Okukoowoola eri Abatannakyuka
Ekibuulirwa IV

Essuula 6 · eddakiika 43 ez’okusoma · eddakiika 55 ez’okuwuliriza

Ekibuulirwa IV

Ezeekyeri 33:11.

Bategeeze nti, ‘Nga bwe ndi omulamu, bw’ayogera Mukama Katonda, sisanyukira kufa kw’abakozi ba bibi, wabula bo okukyuka ne bava mu kkubo lyabwe ebbi ne baba balamu. Mukyuke, mukyuke okuva mu makubo gammwe amabi. Lwaki mufa, mmwe ennyumba ya Isirayiri?’

KAAKANO mbalaze nga ebiragiro bya Katonda bwe bituukana n’amagezi, n’obujeemu bw’abantu ababi nga bwe butatuukana na magezi. Bwe wataba kintu kyonna kibamala, naye abantu ne beeyongera okugaana okukyuka, ekiddako kwe kulowooza ku nsonga eno: kibi kya ani, bwe balisalirwa omusango ne bazikirira? Era kino kintuusa ku njigiriza esembayo; nayo y’eno,

Enjigiriza 7. Nti bwe kiba nga, oluvannyuma lw’ebyo byonna, abantu bano tebakyuka, si kibi kya Katonda nti basalirwa omusango, wabula kibi kyabwe bennyini, kwe kugamba obukakanyavu bw’okwagala kwabwe. Bafa kubanga baagala okufa; kwe kugamba, kubanga tebaagala kukyuka.

