Okuyita okw’Amaanyi eri Obulamu Obwewaddeyo eri Katonda era Obutukuvu
Abantu abatalina bwetaavu bwa kukola mirimu balina okwetunuulira ng’abeewaddeyo eri Katonda mu ddaala erisingawo

Essuula 5 · eddakiika 11 ez’okusoma · eddakiika 14 ez’okuwuliriza

Abantu abatalina bwetaavu bwa kukola mirimu balina okwetunuulira ng’abeewaddeyo eri Katonda mu ddaala erisingawo

EKITUNDU ekinene eky’ensi tekiri mu bwetaavu bwa kukola mirimu na kwekozesa, era kirina obudde bwakyo n’obugagga bwakyo mu buyinza bwakyo kyokka.

Naye nga bwe watali muntu alina kubeera mu mulimu gwe nga bw’awulira, oba olw’ebigendererwa ebisanyusa endowooza ye, wabula alina okukola emirimu gye gyonna mu ngeri egifuula obuweereza eri Katonda; bwe batyo abo abatalina mulimu gwa njawulo bali wala nnyo okulekebwa mu ddembe eddene okubeera abalamu ku lwabwe, okugoberera endowooza zaabwe, n’okukozesa obudde bwabwe n’obugagga bwabwe nga bwe baagala, ne kiba nti bali wansi w’obuvunaanyizibwa obusingawo okubeera abalamu eri Katonda yekka mu bikolwa byabwe byonna.

Eddembe ly’embeera yaabwe libateeka wansi w’obwetaavu obusingawo obw’okulondanga bulijjo, n’okukolanga, ebintu ebisinga obulungi.

Be bano, abaliba basuubirwamu bingi, kubanga baweereddwa bingi.

Omuddu ayinza okubeera omulamu eri Katonda mu ngeri emu yokka ey’enjawulo, kwe kugamba, olw’okugumiikiriza n’okugondera okw’eddiini mu mbeera ye ey’obuddu.

Naye amakubo gonna ag’okubeera mu butukuvu, eby’okulabirako byonna, n’empisa ennungi eza buli ngeri, biggulwawo eri abo abeefuga bokka, obudde bwabwe, n’obugagga bwabwe.

N’olwekyo buvunaanyizibwa bw’abantu ng’abo, okukozesa n’amagezi eddembe lyabwe, okwewaayo eri empisa ennungi eza buli ngeri, okuyaayaanira buli kintu ekitukuvu era eky’okutya Katonda, okufuba okwatiikirira mu mirimu gyonna emirungi, n’okusanyusa Katonda mu ngeri esinga obugulumivu era esinga okutuukirira; buvunaanyizibwa bwabwe okuba ab’amagezi bwe batyo mu ngeri gye beeyisaamu, era okugaziya bwe batyo okufuba kwabwe okutuuka ku butukuvu, nga bwe buli obuvunaanyizibwa bw’omuddu okwewaayo eri Katonda mu mbeera ye ey’obuddu.

Toli mupakasi, oba musuubuzi omutono, toli mutunzi munene wadde mujaasi; n’olwekyo weetwale ng’ateekeddwa mu mbeera mu ngeri emu efaanana ey’Abamalayika abalungi abatumibwa mu nsi nga myoyo egiweereza, olw’obulungi bw’abantu bonna, okuyamba, okukuuma, n’okuweereza abo abagenda okusikira obulokozi.

Kubanga gy’okoma okuba ow’eddembe ku byetaago ebya bulijjo eby’abantu, gy’olina okukoma okugoberera okutuukirira okw’awaggulu okw’Abamalayika.

