Essuula 17 · eddakiika 17 ez’okusoma · eddakiika 22 ez’okuwuliriza
Okulaga omwoyo n’empisa ey’awamu ey’ensi bwe bifuula okukola obwetoowaze ekizibu. Obukristaayo bwe butwetaagisa okubeera mu ngeri ekontana n’ensi
BULI muntu, bw’asooka okwewaayo eri okwegezaamu empisa eno ennungi ey’obwetoowaze, ateekwa, nga bwe nnayogera edda, okwetunuulira ng’omuyizi, alina okuyiga ekintu ekiwakanya empisa ze ez’edda n’engeri z’omutima, era ekiyinza okufunibwa bwokka olw’okwegezaamu okwa buli lunaku era okutakoma.
Talina bwokka bingi eby’okukola nga oyo alina obukugu obuggya oba ssaayansi empya ey’okuyiga, naye era alina bingi nnyo eby’okwerabira: alina okwerabira n’okuteeka ku bbali omwoyo gwe yennyini, ogumaze ebbanga ddene nga gwenyweza era nga gwekola; ateekwa okwerabira n’okuva ku kwegomba kungi n’endowooza, emisono, n’ebigenda mu maaso, n’omwoyo gw’ensi bye bimufudde eby’obutonde gy’ali.
Ateekwa okuteeka ku bbali omwoyo gwe yennyini; kubanga nga bwe twazaalibwa mu kibi, bwe kityo mu malala, agali ag’obutonde gye tuli ng’okwagala okwerowoozaako, era agava bulijjo mu kwo. Era eno y’emu ku nsonga lwaki Obukristaayo emirundi mingi bwogerwako ng’okuzaalibwa okuggya, n’omwoyo omuggya.
Ateekwa okuteeka ku bbali endowooza n’okwegomba by’afunye okuva mu nsi; kubanga ebigenda mu maaso n’emisono gy’ensi, bye twatwalibwa nga mu mukoka, nga tetunnasobola kusalawo bulungi ku muwendo gw’ebintu, mu ngeri nnyingi biwakanya obwetoowaze; kale tuteekwa okwerabira omwoyo gw’ensi bye gwatuyigiriza, nga tetunnaba kufugibwa mwoyo gwa bwetoowaze.
Setaani ayitibwa mu Byawandiikibwa omufuzi w’ensi eno, kubanga alina obuyinza bungi mu yo, kubanga amateeka gaayo mangi n’emisingi gyayo byayiiyibwa omwoyo guno omubi, kitaawe w’obulimba bwonna n’obukuusa, okutwawula ku Katonda, n’okutuziyiza okudda eri essanyu.
Kaakano, okusinziira ku mwoyo n’ebigenda mu maaso by’ensi eno, empewo yaayo ennyonoonefu ffenna gye twassa, waliwo ebintu bingi ebitwalibwa ng’ebikulu era eby’ekitiibwa, era ebisinga okwagalibwa, naye nga biri wala nnyo n’okuba bwe bityo, nti obukulu obw’amazima n’ekitiibwa eky’obutonde bwaffe biri mu butabyegomba.
Okubeera n’obugagga bungi, okubeera n’ennyumba ennungi, n’engoye ez’ebbeeyi, okugobererwa n’ekitiibwa n’abaweereza, okubeera abalungi mu mibiri gyaffe, okubeera n’ebitiibwa eby’obukulu, okubeera waggulu wa bannaffe ebitonde, okulagira okukutamirwa n’okuweebwa ekitiibwa abantu abalala, okutunuulirwa n’okwewuunyibwa, okuwangula abalabe baffe n’amaanyi, okufuga bonna abatuwakanya, okweyoleka mu kitiibwa kingi nga bwe tusobola, okubeera mu bulamu obwa waggulu era obw’ekitiibwa, okulya, n’okunywa, n’okwesanyusa mu ngeri esinga obwebbeeyi, bino bye bintu ebikulu, eby’ekitiibwa, ebyagalwa, omwoyo gw’ensi bye gukyusizaako amaaso g’abantu bonna. Era abantu bangi batya okuyimirira obuyimirizi, nga tebeenyigidde mu kunoonya ebintu bino, ensi y’emu ereme kubatwala ng’abasirusiru.
Ebyafaayo by’Enjiri okusinga byonna bye byafaayo by’obuwanguzi bwa Kristo ku mwoyo gw’ensi. Era omuwendo gw’Abakristaayo ab’amazima gwe muwendo gwokka ogw’abo, abaagoberera Omwoyo wa Kristo, ne babeera nga bawakanya omwoyo guno ogw’ensi.
