Essuula 15 · eddakiika 5 ez’okusoma · eddakiika 7 ez’okuwuliriza
Ebikolwa eby’Omunda n’eby’Ebweru
Ebikolwa by’abantu oba bya bweru oba bya munda. Ebya bweru bye birabika kungulu, era nga biba n’ekintu ekitegeerekeka n’obusimu; tebirina mu byo bulungi wadde obubi, okuggyako ebyo bye biggya mu nsibuko ey’omunda mwe bisibuka. Si bye njagala okwogerako, wabula ebikolwa eby’omunda byokka, nga bye bikolwa emmeeme by’ekola munda nga yeemalira ku kintu ekimu, oba nga ekyuka n’eva ku kirala.
Bwe mba nga neemalidde ku Katonda, ne njagala okukola ekikolwa eky’engeri ndala okuva ku ezo ze yandinkubirizza, nkyuka ne nva ku Katonda, ne nkyukira ebitonde, mu kigero ekisinga oba ekitono okusinziira ku maanyi oba obunafu bw’ekikolwa kyange. Bwe mba nga nkyukidde ekitonde, ne njagala okudda eri Katonda, kiŋŋwanidde okukola ekikolwa eky’okukyuka okuva ku kitonde n’okukyukira Katonda; era ekikolwa kino gye kikoma okutuukirira, n’okukyuka okwo gye kukoma okuba okujjuvu.
Okutuusa lwe ndikyuka ddala mu bujjuvu, nneetaaga ebikolwa ebiwerako ebinkyusa okunzza eri Katonda. Ebimu bikolebwa omulundi gumu, ebirala mpolampola; naye ekikolwa kyange kisaanidde kintuuse ku kukyukira Katonda, nga nkozesa amaanyi gonna ag’emmeeme yange ku lulwe, nga bwe kyawandiikibwa nti, “Mukama kyava agamba nti, ‘Mukomeewo gye ndi n’omutima gwammwe gwonna’” (Yoweeri 2:12). “n’okyuka n’odda eri Mukama Katonda wo … n’omutima gwo gwonna, n’emmeeme yo yonna” (Ekyamateeka Olwokubiri 30:2). Katonda atusaba omutima gwaffe gwokka: “Mwana wange mpa omutima gwo, n’amaaso go geekalirize amakubo gange” (Engero 23:26). Okuwa Katonda omutima kwe kuba nga okutunula kwagwo, amaanyi gaagwo n’obujjumbizi bwagwo byonna biri ku ye yekka, okukola by’ayagala. N’olwekyo, bwe tumala okwemalira ku Katonda, tulina okusigala nga tumwolekedde bulijjo.
Naye olw’okuba amagezi g’omuntu manafu, era emmeeme, olw’okumanyiira okukyukira ebintu by’ensi, ekyuka mangu n’eva ku Katonda, eteekwa, amangu ddala nga yakategeera nti ekyuse n’edda ku bintu eby’ebweru, okuddayo mu kifo kyayo eky’olubereberye mu Katonda ng’ekola ekikolwa ekyangu eky’okuddayo gy’ali.
Era ng’ebikolwa ebiddiŋŋana ebiwerako bwe bizaala empisa, emmeeme efuna empisa ey’okukyuka, n’eva mu kikolwa n’eyingira mu mbeera ey’olubeerera.
Kale emmeeme tesaanidde kunoonya kusemberera Katonda mu kufuba oba mu bikolwa byayo yokka; kuno kuba kunoonya kukola kikolwa kimu nga weeyambisa ebirala, mu kifo ky’okusigala ng’ekwatiridde ku Katonda yekka mu kikolwa ekimu ekyangu.
Bwe tulowooza nti tetulina kukola kikolwa kyonna, tuba tukyamye, kubanga bulijjo tuba tukola; naye buli muntu alina okukola okusinziira ku mutendera gw’alimu.
Nja kufuba okunnyonnyola ensonga eno, kubanga olw’obutagitegeera, ebeera nzibu eri Abakristaayo bangi.
Waliwo ebikolwa ebiyitawo era ebyawufu, n’ebikolwa ebigenda mu maaso; ebikolwa ebitereevu n’ebikolwa ebyetunuulira. Si bonna abayinza okukola eby’olubereberye, era si bonna abali mu mbeera ey’okukola ebirala. Ebikolwa eby’olubereberye bisaanidde kukolebwa abo abakyuse ne bava ku Katonda. Basaanidde okudda gy’ali mu kikolwa ekyawufu, ekisinga oba ekitono amaanyi okusinziira ku bbanga lye bali okuva gy’ali.
Ekikolwa ekigenda mu maaso nkitegeera nga kye kyo emmeeme mw’ekyukira ddala eri Katonda wayo mu kikolwa ekitereevu, ky’etazza buggya okuggyako nga kiremeseddwa, naye nga kiriwo. Emmeeme bw’eba ekyuse bw’etyo yonna, ebeera mu kwagala, era esigala omwo: “buli abeera n’okwagala abeera mu Katonda” (1 Yokaana 4:16). Olwo emmeeme eyinza okwogerwako nti eri mu kikolwa eky’olubeerera, ng’ewummudde ne mu kikolwa kino kyennyini. Naye okuwummula kwayo si kwa bugayaavu, kubanga erina ekikolwa ekikola bulijjo, kwe kugamba, okukka mpola mu Katonda, Katonda mw’agisikira n’amaanyi agagenda geeyongera; era, ng’egoberera okusika kuno, era ng’ewummulidde mu kwagala, egenda ekka nnyo mu kwagala kuno, era erina ekikolwa ekisingira ewala amaanyi, obujjumbizi n’obwangu okusinga ekikolwa ekyo ekikola okudda kwokka. Kale emmeeme eri mu kikolwa kino eky’omunda ennyo era eky’amaanyi, ng’eyolekedde Katonda wayo, tetegeera kikolwa kino, kubanga kitereevu, si kya kwetunuulira; n’olwekyo abantu abali mu mbeera eno, olw’obutamanya kugyogerako bulungi, bagamba nti tebalina kikolwa. Naye bakyamye; tebabangako nga bakola nnyo nga bwe bakola kati. Kyandibadde kirungi okugamba nti tebaawula kikolwa kyonna, okusinga okugamba nti tebakola kyonna.