Singa ggwe, Serena, wawalirizibwa, olw’ebyetaago by’obulamu, okwoza engoye olw’okwebeezaawo, oba okuweereza nnyabo omu eyali akwetaagako emirimu gyo gyonna, olwo kyandibadde buvunaanyizibwa bwo okuweereza n’okugulumiza Katonda, olw’obwetoowaze, obuwulize, n’obwesigwa ng’obwo, obwandiwunze embeera y’obulamu eyo. Olwo kyandikukwasiddwa okufaayo, okukulaakulanya ettalanta eyo emu okutuuka ku ntikko yaayo. Nti ekiseera bwe kyandituuse, abantu lwe baali bagenda okusasulwa olw’emirimu gyabwe Omulamuzi omukulu ow’abalamu n’abafu, wandisembezeddwa n’ekigambo nti, “Weebale, oli muddu mulungi era mwesigwa: Yingira sanyukira wamu ne mukama wo.” [Matayo 25:21]

Naye nga Katonda bwe yakuwa ttalanta ttaano, nga bwe yakuteeka waggulu w’ebyetaago by’obulamu, nga bwe yakulekera mu mikono gyo ggwe kennyini, mu ddembe ery’essanyu ery’okulonda amakubo ag’empisa ennungi agasinga obugulumivu; nga bwe yakugaggawaza n’ebirabo bingi eby’obugagga, n’atakulekera kya kukola, okuggyako okukozesa obulungi emikisa egy’engeri nnyingi, okufuna ekisinga mu bulamu obumpi, okunoonya okutuukirira kwo ggwe kennyini, ekitiibwa kya Katonda, n’obulungi bwa muliraanwa wo; bwe kityo kaakano buvunaanyizibwa bwo okugoberera abaweereza ba Katonda abasinga obukulu, okunoonyereza engeri abatukuvu abasinga okwatiikirira gye baabeeramu, okuyiga obukodyo bwonna n’engeri ez’okutuukirira, n’obutateeka nkomerero ku kwagala kwo n’okwebaza kwo eri Omutonzi omugabi ow’emikisa emingi bwe gityo.

Kaakano buvunaanyizibwa bwo okufuula ttalanta zo ettaano okuzaala endala ttaano, n’okulowooza engeri obudde bwo, n’eddembe lyo, n’obulamu bwo obulungi, n’obugagga bwo, gye biyinza okufuulibwa engeri ez’essanyu ez’okulongoosa emmeeme yo, ez’okuyamba bannaffe okukulaakulana mu makubo ag’empisa ennungi, n’ez’okukutwala ku nkomerero ku ntikko ezisinga obugulumivu ez’ekitiibwa ekitaggwaawo.

Nga bw’otolina nnyabo gw’oweereza, emmeeme yo k’ebe ekintu ky’ofaako era ky’olabirira buli lunaku. Nakuwala olw’obutali bulongoofu bwayo, amabala gaayo, n’obutatuukirira bwayo, era oyige obukodyo bwonna obutukuvu obw’okugizzaawo mu bulongoofu bwayo obw’obutonde era obw’olubereberye.

Sanyukira okugiweereza, era osabe Katonda agiwunde na buli kisa na buli kutuukirira.

Giriisa n’emirimu emirungi, giwe emirembe mu kwesudde, gifunire amaanyi mu kusaba, gifuule ey’amagezi n’okusoma, gimulise n’okufumiitiriza, gigonze n’okwagala, giwoomye n’obwetoowaze, gitoowaze n’okwenenya, gizzeemu amaanyi ne zabbuli n’ennyimba, era ogibudaabude n’okufumiitiriza emirundi mingi ku kitiibwa ekigenda okujja. Gikuume mu maaso ga Katonda, era ogiyigirize okugoberera Bamalayika abo abakuumi, abo, wadde nga bafaayo ku nsonga z’abantu, n’abasinga obwetoowaze mu bantu, naye “ennaku zonna babeera mu maaso ga Kitaffe ali mu ggulu.” [Matayo 18:10]

Kino, Serena, gwe mulimu gwo. Kubanga nga bwe kiri ekikakafu nti Katonda ye Katonda omu, bwe kityo bwe kiri ekikakafu nti alina ekiragiro kimu kyokka eri abantu bonna, ka babe baddu oba ba ddembe, bagagga oba baavu; era kye kino, okukola ng’obulungi bw’obutonde obwo bwe yabawa bwe bwetaaga, okubeera abalamu mu magezi, okutambulira mu kitangaala ky’eddiini, okukozesa buli kintu ng’amagezi bwe galagira, okugulumiza Katonda mu birabo Bye byonna, n’okuwonga buli mbeera ey’obulamu eri obuweereza Bwe.

