Essuula 17 · eddakiika 7 ez’okusoma · eddakiika 9 ez’okuwuliriza
Ekkubo Erituusa ku Kwegatta ne Katonda
Tekiyinzika kutuuka ku kwegatta ne Katonda nga tuyita mu kufumiitiriza kwokka, wadde mu nneewulira, oba mu kusaba kwonna okw’ekitangaala oba okutegeerwa amagezi. Waliwo ensonga eziwerako. Zino ze nkulu.
Ekisooka, okusinziira ku Byawandiikibwa, “tewali muntu antunulako n’aba mulamu” (Okuva 33:20). Kale ebikolwa byonna eby’okusaba eby’okulowooza ebiddiriŋŋana, oba ne eby’okutunuulira Katonda okw’ekikolwa kyaffe, bwe bitwalibwa ng’ekigendererwa ekisembayo, so si ng’okwetegekera okutunuulira okw’okukolebwamu, bye bikolwa by’obulamu bwaffe, mwe tutayinza kulabira Katonda, kwe kugamba, okwegatta naye. Byonna eby’omuntu, n’eby’amagezi ge ye, ne bwe biba eby’ekitiibwa era ebigulumivu bitya, birina okufa.
Omutukuvu Yokaana atugamba nti “wabaawo akasiriikiriro mu ggulu.” Eggulu likiikirira obuziba n’amakkati g’emmeeme, awo byonna we birina okubeera mu kasirise obukulu bwa Katonda bwe bulabika. Byonna ebiva mu kufuba kwaffe, oba ebyaffe ffekka mu ngeri yonna, birina okuzikirizibwa, kubanga tewali kikontana na Katonda okuggyako okwetwalira, era obubi bwonna obw’omuntu buli mu kwetwalira kuno, nga kwe kusibuka kw’obubi bwe; n’olwekyo emmeeme gy’ekoma okufiirwa okwetwalira kwayo, gy’ekoma okufuuka ennongoofu.
Ekyokubiri, okusobola okugatta ebintu bibiri ebikontana bwe bityo ng’obulongoofu bwa Katonda n’obutali bulongoofu bw’ekitonde, obwangu bwa Katonda n’obungi bw’ekitonde, Katonda ateekwa okukola yekka; kubanga kino tekiyinza kukolebwa n’akatono olw’okufuba kw’ekitonde, kubanga ebintu bibiri tebiyinza kugattibwa okuggyako nga waliwo akakwate oba okufaanagana wakati waabyo, ng’ekyuma ekitali kirongoofu bwe kitayinza kwegatta na kirongoofu era ekirongooseddwa.
Kale Katonda akola ki? Asindika Amagezi ge yennyini okumusooka, ng’omuliro bwe guliweerezebwa ku nsi okwokya n’amaanyi gaagwo obucaafu bwonna obulimu. Omuliro gwokya ebintu byonna, era tewali kiziyiza maanyi gaagwo. Bwe kityo bwe kiri ne ku Magezi; gamalawo obucaafu bwonna mu kitonde, okukitegekera okwegatta ne Katonda.
Obucaafu buno, obukontana ennyo n’okwegatta, kwe kwetwalira n’okwekolera. Okwetwalira, kubanga kwe kusibuka kw’obucaafu obwa nnamaddala obutayinza kugattibwa na bulongoofu obw’ekikula kya Katonda kyennyini; ng’ebimyanso by’enjuba bwe biyinza okukwata ku bitosi naye ne bitayinza kwegatta nabyo. Okwekolera, kubanga Katonda ng’ali mu kuwummula okutaliiko kkomo, emmeeme okusobola okwegatta naye, erina okugabana ku kuwummula kwe, awatali ekyo tewayinza kubaawo kwegatta, olw’obutafaanagana; era okugatta ebintu bibiri, birina okuba mu kuwummula okwenkanankana.
