Okuyita okw’Amaanyi eri Obulamu Obwewaddeyo eri Katonda era Obutukuvu
Okulaga engeri y’okusomesa abawala bw’efuula ekizibu gye bali okuyingira mu mwoyo gw’obwetoowaze obw’Ekikristaayo. Nga bwe bayisibwa obubi era ne bonoonebwa olw’okusomesebwa okw’engeri eyo. Omwoyo gw’okusomesebwa okusingako obulungi, nga guragibwa mu kifaananyi kya Eusebia

Essuula 19 · eddakiika 28 ez’okusoma · eddakiika 37 ez’okuwuliriza

Okulaga engeri y’okusomesa abawala bw’efuula ekizibu gye bali okuyingira mu mwoyo gw’obwetoowaze obw’Ekikristaayo. Nga bwe bayisibwa obubi era ne bonoonebwa olw’okusomesebwa okw’engeri eyo. Omwoyo gw’okusomesebwa okusingako obulungi, nga guragibwa mu kifaananyi kya Eusebia

ENGERI eyo ey’omutima eyigirizibwa era ekubirizibwa mu kusomesa abawala, ebaleetera obuzibu bungi nnyo okuyingira mu kutegeera n’okwegezaamu obwetoowaze ng’okwo, omwoyo gw’Obukristaayo nga bwe gwetaaga.

Okusomesa obulungi ekikula kino kikulu nnyo ddala eri obulamu bw’abantu. Tewali kintu ekisinga okwagalibwa olw’obulungi obw’awamu obw’ensi yonna. Kubanga newankubadde abakazi tebaddukanya busuubuzi n’emirimu gy’ensi, naye nga bwe bali bamaama, era abakyala ab’amaka, abalina okumala ekiseera nga balabirira okusomesebwa kw’abaana baabwe ab’ebika byombi, bakwasibwa ekyo ekisinga obukulu eri obulamu bw’abantu. Olw’ensonga eno, abakazi abalungi oba ababi bayinza okukola ebirungi oba ebibi bingi mu nsi, nga abasajja abalungi oba ababi bwe bakola mu mirimu egisinga obukulu egy’obulamu.

Kubanga, ng’obulamu n’amaanyi, oba obunafu bw’emibiri gyaffe, bwe biva ennyo mu ngeri gye baatuyisangamu nga tukyali bato; bwe kityo obulamu oba obusirusiru bw’emitima gyaffe tebiva kitono mu mpisa ezo ezaasooka n’engeri ez’okulowooza, ze twafuna n’obunyiikivu okuva mu kwagala, ekisa, obuyinza, n’okunyumya okutakoma okwa bamaama baffe.

Nga bwe tuyita olulimi lwaffe olusooka olulimi lw’omu nda, bwe kityo tuyinza okuyita mu butuufu empisa zaffe ezaasooka empisa ez’omu nda; era oboolyawo kiyinza okulabika nga kyangu okwerabira olulimi, okusinga okuleka ddala empisa ezo, ze twayigira mu kisenge ky’abaana.

N’olwekyo, kya kukungubagira nnyo, nti ekikula kino, ebintu bingi bwe bityo kwe byesigamye, abasooka okukola emibiri gyaffe n’emitima gyaffe byombi, tebasomesebwa mu malala gokka, naye mu kitundu kyago ekisinga obusirusiru era ekisinga okunyoomebwa.

Mazima tebakkirizibwa kuvuganya naffe ku mpeera ez’amalala ez’obukugu ne ssaayansi, ez’obuyivu n’okwogera obulungi, mwe nneekengera nnyo nti emirundi mingi bandituusinze; naye tubakyusiza okusoma obulungi bw’endabika n’okwambala, era ensi yonna eyekobaana okubaleetera obutalowooza ku kirala. Bakitaabwe ne bannyaabwe, mikwano gyabwe n’ab’ekika kyabwe, balabika nga tebalina kwegomba kulala eri omuwala omuto, wabula abeere n’olususu olulungi, endabika ennungi, ayambale bulungi, era azine mu ngeri eyewuunyisa.

Kaakano singa okwagala ennyo emibiri gyaffe, okwegomba obulungi bw’endabika, okwagala okwambala, bwe biba ekitundu ky’amalala (nga ddala kye kitundu kyago ekisinga okunyoomebwa), eddaala erisooka eridda eri obwetoowaze bw’omukazi, lirabika ng’eryetaaga okwenenya olw’okusomesebwa kwe.

Kubanga kiteekwa okukkirizibwa nti, okwogera mu ngeri ey’awamu, abazadde abalungi tebasinga kwagala nnyo bawala baabwe, okusinga bwe babalaba nga beeyagala nnyo bo bennyini, era nga bambadde mu ngeri, eri ensonyi ennene eri obuzito n’obwegendereza bw’obulamu obw’Ekikristaayo.

Era ekifuula ensonga eno okusingawo okukungubagirwa kye kino, nti abakazi tebonoonebwa bokka olw’okusomesebwa kuno, naye twonoona ekitundu ekyo eky’ensi, ekyandibadde kituwa ebyokulabirako ebisinga eby’okutya Katonda okw’ettutumu era okw’awaggulu.

Kubanga nzikiriza nti kiyinza okukakasibwa, nti okusinga obungi waliwo okutegeera okusinga obulungi, omutima ogusinga obutangaavu, okutegeera okusinga obwangu, n’empisa ezisinga obukkakkamu mu kikula ekyo okusinga mu kirala.

Empisa zino zonna, singa zaalongoosebwa ddala olw’okusoma okusaanidde n’enkola ez’okusomesa ez’obwegendereza, oboolyawo zandibatutte ku ntikko ez’okutya Katonda ezisingawo, okusinga ezo ezisangibwa mu basajja abasinga obungi.

Olw’ensonga eno, njogera ku nsonga eno mu lwatu n’obwangu bungi bwe ntyo, kubanga kya kukungubagira nnyo, nti abantu abalina mu butonde ebisaanyizo okubeera ebyokulabirako ebinene eby’okutya Katonda, bafuulibwa, olw’okusomesebwa okukyamu, eby’okulaba eby’obwavu era ebyeyolesa eby’obutaliimu obusinga obunene.

Ekkanisa edda yalina abatukuvu ab’ettutumu mu kikula ekyo, era kiyinza okulowoozebwa mu magezi, nti kiva ku kusomesebwa kwabwe okw’obwavu era okw’obutaliimu kwokka, ekitiibwa kino eky’ekikula kyabwe okusinga obungi kyakoma ku mirembe egyayita.

Obwonoonefu bw’ensi bubasanyusa mu butaliimu bungi, era abantu balabika nga tebabatunuulira mu ngeri ndala yonna wabula nga bifaananyi bingi ebisiigiddwa langi, ebirina okusikiriza n’okusanyusa okwegomba kwabwe; kale singa abakazi bangi beekulumbaza, baba bawewufu, bitonde bya kwewunda, balina kino eky’okwewolereza, nti si bokka nga bwe baafuulibwa okusomesebwa kwabwe, naye nga bwe bakkirizibwa okubeera ensi esinga obungi.

Naye olwo basaanidde okulowooza, nti mikwano gy’obutaliimu bwabwe si mikwano gyabwe; basaanidde okulowooza nti balina okubeera ku lwabwe bennyini; nti balina omugabo munene mu butonde obw’amagezi nga abasajja; nti balina ensonga nnene ey’okwefuula, n’obwetaavu bungi obw’okwegomba, ebirungi ebisinga obukulu eby’empisa ennungi ez’Ekikristaayo era enywevu, nga abafirosoofo Abakristaayo abasinga obuzito n’amagezi.

Basaanidde okulowooza nti bakozesebwa bubi, era bakolebwako ebibi, era balyamibwa okuva ku butuukirivu bwabwe bwokka, buli lwe bayigirizibwa nti ekintu kyonna kya kwewunda gye bali, ekitali kya kwewunda mu basinga amagezi mu bantu.