Bwe muba nga mumaliridde okugenda mu ggeyeena, kiki ekiyinza okukolebwa? Wano Katonda yeggyako omusaayi gwammwe; tegulimubeerako bwe munaazikirira. Omubuulizi omulagajjavu ayinza okugwetikka; n’abo ababazzaamu amaanyi mu kibi, oba abatabaziyiza, bayinza okugwetikka; naye mukimanyire ddala, tegulibeera ku Katonda. Mukama ayogera ku nnimiro ye ey’emizabbibu etaabala bibala (Isaaya 5:2-4) nti: “munsalirewo nze n’ennimiro yange ey’emizabbibu. Ate kiki kye nandikoledde ennimiro yange eno, kye ssaagikolera?” Bwe yamala okugisimba mu ttaka eggimu, n’agikomera, “n’agiggyamu amayinja gonna, n’agisimbamu emizabbibu egisinga obulungi,” kiki ekirala kye yandigikoledde? Yabatonda nga muli bantu, n’abawa amagezi; yabawa byonna bye mwetaaga eby’omubiri, yabawa etteeka ettuukirivu era eddungi ddala: bwe mwalimenya, ne mwezikiriza, n’abasaasira, n’atuma Omwana we, olw’ekyamagero ky’okusaasira okwekkakkanya, okubafiirira n’okuba ssaddaaka olw’ebibi byammwe; era “Katonda yali mu Kristo, ng’atabagana n’abantu.” Mukama Yesu yabawa ekirabo ekiwandiikiddwa eky’obwe yennyini, n’obulamu obutaggwaawo awamu naye, ku kakwakkulizo kamu kokka: nti mukkirize kyokka era mudde. Ku kakwakkulizo ako akatuukana n’amagezi, yabawa okusonyiyibwa ebibi byammwe byonna ku bwereere; kino yakiwandiika mu kigambo kye, n’akissaako akabonero ak’Omwoyo we, n’akibaweereza ng’ayita mu baweereza be; bo babaleetedde ekirabo kino, (emirundi mingi) ne babayita okukikkiriza n’okukyukira Katonda. Mu linnya lye babeegayiridde, ne bateesa nammwe ku nsonga eno, ne baddamu buli kuwakanya kwammwe okutaliimu. Abalindiridde ebbanga ddene, n’alindirira mmwe okufuna akadde, n’abaleka okumuvuma mu maaso ge. Abawaniridde n’ekisa nga muli wakati mu bibi byammwe; abeetoolodde n’ebika byonna eby’okusaasira: era yatabikamu n’okubonaabona okubajjukiza obusirusiru bwammwe, n’okubakomyawo mu magezi gammwe; era Omwoyo we emirundi mingi abadde ng’alwanagana n’emitima gyammwe, ng’agamba omwo nti, “Kyuka, ggwe omwonoonyi, kyukira oyo akuyita: ogenda wa? Okola ki? Omanyi enkomerero yo bw’eriba? Olituusa ddi okukyawa mikwano gyo, n’okwagala abalabe bo? Oliddi okuleka byonna, n’okyuka, n’owaayo obulamu bwo eri Katonda, n’owa Omununuzi wo emmeeme yo okugifuga? Kiriba ddi?” Okwegayirira kuno kwakozesebwa gy’oli: era bwe walwawo, wakubirizibwa okwanguwa, era Katonda n’akukoowoola nti, “Leero, nga bwe kikyayitibwa leero, tokakanyaza mutima gwo: lwaki si kaakano, awatali kulwawo kulala?” Obulamu bubateekeddwa mu maaso, essanyu ery’omu ggulu lyabikkulirwa gye muli mu njiri; obukakafu bwalyo bwalagibwa; obukakafu bw’okubonyaabonyezebwa okutaggwaawo okw’abo abasaliddwa omusango bwabategeezebwa. Okuggyako nga mwandyagadde okulaba eggulu ne ggeyeena n’amaaso, kiki ekirala kye mwandyagadde? Kristo, mu ngeri emu, yalagibwa mu maaso gammwe ng’akomereddwa (Abaggalatiya 3:1). Mubuuliddwa emirundi kikumi nti muli bantu ababuze okutuusa lwe munajja gy’ali. Emirundi egyenkanyi awo mubuuliddwa obubi bw’ekibi, obutaliimu bw’ensi, n’amasanyu gonna n’obugagga bw’eyinza okuwa, oba obumpi n’obutali bukakafu bw’obulamu bwammwe, n’obutaggwaawo bw’essanyu oba okubonaabona okw’obulamu obugenda okujja. Bino byonna, n’ebisinga bino, mubibuuliddwa, ne mubibuulirwa nate, okutuusa lwe mwakoowa okubiwulira, era okutuusa lwe mwatandika okubitwala ng’ebitono, kubanga mwali mubiwulidde emirundi mingi nnyo, ng’embwa y’omuweesi, empisa gye yamanyiiza okwebaka wakati mu ddoboozi ly’ennyondo, ne bwe wabaawo ensasi z’omuliro nga zibuuka okwetooloola amatu gaayo; era newaakubadde nga bino byonna tebibakyusizza, kyokka mukyali balamu, era mwandifunye okusaasira n’olwaleero, singa mubadde n’emitima egikwaniriza. Kale kaakano amagezi gennyini gabe omulamuzi, oba nga kibi kya Katonda oba kyammwe, bwe munaasigala nga temukyuse oluvannyuma lw’ebyo byonna ne musalirwa omusango? Bwe munaafa kaakano, kubanga mwagala okufa. Kiki ekirala ekyandibagambiddwa? Oba kkubo ki eddala eryanditeereddwawo eryandisinze okuwangula? Muyinza okugamba, ne mukikakasa nti, “Twayagala nnyo okukyuka, ne tufuuka ebitonde ebiggya, naye ne tutasobola; twayagala nnyo okuleka ebibi byaffe, naye ne tutasobola; twandikyusizza banywanyi baffe, n’ebirowoozo byaffe, n’emboozi zaffe, naye ne tutasobola”?