“Omuntu yenna bw’ataba na Mwoyo wa Kristo, oyo si wa Kristo.” Nate, “Buli mwana wa Katonda awangula ekibi n’okwegomba ensi.” “Mulowoozenga ku ebyo ebiri mu ggulu, so si ebiri ku nsi, kubanga mwafa era n’obulamu bwammwe bukwekeddwa mu Kristo mu Katonda.” [Abaruumi 8:9; 1 Yokaana 5:4; Abakkolosaayi 3:2, 3] Luno lwe lulimi lw’Endagaano Empya yonna: kano ke kabonero k’Obukristaayo: olina okubeera nga wafa, kwe kugamba, nga wafa eri omwoyo n’empisa y’ensi, n’obeera mu bulamu obuggya mu Mwoyo wa Yesu Kristo.
Naye newankubadde enjigiriza zino zitangaala era zeeyoleka bwe zityo, ezigaana ensi bwe zityo, naye ekitundu ekinene eky’Abakristaayo babeera era bafa nga baddu b’obulombolombo n’empisa y’ensi.
Abantu bangi nnyo nga bazimba olw’amalala n’obwekulumbaze, olw’ebintu bye bandibuze engeri y’okubiwa omuwendo gwonna, okuggyako nti byewuunyibwa mu nsi!
Omuntu yandimaze emyaka kkumi emirala mu kutegana mu mirimu okwongerako embalaasi bbiri ku kigaali kye, singa teyali amanyi nti ensi okusinga byonna yeewuunya ekigaali ekisikibwa embalaasi mukaaga? Abantu bangi nga batya okubeera n’ennyumba zaabwe nga zirimu ebintu eby’obwavu, oba bo bennyini okwambala engoye ez’obwavu, olw’ensonga eno yokka, ensi ereme kubafaako, n’ebateeka mu bantu aba wansi era ab’obwavu!
Emirundi emeka omuntu gye yandigondedde amalala n’empisa embi ez’abalala, n’alaga empisa ey’okugonda, singa teyali atya kulabika ng’omuntu ow’omwoyo omunafu bw’atyo mu ndowooza y’ensi!
Abantu bangi bandirese emirundi mingi obusungu, ne basonyiwa okuvumibwa, okuggyako nti batya nti singa bakikola, ensi teyandibasonyiye.
Bangi nnyo bandikoze okwefuga n’obwegendereza obw’Ekikristaayo, mu butuukirivu bwakyo obusingayo, singa si kunenya ensi kw’ekola ku bulamu ng’obwo!
Abalala balina ebigendererwa emirundi mingi okubeera ng’amateeka g’obutuukirivu obw’Ekikristaayo bwe gali, naye ne babitiisibwa olw’okulowooza ensi ky’eyandyogedde ku bo.
Bwe kityo ebyo bye twafuna okuva mu kubeera mu nsi bwe bifuula emitima gyaffe abaddu, nti tetwaŋŋanga kugezaako kubeera bakulu mu maaso ga Katonda ne bamalayika abatukuvu, olw’okutya okubeera abatono mu maaso g’ensi.
Okuva ku ludda luno we wava obuzibu obusinga obunene obw’obwetoowaze, kubanga tebuyinza kubeerawo mu mutima gwonna, okuggyako nga bwe gufudde eri ensi, era nga gulese okwegomba kwonna okw’okunyumirwa obukulu bwayo n’ebitiibwa byayo. Kale okusobola okubeera omwetoowaze ddala, oteekwa okwerabira endowooza ezo zonna z’obadde oyiga obulamu bwo bwonna okuva mu mwoyo guno omwonoonefu ogw’ensi.
Toyinza kuyimirira kulwanyisa kulumbibwa kw’amalala, okwagala okuwombeefu okw’obwetoowaze tekuyinza kubeera na kifo mu mwoyo gwo, okutuusa lw’onooyimiriza obuyinza bw’ensi ku ggwe, n’omalirira okuwakanya okugondera amateeka gaayo mu buzibe.
Era bw’omala okutuuka wano, n’osobola okuyimirira obunywevu mu mukoka gw’emisono n’endowooza z’ensi, n’okukebera omugaso n’omuwendo gw’ebintu ebisinga okwewuunyibwa n’okwagalibwa mu nsi, oba otambudde wala nnyo mu kufuna eddembe lyo, era oba oteeseewo omusingi omulungi ogw’okulongoosa omutima gwo.
Kubanga newankubadde obuyinza bw’ensi bunene bwe butyo, bwonna buzimbiddwa ku kugonda okw’obuzibe; era twetaaga bwokka okuzibula amaaso gaffe okweggya ku buyinza bwayo.
Buuza gw’oyagala, omuyivu oba atali muyivu, buli muntu alabika ng’amanyi era ng’ayatula, nti empisa ey’awamu n’omwoyo gw’ensi, si kirala wabula okwegomba okw’amangu, obusirusiru n’obusukkirivu.