Kitera okwogerwa, nti abakazi mu butonde balina emitima emitono era egy’obutaliimu; naye kino nkitunuulira ng’eky’obulimba era ekitaliimu magezi, nga okugamba nti abasala ennyama mu butonde bakambwe; kubanga, ng’obukambwe bwabwe bwe butava mu butonde bwabwe, naye mu ngeri yaabwe ey’obulamu, ekyusizza obutonde bwabwe; bwe kityo obutono bwonna n’obutaliimu obulabibwa mu mitima gy’abakazi, buli ng’obukambwe bw’abasala ennyama, empisa eteekebwa mu bo olw’obulamu obwo bwe bayigirizibwa era bwe bamanyiira okubeeramu.

Waakiri kino kiteekwa okwogerwa, nti tetuyinza kuvunaana butonde bwabwe kintu kyonna, okutuusa nga tufaayo nti tebwonoonebwa kusomesebwa kwabwe.

Era, ku ludda olulala, singa kyali kituufu nti mu butonde baali beekulumbaza era bawewufu bwe batyo, olwo nga kusinga nnyo okunenyezebwa okusomesebwa okwo, okulabika ng’okwateekebwateekebwa okunyweza n’okwongera obusirusiru buno n’obunafu bw’emitima gyabwe!

Kubanga singa kyali kya mpisa nnungi mu mukazi okubeera ow’amalala era eyeekulumbaza ye yennyini, kumpi tetwandisobodde kukozesa ngeri esinga obulungi okusitula okwegomba kuno mu ye, okusinga ezo ezikozesebwa kaakano mu kusomesebwa kwe.

Matilda mukazi mulungi, ayigiriziddwa bulungi empisa, ow’amagezi mangi, era ow’eddiini nnyo. Alina abawala basatu b’asomesa yennyini. Tajja kubakwasa muntu mulala yenna, wadde mu ssomero lyonna, olw’okutya nti bayinza okuyiga ekintu kyonna ekibi. Abeerawo n’omusomesa w’amazina ebiseera byonna by’amala nabo, kubanga ayagala okuwulira buli kigambo kye bagambibwa. Abawulidde nga basoma Ebyawandiikibwa emirundi mingi bwe gityo, nti basobola okuddiŋŋana ekitundu ekinene ekyabyo awatali kitabo: era kumpi tewali kitabo kirungi eky’okwewaayo eri Katonda, ky’otayinza kusanga mu bisenge byabwe.

Singa Matilda yabeerawo mu mirembe egyasooka egy’Obukristaayo, bwe bwakolebwanga mu bujjuvu n’obwangu bw’enjigiriza zaabwo, oboolyawo yandibadde omu ku batukuvu baabwo abasinga obukulu. Naye nga bwe yazaalibwa mu biseera eby’obwonoonefu, gy’abulwa ebyokulabirako by’obutuukirivu obw’Ekikristaayo, era kumpi teyalabangako kutya Katonda okusinga okukwe; bwe kityo alina ebibi bingi, era abiyisa byonna mu bawala be.

Matilda teyayambalanga mu ngeri ya bwavu mu bulamu bwe; era tewali kimusanyusa mu kwambala, wabula ekyo ekiri eky’ebbeeyi ennyo era ekirungi mu maaso.

Abawala be balaba obunyiikivu bwe obunene ku ddiini, naye olwo balaba obunyiikivu obwenkanankana ku bika byonna eby’okwewunda. Balaba nti tagayaalira kwewaayo kwe eri Katonda, naye olwo balaba ng’asinga okufaayo okukuuma langi y’olususu lwe, n’okuziyiza enkyukakyuka ezo ebiseera n’obukadde ze bimutiisa nazo.

Batya okumusisinkana, bwe baba nga basubiddwa ekkanisa; naye olwo basinga okutya okumulaba, bwe baba nga tebasibiddwa nnyo mu ngoye zaabwe nga bwe kisoboka.

Emirundi mingi abalaga ekifaananyi kye, ekyakubibwa kitaabwe bwe yamwagala. Ababuulira nga bwe yatabukatabuka olw’okwegomba bwe yamulaba omulundi ogusooka, era nti teyandibadde na langi ya lususu nnungi bw’etyo, okuggyako olw’obunyiikivu bwa nnyina omulungi, eyafaayo ennyo ku yo.

Matilda yeemalidde nnyo ku bukugu bwonna obw’okulongoosa okwambala kwabwe, nti alina endowooza empya kumpi buli lunaku, era taleka kya kwewunda kyonna nga tategezezza, okuva ku jjinja ery’omuwendo erisinga obwebbeeyi okutuuka ku kimuli ekisinga obwavu. Mukakali nnyo era mukebezi mu kusalawo kwe, awulira nnyo ensobi esinga obutono, nti omuweereza omukazi emirundi mingi akakibwa okwambaza n’okwambula abawala be emirundi esatu oba ena mu lunaku, nga tannamatira.

Ku bikwata ku kuteeka obubala ku maaso, ekyo akyekuumira yekka, kubanga, bw’agamba, bwe bitateekebwako n’amagezi, bisinga kwonoona okusinga okulongoosa amaaso.

Abaana balaba bulungi nnyo empisa ya nnyaabwe, nti beefuula n’okusanyukira ennyo okwambala, n’okwagala ennyo buli kya kwewunda ekitono okusinga bwe bakyagala ddala, olw’okufuna obusiimi bwe bwokka.

Baalaba mukulu waabwe omulundi gumu ng’atuusibwa ku maziga, era obujeemu bwe ne bunenyezebwa nnyo olw’okwaŋŋanga okugamba, nti alowooza kisinga obulungi okubikka ensingo, okusinga okutambula nga yeeyambudde nnyo nga okwambala okw’omulembe guno bwe kwetaaga.

Abakomako ku mmere yaabwe, era yeegendereza nnyo ku bye balya n’ebye banywa, era ababuulira endabika ennungi nnyingi ze yalaba nga zoonooneka mu biseera bye, olw’obutafaayo ng’okwo. Akabumbe bwe kavaayo ku maaso gaabwe, atya nnyo, era bo bennyini batya okumulaba nako, nga gy’obeera bakoze ekibi ekinene.

Buli lwe batandika okulabika nga balamu nnyo era nga bamyufu nnyo, ayita omusawo okuyamba; era singa eddagala, oba ebiwundu ebiggulwa, binaakuuma langi y’olususu obutakyuka kufuuka mbi oba emmyufu, alowooza nti bikozeseddwa bulungi.

Mu ngeri eno bafuuka bitonde bya bwavu, ebisiiwuuse, ebirwalalwala, ebinafu, ebizirika olw’obutaba na maanyi, ebikaaba olw’ebigwawo ebisinga obutono, ebizirika olw’ekintu kyonna ekibitiisa, era nga kumpi tebisobola kugumiikiriza buzito bw’engoye zaabyo ezisinga obulungi.

Omuwala omukulu yabeerawo ebbanga lyonna lye yasobola wansi w’enkola eno, n’afa mu mwaka gwe ogw’amakumi abiri.

Omubiri gwe bwe gwasalibwa ne kirabika nti embiriizi ze zaali zikulidde mu kibumba kye, era nti ebyenda bye ebirala byali byonoonese nnyo olw’okunyigibwa wamu n’ekyambalo kye ekisiba, nnyina kye yalagira okusibibwa ennyo, nti emirundi mingi kyamuleeteranga amaziga mu maaso ng’omuweereza amwambaza.

Omuwala we omuto yaddukira n’omukubi wa zzaala, omusajja ow’endabika ennungi ennyo, atalina amusinga mu kwambala ne mu kuzina.

Matilda agamba nti, yandifudde olw’ennaku olw’ekigwawo kino, okuggyako nti omwoyo gwe ogumulamula gumugamba, nti tewali kye yakyongerako ye yennyini. Ajuliza ebisenge byabwe, n’ebitabo byabwe eby’okwewaayo eri Katonda, okuwa obujulizi ku kufaayo kw’akoze okunyweza abaana be mu bulamu obw’okutya Katonda okunywevu n’okwewaayo eri Katonda.