Kino kye kiva emmeeme obutasobola kutuuka ku kwegatta ne Katonda okuggyako olw’okuwummula kw’okwagala kwayo; era tesobola kugattibwa ne Katonda okuggyako nga eri mu kuwummula okw’omu makkati era mu bulongoofu bw’okutondebwa kwayo.
Okulongoosa emmeeme, Katonda akozesa amagezi ng’omuliro bwe gukozesebwa okulongoosa zaabu. Kya mazima nti zaabu esobola okulongoosebwa omuliro gwokka, ogwokya mpolampola byonna eby’ettaka n’ebigwiira, ne gubyawula ku zaabu. Tekimala ettaka okufuulibwa zaabu; kyetaagisa omuliro okugisaanuusa ddala, okugiggyamu byonna eby’ettaka; era zaabu eno essibwa mu muliro emirundi mingi nnyo okutuusa lw’efiirwa obucaafu bwayo, n’obwetaavu bwonna obw’okulongoosebwa. Olwo esaanira okukozesebwa mu mirimu egy’emikono egisingayo obulungi.
Era singa zaabu eno eddamu okubaamu obucaafu oluvannyuma, kiba kubanga efunye obucaafu obupya olw’okukwatagana n’ebintu ebirala. Naye obucaafu buno buba bwa kungulu bwokka, era tebuziyiza kukozesebwa kwayo; so ng’obucaafu bwayo obw’edda bwali bukwekeddwa munda mu yo, era, nga bwe kyali, nga bwegattidde ddala n’obutonde bwayo.
Ku kino, ojja kwetegereza nti zaabu ey’obulongoofu obwa wansi tesobola kutabulwa na zaabu ey’obulongoofu obwa waggulu. Emu eteekwa okufuna obucaafu bw’endala, oba okugiwa obulongoofu bwayo. Teeka zaabu ennongooseddwa wamu n’eteri nnongoose, omuweesi wa zaabu ayinza kugikolamu ki? Ajja kuggya obucaafu bwonna ku kitundu ekyokubiri, kisobole okutabulwa n’ekisooka. Kino Omutukuvu Pawulo ky’atugamba, nti “omuliro ogwo gwe gulyoreka omulimu gwa buli omu nga bwe guli”; ayongerako nti singa omulimu gw’omuntu yenna gusangibwa nga gusaanidde okwokebwa, alirokolebwa “ng’ayita mu muliro” (1 Abakkolinso 3:13, 15). Ekyo kitegeeza nti wadde nga waliwo emirimu egimu emirungi, Katonda gy’akkiriza, naye, oyo eyagikola alyoke abe mulongoofu, nagyo girina okuyita mu muliro, okusobola okugiggyako okwetwalira kwonna, kwe kugamba, byonna ebyali ebibye. Katonda alisalira omusango obutuukirivu bwaffe, kubanga “tewali n’omu aliweebwa obutuukirivu mu maaso ga Katonda olw’ebikolwa by’amateeka”, wabula nga bwe kyawandiikibwa: “Obutuukirivu bwa Katonda butuweebwa olw’okukkiriza” (Abaruumi 3:20, 22).
Kino bwe kitegeerekese, ngamba nti, omuntu okusobola okwegatta ne Katonda we, amagezi n’obwenkanya bwa Katonda, ng’omuliro ogutalina kisa era ogwokya ne gumalawo, birina okumuggyako okwetwalira kwonna, byonna eby’ensi, eby’omubiri, n’eby’okwekolera kwe; era bwe bimala okumuggyako ebyo byonna, birina okumugatta ne Katonda.
Kino tekituukibwako n’akatono olw’emirimu gy’ekitonde; wabula, kimuleetera n’okunakuwala, kubanga, nga bwe njogedde, omuntu ayagala nnyo ebibye, era atya nnyo okuzikirizibwa kwabyo, ne kiba nti singa Katonda teyakikoze yekka, era ku buyinza bwe, omuntu teyandikikkirizza n’akatono.