Ani atajja kukkiriza, nti amagezi g’obufirosoofo, okutya Katonda kw’eddiini, bulijjo byali bikoma ku muwendo mutono? era kino si kukkiriza na kwatula mu lwatu, nti omwoyo ogwa bulijjo n’empisa y’ensi tebiri ng’amagezi g’obufirosoofo wadde okutya Katonda kw’eddiini?
Ensi, n’olwekyo, erabika ng’esaliddwa omusango ekimala ne yo yennyini, okukifuula ekyangu ennyo eri omuntu alowooza okubeera n’endowooza y’emu.
Era, n’olwekyo, nsuubira nti tojja kulowooza nti kigambo kikakali, nti okusobola okubeera omwetoowaze, oteekwa okuggyako okugonda kwo ku mwoyo ogwo ogwa bulijjo, oguwa amateeka eri abakyakala n’abakazi abeeraga, n’okola endowooza zo okusinziira ku magezi g’obufirosoofo, n’okutya Katonda kw’eddiini. Ani yanditidde okukola enkyukakyuka ng’eno?
Nate: okukendeeza okutya kwo n’okufaayo ku ndowooza y’ensi, lowooza ensi nga bw’enaatera okukulagajjalira, n’etaba na kulowooza oba kufaayo kulala kwonna ku ggwe, okusinga ku nsolo esinga obwavu eyafiira mu lukonko.
Mikwano gyo, bwe banaasobola, bayinza okukuziika n’ekitiibwa ekimu, ne bazimba ekijjukizo, okulaga ab’emirembe egijja nti enfuufu yo egalamidde wansi w’ejjinja eryo; era ekyo bwe kimala okukolebwa, byonna biwedde. Ekifo kyo kijjuzibwa omulala, ensi eba mu mbeera y’emu nga bwe yali, osangulwa mu maaso gaayo, era weerabirwa ensi nga gy’obeera tobangako wuwe.
Lowooza ku bagagga, abakulu, n’abantu abayivu, abaali ab’ettutumu, era abassibwamu ekitiibwa kinene mu nsi; bangi ku bo baafa mu biseera byo, kyokka babbidde, babuze, bagenze, era ensi tebafaako nga gy’obeera baali bulijjo bwokka obuguuliro bungi obw’amazzi.
Lowooza, nate, emyoyo emyavu emingi bwe gityo bwe girabye eggulu nga lifiiriddwa, era kaakano nga gigalamidde nga gisuubira obulamu obutaggwaawo obw’ennaku, olw’obuweereza bwagyo n’okusinza eri ensi eyerowooza okubeera obulungi ddala awatali yo, era esanyuka nga bwe yali nga gikyali mu yo.
N’olwekyo kisaanira gy’oli okufiirwa ekigero ekisinga obutono eky’empisa ennungi, ku lw’okusanyusa mukama omubi bw’atyo, era mukwano ow’obulimba bw’atyo, ng’ensi bw’eri?
Kisaanira gy’oli okufukaamirira ekifaananyi ekisinzibwa ng’ekyo, ekinaatera okubulwa amaaso, n’amatu, n’omutima, okukufaako, mu kifo ky’okuweereza Katonda oyo omukulu, era omutukuvu, era ow’amaanyi, anaafuula abaweereza be bonna abagabana ku butaggwaawo bwe?
Onooleka okutya ensi ey’obulimba, etakwagala, okukuziyiza okutya Katonda oyo, eyakutonda bwokka alyoke akwagale era akuwe omukisa emirembe n’emirembe?
Ekisembayo, Oteekwa okulowooza ku nneeyisa okwatula Obukristaayo gye kukwetaagisa ku bikwata ku nsi.
Kaakano kino kyogerwa mu lwatu mu bigambo bino: “Eyeewaayo ku lw’ebibi byaffe, alyoke atununule mu mulembe guno omubi.” [Abaggalatiya 1:4] Obukristaayo n’olwekyo bulimu okununulibwa okuva mu nsi eno, era oyo abwatula, ayatula okubeera ng’awakanya buli kintu, na buli mpisa, eyiyo yokka ensi eno embi.