Kino kye kiragiro kimu ekya bulijjo ekya Katonda eri abantu bonna. Bw’oba n’omulimu, olina okuba ow’amagezi bw’otyo, atya Katonda, era omutukuvu, mu kugukola; bw’oba n’obudde n’obugagga mu buyinza bwo, oteekwa okuba ow’amagezi bw’otyo, omutukuvu, era atya Katonda, mu kukozesa obudde bwo bwonna, n’obugagga bwo bwonna.

Okukozesa buli kintu na buli ttalanta mu ngeri entuufu ey’eddiini, bwe buvunaanyizibwa obutayinza kwewalika obwa buli kitonde ekisobola okumanya ekituufu n’ekikyamu.

Kubanga ensonga lwaki tulina okukola ekintu kyonna nga tukikolera Katonda, era nga tutunuulira obuvunaanyizibwa bwaffe, n’akakwate kaffe naye, y’ensonga y’emu lwaki tulina okukola buli kintu nga tukikolera Katonda, era nga tutunuulira obuvunaanyizibwa bwaffe, n’akakwate kaffe naye.

Ekyo ekiri ensonga y’okuba ab’amagezi era abatukuvu mu kukola emirimu gyaffe gyonna, y’ensonga y’emu ey’okuba ab’amagezi era abatukuvu mu kukozesa ensimbi zaffe zonna.

Nga bwe tulina obutonde bwe bumu bulijjo, era nga tuli buli wamu abaweereza ba Katonda y’omu, nga buli kifo bwe kijjudde okubeerawo Kwe mu ngeri y’emu, era nga buli kintu kirabo Kye mu ngeri y’emu, bwe tutyo tuteekwa okukola bulijjo ng’amagezi g’obutonde bwaffe bwe gali; tuteekwa okukola buli kintu ng’abaweereza ba Katonda; tuteekwa okubeera mu buli kifo, nga mu maaso Ge; tuteekwa okukozesa buli kintu, ng’ekyo ekya Katonda bwe kisaanidde okukozesebwa.

Oba okutya Katonda kuno, n’amagezi, n’okwewaayo, kulina okuyita mu buli ngeri ey’obulamu, n’okutuuka ku nkozesa ya buli kintu, oba tekulina kuyita mu kitundu kyonna eky’obulamu.

Singa twali tuyinza okwerabira ffekka, oba okwerabira Katonda, singa twali tuyinza obutafaayo ku magezi gaffe, ne tubeera abalamu nga bwe tuwulira n’okwegomba, mu kintu kyonna, oba mu kiseera kyonna, oba mu kifo kyonna, kyandibadde kikkirizibwa okukola bwe tutyo mu buli kintu, nga bwe twegomba, mu buli kiseera, ne mu buli kifo.

N’olwekyo singa abantu abamu balowooza nti balina okuba abakakkamu era ab’ekitiibwa mu Kkanisa, naye bayinza okuba abasirusiru era abatabuddwa awaka; nti balina okubeera abalamu mu tteeka erimu ku Ssande, naye bayinza okumalira ennaku endala nga bwe kigwa; nti balina okuba n’ebiseera ebimu eby’okusaba, naye bayinza okwonoona obudde bwabwe obusigadde nga bwe baagala; nti balina okugaba ensimbi ezimu mu kusaasira, naye bayinza okusaasaanya ezisigadde nga bwe beegomba; abantu ng’abo tebalowoozezza kimala ku butonde bw’eddiini, wadde ku nsonga ez’amazima ez’okutya Katonda. Kubanga oyo ayinza, olw’emisingi gy’amagezi, okumanya lwaki kirungi okuba ow’amagezi era ow’ebirowoozo eby’omu ggulu mu Kkanisa, ayinza okumanya nti kyegombebwa bulijjo okuba n’emitima gye gimu mu bifo ebirala byonna. Oyo amanyi ddala lwaki asaanidde okukozesa obulungi obudde bwonna, amanyi nti tekikkirizibwa n’akatono okusuula obudde bwonna. Oyo ategeera obulungi amagezi n’obulungi bw’okusaasira, ajja kumanya nti tekiyinza kusonyiyibwa n’akatono okwonoona ezimu ku nsimbi zaffe mu malala n’obusirusiru, oba mu nsaasaanya yonna eteetaagisa.

