa kye abalaga Katonda ki gwe mulina, era Katonda ki gwe mwekwasizza—Katonda Ayinzabyonna, ayagala n’obuyinzabwonna bwe bwonna okwessa ku lw’obuyambi bwa buli mwana we! Tetuliyiga ssomo lya Mukama Yesu ne tugamba nti: “Amiina; ebitayinzika eri abantu, biyinzika eri Katonda”?

Mujjukire bye twogedde ku Peetero, okwesiga kwe ye kennyini, amaanyi ge ye kennyini, okwagala kwe ye kennyini, n’engeri gye yatuuka okwegaana Mukama we. Muwulira nti, “Ai! obwo bwe bulamu bw’obwannakyemalira, obwo bwe bulamu bw’omubiri obufuga mu nze!” Kale kaakano, mukkirizza nti waliwo okununulibwa okuva mu ekyo? Mukkirizza nti Katonda Ayinzabyonna ayinza okubikkula Kristo mu mutima gwammwe, n’okuleka Omwoyo Omutukuvu okufuga mu mmwe, obulamu bw’obwannakyemalira ne butaba na buyinza wadde obufuzi ku mmwe? Mugasizza ebyo ebibiri wamu, ne mu maziga ag’okwenenya ne mu kwetoowaza okw’amaanyi n’obunafu, ne mukaaba nti: “Ai Katonda, tekiyinzika gye ndi; omuntu tayinza kukikola, naye, erinnya lyo ligulumizibwe, kiyinzika eri Katonda”? Musabye okununulibwa? Mukikole kaakano. Mwewaayo buggya mu kwewaayo okujjuvu mu mikono gya Katonda ow’okwagala okutaliiko kkomo; era ng’okwagala kwe bwe kutaliiko kkomo, n’obuyinza bwe okukikola bwe butyo bwe butaliiko kkomo.

Katonda Akolera mu Muntu

Naye nate, twatuuka ku nsonga y’okwewaayo okujjuvu, ne tuwulira nti ekyo kye kibulamu mu Kkanisa ya Kristo, era eyo y’ensonga lwaki Omwoyo Omutukuvu tayinza kutujjuza, era lwaki tetuyinza kubeera ng’abantu abaawuliddwa ddala ku lw’Omwoyo Omutukuvu; eyo y’ensonga lwaki omubiri n’obulamu bw’obwannakyemalira tebiyinza kuwangulwa. Tetutegeeranga kye kitegeeza okwewaayo ddala eri Katonda nga Yesu bwe yali. Mmanyi nti bangi bagamba n’obunyiikivu n’obwesigwa nti: “Amiina, nkkiriza obubaka bw’okwewaayo okujjuvu eri Katonda”; naye ne balowooza nti: “Ekyo kirifuuka kyange? Nnyinza okwesiga Katonda okunfuula omuntu ow’okwogerwako mu Ggulu, ne ku nsi, ne mu ggeyeena nti, abeera mu kwewaayo okujjuvu eri Katonda?” Ow’oluganda, mwannyinaffe, “ebitayinzika eri abantu, biyinzika eri Katonda.” Mukkirize ddala nti bw’abatwala mu mikono gye mu Kristo, Katonda ayinza okubafuula abantu ab’okwewaayo okujjuvu. Era Katonda ayinza okukuuma ekyo. Ayinza okubasobozesa okugolokoka ku buliri buli nkya ya wiiki n’ekirowoozo ekyo eky’omukisa, mu ngeri ey’olwatu oba etali ya lwatu: “Ndi mu mikono gya Katonda. Katonda wange ankolera obulamu bwange.”

Abamu bakooye okulowooza ku kutukuzibwa. Musaba, mwegombye era ne mukaabirira okutukuzibwa, naye kyalabika nga kiri wala nnyo! Obutukuvu n’obwetoowaze bwa Yesu—mumanyi bulungi nnyo nti biri wala nnyo nammwe. Mikwano gyange abaagalwa, enjigiriza emu yokka ey’okutukuzibwa ey’omu Byawandiikibwa, ey’amazima, era ekola, y’eno: “Ebitayinzika eri abantu, biyinzika eri Katonda.” Katonda ayinza okutukuza abantu, era olw’amaanyi ge agayinza byonna era agatukuza, Katonda ayinza okubakuuma buli kaseera. Ai, singa twandisemberedde Katonda waffe eddaala limu kaakano! Ai, singa ekitangaala kya Katonda kyandyakaayakana, ne tumanya Katonda waffe obulungi okusingawo!