St. Yokaana alangirira okuwakanya kuno okw’ensi mu ngeri eno: “Bo ba nsi era boogera bya nsi, era abantu b’ensi kyebava babawuliriza. Naye ffe tuli bantu ba Katonda.” [1 Yokaana 4:5, 6] Eno y’ennyinnyonnyola y’abagoberezi ba Kristo; era bwe bukakafu obumala, nti tewali bantu ba kubalibwa ng’Abakristaayo mu mazima, abali ab’ensi eno mu mitima gyabwe ne mu mpisa zaabwe. “Tumanyi,” bw’agamba Omutume oyo yennyini, “nga tuli ba Katonda, n’ensi yonna eri mu mikono gya Setaani.” [1 Yokaana 5:19] Abakristaayo, n’olwekyo, tebayinza kumanya nti bali ba Katonda okusukka we bamanyira nti si ba nsi; kwe kugamba, nti tebabeera ng’amakubo, n’omwoyo gw’ensi bwe biri. Kubanga amakubo gonna, n’engero, n’enkwe, n’empisa z’ensi, biri mu bubi. Era oyo yekka y’ali owa Katonda, oba eyazaalibwa Katonda mu Kristo Yesu, awangudde ensi eno, kwe kugamba, eyalonda okubeera mu kukkiriza, n’okufuga ebikolwa bye olw’emisingi gy’amagezi agaabikkulibwa okuva eri Katonda okuyita mu Kristo Yesu.
St. Pawulo akitwala ng’ekikakafu, ekimanyiddwa ennyo bwe kityo Abakristaayo, nti tebakyalina kutunuulirwa ng’ababeera mu nsi eno, nti awakana bw’atyo okuva ku kyo ng’omusingi ogutayinza kwegaanibwa, ku bikwata ku kuggyibwawo kw’obulombolombo bw’amateeka g’Ekiyudaaya: “Obanga mwafiira wamu ne Kristo ne musumululwa okuva mu magezi ag’ebintu ebyangu eby’ensi, lwaki mufugibwa ebiragiro ng’ab’omu nsi?” [Abakkolosaayi 2:20]. Wano tewandibaddewo nsonga mu kino okuggyako Omutume okukitwala ng’ekitayinza kwegaanibwa, nti Abakristaayo baali bamanyi nti okwatula kwabwe kwabeetaagisa okumalawo empisa zonna n’okwegomba kw’ensi, okubeera ng’abatuuze ba Yerusaalemi empya, n’okubeera n’obutuuze bwabwe mu Ggulu.
Mukama waffe Omutendereze yennyini yamalawo ddala ensonga eno mu bigambo bino: “Si ba nsi nga nange bwe siri wa nsi.” [Yokaana 17:16] Eno y’embeera y’Obukristaayo ku bikwata ku nsi eno. Bw’oba toli bw’otyo ebweru w’ensi, era ng’ogiwakanya, tolina kabonero akaawula Obukristaayo; toli wa Kristo, okuggyako ng’oli bweru wa nsi nga ye bwe yali bweru wa yo.
Tuyinza okwerimba, bwe tuba twagala, n’ennyinnyonnyola ez’obwereere era ezigonza ku bigambo bino; naye bitegeerwa, era bijja kutegeerwa, mu bwangu bwabyo obusooka n’obulungi buli abisoma mu mwoyo gwe gumu Mukama waffe Omutendereze gwe yabyogeramu. Era okubitegeera mu makulu gonna aga wansi, agatali makulu nnyo, kwe kuleka amagezi g’omubiri okunnyonnyola nga gaggyawo enjigiriza eyo, yo yennyini gye yali egenda okuzikirizibwa.
Obuwanguzi obunene obw’Omukristaayo ku nsi bwonna buli mu kyama kya Kristo ku Musalaba. Eyo, era okuva eyo, gye yayigiririza Abakristaayo bonna nga bwe baali ab’okuva mu nsi, n’okugiwangula, ne bye baali ab’okukola okusobola okubeera abayigirizwa be. Era enjigiriza zonna, Amasakramentu, n’ebiteekebwawo eby’Enjiri, nnyinnyonnyola bungi bwokka ez’amakulu, n’okukozesa omugaso, gw’ekyama kino ekinene.
Era embeera y’Obukristaayo tetegeeza kirala, wabula okutuukagana okujjuvu, okutakyuka, n’omwoyo ogwo Kristo gwe yalaga mu Ssaddaaka ey’ekyama gye yawaayo yennyini ku Musalaba.
N’olwekyo buli muntu aba Mukristaayo bwokka okutuuka we agabanira ku Mwoyo guno ogwa Kristo. Kino kye kyaleetera St. Pawulo okwoleka ebirowoozo bye n’okwegomba okungi bw’atyo, “Sigenda kwenyumiririza mu kintu kyonna okuggyako omusaalaba gwa Mukama waffe Yesu Kristo”: naye lwaki yeenyumiriza? Lwa kuba nti Kristo yabonaabona mu kifo kye, n’amusonyiwa okubonaabona? Nedda, n’akatono. Naye lwa kuba nti okwatula kwe okw’Ekikristaayo kwamuyita eri ekitiibwa eky’okubonaabona ne Kristo, n’eky’okufa eri ensi wansi w’okuvumibwa n’okunyoomebwa, nga ye bwe yakola ku Musalaba. Kubanga amangu ago ayongerako, “olw’omusaalaba ogwo, nkomereddwa eri ensi, n’ensi ekomereddwa eri nze.” [Abaggalatiya 6:14] Kino, olaba, kye kyali ensonga y’okwenyumiriza kwe mu Musalaba gwa Kristo, kubanga gwamuyita eri embeera efaanana ey’okufa n’okukomererwa eri ensi.