Kubanga buli nsonga eraga amagezi n’obulungi bw’okusaasira, eraga amagezi ag’okukozesa obulungi obugagga bwaffe bwonna. Buli nsonga eraga amagezi n’obutuufu bw’okuba n’ebiseera eby’okusaba, eraga amagezi n’obutuufu bw’obutafiirwa ku budde bwaffe bwonna.

Singa omuntu yenna yali asobola okulaga nti tetwetaaga bulijjo kukola nga tuli mu maaso ga Katonda, nti tetwetaaga kulowooza na kukozesa buli kintu ng’ekirabo kya Katonda, nti tetwetaaga bulijjo kubeera balamu mu magezi, n’okufuula eddiini etteeka ly’ebikolwa byaffe byonna; ensonga ze zimu zandiraze nti tetwetaaga n’akatono kukola nga tuli mu maaso ga Katonda, wadde okufuula eddiini n’amagezi ekipimo ky’ekikolwa kyaffe kyonna. N’olwekyo, bwe tuba nga tulina okubeera abalamu eri Katonda mu kiseera kyonna, oba mu kifo kyonna, tulina okubeera abalamu eri Ye mu biseera byonna, ne mu bifo byonna. Bwe tuba nga tulina okukozesa ekintu kyonna ng’ekirabo kya Katonda, tulina okukozesa buli kintu ng’ekirabo Kye. Bwe tuba nga tulina okukola ekintu kyonna n’amateeka amakakali ag’amagezi n’okutya Katonda, tulina okukola buli kintu mu ngeri y’emu. Kubanga amagezi, n’obugezi, n’okutya Katonda, bye bintu ebisinga obulungi mu biseera byonna, ne mu bifo byonna, nga bwe biri ebintu ebisinga obulungi mu kiseera kyonna oba mu kifo kyonna.

Bwe kiba nga kye kitiibwa kyaffe era essanyu lyaffe okuba n’obutonde obw’amagezi, obuweereddwa obugezi n’amagezi, obusobola okugoberera obutonde bwa Katonda, olwo kiteekwa okuba ekitiibwa kyaffe n’essanyu lyaffe okukulaakulanya amagezi gaffe n’obugezi bwaffe, okukola ng’obulungi bw’obutonde bwaffe obw’amagezi bwe bwetaaga, n’okugoberera Katonda mu bikolwa byaffe byonna, nga bwe tusobola okukoma. N’olwekyo abo abakomya eddiini ku biseera n’ebifo, n’amateeka amatono ag’okwesudde, abalowooza nti kuba kukakanyala nnyo okuyingiza eddiini mu bulamu obwa bulijjo, n’okugireka okuteekawo amateeka eri ebikolwa byabwe byonna n’engeri zaabwe ez’obulamu, abo abalowooza bwe batyo, si kukyama kwokka, wabula bakyamye ku butonde bwonna obw’eddiini. Kubanga mazima bakyamye ku butonde bwonna obw’eddiini, abayinza okulowooza nti ekitundu kyonna eky’obulamu bwabwe kifuulibwa ekyangu, olw’okuba nga kiri wala n’eddiini. Bayinza bulungi okugambibwa nti bakyamye ku butonde bwonna obw’amagezi, abatalowooza nti kyegombebwa okuba ab’amagezi bulijjo. Tannayiga butonde bw’okutya Katonda, oyo alowooza nti kisukkiridde okutya Katonda mu bikolwa bye byonna. Tategeera kimala amagezi kye gali, oyo ateegomba nnyo okubeera omulamu mu buli kintu nga gwe bwe gali.