—Lwaki temwasobola, bwe mubadde mwagala? Kiki ekyabaziyiza, okuggyako obubi bw’emitima gyammwe? Ani eyabawaliriza okwonoona? Oba ani eyabaziyiza okutuukiriza obuvunaanyizibwa bwammwe? Temwafuna kuyigirizibwa kwe kumu, n’ebiseera, n’eddembe ery’okutya Katonda, nga baliraanwa bammwe abatya Katonda bwe baakufuna? Kale lwaki temwandibadde batya Katonda nga bo? Enzigi z’ekkanisa zaabaggalirwa? Oba si mmwe mwennyini abaasigala ewala? Oba mwatuula ne mwebaka, oba ne muwulira ng’abatawulira? Katonda yabaggyako mu kigambo kye, bwe yayita aboonoonyi okudda, era bwe yasuubiza okusaasira abo abadda? Yagamba nti, “Ndisonyiwa bonna abeenenya okuggyako ggwe”? Yabaggalira ebweru w’eddembe ery’okumusinza mu butukuvu? Yabagaana okumusaba okusinga abalala? Mumanyi nti teyakikola. Katonda teyabagoba okuva gy’ali, wabula mmwe mwamuvaako, ne mwedduukira. Era bwe yabayita gy’ali, temwayagala kujja.—Singa Katonda yabaggya mu kisuubizo n’ekirabo eky’okusaasira ekiweebwa bonna, oba yabagamba nti, “Mwesambe; sirina kye nkola na bantu nga mmwe; temunsaba, kubanga sijja kubawulira; ne bwe munaayinza okwenenya ennyo, ne bwe munaakaabirira okusaasira ennyo, sijja kubafaako.”—Singa Katonda teyabalekera kye mwesigamako wabula okuggwaamu essuubi, olwo mwandibadde n’ensonga entuufu ey’okwewolereza. Mwandigambye nti, “Kale nneenenya era nkyuka lwa ki, ng’ate tekijja kugasa?”—Naye ekyo si bwe kyali gye muli. Mwandifunye Kristo okuba Mukama wammwe era Omulokozi wammwe, nga n’abalala bwe baamufuna, naye temwayagala; kubanga temwewulira nga mulwadde ekimala okwetaaga omusawo, era kubanga temwayinza kulekayo bulwadde bwammwe: mu mitima gyammwe mwagamba, ng’abajeemu bali (Lukka 19:14), “Ffe tetwagala musajja ono kubeera kabaka waffe” Kristo “yandibakuŋŋaanyizza wansi w’ebiwaawaatiro by’obulokozi bwe, naye ne mugaana” (Matayo 23:37). Mukama nga yayoleka mu kigambo kye ekitukuvu okwegomba kungi ennyo olw’obulungi bwammwe! Nga yayimirira waggulu wammwe n’okusaasira kungi, n’agamba nti, “Singa abantu bange bampuliriza; singa Isirayiri agondera ebiragiro byange!” (Zabbuli 81:13). “Singa nno bulijjo emitima gyabwe gibeera bwe gityo; ne bantya, era ne bagonderanga amateeka gange gonna, ne balyoka balaba ebirungi awamu n’abaana baabwe emirembe gyonna!” (Ekyamateeka Olwokubiri 5:29). “Singa baali bagezi ekyo bandikitegedde, ne balowooza ku biribatuukako ku nkomerero!” (Ekyamateeka Olwokubiri 32:29). Yandibadde Katonda wammwe, n’abakolera byonna emmeeme zammwe bye zandyegombye; naye mwayagala ensi n’omubiri gwammwe okumusinga, era kyemwava mugaana okumuwuliriza; newaakubadde nga mwamuwaananga mu bigambo, ne mumuwa amannya amagulumivu; naye bwe kyatuuka ku kumaliriza, “temwamwagala n’akatono” (Zabbuli 81:11, 12). “Kale tekyewuunyisa bwe yabawaayo eri okwegomba kwammwe, ne mutambulira mu nkwe zammwe.”—Yeetoowaza n’ateesa nammwe, n’awoza nammwe ensonga, n’ababuuza nti, “Kiki ekiri mu nze oba mu kuweereza kwange, ekibaleetera okunziyiza bwe mutyo? Kabi ki ke nnakukola, ggwe omwonoonyi? Ngwanidde empisa zino embi okuva gy’oli? Nkulaze okusaasira kungi; ku byo kiruwa ky’onnyoomera bw’otyo? Nze mulabe wammwe, oba Setaani? Nze ayagala okukuzikiriza, oba ggwe wennyini ow’omubiri? Obulamu obutukuvu bw’olina ensonga okudduka, oba obulamu obw’ekibi? Bw’ozikirira, ggwe weeretedde bino ng’ova ku nze, Mukama, eyandikulokodde” (Yeremiya 2:17). “Ebibi byo byennyini bye biri kubonereza, n’okudda kwo emabega kwe kulikusalira omusango. Kale lowooza era otegeere nga bwe kiri ekibi era eky’omutawaana gy’oli bw’ova ku Mukama Katonda wo.” (Yeremiya 2:19). “Kibi ki bakitammwe kye bansangamu ne banvaako ne bagenda ewala ennyo bwe batyo?” (Yeremiya 2:5, 6). Ayita, mu ngeri emu, n’ebisolo okuwulira ensonga gy’abawawabira (Mikka 6:3-5). “Kaakano mmwe ensozi muwulire Mukama ky’abavunaana; nammwe emisingi gy’ensi egy’olubeerera muwulire. Mukama alina ensonga ku bantu be era agenda kuwawabira Isirayiri. Mmwe abantu bange kiki kye nnali mbakoze? Nnali mbazitooweredde? Munziremu. Nabaggya mu nsi ye Misiri ne mbanunula mu nsi ey’obuddu, n’ebirala.” “Wulira ggwe eggulu, mpuliriza ggwe ensi, kubanga bw’ati Mukama bw’ayogera nti, Nayonsa ne ndera abaana naye