Kaakano, newankubadde sigenderera kugamba, nti tewali bawala bakuzibwa mu ngeri esinga eno obulungi, kubanga nsuubira nti waliwo bangi abakuzibwa bwe batyo; naye kino nzikiriza nti kiyinza okwogerwa, nti ekitundu ekisinga ennyo obunene ku bo tebakuzibwa bulungi bwe batyo, oba okumanyiizibwa eddiini nnyingi bwe etyo, nga mu kyokulabirako kino.

Emitima gyabwe gikyusibwa nnyo eri okufaayo ku bulungi bw’endabika yaabwe n’okwambala, n’okwesanyusa mu kwegomba okw’obwereere, nga mu nsonga eno, awatali kubeera na mateeka ga kwewaayo eri Katonda ng’ago okugiwakanya. Kale singa okutya Katonda okunywevu, obwetoowaze, n’okwetegeera okw’obwegendereza, byetaagibwa nnyo mu kikula ekyo, kye kiva mu lwatu era mu butonde mu kusomesebwa okw’obutaliimu era okw’obwonoonefu.

Era bwe baba nga emirundi mingi beetegefu nnyo okukkiriza abakyakala abasooka, abeeraga, n’abazinyi abalungi, okubeera abaami baabwe, si kya kwewuunya nti bandyagadde ekyo mu basajja, kye bayigirizibwa okwewuunya mu bo bennyini.

Era bwe balabibwa emirundi mingi nga bafiirwa eddiini eyo entono gye baayigirizibwa mu buvubuka bwabwe, si kya kwewuunya okusinga okulaba ekimuli ekitono nga kinyigibwa era nga kittibwa mu muddo omubi omunene.

Kubanga amalala ag’omubiri n’okwefuula, okusanyukira obulungi bw’endabika n’okwagala ennyo eby’okwewunda, mpisa ziteekwa oba okutta eddiini yonna mu mwoyo, oba bo bennyini okuttibwa yo; tebiyinza kukulaakulanira wamu okusinga obulamu n’obulwadde.

Abantu abamu abasalawo mu bwangu oboolyawo wano bajja kugamba, nti nkozesa obukakali bungi nnyo okuwakanya ekikula kino.

Naye abantu abasinga amagezi bajja kulaba mangu, nti ekikula nkirekera ddala, era nnumiriza okusomesebwa kwabwe kwokka; nti si kubalekera kwokka, naye mpolereza omugaso gwabwe, nnyweza ekitiibwa kyabwe, nnyonnyola obutuukirivu bwabwe, ntendereza empisa zaabwe ez’obutonde, era nvumirira kwokka okusomesebwa okwo okukola ebibi bwe kutyo eri omugaso gwabwe, okutoowaza bwe kutyo ekitiibwa kyabwe, era okubanyagako omugaso gw’obutonde bwabwe n’empisa zaabwe ennungi ennyo.

Okusomesebwa kwabwe, njatula, siyinza kukulekera; naye ensonga yokka eri nti, kubanga kwe mulabe waabwe asinga obunene; kubanga kunyagako ensi emikisa mingi bwe gityo, n’Ekkanisa abatukuvu bangi bwe batyo, nga bwe kyandisuubiddwa mu magezi okuva mu bantu abaakolebwa bwe batyo empisa zaabwe ez’obutonde eri obulungi bwonna n’ekisa, era abasaanyizibwa bwe batyo obutangaavu n’okumasamasa kw’emitima gyabwe okufumiitiriza, okwagala, n’okwewuunya buli kintu ekitukuvu, eky’empisa ennungi, era eky’obwakatonda.

Singa wano kyandyogeddwa, nti mpitiriza okuvunaana okusomesebwa kwabwe, era nti tekubakola kabi kangi nga bwe ndowooza:

Kiyinza okuddibwamu, nti newankubadde seefuula kulaga kigero kituufu eky’akabi akakolebwa kwo, naye okukyamira kwakwo okweyoleka era okw’obutonde okukola akabi kumala okuwa obutuufu okuvumirira kwakwo okusinga okubeera okujjuvu.

Naye singa omuntu yenna yandyagadde okumanya abakazi nga bwe bakolebwako akabi okusomesebwa kuno okutwalira awamu; bw’alowooza nti wayinza obutabaawo malala ga mubiri oba okweyagala okw’obwereere, mu abo abateekebwako obubala era abambazibwa n’okumasamasa kungi bwe kutyo okw’obukugu n’eby’okwewunda; ka akole bwokka okugezesa kuno okuddako buli w’ayagala.

Ka amanyise bwokka omukazi yenna ow’engeri eyo endowooza ye ku ye: sitegeeza nti amugamba mu maaso ge, oba nti akikola mu ngeri yonna ey’obujoozi mu lwatu; naye ka ateekateeke engeri esinga empisa ennungi, ey’ekyama, ey’omukwano gy’ayinza okulowoozaako, okumumanyisa bwokka endowooza ye, nti alowooza nti si mulungi mu ndabika, wadde ayambala bulungi, wadde eby’okwewunda bimusaanira; era nkakasa nti ajja kuzuula nti waliwo abakazi batono nnyo abambadde obulungi abatalimuyisa bubi olw’endowooza ye obwereere, newankubadde etamanyiddwa wabula bo bokka; era nti tajja kumala bbanga ddene nga tannalaba bivaamu mu busungu bwabwe.

Naye singa okugezesa ng’okwo kwandimulaze nti waliwo abakazi batono ng’abo abayinza okugumiikiriza omukwano gwe, nga bamaze okumanya nti alina endowooza ng’eyo ku bo, ddala kye kiseera eky’okwemulugunya ku, n’okuvunaana okusomesebwa okwo, okwonoona emitima gyabwe bwe kutyo okutwalira awamu.

Kubanga, newankubadde kizibu okusalira emitima gy’abantu, naye we balangirira obusungu bwabwe n’obutaba na mirembe olw’ekintu kyonna, awo we beesalira bo bennyini omusango. Omukazi bw’aba tasobola kusonyiwa musajja alowooza nti talina bulungi bwa ndabika, wadde eky’okwewunda kyonna okuva mu kwambala kwe, awo alaga awatali kukyama embeera y’omutima gwe, era asalirwa omusango okusalawo kwe yennyini, so si kwa mulala.

Kubanga tetusunguwalira balala, okuggyako endowooza zaabwe ku ffe bwe ziwakanya eyo gye tulina ku ffe bennyini.

Omusajja atefuula kubeera muyivu, tasunguwalira abo abatamutwala nga muyivu: bwe kityo omukazi bw’aba nga talina ndowooza ku ndabika ye n’okwambala kwe, tasaanidde kusunguwalira abo abalina endowooza y’emu naye.

Kale ebivaamu ebibi eby’awamu eby’okusomesebwa kuno bimanyiddwa nnyo okusukka okukkiriza okubuusabuusa kwonna okw’amagezi.

Naye nga bwe kisoboka okukuza abawala mu ngeri esinga obulungi, ka empisa eno eddako ekirangirire.

Eusebia nnamwandu atya Katonda, ow’olulyo olulungi, ayigiriziddwa bulungi empisa, era alina obugagga obulungi obw’abawala bataano, b’akuza ng’omuntu eyakwasibwa Katonda okusaanya abawala embeerera bataano olw’obwakabaka obw’Eggulu. Amaka ge galina enteekateeka y’emu ng’ennyumba ey’eddiini, era ebiragiro byago byonna bigenderera okuwanirira okwewaayo eri Katonda okutakoma era okw’enkola.