Singa twali n’eddiini erimu obulombolombo obw’obusirusiru, obutafaayo ku kutuukirira kw’obutonde bwaffe, abantu bandisanyuse okusonyiyibwa ekitundu ekimu eky’obulamu bwabwe okuva mu yo. Naye ng’eddiini y’Enjiri bw’eri obulongoosi n’okugulumiza bwokka obw’amagezi gaffe agasinga obulungi, nga bw’etwetaagako obulamu obw’amagezi agasingirayo ddala bwokka, nga bw’etwetaagako okukozesa ensi eno nga bw’esaanidde okukozesebwa mu magezi kwokka, okubeera mu mitima ng’egyo egiri ekitiibwa ky’ebitonde ebitegeera, okutambulira mu magezi ng’ago agagulumiza obutonde bwaffe, n’okukola okutya Katonda ng’okwo okulitusitula okututuusa eri Katonda; ani ayinza okulowooza nti kizibu okubeera bulijjo mu mwoyo gw’eddiini ng’eyo, okubeera n’ekitundu kyonna eky’obulamu bwe nga kigijjudde, okuggyako oyo yandirowoozezza nti kizibu nnyo okusingawo okuba nga Bamalayika ba Katonda mu Ggulu?

Ate era, nga Katonda bw’ali Omu era y’omu, bulijjo ng’akola nga Ye yennyini, era nga obutonde Bwe bwe buli, bwe kityo buvunaanyizibwa bwa buli kitonde kye yatonda, okubeera omulamu ng’obutonde bwe yakiwa bwe buli, n’okukola bulijjo nga kyo kyennyini.

N’olwekyo tteeka lya Katonda eritakyuka, nti ebitonde byonna eby’amagezi bikole mu magezi mu bikolwa byabyo byonna; si mu kiseera kino, oba mu kifo ekyo, oba ku nsonga eno, oba mu kukozesa ekintu ekimu eky’enjawulo, wabula mu biseera byonna, mu bifo byonna, ku nsonga zonna, ne mu kukozesa ebintu byonna. Lino tteeka eritakyuka nga Katonda, era teriyinza kulekera kubaawo, okusinga Katonda bw’ayinza okulekera okuba Katonda ow’amagezi n’entegeka.

N’olwekyo, ekitonde kyonna ekyaweebwa amagezi bwe kikola ekintu ekitali kya magezi mu kiseera kyonna, oba mu kifo kyonna, oba mu kukozesa ekintu kyonna, kisobya ku tteeka eddene ery’obutonde bwakyo, kyeyonoona, era kisobya eri Katonda, Omutonzi w’obutonde obwo.

N’olwekyo abo abawolereza okwekkusa n’ebitaliimu, emisono gyonna egy’obusirusiru, empisa, n’endowooza z’ensi, okukozesa obubi obudde bwaffe oba ensimbi zaffe, bawolereza obujeemu eri obutonde bwaffe, obujeemu eri Katonda, eyatuwa amagezi olw’ekigendererwa kimu kyokka, okugafuula etteeka n’ekipimo ky’engeri zaffe zonna ez’obulamu.

N’olwekyo, bw’oba n’omusango gw’obusirusiru bwonna, oba okusukkiriza, oba bwe weekkiriza omutima gwonna ogutaliimu, tokitwala ng’ensonga entono, kubanga kiyinza okulabika bwe kityo bwe kigeraageranyizibwa n’ebibi ebirala; wabula kitwale, nga bwe kiri okukola ekikontana n’obutonde bwo, olwo ojja kulaba nti tewali kintu kitono ekitali kya magezi; kubanga amakubo gonna agatali ga magezi gakontana n’obutonde bw’ebitonde byonna eby’amagezi, ka babe bantu oba Bamalayika: era tewali ku bo ayinza okusiimibwa Katonda, okusinga nga bwe bakola ng’amagezi n’obulungi bw’obutonde bwabwe bwe biri.