Emmeeme tekola yokka ku bwayo, kino nkikkiriza; naye esikibwa, era egoberera amaanyi agagisika. Okwagala kye kizito ekigissa wansi, ng’omuntu agudde mu nnyanja bw’akka, era yandisigadde ng’akka obutakoma singa ennyanja teyalina kkomo; era nga tategeera nti akka, yanditusse mu buziba obusingayo wansi n’embiro ezitakkirizika. Kale kikyamu okugamba nti tewali bikolwa bikolebwa. Bonna bakola ebikolwa, naye si bonna ababikola mu ngeri y’emu; era ensobi eva ku kino nti abo abamanyi nga ekikolwa tekyewalika baagala kibe kyawufu era kitegeerekeka n’obusimu. Naye ekikolwa ekitegeerekeka n’obusimu kya batandisi, ate ekirala kya abo abakuze okusingawo. Okusigala ku kisooka kyandibadde kwe kwemma ekisembayo; era okwagala okukola ekisembayo nga tonnayita mu kisooka nakyo kyandibadde nsobi y’emu.
Buli kintu kirina okukolebwa mu kiseera kyakyo; buli mbeera erina entandikwa yaayo, okukulaakulana kwayo n’enkomerero yaayo. Tewali kikolwa kitalina ntandikwa. Mu kusooka tulina okukola n’okufuba, naye oluvannyuma tunyumirwa ebibala by’emirimu gyaffe.
Eryato bwe liba ku mwalo, abagoba baalyo bafuna obuzibu okulifulumya mu nnyanja ewala; naye bwe litukayo, balikyusa mangu ne balyolekeza gye baagala okugenda. Bwe kityo, emmeeme bw’eba mu kibi, yeetaaga okufuba okugiggyamu; emiguwa egigisibye girina okusumululwa; oluvannyuma, mu kikolwa eky’amaanyi era eky’obujjumbizi, erina okusikibwa okuyingira munda mu yo yennyini, mpolampola ng’eva ku mwalo, era ng’ekyusibwa okwolekera munda, nga kye kifo olugendo lwayo gye lusaanidde okwolekera.
Eryato bwe limala okukyusibwa bwe lityo, gye likoma okweyongerayo mu nnyanja, gye likoma okuleka olukalu emabega waalyo; era gye likoma okwesuula ewala okuva ku lukalu, n’okufuba okwetaagisa okulitambuza gye kukoma okukendeera. Ku nkomerero litandika okutambula mpola, era eryato ne ligenda mangu nnyo nti enkasi ne zitaba na mugaso. Kiki omugoba w’eryato ky’akola olwo? Amala kwanjuluza matanga n’atuula ku nkasi ey’okuluŋŋamya.
Okwanjuluza amatanga kwe kwessa bwessi mu maaso ga Katonda, Omwoyo we atutambuze. Okutuula ku nkasi ey’okuluŋŋamya kwe kuziyiza omutima gwaffe obutava mu kkubo ettuufu, nga tuguvuga mpola, era nga tuguluŋŋamya okusinziira ku kutambula kw’Omwoyo wa Katonda, agenda agwetwala mpolampola, ng’empewo bw’ejjuza mpolampola amatanga, n’esindika eryato mu maaso. Eryato bwe liba nga litambula n’empewo ng’eva emabega, abagoba bawummula emirimu gyabwe. Batambula ewala mu ssaawa emu, nga bawummudde bwe batyo era nga baleka eryato ne litwalibwa empewo, okusinga bwe bandigenze mu bbanga eddene ennyo nga beesigama ku maanyi gaabwe; era singa baagala okuvuga, ng’oggyeko obukoowu obwandivuddemu, emirimu gyabwe gyandibadde gya bwereere, era gyandiyambye kulwisa eryato kwokka.
Eno ye ngeri gye tusaanidde okutambulamu mu bulamu bwaffe obw’omunda, era bwe tukola bwe tutyo tujja kweyongera mu maaso mu bbanga ettono olw’okuluŋŋamizibwa Katonda, okusinga bwe twandisobodde okukola olw’amaanyi gaffe. Bw’onoogezaako ekkubo lino, ojja kulisanga nga lye lisingayo obwangu.
Empewo bw’eba etufuuwa nga ekontana naffe, singa empewo n’omuyaga bya maanyi, ennanga erina okusuulibwa mu nnyanja okuyimiriza eryato. Ennanga eno kwe kwesiga Katonda n’okusuubira mu bulungi bwe, nga tulindirira n’obugumiikiriza omuyaga okukkakkana n’empewo ennungi okudda, nga Dawudi bwe yakola: “Nalindirira Mukama n’obugumiikiriza,” bw’agamba, “n’antegera okutu” (Zabbuli 40:1).