Ye, abawala be, n’abaweereza be abakazi, bakuŋŋaana wamu mu ssaawa zonna ez’okusaba emisana, ne bayimba zabbuli n’okwewaayo okulala eri Katonda, era ne bamala ebiseera byabwe ebisigaddeyo mu bikolwa ebirungi n’eby’okwesanyusa ebitaliiko kabi ebibafuula abasaanira okudda ku zabbuli zaabwe n’essaala.

Abaagala ng’abaana be ab’omwoyo, era nabo bamussaamu ekitiibwa nga nnyaabwe ow’omwoyo, n’okwagala okusinga ennyo okw’emikwano egisinga okwagalana.

Agabye ekitundu ku bugagga bwe mu bo, buli omu asobole okusaasira okuva mu bibye, era buli omu ku bo akyuka mu kiseera kye okulabirira abaavu n’abalwadde ab’ekitundu ky’ekkanisa.

Eusebia abakuza mu bika byonna eby’emirimu egisaanira abakazi, ng’okutunga, okuluka, okuwuzza ewuzzi, n’ebitundu ebirala byonna eby’okulabirira amaka; si lwa kwesanyusa kwabwe, wabula balyoke babeere ab’omugaso eri bo bennyini n’abalala, era balokolebwe okuva mu kukemebwa okwo okugoberera obulamu obw’obugayaavu.

Ababuulira nti, yandisinze okubalaba nga bassiddwa mu bwetaavu bw’okweyimirizaawo olw’emirimu gyabwe, okusinga okubeera n’obugagga okwesonyiwa emirimu. Kubanga newankubadde, bw’agamba, muyinza okusobola okuyamba abaavu awatali mirimu gyammwe, naye olw’emirimu gyammwe mujja kusobola okubayamba okusingawo.

Singa Eusebia abadde wa ddembe okuva mu kibi nga bwe kisoboka eri obutonde bw’omuntu, kiri bwe kityo kubanga bulijjo atunula era yeekuuma okulwanyisa ebyokulabirako byonna eby’amalala. Era singa empisa ze ennungi za maanyi era za waggulu okusinga ez’abantu abalala, kiri bwe kityo kubanga zonna zisimbiddwa mu bwetoowaze obw’obuziba.

Baana bange, bw’agamba, kitammwe bwe yafa nnasaasirwa nnyo mikwano gyange olw’okubeera n’okufaayo kwonna okw’amaka, n’okuddukanya obugagga nga binzigwiddeko.

Naye ennaku yange yennyini yali nsimbe ku musingi mulala; nnanakuwala okulaba nga nziggiddwako mukwano omwesigwa bw’atyo, era nti ekyokulabirako eky’ettutumu bwe kityo eky’empisa ennungi ez’Ekikristaayo kyandiggiddwa mu maaso g’abaana be, nga tebannatuuka ku myaka egy’okukyagala n’okukigoberera.

Naye ku bikwata ku kweraliikirira kw’ensi, mikwano gyange kwe baalowooza nti kunzitoowerera nnyo, okusinga obungi kwe tweereetera ffe bennyini, era kuggwaawo amangu ddala nga bwe tumanya ffe bennyini.

Omuntu mu kirooto bw’atawaanyizibwa ebifaananyi ebyewuunyisa, obuzibu bwe buggwaawo amangu ddala nga bw’azuukuka, n’alaba nti bwali busirusiru bwa kirooto.

Kaakano, okwetegeera okutuufu bwe kuyingira mu mitima gyaffe, kuleeta enkyukakyuka nnene mu birowoozo byaffe byonna n’okutegeera, nga bwe tuzuukuka okuva mu kubungeeta okw’ekirooto.

Tukkiriza nti omuntu mulalu oba ali mu nnaku ennyingi alowooza nti ye ndabirwamu, era n’atya okusagaasagana; oba, ng’alowooza nti ye mubaka, n’atayaŋŋanga kuleka njuba kumwakako.

Naye, baana bange, waliwo ebintu mu nsi ebitwalibwa ng’amagezi, empisa ennungi, obukulu, essanyu, n’okukuzibwa obulungi, ebiraga obutamanya bunene obw’okwetegeera, era ebyandiyinzizza mu butuufu okutwalibwa ng’obulalu obujjuvu, nga omuntu bw’alowooza nti ye ndabirwamu oba ye muzira.

Omukazi atayaŋŋanga kulabika mu nsi awatali ngoye nnungi, alowooza nti ssanyu okubeera n’amaaso agasiigiddwa obulungi langi, okubeera n’olususu olweru obulungi, eyandisinze okufa okusinga okussibwa mu bwavu n’awalirizibwa okukola olw’okweyimirizaawo okw’obwavu, tamanyi ddala ye yennyini, nga oyo alowooza nti ye ndabirwamu.

Olw’ensonga eno, okwogera kwange kwonna nammwe, kubadde kwa kubamanyisa mmwe bennyini, n’okubamanyiiza ebitabo ng’ebyo n’okwewaayo eri Katonda, ebiyinza okusinga okubayigiriza okumanya kuno okusinga okumanya kwonna.

Mwandirowoozezza nti kizibu obutamanya maka ge mwazaalibwamu, bajjajja ki be mwava, n’obugagga ki obwali bubajjira. Naye, baana bange, muyinza okumanya bino byonna mu butuufu, kyokka ne mutamanya mmwe bennyini, nga oyo eyeetwala nti ye mubaka.

Kubanga newankubadde mwenna mwazaalibwa mu mubiri gwange, era mutwala erinnya lya kitammwe, naye mwenna muli myoyo mirongoofu. Sitegeeza nti temulina mibiri egyetaaga emmere n’ebyokunywa, n’otulo n’engoye, wabula nti byonna ebisaanidde okuyitibwa mmwe, si kirala wabula omwoyo; ekitonde eky’omwoyo era eky’amagezi mu butonde bwakyo, ekiwakanya ebitonde byonna eby’omubiri nga obulamu bwe buwakanya okufa; ekyakolebwa mu kifaananyi kya Katonda, okubeera omulamu emirembe gyonna, obutaggwaawo nate, wabula okunyumirwa obulamu, n’amagezi, n’okumanya, n’essanyu mu maaso ga Katonda, ne mu kibiina kya bamalayika, n’emyoyo egy’ekitiibwa emirembe n’emirembe.

Buli kintu kye muyita ekyammwe, ng’oggyeeko omwoyo guno, kiri ng’engoye zammwe zokka; ekintu eky’okukozesebwa okumala akaseera kokka, n’oluvannyuma ne kiggwaawo, ne kifa, ne kikaddiwa, era nga tekibategeeza kusinga ngoye n’emibiri gy’abantu abalala.

Naye, baana bange, temuli myoyo mu ngeri eno yokka, naye muli myoyo egyagwa, egyatandika obulamu bwagyo mu mbeera ey’obwonoonefu n’obutabulatabule, nga gijjudde empisa n’okwegomba ebiziba era ebiddugaza amagezi g’omutima gwammwe, era ebibakyamiza eri ekyo ekirumya.

Emibiri gyammwe si gya bwavu gyokka era egizikirira ng’engoye zammwe, naye giri ng’engoye ezirimu obulwadde, ezibajjuza endwadde embi n’obutali bulungi, ebinyigiriza omwoyo n’okwegomba okulwadde, n’okwetaaga okw’obwereere.

Kale ffenna tuli ng’ebitonde bibiri, ebirina, nga bwe kyandibadde, emitima ebiri munda mu ffe; n’omu tulaba, era tuwooma, era twewuunya amagezi, obulongoofu, n’obutukuvu: n’omulala tukyamira eri amalala, n’obutaliimu, n’amasanyu ag’omubiri.

Olutalo luno olw’omunda bulijjo tuluwulira munda mu ffe okusingawo oba okukendeerako: era bwe mwandyagadde okumanya ekintu kimu ekyetaagibwa eri ensi yonna, kye kino; okukuuma n’okutuukiriza byonna eby’amagezi, ebitukuvu, n’eby’obwakatonda mu butonde bwaffe, n’okufuga, okuggyawo, n’okuzikiriza obutaliimu bwonna obwo, amalala, n’okwegomba kw’omubiri, ebiva mu bwonoonefu bw’embeera yaffe.