Obunafu bw’obulamu bw’omuntu bufuula emmere n’engoye ng’ebyo okwetaagisa gye tuli, Bamalayika bye batetaaga; naye kale tekikkirizibwa gye tuli okufuula ebyetaago bino obusirusiru, ne tweyagaza mu kwejalabya mu mmere, oba mu butaliimu bw’okwambala, okusinga bwe kikkirizibwa Bamalayika okukola wansi w’ekitiibwa ky’embeera yaabwe esaanidde. Kubanga obulamu obw’amagezi, n’okukozesa n’amagezi embeera yaffe esaanidde, bwe buvunaanyizibwa bw’abantu bonna, nga bwe buli obuvunaanyizibwa bwa Bamalayika bonna n’ebitonde byonna ebitegeera. Bino si birowoozo bya kuloota, oba ndowooza za kirooto, wabula mateeka geeyoleka era agatayinza kuwakanyizibwa, agasimbiddwa mu butonde bw’ebitonde eby’amagezi, ebiteekwa, nga bwe biri bwe bityo, okubeera ebiramu mu magezi, n’okugulumiza Katonda olw’okukozesa obulungi okutakoma ttalanta zaabyo ez’enjawulo n’obusobozi bwabyo. N’olwekyo wadde abantu si Bamalayika, naye bayinza okumanya olw’ebigendererwa ki, era mu mateeka ki, abantu gye balina okubeera n’okukola, nga balowooza ku mbeera n’okutuukirira kwa Bamalayika. Omulokozi waffe omutendereze yakyusa mu lwatu ebirowoozo byaffe mu ngeri eno, ng’afuula okwegayirira kuno ekitundu ekitakyuka eky’essaala zaffe zonna, “By’oyagala bikolebwe mu nsi, nga bwe bikolebwa mu ggulu.” Obukakafu obweyoleka, nti obuwulize bw’abantu bulina okugoberera obuwulize bwa Bamalayika, era nti ebitonde eby’amagezi ku nsi birina okubeera ebiramu eri Katonda, ng’ebitonde eby’amagezi mu Ggulu bwe bibeera ebiramu eri Ye.

N’olwekyo, bw’oyagala okulaga ebirowoozo byo, Abakristaayo bwe basaanidde okubeera abalamu eri Katonda, n’amadaala ag’amagezi n’obutukuvu ge basaanidde okukozesaamu ebintu eby’obulamu buno, tolina kutunuulira nsi, wabula olina okutunula waggulu eri Katonda, n’ekibiina kya Bamalayika, n’olowooza ku magezi n’obutukuvu ebisaanira okukutegekera embeera ey’ekitiibwa ng’eyo. Olina okutunuulira ebiragiro byonna eby’Enjiri ebisinga obugulumivu, olina okwekebera n’omwoyo gwa Kristo, olina okulowooza engeri abantu abasinga amagezi mu nsi gye baabeeramu, olina okulowooza engeri emmeeme ezaafa gye zandibaddemu singa zaddamu okukola ekitundu ekimpi eky’obulamu bw’omuntu; olina okulowooza ku madaala ag’amagezi n’obutukuvu ge olyegomba, bw’oliba ng’ova mu nsi.

Kale kuno si kusukkiriza nsonga, oba okwetegekera okutuukirira kwonna okuteetaagisa. Kuba bugonderi okubuulirira kw’Omutume, w’agamba nti, “Eky’enkomerero, abooluganda, mulowoozenga ku buli kya mazima, na buli ekisiimibwa na buli kya butuukirivu, na buli kirongoofu, na buli kyagalibwa, na buli kyogerwako obulungi, era bwe wabangawo ekirungi oba bwe wabangawo ettendo, ebyo mubirowoozengako.” [Abafiripi 4:8] Kubanga tewali ayinza kusemberera njigiriza ya kigambo kino, okuggyako oyo eyeeteerawo okukola buli kintu mu bulamu buno ng’omuweereza wa Katonda, okubeera omulamu mu magezi mu buli ky’akola, n’okufuula amagezi n’obutukuvu bw’Enjiri etteeka n’ekipimo ky’okwegomba kwe n’okukozesa kwe buli kirabo kya Katonda.

Ekyayita Ekiddako