Bwe gutyo Omusalaba gwa Kristo, mu nnaku za St. Pawulo, bwe gwali ekitiibwa ky’Abakristaayo; si nga bwe gwategeeza obutakwatibwa nsonyi kwatula Mukama eyakomererwa, naye nga bwe gwategeeza okwenyumiriza kwabwe mu ddiini eyali si kirala wabula enjigiriza y’Omusalaba, eyabayita eri omwoyo gwe gumu ogubonaabona, ssaddaaka y’emu ey’okwewaayo bo bennyini, okulekayo okumu okw’ensi, obwetoowaze n’obuwombeefu obumu, okugumiikiriza okumu okw’okulumizibwa, okuvumibwa, n’okunyoomebwa, n’okufa okumu eri obukulu bwonna, ebitiibwa, n’essanyu ery’ensi eno, Kristo bye yalaga ku Musalaba.
Okubeera n’endowooza entuufu ey’Obukristaayo, tetusaanidde kutunuulira Mukama waffe Omutendereze ng’abonaabona mu kifo kyaffe, wabula ng’Omukiise waffe, akola mu linnya lyaffe, era n’obulungi obw’enjawulo bwe butyo, okufuula okwegatta kwaffe naye okusiimibwa Katonda.
Yabonaabona, era yali Ssaddaaka, okufuula okubonaabona kwaffe ne ssaddaaka ey’okwewaayo ffe bennyini okusaanira okukkirizibwa Katonda. Era ffe tulina okubonaabona, okukomererwa, okufa, n’okuzuukira ne Kristo; oba si ekyo Okukomererwa kwe, Okufa, n’Okuzuukira, tebirina kye birituyamba.
Obwetaavu bw’okutuukagana kuno ne byonna Kristo bye yakola n’okubonaabona ku lwaffe kweyoleka nnyo mu ntambula yonna ey’Ebyawandiikibwa.
Ekisooka, Ku bikwata ku kubonaabona kwe: kino kye kiragiro kyokka eky’okulokolebwa kwaffe olw’okwo, “obanga tugumiikiriza” awamu naye, “era tulifugira wamu naye.” [2 Timoseewo 2:12]
Eky’okubiri, Ku bikwata ku Kukomererwa kwe; “Tumanyi kino nti omuntu waffe ow’edda yakomererwa wamu naye,” [Abaruumi 6:6, n’ebirala] Wano olaba nti Kristo teyakomererwa mu kifo kyaffe; naye okuggyako ng’omuntu waffe ow’edda akomereddwa ddala wamu naye, Omusalaba gwa Kristo tegulina kye gulituyamba.
Eky’okusatu, Ku bikwata ku kufa kwa Kristo, ekiragiro kye kino: “Obanga twafiira wamu naye,” tukkiriza nti “era tulibeera balamu wamu naye.” [2 Timoseewo 2:11] N’olwekyo singa Kristo yafa yekka, bwe tuba nga tetwafiira wamu naye, tukakasa mu ngeri y’emu, okuva mu Kyawandiikibwa kino, nti tetuliba balamu wamu naye.
Ekisembayo, Ku bikwata ku Kuzuukira kwa Kristo, Ebyawandiikibwa bitulaga nga bwe tulina okugabana ku mugaso gwakwo: “Nga bwe mwazuukirira awamu ne Kristo, munoonyenga ebintu ebiri mu ggulu, Kristo gy’atudde ku mukono ogwa ddyo ogwa Katonda.” [Abakkolosaayi 3:1]
Bw’otyo olaba nga Ebyawandiikibwa bwe biraga mu lwatu Mukama waffe Omutendereze ng’Omukiise waffe, akola era abonaabona mu linnya lyaffe, ng’atusiba era ng’atukaka okutuukagana ne byonna bye yakola n’okubonaabona ku lwaffe.
Olw’ensonga eno Yesu Omutukuvu kyeyava ayogera ku bayigirizwa be, era mu bo ku bakkiriza bonna ab’amazima, “Si ba nsi nga Nze bwe siri wa nsi. [Yokaana 17:14] Kubanga abakkiriza bonna ab’amazima, nga batuukagana n’okubonaabona, Okukomererwa, Okufa n’Okuzuukira kwa Kristo, tebakyabeera ng’omwoyo n’empisa y’ensi eno bwe biri, naye obulamu bwabwe bukwekeddwa mu Kristo mu Katonda.