Mwandirowoozezza, baana bange, bwe mutunuulira ensi, ne mulaba obulombolombo ki, n’emisono, n’amasanyu, n’ebizibu, n’enteekateeka, n’empisa, ebikozesa emitima n’ebiseera by’abantu, nti ebintu byali bwe bityo, nga bwe mbabuulidde?

Naye mmwe temukwatibwako bintu bino; ensi eri mu kirooto kinene, era abantu batono bokka abatunula mu yo.

Tulowooza nti tugwa mu kizikiza bwe tufa; naye, woowe, ffe abasinga obungi tuli mu kizikiza okutuusa olwo; era amaaso g’emyoyo gyaffe galyoka gatandika okulaba, amaaso gaffe ag’omubiri bwe gaba nga gaggalawo.

Kale mulaba embeera yammwe, baana bange; mulina okussa ekitiibwa, okulongoosa, n’okutuukiriza omwoyo oguli munda mu mmwe; mulina okugutegekera obwakabaka obw’Eggulu, okuguliisa n’okwagala Katonda n’empisa ennungi, okugwewunda n’ebikolwa ebirungi, n’okugufuula omutukuvu era ow’omu ggulu nga bwe musobola. Mulina okugukuuma okuva mu nsobi n’obutaliimu bw’ensi; okugulokola okuva mu bwonoonefu bw’omubiri, okuva mu masanyu ago ag’obulimba n’empisa ez’omubiri omubiri bye gugukema nabyo.

Mulina okuliisa emyoyo gyammwe n’okusoma okw’okutya Katonda n’okufumiitiriza okutukuvu, n’okutunula, okusiiba, n’okusaba, mulyoke muwoome, era munyumirwe, era mwegombe embeera eyo etaggwaawo, egenda okutandika obulamu buno bwe buliggwaawo.

Ku bikwata ku mibiri gyammwe, mulina okugitunuulira ng’ebintu eby’obwavu, ebizikirira, ebirwalalwala era ebyonoonese kaakano, era ebinaatera okugwa mu nfuufu eya bulijjo. Mulina okugitunuulira ng’abalabe abagezaako bulijjo okubakema n’okubalyamu, era n’olwekyo temugobereranga kubuulirira kwagyo n’amagezi gaagyo; mulina okugitunuulira ng’ekifo n’ennyumba y’emyoyo gyammwe, era n’olwekyo mugikuume nga mirongoofu, era nga miyonjo, era nga gisaanidde; mulina okugitunuulira ng’abaweereza n’ebikozesebwa eby’okukola, era n’olwekyo mugiwe emmere, n’okuwummula, n’engoye, gibeere n’amaanyi era nga miramu okukola emirimu gy’obulamu obw’okusaasira, obw’omugaso, obw’okutya Katonda.

Bwe mubeera bwe mutyo, mubeera nga bwe muli; era buli lwe mufaayo ekitono ku myoyo gyammwe, oba ekisingawo ku mibiri gyammwe, okusinga kino; buli lwe mwemalira okwewunda emibiri gyammwe, okusinga okutuukiriza emyoyo gyammwe, muba mubuze ddala okusinga oyo eyandisinze okubeera n’ekkooti erukiddwako obulungi okusinga omubiri omulamu.

Olw’ensonga eno, baana bange, sibayigirizanga kintu kyonna kya kabi gye muli okuyiga; mbakuumye okuva mu buli kintu ekyandibalyamu ne mugwa mu bunafu, n’obusirusiru; oba ekyandibaleetedde okulowooza nti ekintu kyonna kirungi, wabula omutima omulungi; ekintu kyonna kya ssanyu, wabula okusiimibwa Katonda; oba ekintu kyonna kyagalwa, wabula okukola ebirungi byonna bye musobola.

Mu kifo ky’eby’okwesanyusa eby’obwereere, ebitali bya mpisa nnungi eby’emizannyo n’opera, mbayigirizza okusanyukira okukyalira abalwadde n’abaavu. Ennyimba, n’amazina, n’eby’okwesanyusa bye biri eri bangi mu nsi, ekyo essaala n’okwewaayo eri Katonda, ne zabbuli, bye biri gye muli. Emikono gyammwe tegikozesebwanga mu kuluka enviiri, n’okwewunda emibiri gyammwe; wabula mu kutunga engoye ez’abali obwereere. Temwonoonanga bugagga bwammwe ku mmwe bennyini, naye mubwongeddeko emirimu gyammwe, okukola ebirungi ebisingawo eri abantu abalala.

Mu kifo ky’endabika ezikakiddwa, amaaso agateekeddwako obubala, empisa ez’obukungu ez’okwefuula, n’entambula ez’okwefuula, mbayigirizza okubikka emibiri gyammwe n’engoye ez’ekitiibwa, era muleke ensi obutaba na kintu kya kulaba ku mmwe, wabula obwangu, obwesimbu, n’obwetoowaze obw’enneeyisa yammwe yonna.

Mumanyi, baana bange, obutuukirivu obw’awaggulu n’empeera ennene ez’obubeerera; mumanyi nga bwe bununula okuva mu kweraliikirira kw’ensi n’ebizibu, era nga bwe buwa engeri n’emikisa egy’okukulaakulana okusingawo mu bulamu bwa Katonda; n’olwekyo, mwagale, era mussemu ekitiibwa, era muwe ekitiibwa obubeerera: mwebaze Katonda olw’ekibiina ekyo kyonna eky’ekitiibwa eky’abawala embeerera abatukuvu, okuva ku ntandikwa y’Obukristaayo, mu mirembe egy’enjawulo egy’Ekkanisa, abaaleka okweraliikirira n’amasanyu g’obufumbo, okubeera ebyokulabirako eby’olubeerera eby’okubeera obwomu, okufumiitiriza, n’okusaba.

Naye nga buli muntu bw’alina ekirabo kye ekimusaanira okuva eri Katonda, nga bwe mbatunuulira mwenna ng’emikisa mingi eminene egy’embeera y’obufumbo; bwe ntyo mbalekera okulonda, oba okukola nga nze bwe nnakola, oba okwegomba ebigero by’obutuukirivu ebisingawo mu mbeera y’obulamu obw’obubeerera.

Sirina kye njagala, sirina kye mbakaka, wabula okufuna ebisinga mu bulamu bw’abantu, n’okwegomba obutuukirivu; embeera yonna ey’obulamu gye munaalonda.

N’olwekyo temwetunuuliranga ng’abantu abalina okulabibwa, okwewuunyibwa, n’okwogerezebwa abasajja; wabula ng’aboonoonyi abaavu, abalina okwerokola okuva mu butaliimu n’obusirusiru bw’ensi ey’ennaku, olw’obwetoowaze, okwewaayo eri Katonda, n’okwefiiriza. Muyige okubeera ku lwammwe ne ku lw’okuweereza Katonda; era tewabanga kintu kyonna mu nsi ekirina omuwendo gye muli, wabula ekyo kye musobola okufuula obuweereza eri Katonda, n’engeri ey’essanyu lyammwe eriddako.

Mulowoozenga emirundi mingi nga bwe muyitibwa n’amaanyi eri obulamu obw’empisa ennungi, n’ebintu ebinene era eby’ekitiibwa Katonda by’abakoledde, okubaleetera okwagala buli kintu ekiyinza okutumbula ekitiibwa kye.

Mulowooze ku butaliimu n’obumpi bw’obulamu bw’abantu, era okufa n’obutaggwaawo bibeerenga emirundi mingi mu mitima gyammwe; kubanga ebirowoozo bino bijja kunyweza n’okugulumiza emitima gyammwe, bibafuule ab’amagezi era abeegendereza, era abategeera ddala obutono bw’ebintu byonna eby’abantu.