Nnyinza okugenda mu maaso ne njogera ku bulamu bwa Kristo mu ffe—okubeera nga Kristo, okutwala Kristo ng’Omulokozi waffe okuva mu kibi, era ng’obulamu bwaffe n’amaanyi gaffe. Katonda ali mu Ggulu y’ayinza okukibikkula mu mmwe. Okusaba kuli okw’omutume Pawulo kugamba ki: “Abawe ng’obugagga bw’ekitiibwa kye bwe buli”—kiteekwa okuba ekintu eky’ekitalo ennyo obanga kiri ng’obugagga bw’ekitiibwa kye bwe buli—“agumyenga era anywezenga omuntu wammwe ow’omunda, olw’Omwoyo we”? Temulaba nti ye Katonda Ayinzabyonna akolera olw’obuyinzabwonna bwe mu mitima gy’abaana be abakkiriza, Kristo alyoke afuuke Omulokozi abeera munda? Mugezezzaako okukikwata n’okukinyweza, era mugezezzaako okukikkiriza, naye ne kitajja. Kyali bwe kityo kubanga mwali temunnaleetebwa kukkiriza nti “ebitayinzika eri abantu, biyinzika eri Katonda.”

Era bwe ntyo, nsuubira nti ekigambo ekyayogerwa ku kwagala kiyinza okuba nga kiyambye bangi okulaba nti tulina okufuna okwagala okukulukutira mu ffe mu ngeri empya ddala; omutima gwaffe gulina okujjuzibwa obulamu okuva waggulu, okuva mu Nsulo ey’okwagala okutaggwaawo, bwe guba ogw’okubooga okwagala olunaku lwonna; olwo kijja kutubeerera kya bulijjo okwagala bantu bannaffe nga bwe kiri ekya bulijjo omwana gw’endiga okuba omuteefu n’omusege okuba omukambwe. Okutuusa nga ntuusiddwa ku mbeera nti omuntu gy’akoma okunkyawa n’okunjogerako obubi, omuntu gy’akoma obutaba wa kwagalibwa n’obutaba wa kusiimibwa, gye nkoma okumwagala ennyo; okutuusa nga ntuusiddwa ku mbeera nti ebiziyiza n’obukyayi n’obutasiima gye bikoma okweyongera, amaanyi g’okwagala gye gakoma okuwangula mu nze—okutuusa nga ntuusiddwa okulaba ekyo, siba nga ŋŋamba ddala nti: “Tekiyinzika eri abantu.” Naye bwe muba nga mutuusiddwa okugamba nti: “Obubaka buno bunjogeddeko ku kwagala okusukkiridde ddala amaanyi gange; tekiyinzika n’akamu”—olwo tuyinza okujja eri Katonda ne tugamba nti: “Kiyinzika gy’oli.”

Abamu bakaabirira Katonda olw’okuzuukusa okunene. Nnyinza okugamba nti eyo y’essaala y’omutima gwange obutakoma. Ai, singa Katonda yandizuukizza abantu be abakkiriza! Siyinza kulowooza mu kusooka ku bannaddiini abatakyusiddwa ab’omu Kkanisa, oba ku abatakkiriza n’ababuusabuusa, oba ku bonna abali mu nnaku n’abazikirira abanneetoolodde; omutima gwange gusooka kusaba nti: “Katonda wange, zuukusa Ekkanisa yo n’abantu bo.” Si bwereere nti mu mitima nkumi na nkumi mulimu okwegomba obutukuvu n’okwewaayo eri Katonda: kabonero akakulembera amaanyi ga Katonda. Katonda asooka kukolera mu ffe okwagala n’oluvannyuma n’akolera mu ffe okukola. Okwegomba kuno bujulirwa era bukakafu nti Katonda akoze okwagala. Ai, ka tukkirize mu kukkiriza nti Katonda Ayinzabyonna ajja kukola okukola mu bantu be okusinga bye tuyinza okusaba. “Oyo,” Pawulo bwe yagamba, “akola ebintu byonna okusinga byonna bye tusaba, ne bye tulowooza … agulumizibwenga.” Emitima gyaffe ka gyogere bwe gityo. Ekitiibwa kibe eri Katonda, Oyo Ayinzabyonna, ayinza okukola okusinga bye tuyinza n’obuvumu okusaba oba okulowooza!

“Ebitayinzika eri abantu, biyinzika eri Katonda.” Okubeetoolodda waliwo ensi ey’ekibi n’ennaku, era Setaani ali eyo. Naye mujjukire, Kristo ali ku ntebe ey’obwakabaka, Kristo y’asinga amaanyi, Kristo yawangula, era Kristo ajja kuwangula. Naye mulindirire Katonda. Ekyawandiikibwa kyange kitusuula wansi: “Ebitayinzika eri abantu”; naye ku nkomerero kitusitula waggulu—“biyinzika eri Katonda.” Mwegatte ne Katonda. Mumusinze era mumwesige ng’Oyo Ayinzabyonna, si ku lw’obulamu bwammwe bwokka, naye ku lw’emyoyo gyonna egyabakwasibwa. Temusabanga nga temusinzizza buyinzabwonna bwe, nga mugamba nti: “Katonda ow’amaanyi, nneetwalira obuyinzabwonna bwo.” Era okuddibwamu kw’okusaba kujja kujja, era nga Ibulayimu mujja kufuuka ba maanyi mu kukkiriza, nga mugulumiza Katonda, kubanga mukakasa nti oyo eyasuubiza asobola okukituukiriza.