ne banjeemera. Ente emanya nannyini yo n’endogoyi emanya ekisibo kya mukama waayo, naye Isirayiri tammanyi, abantu bange tebantegeera! Woowe! Eggwanga erijjudde ebibi, abantu abajjudde obutali butuukirivu, ezzadde eryabakola ebibi, abaana aboonoonyi! n’ebirala” (Isaaya 1:2-4). “Bwe mutyo bwe musasula Mukama Katonda, mmwe abantu abasirusiru era abatalina magezi? Si ye kitaawo eyakutonda, n’akussaawo n’akunyweza?” (Ekyamateeka Olwokubiri 32:6). Bwe yalaba nga mumuvaako, era awatali nsonga yonna, ne mukyuka okuva ku Mukama wammwe n’obulamu bwammwe, okunoonya ebisusunku n’ebyoya by’ensi, n’abategeeza obusirusiru bwammwe, n’abayita mu mulimu ogusinga okugasa (Isaaya 55:1-3). “Lwaki musaasaanya ensimbi zammwe ku ebyo ebitali bya kulya muteganira ebyo ebitakkusa? Mumpulirize, mumpulirize n’obwegendereza mulye ebyo ebirungi, emmeeme yammwe eneesanyuka nnyo. Mumpulirize mujje gye ndi. Muwulirize mubeere balamu; nnaabakolera endagaano ey’olubeerera, era egyo gy’emikisa gyange n’okwagala bye nasuubiza Dawudi.—Munoonye Mukama nga bw’akyayinzika okulabika, mumukaabirire nga bw’akyali okumpi. Omubi aleke ekkubo lye, n’atali mutuukirivu aleke ebirowoozo bye. Leka adde eri Mukama naye anaamusaasira, adde eri Katonda waffe kubanga anaamusonyiyira ddala.” (olunyiriri 6, 7); era bwe kityo ne mu (Isaaya 1:16-18). Era bwe mwagaana okuwulira, mmwe mwamuleetera okwemulugunya kungi, ng’abavunaana obukakanyavu n’obujeemu bwammwe!—(Yeremiya 2:13). “Wewuunye ggwe eggulu, era okankane n’entiisa ey’amaanyi!—Kubanga abantu bange bakoze ebibi bibiri, banvuddeko nze ensulo ey’amazzi amalamu ne beesimira ettanka ez’omu ttaka, ettanka ez’omu ttaka ezirimu enjatika ezitanyweeramu mazzi.”—Emirundi mingi Kristo abalangiridde okuyita okwo okw’obwereere (Okubikkulirwa 22:17), “Buli alumwa ennyonta ajje, buli ayagala ajje anywe ku mazzi ag’obulamu ag’obuwa.” Naye mwamuleetera okwemulugunya oluvannyuma lw’okubawa byonna: “temwagala kujja gye ndi mulyoke mufune obulamu obutaggwaawo” (Yokaana 5:40). Yabayita okulya naye ku mbaga mu bwakabaka bw’ekisa kye, naye mmwe ne mwekwasa ennimiro zammwe, n’ente zammwe, n’emirimu gyammwe egy’ensi; era bwe mwagaana okujja, ne mugamba nti temuyinza; ne mumunyiiza n’amalirira nti temulirega ku mbaga ye (Lukka 14:15, 24). Kale kaakano kibi kya ani, okuggyako mmwe mwennyini? Era kiki kye tuyinza okugamba nti ye nsonga enkulu ey’okusalirwa kwammwe omusango, okuggyako okwagala kwammwe mwennyini? Mwagala okuzikirira. Ensonga yonna Kristo yennyini agyanika lwatu (Engero 1, okuva ku lunyiriri 20 okutuuka ku nkomerero), “Amagezi galeekaanira waggulu mu nguudo; gayimusa amaloboozi gaago, mu bifo ebigazi eby’omu bibuga. Ne galeekaanira waggulu, mu kifo enguudo ennene we zisisinkanira, era gasinzira mu miryango gy’ekibuga ne googera: Mulituusa ddi mmwe ab’amagezi amatono obutayagala kweyongera kuyiga by’amagezi, nammwe ab’amalala okunyoomanga eby’amagezi n’abasirusiru okukyawanga okumanya? Kale singa muwuliriza okunenya kwange, laba, ndifuka omutima gwange n’ebirowoozo byange mu mmwe. Kubanga na bayita ne mugaana okuwuliriza, ne ngolola omukono ne wataba n’omu afaayo, era ne mutafaayo ku magezi ge nabawa, era ne mugaana okubuulirira kwange kwonna, kale nange ndibasekerera nga muli mu nnaku, era mbakudaalire ng’entiisa ebagwiridde. Entiisa bw’eribajjira ng’omuyaga omungi, ennaku n’okubonaabona, okulumwa n’obubalagaze, kale balinkoowoola, naye siriyitaba; balinnoonya obutaweera naye ne batandaba. Kubanga baakyawa okuyigirizibwa, n’okumanya, era ne bamalirira obutatya Mukama. Ne bagaana okuwuliriza amagezi gange; ne banyooma okunenya kwange kwonna. Kyebaliva balya ebibala eby’ekkubo lyabwe ebbi, era ne bajjula ebibala eby’enkwe zaabwe. Obusirusiru bulitta ab’amagezi amatono n’obutafaayo bulizikiriza abasirusiru, naye buli ampuliriza anaabeeranga mirembe, ng’agumye nga talina kutya kwonna.”—Nalabye nga kirungi okubasomera ekitundu kino kyonna, kubanga kiraga bulungi ddala ensonga ey’okuzikirizibwa kw’ababi. Si lwa kuba nti Katonda teyayagala kubayigiriza, wabula kubanga bo tebaayagala kuyiga. Si lwa kuba nti Katonda teyayagala kubayita, wabula kubanga bo tebaayagala kukyuka ng’abanenyezza. Obukakanyavu bwabwe bwe bubazikiriza.