Mulowooze ku ssanyu ly’Abannabbi n’Abatume, abatukuvu n’abajulizi, abasanyuka kaakano mu maaso ga Katonda, era abeerabako nga bannannyini kitiibwa ekitaggwaawo. Olwo mulowooze nga kintu kyagalwa nnyo okutunula, n’okusaba, n’okukola ebirungi, nga bo bwe baakola, mulyoke bwe mulifa mufune omugabo gwammwe mu bo.

N’olwekyo oba mufumbiddwa, oba temufumbiddwa, mwetunuulire nga bamaama ne bannyinaabwe, nga mikwano n’ab’oluganda, eri bonna abeetaaga obuyambi bwammwe; era temwekkirizanga kubeera bagayaavu, ng’abalala beetaaga ekintu kyonna emikono gyammwe kye giyinza okubakolera.

Okwekozesa kuno okw’omugaso, okw’okusaasira, okw’obwetoowaze, kye mbasemba n’obunyiikivu bungi, ng’ekitundu ekikulu eky’obulamu obw’amagezi era obw’okutya Katonda. Era ng’oggyeeko ebirungi bye munaakolera abantu abalala olw’ekyo, buli mpisa ennungi ey’omutima gwammwe ejja kulongoosebwa nnyo kyo.

Kubanga oluvannyuma lw’okusoma, okufumiitiriza, n’okusaba, tewali kintu ekikuuma bwe kityo emitima gyaffe okuva mu kwegomba okw’obusirusiru, tewali kintu ekikuuma bwe kityo embeera y’omutima entukuvu era ey’amagezi, ng’okwekozesa okumu okw’omugaso, okw’obwetoowaze.

N’olwekyo temutunuuliranga mirimu gyammwe ng’eky’okwesanyusa ekirina okumalawo ebiseera byammwe, era ekiyinza okubeera eky’obwereere nga bwe mwagala; wabula mugitunuulire ng’ekintu ekirina okubeera eky’omugaso eri mmwe n’abalala, ekirina okuweereza ebigendererwa ebimu eby’obwegendereza eby’obulamu, okulokola n’okununula ebiseera byammwe, n’okubifuula okubagasa ng’emirimu gy’abantu bonna bwe girigezesebwa omuliro.

Bwe mwali abato, nnabaleka mu by’okwesanyusa ebitono, okwesanyusa mu bintu byonna ebitaliiko kabi; naye nga bwe mukuze kaakano ne mutuuka ku kumanya Katonda n’okwetegeera; nga emitima gyammwe bwe gimanyi kaakano omugaso n’omuwendo gw’empisa ennungi, era nga gigulumiziddwa n’enjigiriza ennene ez’eddiini, kaakano temulina kukola kintu kyonna ng’abaana, wabula okunyooma buli kintu eky’obwavu, oba eky’obwereere, oba ekitaliiko mugaso; kaakano mulina okufuula emirimu gy’emikono gyammwe okusaanira okutya Katonda kw’emitima gyammwe, n’okugikozesa olw’ebigendererwa bye bimu, era n’omwoyo gwe gumu, nga bwe mutunula era nga bwe musaba.

Kubanga bwe wabaawo ekirungi kyonna eky’okukolebwa olw’emirimu gyammwe, bwe muba nga musobola okwekozesa mu ngeri ey’omugaso eri abantu abalala; nga busirusiru, nga kiwakanya amagezi g’eddiini, okufuula ekyo eky’okwesanyusa obwereere, ekyandifuuliddwa mu bwangu bwe bumu okwegezaamu okusaasira okusinga obunene!

Mwandirowoozezza ki ku magezi g’oyo eyandikozesezza ebiseera bye mu kusogola amazzi, n’okukola ebyokunywa omuntu yenna by’atayinza kukozesa, olw’okwesanyusa bwokka n’enjawulo ya langi zaabyo n’obutangaavu, ng’ayinza, n’okutegana okutono n’okusaasaanya okutono, okumalawo ebyetaago by’abo abatalina kya kunywa?

Kyokka yandibadde akozeseddwa mu magezi nga abo abeesanyusa n’emirimu egikooya ng’egyo gye batetaaga, era nga kumpi tebamanyi ngeri ya kugikozesa nga giwedde; nga bayinza, n’okutegana okutono n’okusaasaanya okutono, okukola ebirungi bingi nga oyo ayambaza abali obwereere, oba akyalira abalwadde.

N’olwekyo musanyuke okumanya ebyetaago by’abantu abasinga obwavu, era emikono gyammwe ka gikozesebwe okubakolera ebintu eby’obwavu era ebya bulijjo, ng’obwetaavu bwabwe bwe bwetaaga. Bwe mufuula bwe mutyo emirimu gyammwe ekirabo n’obuweereza eri abaavu, emirimu gyammwe egya bulijjo gijja kukyusibwa gifuuke obuweereza obutukuvu, era gifuulibwe okusiimibwa Katonda ng’okwewaayo kwammwe eri Katonda.

Era ng’okusaasira bwe kuli empisa ennungi esinga obukulu mu zonna, nga bwe kwali bulijjo empisa enkulu ey’abatukuvu abasinga obukulu; bwe kityo tewali kiyinza kufuula kusaasira kwammwe kusinga kwagalibwa mu maaso ga Katonda, okusinga enkola eno ey’okukwongerako emirimu gyammwe.

Obwetoowaze bw’omulimu guno nabwo bujja kubagasa nga okusaasira kwagwo. Bujja kubakuuma okuva mu birowoozo byonna eby’obwereere n’eby’amalala ku mbeera yammwe n’okwawukana kwammwe mu bulamu, n’okuva mu kuyisa abaavu ng’ebitonde eby’ekika ekirala. Bwe mumanyiira emirimu gino n’obuweereza eri abaavu, ng’abakiise ba Yesu Kristo, mujja kuzuula mangu emitima gyammwe nga gigonze ne gifuuka obuwombeefu n’obwetoowaze obusinga obunene gye bali. Mujja kussa ekitiibwa mu mbeera yaabwe, mulowooze nti kitiibwa okubaweereza, era temusanyukanga nnyo mmwe bennyini nga bwe muba mukozesebwa n’obwetoowaze obusinga mu buweereza bwabwe.

Kino kijja kubafuula abayigirizwa ab’amazima aba Mukama wammwe omuwombeefu era Mukama, eyajja mu nsi teyajja kuweerezebwa, wabula okuweereza; era newankubadde yali Mukama wa byonna, era mu bitonde bye yakola yennyini, naye yali mu bo ng’omu aweereza.

Obukristaayo olwo bubeera n’ebivaamu byabwo ebisinga ekitiibwa ku mitima gyammwe, bwe bukyusizza bwe butyo omwoyo gwammwe, ne bubaggyako amalala gonna ag’obulamu, ne bubafuula abasanyukira okwetoowaza wansi w’abasinga obwavu mu bannammwe ebitonde bonna.

N’olwekyo mubeere, baana bange, nga bwe mwatandika obulamu bwammwe, mu mirimu egy’obwetoowaze olw’obulungi bw’abalala; era okukyala okw’emikolo n’okumanyagana okw’obwereere ka bifune ebiseera byammwe bitono nga bwe kisoboka. Temukolanga mikwano gya busirusiru, oba okwagala okw’obwereere eri abantu ab’enjawulo; wabula mwagale nnyo abo abasinga okukyusa okwagala kwammwe eri Katonda, n’okusaasira kwammwe eri ensi yonna.

Naye, okusinga byonna, mwewalenga okunyumya n’abakyakala abeeraga ab’empisa ez’obukungu, era temukyawa kirala okusinga okwogera okw’obwereere, okuwaanawaana n’okutendereza okw’abasajja ab’engeri eyo; kubanga be nsonyi z’ekikula kyabwe, era basaanidde okubeera omuzizo eri ekyaffe.