Eno y’embeera ey’okwawukana ku nsi, ebika byonna eby’Abakristaayo gye bayitibwamu. Bateekwa okulekayo empisa zonna ez’ensi okutuuka wano, okufugibwa ebintu eby’obulamu obulala okutuuka wano, nga balaga nti mazima ddala bakomereddwa, bafudde, era bazuukidde, wamu ne Kristo. Era kyetaagisa eri Abakristaayo bonna okutuukagana n’enkyukakyuka eno ennene ey’omwoyo, okubeera bwe batyo mu Kristo ebitonde ebiggya, nga bwe kyali kyetaagisa Kristo okubonaabona, okufa, n’okuzuukira, olw’obulokozi bwaffe.
Obulamu obw’Ekikristaayo nga bwe buteekeddwa waggulu ennyo w’amakubo g’ensi eno, kinnyonnyolwa mu ngeri ey’ekyewuunyo St. Pawulo, mu bigambo bino: “Noolwekyo okuva kaakano, tuleme okumanya omuntu yenna mu mubiri, bwe tuba nga ddala twamanya Kristo mu mubiri. Naye kaakano tetukyamumanyi bwe tutyo. Noolwekyo omuntu yenna bw’abeera mu Kristo, aba kitonde kiggya; eby’edda nga bigenze, laba ng’afuuse muggya.” [2 Abakkolinso 5:16, 17]
Oyo awulira amaanyi n’omwoyo gw’ebigambo bino, kumpi tayinza kugumiikiriza nnyinnyonnyola yonna ey’abantu ku byo. Okuva kaakano, bw’agamba, kwe kugamba, okuva ku Kufa n’Okuzuukira kwa Kristo, embeera y’Obukristaayo efuuse embeera ey’ekitiibwa bwe etyo, nti tetutunuulira wadde Kristo yennyini ng’ali mu mubiri ku nsi, wabula nga Katonda ow’ekitiibwa mu Ggulu; tumanya era twetunuulira si ng’abantu mu mubiri, wabula ng’abammemba abeegatta ab’ekibiina ekiggya, abalina okubeera n’emitima gyaffe gyonna, empisa zaffe, n’enneeyisa yaffe, mu Ggulu.
Bwe kityo Obukristaayo bwe bututeeseewo ebweru era waggulu w’ensi; era tugwa okuva mu kuyitibwa kwaffe, amangu ddala nga bwe tugwa mu mpisa z’ensi.
Kaakano nga gwali mwoyo gw’ensi ogwakomerera Mukama waffe Omutendereze ku Musalaba; bwe kityo buli muntu alina Omwoyo wa Kristo, awakanya ensi nga ye bwe yakola, ddala ajja kukomererwa ensi, mu ngeri emu oba endala.
Kubanga Obukristaayo bukyabeera mu nsi y’emu Kristo gye yabeeramu; era bino byombi bijja kubeera balabe ddala, okutuusa obwakabaka bw’ekizikiza lwe bulikoma ddala.
Singa wabeera n’Omulokozi waffe ng’omuyigirizwa we ow’amazima, olwo wandikyayiddwa nga ye bwe yakyayibwa; era bw’oba kaakano obeera mu Mwoyo gwe, ensi ejja kubeera omulabe gwe gumu gy’oli kaakano, nga bwe yali gy’ali olwo.
" Singa mubadde ba nsi,” bw’agamba Mukama waffe Omutendereze, “ensi yandibaagadde, naye temuli ba nsi, kubanga nabalonda muve mu nsi, kyeva ebakyawa.” [Yokaana 15:19]
Tutera okufiirwa amakulu ag’amazima ag’ebigambo bino, olw’okubitunuulira bwokka ng’ennyinnyonnyola ey’ebyafaayo ey’ekintu ekyali embeera y’Omulokozi waffe n’abayigirizwa be mu kiseera ekyo. Naye kuno kwe kusoma Ebyawandiikibwa ng’ennukuta enfu; kubanga binnyonnyola ddala embeera y’Abakristaayo ab’amazima mu kiseera kino, ne mu biseera ebirala byonna, okutuusa ku nkomerero y’ensi.
Kubanga ng’Obukristaayo obw’amazima bwe butali kirala wabula Omwoyo wa Kristo, bwe kityo oba Omwoyo oyo alabikira mu Kristo yennyini, oba mu Batume be, oba mu bagoberezi mu mulembe gwonna, kye kintu kye kimu; buli alina Omwoyo we ajja kukyayibwa, anyoomebwe, era asalirwe omusango ensi, nga ye bwe yali.
Kubanga ensi bulijjo ejja kwagala abaayo, era abaayo bokka: kino kikakafu era tekikyuka, ng’okuwakanagana wakati w’ekitangaala n’ekizikiza.