OKUSSA MU NKOLA.

Okuva ku ebyo ebyogeddwa, muyinza okweyongera okuyiga ebintu bino wammanga:

1. Okuva wano muyinza okulaba, si kyokka nga kuvvoola na butatya Katonda okussa omusango gw’okuzikirira kw’abantu ku Katonda, naye era nga abakozi b’ebibi bano abanaku tebasaanidde n’akatono okuleeta okuvunaana okw’engeri eyo ku Mutonzi waabwe. Beemulugunya ku Katonda, ne bagamba nti tabawa kisa, era nti okutiisatiisa kwe kukambwe, era nti Katonda akiziyize abo bonna abatakyuse era abatatukuziddwa okusalirwa omusango: era balowooza nti kya kikambwe ekibi eky’akaseera akatono okuba n’okubonaabona okutaggwaawo; era bwe balisalirwa omusango bagamba nti tebayinza kukiziyiza; so nga mu kiseera ekyo kyennyini bali bakola nnyo ku kuzikirira kwabwe bennyini, nga basala n’ebulago ly’emmeeme zaabwe, era tebakkiriza kusendebwasendebwa kukomya mikono gyabwe. Balowooza nti Katonda yandibadde mukambwe singa abasalira omusango; so nga bo beekambuwalira bokka, ne baddukira mu muliro gwa ggeyeena; ng’ate Katonda abagambye nti guli kumpi mu maaso gaabwe, era tewali kwegayirira, newaakubadde okutiisatiisa, newaakubadde ekirala kyonna ekiyinza okwogerwa, ekiyinza okubaziyiza. Tubalaba nga bali kumpi okuzikirira; obulamu bwabwe obw’obulagajjavu, obw’ensi era obw’omubiri butubuulira nti bali mu buyinza bwa Setaani; tumanyi nti, bwe banaafa nga tebannakyuka, ensi yonna teyinza kubalokola; era, nga tumanyi obutali bukakafu bw’obulamu bwabwe, tutya buli lunaku baleme okugwa mu muliro. Era kyetuva tubeegayirira okusaasira emmeeme zaabwe, n’obutezikiriza ng’okusaasira kuli kumpi, naye tebatuwuliriza. Tubeegayirira okusuula ebibi byabwe, n’okujja eri Kristo awatali kulwawo, n’okwesaasira akatono, naye tebaagala n’akatono. Era kyokka balowooza nti Katonda ateekwa okuba omukambwe bw’anaabasalira omusango. Ai mmwe aboonoonyi abakakanyavu era abanaku! Si Katonda abakambuwalira; mmwe mwekambuwalira mwennyini. Mubuulirwa nti mulina okukyuka oba okwokebwa, naye temukyuka. Mubuulirwa nti, bwe mumalirira okukuuma ebibi byammwe, mulikuuma n’ekikolimo kya Katonda awamu nabyo, naye ne mumalirira okubikuuma. Mubuulirwa nti tewali kkubo lya ssanyu wabula obutukuvu; naye temwagala kuba batukuvu. Mwagala Katonda abagambe ki ekirala? Mwagala akole ki n’okusaasira kwe? Akubawa, naye temukwagala. Muli mu kinnya ky’ekibi n’ennaku, era ayagala okubawa omukono gwe okubaggyamu, naye ne mugaana okuyamba kwe: ayagala okubanaazaako ebibi byammwe, naye mmwe musinga kwagala kubikuuma. Mwagala okwegomba kwammwe, era mwagala obuluvu bwammwe, n’ebinyumu, n’obutamiivu, era temwagala kubireka. Mwagala abatwale mu ggulu mwagala oba temwagala? Oba mwagala abatwale mu ggulu mmwe n’ebibi byammwe awamu? Ekyo tekiyinzika: mwandisuubidde n’okufuula enjuba ekizikiza. Kiki! Omutima ogw’omubiri ogutatukuziddwa okubeera mu ggulu! Tekiyinzika. “Tewali ekitali kirongoofu ekirikkirizibwa okuyingira mu kyo” (Okubikkulirwa 21:27). “Kubanga kutabagana ki okuliwo wakati w’ekitangaala n’ekizikiza? Kristo atabagana atya ne Beriyali?” (2 Abakkolinso 6:14, 15). “Olunaku lwonna nalumala nga ngolodde emikono gyange eri eggwanga ekkakanyavu era abantu abeewaggula.” (Abaruumi 10:21). Kale kaakano munaakola ki? Munaakaabirira Katonda okusaasirwa? Naye Katonda abayita okwesaasira mwennyini, naye temwagala. Abaweereza ba Katonda balaba ekikopo eky’obutwa mu mukono gw’omutamiivu, ne bamugamba nti mulimu obutwa, ne bamwegayirira okusaasira emmeeme ye, n’okwewala; naye tatuwuliriza: ateekwa okukinywa era ajja kukinywa; akyagala; era, n’olwekyo, newaakubadde nga ggeyeena y’eddako, agamba nti tayinza kukyewala. Omuntu yandigambye ki abantu ng’abo? Tugamba omuntu atatya Katonda, omulagajjavu, ow’ensi, nti obulamu ng’obwo tebujja kumala, era tebulibatuusa mu ggulu. Singa eddubu lyabadde emabega wammwe, mwandyanguyizza okutambula; kale, ng’ekikolimo kya Katonda kiri emabega wammwe, ne Setaani ne ggeyeena biri emabega wammwe, temugenda kwenyeenya, wabula ne mubuuza nti, Okutawaana kuno kwonna kwa ki? Emmeeme etafa terina mugaso gusingako awo? Woowe! Musaasire mwennyini! Naye tebaagala kwesaasira, wadde okutufaako n’akatono. Tubagamba nti enkomerero ejja kuba ya bulumi. Ani ku ffe ayinza okubeera awamu n’omuliro ogutaliggwaawo? Kyokka tebaagala kwesaasira. Era kyokka abanaku bano bagamba nti Katonda asinga okusaasira okubasalira omusango, so nga bo bennyini be badduka n’obukambwe n’obutasaasira eri okusalirwa