Kino kijja kuwakanyizibwa nti Katonda tagyangako muntu ddembe lye, era n’olwekyo omuntu asobola bulijjo okuziyiza Katonda; n’olwekyo sisaanidde kugamba nti Katonda akola ku bubwe yekka, awatali kukkiriza kwa muntu. Mu kunnyonnyola ngamba nti kimala omuntu okuwa okukkiriza okw’okukolebwamu, alyoke abeere n’eddembe erijjuvu era erituukiridde; kubanga bwe yamala okwewaayo eri Katonda ku ntandikwa, Katonda alyoke akole nga bw’ayagala naye ne mu ye, yawa okuva olwo okukkiriza okw’ekikolwa era okw’awamu eri byonna Katonda by’ayinza okukola. Naye Katonda bw’azikiriza, bw’ayokya, era bw’alongoosa, emmeeme teraba nti bino byonna bya kugiganyula; wabula erowooza ekikontana n’ekyo: era nga mu kusooka omuliro bwe gulabika ng’ogusiiga zaabu enziro, bwe kityo n’omulimu guno gulabika ng’ogunyaga emmeeme obulongoofu bwayo. N’olwekyo singa kyetaagisa okukkiriza okw’ekikolwa era okulambulukufu, emmeeme yandifunye obuzibu okukuwaayo, era emirundi mingi teyandikuwaddeyo. Kyokka ky’ekola kwe kusigala mu kumatira okw’okukolebwamu, ng’egumiikiriza omulimu guno nga bw’esobola, nga tesobola era nga teyagala kuguziyiza.
Bwe kityo Katonda alongoosa emmeeme eno okuva mu bikolwa byonna eby’obutonde, ebyawufu era ebitegeerekeka, okutuusa ku nkomerero lw’agifuula efaanana naye okusingawo n’okusingawo, n’oluvannyuma ey’ekifaananyi kimu naye, ng’asitula obusobozi bw’ekitonde obw’okukolebwamu, ng’abugaziya era ng’abuwa ekitiibwa, wadde mu ngeri ekwekeddwa era etategeerekeka, eyitibwa ey’ekyama. Naye mu bikolwa bino byonna emmeeme erina okukwatagana nabyo mu ngeri ey’okukolebwamu, era omulimu gwa Katonda gye gukoma okweyongera amaanyi, emmeeme gy’erina okugenda nga yeewaayo gy’ali, okutuusa lw’agimira ddala. Kale tetugamba, nga abamu bwe bagamba, nti tewalina kubaawo kikolwa; kubanga, ku ludda olulala, kino kye mulyango; wabula nti tetusaanidde kusigala omwo, kubanga omuntu asaanidde okwolekera okutuukirira kw’ekigendererwa kye, era tasobola kukutuukako okuggyako ng’aleka ebyamuyamba ebyasooka, ebyo, wadde nga byali byetaagisa okumuyingiza mu kkubo, byandimuziyizza nnyo oluvannyuma, singa yabyekwatako n’obukakanyavu. Kino Pawulo kye yayogera nti, “kye nkola kwe kwerabira ebyo ebiri emabega ne nduubirira ebyo ebiri mu maaso; Nduubirira okutuuka awawakanirwa” (Abafiripi 3:13, 14).
Tetwandimutwaddeko ng’omuntu atalina magezi oyo, ng’amaze okutandika olugendo, n’ayimirira ku kisulo ky’abatambuze ekisooka, kubanga yakakasibwa nti abantu abawerako baakiyitako, nti abatono baasulamu, era nti nannyini kyo abeera omwo? Kale ekyo emmeeme ky’esabibwa okukola kwe kweyongerayo mu maaso okutuuka ku kigendererwa kyayo, okukwata ekkubo erisinga obumpi, obutayimirira ku kifo ekisooka, era, ng’egoberera okubuulirira kw’Omutukuvu Pawulo, okwekkiriza okubeera omu ku abo “abakulemberwa Omwoyo wa Katonda” (Abaruumi 8:14), oyo agenda okugituusa ku kigendererwa kye yatonderwa, nga kwe kunyumirwa Katonda.