Bwe mugenda ebweru, obwetoowaze, obwegendereza, n’enneeyisa esaanidde, bibeere ekitiibwa kyokka kye mwetwalira; era ekisa, okusaasira, n’empisa ennungi, bibeere okukuzibwa obulungi kwokka kwe mulaga mu kifo kyonna.

Okwogera obubi, okuwaayiriza, oba okwogera ku balala nga tebaliiwo, bwe biba nga kwe kunyumya awo we mubeera, mukuume emitima gyammwe n’ennimi zammwe: munakuwale nnyo nga gy’obeera muli mu bakolima n’abalayira, era muveewo amangu ddala nga bwe musobola.

Newankubadde mugenderera okufumbirwa, naye ekiseera ekyo kireme kutuuka, okutuusa lwe mulifuna omusajja alina obutuukirivu obwo bwe mubadde mufubira mmwe bennyini; ayinza okubeera mukwano gw’empisa zammwe zonna ennungi, era gwe kisinga obulungi okubeera naye, okusinga okubulwa omugaso gw’ekyokulabirako kye.

Mwagale obwavu, era mussemu ekitiibwa abantu abaavu; olw’ensonga nnyingi, naye naddala olw’eno, kubanga Omulokozi waffe Omutendereze yali omu ku bo, era kubanga muyinza okubafuula bonna mikwano mingi era abawolereza eri Katonda ku lwammwe.

Mubakyalirenga era munyumyenga nabo emirundi mingi; emirundi mingi mujja kusanga obwangu, obutaliiko musango, obugumiikiriza, obuvumu, n’okutya Katonda okunene mu bo; era we batali bwe batyo, ekyokulabirako kyammwe ekirungi kiyinza okubalongoosa.

Musanyukirenga buli mukisa ogw’okukola ekikolwa eky’obwetoowaze, n’okwegezaamu obuwombeefu bw’emitima gyammwe, oba kibeere, ng’Ebyawandiikibwa bwe biyogera, mu kunaaza abatukuvu ebigere, kwe kugamba, mu kulabirira, n’okuweereza abo abali wansi wammwe; oba mu kugumiikiriza amalala n’empisa embi ez’abo be mwenkanya nabo, oba abali waggulu wammwe. Kubanga tewali kisinga bwetoowaze; bwe ttaka eggimu ery’empisa ennungi zonna; era buli kintu eky’ekisa era ekirungi kikula mu butonde okuva mu bwo.

N’olwekyo, baana bange, musabe obwetoowaze, era mubukole, era mugaane buli kintu mu kwambala, oba mu nneeyisa, oba mu kunyumya, ekirina endabika yonna ey’amalala.

Mufube okukola buli kintu ekisaanira okutenderezebwa, naye temukolanga kintu kyonna olw’okutenderezebwa; wadde okulowooza ku mpeera yonna olw’emirimu gyammwe gyonna egy’okwagala n’empisa ennungi, okutuusa Kristo lw’alijja ne bamalayika be bonna Abatukuvu.

Era okusinga byonna, baana bange, mwegendereze ebirowoozo eby’obwereere n’eby’amalala ku mpisa zammwe ennungi. Kubanga amangu ddala nga abantu bwe babeera mu ngeri eyawukana ku ngeri ey’ensi eya bulijjo, ne banyooma obutaliimu bwayo, Setaani ateeka mu mitima gyabwe obugulumivu bw’obutuukirivu bwabwe; era amatira basinge mu bikolwa ebirungi, kasita asobola okubafuula ab’amalala olw’ebyo.

N’olwekyo mukuume empisa zammwe ennungi n’eriiso ery’obuggya, era mugaane buli kirowoozo eky’obwereere, nga bwe mwandigaanye endowooza esinga obubi; era mulowooze nga kyandibadde kufiirwa kunene gye muli okulaba ebibala by’ebikolwa byammwe byonna ebirungi nga biriibwa obutaliimu bw’emitima gyammwe.

N’olwekyo temwekkirizanga kunyooma abo abatagoberera mateeka gammwe ag’obulamu: naye mukake emitima gyammwe okubaagala, era musabe Katonda ku lwabwe; era obwetoowaze ka bubeere bulijjo nga bubawuubaala mu matu, nti mmwe bennyini mwandigudde okuva mu mateeka ago enkya, singa Katonda yandibalese mu maanyi gammwe n’amagezi gammwe.

N’olwekyo, bwe mumala okumala obulungi ennaku n’ewiiki, temuganya mitima gyammwe kulowooza ku kintu kyonna ng’ekyammwe, wabula muwe ekitiibwa kyonna eri obulungi bwa Katonda, abayisizza mu mateeka ag’obulamu obutukuvu ng’ago, ge mwali temusobola kukuuma lwa maanyi gammwe; era mwegendereze okutandika olunaku oluddako, si ng’abakugu mu mpisa ennungi, abasobola okukola ebintu ebinene, wabula ng’abatandisi abaavu, abeetaaga obuyambi bwa Katonda obwa buli lunaku okubalokola okuva mu bibi ebisinga obukyafu.

Kitammwe omwagalwa yali musajja mwetoowaze, atunula, atya Katonda, era ow’amagezi. Obulwadde bwe bwe bwamukkirizanga okwogera nange, okwogera kwe okusinga kwali ku kusomesebwa kwammwe. Yali amanyi emigaso gy’obwetoowaze, yalaba okuzikirira amalala kwe gaaleeta mu kikula kyaffe; era n’olwekyo yanneegayirira, n’ebigambo ebisinga ekisa, okulekayo engeri ez’emisono ez’okusomesa abawala mu malala ne mu bugonvu, mu kufaayo ku bulungi bw’endabika yaabwe, n’okwambala; n’okubakuza mwenna mu byokulabirako ebisinga obwangu n’obutaba na kyemulugunyo eby’obulamu obw’obwetoowaze, obutukuvu, era obw’obunyiikivu.

Yanjigiriza etteeka ery’ekyewuunyo ery’obwetoowaze, lye yakuumanga ennaku zonna ez’obulamu bwe, lye lino: obutaleka makya gonna kuyita nga tetulowoozezza ku bunafu obumu n’obutasobola bwaffe, obuyinza okutuswaza, okutuleetera okukwatibwa ensonyi munda, n’okubeera n’endowooza ya wansi ku ffe bennyini.

N’olwekyo, mulowooze, baana bange, nti omwoyo gwa kitammwe omulungi, ali kaakano ne Katonda, gubogera nammwe okuyita mu kamwa kange; era okwegomba okw’emirundi ebiri okwa kitammwe, eyagenda, n’okwange, ali nammwe, ka kubawangule okwagala Katonda, okusoma obutuukirivu bwammwe, okukola obwetoowaze, n’okukola n’emirimu egitaliiko musango n’okusaasira ebirungi byonna bye musobola eri bannammwe ebitonde bonna, okutuusa Katonda lw’alibayita eri obulamu obulala.

Bw’atyo nnamwandu oyo atya Katonda bwe yasomesa abawala be.

Omwoyo gw’okusomesebwa kuno gwogera mu lwatu nnyo ku lwagwo, nti nsuubira nti teneetaaga kwogera kintu kyonna okukuwolereza. Singa twali tusobola okukulaba mu bulamu, nga bwe tukusoma mu bitabo, ensi yandizudde mangu ebivaamu eby’essanyu mu kwo.

Omuwala asomeseddwa bw’atyo, yandibadde mukisa eri amaka gonna g’ayingiramu; munno asaanidde eri omusajja ow’amagezi, era yandimufudde omusanyufu mu kufuga amaka ge, ne mu kusomesa abaana be.

Era oyo eyali oba atayagala, oba atayinza kwewaayo bulungi mu bufumbo, yandimanyi engeri y’okubeera olw’ebigendererwa ebinene era ebirungi ennyo mu mbeera ey’obubeerera.