omusango; era bwe twandigenze gye bali, ne tubeegayirira, tetuyinza kubaziyiza. Bwe twandifukamidde mu maaso gaabwe, tetuyinza kubaziyiza; naye mu ggeyeena bajja kugenda, era kyokka tebakkiriza nti eyo gye bagenda. Bwe tubeegayirira ku lwa Katonda eyabatonda, era abakuuma; ku lwa Kristo, eyabafiirira; ku lw’emmeeme zaabwe ezinaku, okwesaasira, n’obutagenda mu maaso mu kkubo erigenda mu ggeyeena, wabula okujja eri Kristo ng’emikono gye gikyali miyanjuluze, n’okuyingira mu mbeera ey’obulamu ng’oluggi lukyali luggule, n’okutwala okusaasira kaakano ng’okusaasira kukyafunika; tebakkiriza kusendebwasendebwa. Ne bwe twandifudde olw’ekyo, tetuyinza na kubaleetera kulowooza ku nsonga eno mu kiseera kino oba ekyo, ne bakyuka. Kyokka basobola okugamba nti, “Nsuubira nti Katonda ajja kusaasira.” Temulowoozangako ky’agamba (Isaaya 27:11)? “Bano bantu abatategeera, eyamukola tamusaasira, n’eyamutonda tamukwatirwa kisa” Omuntu omulala bw’atabambaza nga muli bwereere, n’atabaliisa nga muli bayala, mugamba nti talina kisa. Bwe yandibasuula mu kkomera, oba n’abakuba n’ababonyaabonya, mwandigambye nti talina kisa. Kyokka mmwe mwekolako emirundi lukumi okusinga ekyo, ne musuula emmeeme n’omubiri emirembe gyonna, era temwemulugunyako ku butasaasira bwammwe mwennyini! Weewaawo, era Katonda, eyabalindirira ekiseera ekyo kyonna n’okusaasira kwe, ateekwa okutwalibwa ng’atalina kisa, bw’anaababonereza oluvannyuma lw’ebyo byonna. Okuggyako nga Katonda Omutukuvu ow’omu ggulu awa abanaku bano olukusa okulinnyirira omusaayi gw’Omwana we, era nga Abayudaaya, mu ngeri emu, okumuwandira nate amalusu mu maaso, n’okuvuma Omwoyo ow’ekisa, n’okufuula ekibi eky’okusaaga, n’obutukuvu eky’okuduulirwa, n’okutwala okusaasira okulokola ng’ekitono okusinga obucaafu bw’amasanyu gaabwe ag’omubiri; era okuggyako nga, oluvannyuma lw’ebyo byonna, abalokola olw’okusaasira kwe baasuula, ne bakugaana, Katonda yennyini ateekwa okuyitibwa nabo atalina kisa.—Naye aliweebwa obutuukirivu bw’alisala omusango, era tagenda kuyimirira oba kugwa mu maaso g’entebe y’omusango ey’ekiwuka ekyonoonyi.—Mmanyi nti waliwo okuwakanya kungi okw’enjawulo kwe baleeta ku Mukama; naye sijja kulwawo wano okukuddamu kimu ku kimu, kubanga nkukoze dda mu kitabo kyange Ekiwandiiko ku Musango, gye nnaabasindika. Singa ekitundu ky’ensi ekiwakana kyali kyegendereza okwewala ekibi n’okuzikirira nga bwe kibadde kinyiikira okunoonya ensibuko yaabyo, era nga kyanguwa okubivunaana Katonda, bandikozesezza amagezi gaabwe mu ngeri esinga okugasa, ne batakola Katonda kibi kingi, era ne kibagendera bulungi bo bennyini. Ekibi, ekisolo ekyo ekibi ennyo bwe kityo, bwe kiri munda mu ffe, n’ekibonerezo ekizito bwe kityo bwe kiri ku ffe, ne ggeyeena ey’entiisa bwe kityo bw’eri mu maaso gaffe, omuntu yandirowoozezza nti kibuuzo kyangu: kibi kya ani, Katonda oba omuntu, ani ye nsibuko enkulu era evunaanibwa? Abantu abamu beesalira emisango mu ngeri ey’okwekwatirwa ennyo, nti bangu okuvunaana obutuukirivu obutaliiko kkomo n’obulungi bwennyini okusinga emitima gyabwe, ne bakoppa bazadde baabwe abaasooka, abaagamba nti, “Omusota gwe gunsenzesenze,” era “Omukazi gwe wampa okubeeranga nange y’ampadde ekibala ne ndya;”—nga mu kyama bategeeza nti Katonda ye yali ensibuko. Bwe batyo bagamba nti, “amagezi ge wampa tegaayinza kwawula; okwagala kwe wampa tekwayinza kulonda kisingako; ebintu bye wateeka mu maaso gange byansendasenda; okukemebwa kwe waleka okunnumba kwampangula.” Era abamu bagaana nnyo okulowooza nti Katonda ayinza okutonda ekitonde ekyesalirawo kyokka, ne batasobola kwetantala kumugaana kye balowooza nti kye kitiibwa kye, eky’okuba nti ye asalirawo okwagala mu buli kibi, ng’ensibuko esooka, ekola butereevu, era ey’omubiri.—Era bangi bandikkirizza okuggyako Katonda omusango ogw’okuleeta obubi bungi bwe butyo, singa bayinza okukituukanya n’okuba nti ye nsibuko enkulu ey’ebirungi: ng’abalowooza nti amazima tegandibadde mazima bwe tuba nga tetuyinza kugalaba mu nteekateeka yaago entuukirivu n’okukwatagana kwago; kubanga amagezi gaffe agatabuddwatabuddwa tegayinza kugalabira wamu bulungi, wadde okuwa buli mazima ekifo kyago ekituufu, ne twetwala okusalawo nti agamu galina okusuulibwa. Kino kye kibala ky’amalala ag’okwetwala; abantu bwe batakkiriza mazima ga Katonda ng’omwana bw’akkiriza essomo lye, nga beewaayo mu butukuvu eri omusomesa waffe amanyi byonna, wabula ng’abavumirira abeetwala okuba abagezi ennyo okuyiga.