Yesu Omutukuvu bw’agamba nti, “Ensi bw’ebakyawanga,” tayongerako ng’abudaabuda, nti eyinza mu kiseera ekimu oba ekirala okulekera awo obukyayi bwayo, oba nti tejja kubakyawanga bulijjo; naye awa bwokka kino ng’ensonga ey’okukugumiikiriza, “mumanye nti yasooka kukyawa nze”; [Yokaana 15:18] ng’ategeeza, nti ye yali, kwe kugamba, Omwoyo we, olw’okuwakanya ensi, eyakyayibwa yo olwo, era bulijjo eyandikyayiddwa.
Oboolyawo oligamba nti, ensi kaakano efuuse ya Kikristaayo, waakiri ekitundu kyayo kye tubeeramu; era n’olwekyo ensi kaakano tesaanidde kutunuulirwa mu mbeera eyo ey’okuwakanya Obukristaayo, nga bwe yali bwe yali ey’abakaafiiri.
Kikkirizibwa, ensi kaakano eyatula Obukristaayo. Naye waliwo agamba nti ensi eno ey’Ekikristaayo eri wa Mwoyo wa Kristo? Empisa zaayo ez’awamu ze mpisa za Kristo? Okwegomba kw’omubiri, okwerowoozaako, amalala, omululu, okwagala obukulu, n’okwekulumbaza, biwakanya kitono omwoyo gw’Enjiri kaakano nga biri mu Bakristaayo, okusinga bwe byali mu bakaafiiri? Oba onoogamba nti empisa n’okwegomba kw’ensi ey’abakaafiiri byabula era byagenda?
Lowooza, eky’okubiri, ky’olina okutegeeza ku nsi. Kaakano kino kinnyonnyolwa mu bujjuvu gye tuli St. Yokaana. “Kubanga buli eky’ensi: okwegomba kw’omubiri, n’okwegomba kw’amaaso, n’okwekuluntaza okw’obulamu,” [1 Yokaana 2:16] Eno y’ennyinnyonnyola entuufu era enzijuvu ey’ensi. Kaakano onoogamba nti ensi eno efuuse ya Kikristaayo? Naye singa bino byonna bikyaliwo, olwo ensi y’emu kaakano eriwo, era omulabe y’omu eri Obukristaayo, nga bwe yali mu nnaku za St. Yokaana.
Yali nsi eno St. Yokaana gye yavumirira, ng’etali ya Kitaffe: n’olwekyo oba eyatula Obukristaayo kungulu, oba ebuyigganya mu lwatu, ekyali mu mbeera y’emu ey’okuwakanya omwoyo ogw’amazima n’obutukuvu bw’Enjiri.
Era mazima ensi, olw’okwatula Obukristaayo, eri wala nnyo n’okuba omulabe ow’akabi akatono okusinga bwe yali edda, nti olw’ebirungi byayo ezikirizza Abakristaayo bangi okusinga bwe yakola n’okuyigganya okusinga obukambwe.
N’olwekyo, tuteekwa okuba wala nnyo n’okutunuulira ensi ng’eri mu mbeera ey’obulabe obutono n’okuwakanya Obukristaayo okusinga bwe yali mu biseera ebisooka eby’Enjiri, nti tuteekwa okugyekuuma ng’omulabe asinga obukulu n’akabi kaakano, okusinga bwe yali mu biseera ebyo.
Mulabe asinga obukulu, kubanga erina obuyinza bungi ku Bakristaayo olw’ebirungi byayo, obugagga, ebitiibwa, empeera, n’obukuumi, okusinga bwe yalina olw’omuliro n’obukambwe bw’okuyigganya kwayo.
Mulabe asinga akabi, olw’okufiirwa endabika yaayo ey’obulabe. Okwatula kwayo okw’ebweru okw’Obukristaayo kugifuula obutakyatunuulirwa ng’omulabe, era n’olwekyo abantu abasinga obungi basendebwasendebwa mangu okwewaayo okufugibwa n’okulagirirwa yo.
Emyoyo emingi egibalamula nga gikuumibwa mu mirembe, ku musingi omulala gwonna, wabula kubanga boonoona wansi w’obuyinza bw’ensi ey’Ekikristaayo!
Ebiragiro by’Enjiri ebingi nga bigalamidde awo nga tebifiibwako, era abantu ab’enjawulo nga babisoma awatali kufaayo, olw’ensonga endala yonna wabula kubanga birabika nga tebifiibwako nsi ey’Ekikristaayo!
Okugondera kungi abantu kwe bakola eri ensi ey’Ekikristaayo, awatali kulonzalonza wadde okwejjusa; okwandibadde kugaaniddwa, singa kwabasabibwa abakaafiiri bokka, ng’okuwakanya obutukuvu bw’Obukristaayo!
Ani yandimatidde okulaba obulamu bwe nga bwe buwakanya Enjiri, okuggyako kubanga alaba nti abeera ng’ensi ey’Ekikristaayo bw’ekola?