Okumanya okwa bulijjo ennyo okw’omwoyo gw’Obukristaayo kulabika nga kumala okutumatiza, nti tewali kusomesebwa kuyinza kubeera kwa mugaso gwa mazima eri abakazi abavubuka, okuggyako okwo okubakuza mu bunyiikivu obw’obwetoowaze, mu bwangu bunene obw’obulamu, mu bwegendereza obutuufu obw’okwambala, empisa, n’enneeyisa, ne mu kwewaayo eri Katonda okukakali. Kubanga omukazi Omukristaayo yandibadde ki, wabula ekitonde ekyangu, ekitefuula, ekyegendereza, ekyetoowaze, ekikyawa buli kintu mu kwambala kwakyo n’enneeyisa ekiyinza okusikiriza amaaso g’abalabi, oba okusanyusa okwegomba kw’abantu abagwagwa era ab’obukaba?

Nga ateekwa okubeera omugwira ennyo eri Enjiri oyo atamanyi, nti yeetaaga kino okubeera omwoyo gw’omukazi atya Katonda!

Omulokozi waffe omutendereze agamba nti, “Buli muntu atunuulira omukazi n’amwegomba aba amaze okumwendako mu mutima gwe.” [Matayo 5:28]

Okusomesebwa, okukyusa emitima gy’abakazi eri obukugu n’eby’okwewunda eby’okwambala n’obulungi bw’endabika, kwetaaga okuvumirirwa n’amaanyi okusinga olw’ebigambo bino? Kubanga ddala, singa eriiso liyinza okulyamibwa mu bwangu bwe butyo era mu ngeri ey’akabi bwe etyo, buli bukugu na buli kya kwewunda kivumiriddwa ekimala, ekigenderera mu butonde okulirimba.

Era omukazi atya Katonda ayinza atya okukyawa n’okwewala mu butuufu ekintu kyonna, okusinga ekyo ekifuula omubiri gwe okusingawo ekyambika n’okukemebwa eri abantu abalala? Singa okwegomba okubi n’amaaso ag’obukaba bwe kufa kw’omwoyo, waliwo abakazi abayinza okwerowooza nti tebaliiko musango, abasikiriza eriiso okwonoona n’ebifuba ebyeyambudde, amaaso agateekeddwako obubala, na buli kya kwewunda eky’okwambala?

Era nga bwe watali kwekwasa kwa butaliiko musango mu nneeyisa ng’eyo, bwe kityo tebayinza kumanya ngeri ya kuteeka kkomo ku musango gwabwe. Kubanga nga bwe batayinza kumanya bungi oba emirundi emeka gye baleetedde abantu abalala okwonoona, bwe kityo tebayinza kumanya musango gwenkana wa oguliteekebwa ku bo bennyini.

Kino, omuntu yandirowoozezza, kyandimaze okutiisa buli mukazi atya Katonda okuva ku buli kintu ekiyinza okumufuula ensonga ey’okwegomba okubi mu bantu abalala.

St. Pawulo, ng’ayogera ku kintu ekitaliiko musango ddala, awakana mu ngeri eno: “Kyokka mwegendereze bwe muba mukozesa eddembe lyabwe eryo, si kulwa nga mwesittaza abo abanafu mu kukkiriza . . . Kale owooluganda oyo omunafu, Kristo gwe yafiirira, azikirizibwe olw’okumanya kwo! Noolwekyo bwe mukola ekibi ku booluganda muba muleeta ekiwundu ku mwoyo gwabwe kubanga banafu, era muba mukola kibi eri Kristo. Kale obanga kye ndya kyesittaza muganda wange, siryenga nnyama emirembe gyonna, nnemenga okwesittaza muganda wange.” [1 Abakkolinso 8:11-13]

Kaakano singa guno gwe mwoyo gw’Obukristaayo; singa gutwetaagisa okwewala ebintu ebikkirizibwa bwe bityo, ebitaliiko musango, era eby’omugaso, nga waliwo akabi konna ak’okulyamu baganda baffe abanafu okugwa mu nsobi yonna olw’ekyo: ddala tekiyinza kubalibwa ng’ensonga ey’omwoyo ogulamula esukkiridde obwegendereza oba etali yeetaagisa abakazi okwewala ebintu ng’ebyo ebitali bya butaliiko musango wadde eby’omugaso, naye ebigenderera mu butonde okwonoona emitima gyabwe, n’okusitula okwegomba okubi mu bantu abalala.

Ddala buli mukazi ow’okutya Katonda okw’Ekikristaayo asaanidde okugamba, mu mwoyo gw’Omutume, Singa okuteeka obubala n’okusiiga langi, oba okwewunda kwonna okw’obwereere okw’omubiri gwange, bwe biba engeri ey’obutonde ey’okuleetera amaaso amanafu, agateegendereza okwonoona, nja kulekayo obukugu buno bwonna ebbanga lyonna lye nnaaba omulamu, nneme okuleetera bannange ebitonde okwonoona.

Kaakano nja kuleka omulamwa guno ogw’obwetoowaze, nga njogedde ekimala, nga bwe nsuubira, okusemba obwetaavu bw’okubufuula omulamwa ogutakyuka, omukulu, ogw’okwewaayo kwo eri Katonda, mu ssaawa eno ey’okusaba.

Ndowoozezza ku butonde n’obwetaavu bw’obwetoowaze, n’obukulu bwabwo obunene eri obulamu obw’eddiini. Nkulaze obuzibu bungi bwe butyo obukolebwa okubulwanyisa okuva mu mpisa zaffe ez’obutonde, omwoyo gw’ensi, n’okusomesebwa okwa bulijjo okw’ebikula byombi.

Okulowooza kuno, nsuubira, kujja kukuyigiriza engeri y’okukola essaala zo ku lw’obwo mu ngeri esinga okugasa, era kukuyigirize obwetaavu bw’obutaleka lunaku lwonna kuyita, nga tosemberedde Katonda mu ngeri ey’amaanyi era ey’obunyiikivu, olw’omwoyo gwonna ogw’obwetoowaze: ng’omwegayirira n’obunyiikivu okujjuza buli kitundu ky’omwoyo gwo bwo, okubufuula empisa efuga, etakyuka ey’omutima gwo, olyoke tobuwulira bwokka, naye owulire empisa zo endala zonna nga ziva mu bwo; olyoke obeere nga tolina birowoozo, tolina kwegomba, tolina nteekateeka, wabula ebyo ebiri ebibala eby’amazima eby’omutima omwetoowaze, omuwombeefu, era ow’ekitono.

Olyoke olabike bulijjo ng’omwavu, era omutono, era owa wansi mu maaso go wennyini, era ng’omatidde ddala abalala okubeera n’endowooza y’emu ku ggwe.

Entambula yonna ey’obulamu bwo, okusaasaanya kwo, ennyumba yo, okwambala kwo, engeri yo ey’okulya, okunywa, okunyumya, n’okukola buli kintu, bisobole okubeera obukakafu bungi obutakoma obw’obwetoowaze obw’amazima, obutaliimu bunnanfuusi obw’omutima gwo.

Olyoke oleme kunoonya kintu, oleme kwetwalira kintu, oleme kusunguwalira kintu; olyoke oyite mu bikolwa byonna n’ebigwawo eby’obulamu, mu bukkakkamu era mu mirembe, nga mu maaso ga Katonda, ng’omutunuulira ye yekka, ng’okola ku lulwe yekka: nga tonoonya kutenderezebwa okw’obwereere, wadde okusunguwalira okulagajjalirwa oba okuvumibwa, naye ng’okola era ng’ofuna buli kintu mu mwoyo omuwombeefu era omwetoowaze ogwa Mukama waffe era Omulokozi Yesu Kristo.

Omalirizza Okulaga engeri y’okusomesa abawala bw’efuula ekizibu gye bali okuyingira mu mwoyo gw’obwetoowaze obw’Ekikristaayo. Nga bwe bayisibwa obubi era ne bonoonebwa olw’okusomesebwa okw’engeri eyo. Omwoyo gw’okusomesebwa okusingako obulungi, nga guragibwa mu kifaananyi kya Eusebia

Ekyayita Ekiddako