Okuwakanya. Naye tetuyinza kwekyusa okutuusa Katonda lw’atukyusa: tetuyinza kukola kintu kyonna awatali kisa kye: tekiva ku ebyo omuntu by’ayagala newaakubadde by’akola, wabula ku kusaasira kwa Katonda.

Okuddamu. Katonda alina emitendera ebiri egy’okusaasira gy’alaga; okusaasira okw’okukyusibwa kwe kusooka, n’okusaasira okw’obulokozi kwe kusembayo: Okw’oluvannyuma tagenda kukuwa muntu yenna okuggyako abo abaagala era abadduka, era kubo bokka gye yakusuubiza. Okw’olubereberye kwe kufuula abatayagala okwagala; era newaakubadde ng’okwagala kwammwe n’okufuba kwammwe tebisaanyiza kisa kye, naye okugaana kwammwe okw’obukakanyavu kusaanyiza okukibagaana. Obutasobola bwammwe bwe butayagala bwammwe bwennyini, obutabawolereza mu kibi kyammwe, wabula obukyongera obunene. Mwandisobodde okukyuka singa mubadde mwagala ddala; era, bwe kiba nti okwagala kwammwe kwennyini kwonoonese nnyo, nga tewali kiyinza kukusikiriza okuggyako ekisa ekikola n’amaanyi, mulina ensonga esingawo okunoonya ekisa ekyo, n’okukyewaayo, n’okukola kye musobola mu kukozesa amakubo agaateekebwawo, so si kukirekerera, oba okukiziyiza. Musooke mukole kye muyinza, olwo mulyoke mwemulugunye ku Katonda olw’okubagaana ekisa, bwe muba n’ensonga.

Okuwakanya. Naye kirabika nti mu kiseera kino kyonna mutegeeza nti omuntu alina eddembe ery’okwesalirawo.

Okuddamu. Empaka ku ddembe ery’okwesalirawo zisukka okutegeera kwammwe; kyendiva mbatawaanya ku nsonga eyo na kino kyokka. Okwagala kwammwe mu butonde kwa ddembe, kwe kugamba, kusobola okwesalirawo, naye kwekubiira ku bubi, era kulwawo okukola ebirungi; era n’olwekyo tulaba, mu bumanyirivu obw’ennaku, nti tekulina ddembe lya mpisa ennungi. Naye bwe bubi bwakwo obusaanyiza ekibonerezo. Era mbeegayiridde tuleme okwesirusiwaza n’endowooza. Ensonga ebeere yammwe. Singa mubadde n’omulabe omukambwe bw’atyo nti abalumba, n’abakuba buli lw’abasanga, n’atta abaana bammwe, mwandimusonyiye, kubanga agamba nti, “Sirina ddembe lya kwesalirawo, ye mpisa yange; siyinza kulonda, okuggyako nga Katonda ampadde ekisa”? Singa mubadde n’omuddu ababbako, mwandikkirizza okuddamu ng’okwo okuva gy’ali? Buli mubbi n’omutemu, awanikibwa oluvannyuma lw’okusalirwa omusango mu kkooti, tayinza kuddamu bw’atyo? “Sirina ddembe lya kwesalirawo; siyinza kukyusa mutima gwange! Nnyinza kukola ki awatali kisa kya Katonda?” Kale olw’ekyo banaayimbulwa? Oba nga si bwe kiri, lwaki mmwe mulowooza nti muliyimbulwa olw’obulamu obw’ekibi eri Mukama?