Ani, asoma Enjiri, eyandyetaaga okumatizibwa ku bwetaavu bw’okwefiiriza okunene, obwetoowaze, n’obwavu bw’omwoyo, okuggyako nti obuyinza bw’ensi bugobye enjigiriza eno ey’Omusalaba?
N’olwekyo tewali kintu, Omukristaayo omulungi ky’asaanidde okusinga okwekengera, oba okwekuumanga bulijjo, okusinga obuyinza bw’ensi ey’Ekikristaayo.
Era ebitundu byonna eby’Ebyawandiikibwa ebyogera ku nsi ng’ewakanya Obukristaayo, ebitwetaagisa okwawukana nayo, ng’okuva ku Mamona ow’obutali butuukirivu, ekisolo eky’obubi, byonna birina okutwalibwa mu makulu ge gamu amakakali, ku bikwata ku nsi eya kaakano.
Kubanga enkyukakyuka ensi gy’eyiseemu ekyusizza bwokka enkola zaayo, naye tekendeezezza ku buyinza bwayo, obw’okuzikiriza eddiini.
Abakristaayo tebaalina kye baatya okuva mu nsi ey’abakaafiiri okuggyako okufiirwa obulamu bwabwe; naye ensi efuuse mukwano, ekifuula ekizibu gye bali okulokola eddiini yaabwe.
Amalala, okwegomba kw’omubiri, omululu, n’okwagala obukulu, bwe byali nga birina bwokka obuyinza bw’ensi ey’abakaafiiri, Abakristaayo baafuulibwa olw’ekyo okussaayo ennyo omwoyo ku mpisa ennungi ezibiwakanya. Naye amalala, okwegomba kw’omubiri, omululu, n’okwagala obukulu, bwe bibeera n’obuyinza bw’ensi ey’Ekikristaayo, olwo Abakristaayo ab’omu kyama baba mu kabi akasingayo, si ka kukwatibwa nsonyi ne balekayo okwegezaamu kwokka, naye ak’okufiirwa n’endowooza yennyini, ey’okutya Katonda kw’Enjiri.
N’olwekyo, kumpi tewali ngeri yonna ey’okwerokola okuva mu nsi eya kaakano, okuggyako ng’ogitunuulira ng’omulabe y’omu omubi eri obutukuvu bwonna obw’amazima, nga bw’eyogerwako mu Byawandiikibwa; era ng’okakasa nti kya kabi okutuukagana n’empisa zaayo n’okwegomba kwayo kaakano nga ya Kikristaayo, nga bwe kyali nga ya bakaafiiri.
Kubanga weebuuze bwokka, Okutya Katonda, obwetoowaze, obwegendereza bw’ensi ey’Ekikristaayo, kwe kutya Katonda, obwetoowaze, n’obwegendereza bw’omwoyo ogw’Ekikristaayo? Bwe kiba nti nedda, oyinza otya okuzikirizibwa ensi yonna okusinga olw’okutuukagana n’eyo ey’Ekikristaayo?
Omuntu yeetaaga okukola ebisingawo okufuula omwoyo gwe obutasaanira kusaasirwa Katonda, okusinga olw’okubeera n’omululu n’okwegomba okw’ekitiibwa? Naye omuntu ayinza atya okulekayo empisa eno, nga talese mwoyo n’empisa y’ensi, mw’obeera kaakano?
Omuntu ayinza atya okufuulibwa okusingawo obutasobola Mwoyo wa Kristo, okusinga olw’okuwa ssente omuwendo omukyamu? era naye, ayinza atya okukyama okusingawo mu muwendo gw’azisaamu, okusinga olw’okugoberera obuyinza bw’ensi ey’Ekikristaayo?
Wabula, mu buli kibiina na buli kifo eky’obulamu, oba eky’obuyivu oba eky’emirimu, oba mu Kkanisa oba mu Gavumenti, toyinza kukola ng’omwoyo gw’eddiini bwe guli, nga tolese mpisa ey’awamu esinga n’enneeyisa y’abo abali mu kibiina kye kimu n’omulimu gwe gumu nga ggwe.
Era newankubadde amagezi g’abantu galabika ng’ayogera n’amagezi mangi ku bwetaavu bw’okwewala okweyawula ku balala, naye oyo atayaŋŋanga kubeera munafu bw’atyo okweyawula, emirundi mingi ajja kuwalirizibwa okwewala emirimu egisinga obukulu egy’okutya Katonda okw’Ekikristaayo.
Okufumiitiriza kuno, nsuubira, kujja kukuyamba okumenya obuzibu obwo, n’okuwakanya okukemebwa okwo, obuyinza n’emisono gy’ensi bye bisitudde okulwanyisa okwegezaamu obwetoowaze obw’Ekikristaayo.