Kimanyiddwa bulungi nti ekirungi ekisingayo ye Katonda; nti essanyu erya nnamaddala liri mu kwegatta ne Katonda, era nti okwegatta kuno tekuyinza kuva mu kufuba kwaffe, kubanga Katonda yeegabira emmeeme okusinziira ku busobozi bwayo. Tetuyinza kwegatta ne Katonda awatali kukolebwamu na bwangu; era okwegatta kuno bwe kuba essanyu, ekkubo erikutuusaako liteekwa okuba nga lye lisinga obulungi, era tewayinza kubaawo kabi mu kulitambuliramu.
Ekkubo lino terina kabi. Singa lyali lya kabi, Kristo teyandiryogeddeko ng’ekkubo erisinga okutuukirira n’okwetaagisa mu makubo gonna. Bonna basobola okulitambuliramu; era nga bonna bwe bayitibwa eri essanyu, bonna bayitibwa okunyumirwa Katonda, mu bulamu buno ne mu bwo obujja, kubanga okunyumirwa Katonda lye ssanyu. Njogera ku kunyumirwa Katonda yennyini, so si ebirabo bye, ebitasobola kuwa ssanyu erya nnamaddala, kubanga tebisobola kumatiza ddala mmeeme, kubanga emmeeme yatondebwa bw’etyo nti n’ebirabo bya Katonda ebisingayo obugagga tebiyinza kugimatiza ddala. Katonda ky’ayagala kwe kwewa gye tuli, okusinziira ku busobozi bwe yatuwa; naye ffe tutya okwerekera Katonda! Tutya okumufuna, n’okutegekebwa okwegatta ne Katonda!
Ogamba nti, tetusaanidde kwetuusa mu mbeera eno. Nkikkiriza; naye era ŋŋamba nti tewali muntu yali ayinza kwetuusaayo, kubanga tewali muntu yali ayinza kwegatta ne Katonda ku bubwe, era Katonda yennyini y’ateekwa okukola omulimu.
Ogamba nti abamu beefuula nga abaagituukako. Ŋŋamba nti embeera eno tewali ayinza kugyefuula, nga omuntu afa enjala bw’atayinza kumala bbanga ddene nga yeefuula nti akkuse. Kijja kumanyibwa mangu oba abantu baatuuka ku kigendererwa kino oba nedda.
Kale nga bwe tewali ayinza kutuuka ku kigendererwa okuggyako ng’atuusibwayo, ensonga si kuyingiza bantu omwo, wabula kubalaga ekkubo eribatuusaayo, n’okubeegayirira obutawummulira mu nkola ezo ezirina okulekebwa nga Katonda alagidde.
Tekyandibadde bukambwe okulaga omuntu alumwa ennyonta ensulo, n’oluvannyuma n’omusiba, n’omuziyiza okugigendako, n’omuleka afe ennyonta? Ekyo kye kikolebwa kati. Ffenna tukkiriziganye ku kkubo ne ku kigendererwa. Ekkubo lirina entandikwa yaalyo, okukulaakulana kwalyo, n’enkomerero yaalyo. Gye tukoma okusemberera enkomerero, gye tukoma okwesuula ewala okuva ku ntandikwa; era tekiyinzika kutuuka ku nkomerero okuggyako nga bulijjo tweyongera okwesuula ewala okuva gye twatandikira, kubanga tetuyinza kuva mu kifo ekimu okugenda mu kirala awatali kuyita mu byonna ebiri wakati waabyo: kino tekiwakanyizika.
Woowe, abantu abasinga obungi nga bazibe ba maaso, abeenyumiriza mu kuyiga kwabwe n’amagezi gaabwe!
Ayi Mukama! nga kya mazima nti wakweka ebyama byo abagezi n’abayivu, naye n’obibikkulira abaana abato!