2. Okuva wano era muyinza okulaba ebintu bino ebisatu awamu: 1. Setaani nga mukemi wa nkwe bw’ali. 2. Ekibi nga kintu kya bulimba bwe kiri. 3. Omuntu eyayonooneka nga kitonde kya busirusiru bw’ali. Mukemi wa nkwe ddala, asobola okusendasenda ekitundu ekisinga obunene eky’ensi okugenda mu muliro ogutaggwaawo nga baagala, nga balina okulabulwa n’okuziyizibwa okungi bwe kutyo. Ekibi kintu kya bulimba ddala, ekisobola okuloga enkumi n’enkumi okulekayo obulamu obutaggwaawo, olw’ekintu ekinyoomebwa bwe kityo era ekitagwanira ddala! Omuntu kitonde kya busirusiru ddala, alimbibwa n’aggibwako obulokozi bwe olw’obwereere, weewaawo, olw’obwereere bw’amanyi; era ng’alimbibwa mulabe, era omulabe gw’amanyi. Mwandirowoozezza nti tekiyinzika omuntu ali mu magezi ge okusendebwasendebwa, olw’ekintu ekitono, okwesuula mu muliro, oba mu mazzi, oba mu kinnya ky’amanda, n’azikiriza obulamu bwe. Kyokka abantu basendebwasendebwa okwesuula mu ggeyeena. Singa obulamu bwammwe obw’omubiri bwali mu mikono gyammwe, nga temuyinza kufa okutuusa lwe mwetta, abasinga obungi mu mmwe mwandiwangadde bbanga ki? Kyokka, obulamu bwammwe obutaggwaawo nga bwe buli mu mikono gyammwe, wansi wa Katonda, nti temuyinza kuzikirira okutuusa lwe mwezikiriza, mmwe abameka abanaalekayo okwezikiriza? Woowe! Omuntu nga kitonde kya busirusiru! Era ekibi nga kintu ekiloga era ekisirusiwaza!

3. Okuva wano era muyinza okuyiga, nti si kyewuunyo kinene abantu ababi bwe baziyiza abalala mu kkubo erigenda mu ggulu, era nga bandyagadde abangi nga bwe kisoboka basigale nga tebakyuse, ne babasendasenda mu kibi ne babakuumiramu! Muyinza okusuubira nti abo abatesaasira bennyini banaasaasira abalala? Era nti abo abatatya kwezikiriza bennyini banaatya okuzikiriza abalala? Abalala tebabakola bubi okusinga bwe beekola bennyini.

4. Ekisembayo, muyinza okuyiga okuva wano, nti omulabe w’omuntu asinga obunene ye ye yennyini; era nti omusango ogusinga obunene mu bulamu buno ogusobola okumutuukako, kwe kulekebwa yekka; nti omulimu omunene ekisa gwe kirina okukola, kwe kutulokola okuva ku ffe ffennyini; nti okuvunaana n’okwemulugunya okusinga obunene okw’abantu kulina okuba ku bo bennyini; nti omulimu ogusinga obunene gwe tulina okukola ffe ffennyini, kwe kwerwanyisa ffe ffennyini; era nti omulabe asinga obunene gwe tusaanidde buli lunaku okusabira, n’okutunuulira, n’okulwanyisa, gwe mutima n’okwagala kwaffe okw’omubiri; era nti ekitundu ekisinga obunene eky’omulimu gwammwe, bwe muba mwagala okukola abalala obulungi, n’okubayamba okutuuka mu ggulu, kwe kubalokola okuva ku bo bennyini, kwe kugamba, okuva ku kutegeera kwabwe okuzibe, n’okwagala kwabwe okwonoonese, n’enneewulira zaabwe ezikyamu, n’obusungu bwabwe obw’amaanyi, n’obusimu bwabwe obutafugika. Bino byonna mbyogera bwogezi olw’obumpi; era mbirekera mmwe okweyongera okubirowoozaako.

KALE, Bassebo, kaakano bwe tuzudde omuzzi w’omusango omunene era omutemu w’emmeeme, (kwe kugamba abantu bennyini, okwagala kwabwe) kiki ekisigaddeyo, wabula mmwe okusala omusango okusinziira ku bujulizi, n’okwatula obutali butuukirivu buno obunene mu maaso ga Mukama, n’okwetoowaza olw’abwo, n’obutaddayo kukikola? Olw’ebigendererwa bino ebisatu kinnoomu, nja kwongerako ebigambo bitono.—1. Okweyongera okubamatiza. 2. Okubeetoowaza. Era 3. Okubakyusa mu mpisa, bwe wabaawo essuubi lyonna.

1. Tumanyi bingi ku butonde bwa Katonda obw’ekisa ekisukkiridde, oyo ayagala ennyo okukola ebirungi, era asanyukira okulaga okusaasira, nti tetulina nsonga yonna ya kumuteebereza nti ye nsibuko evunaanibwa ey’okufa kwaffe, oba okumuyita omukambwe: byonna yabikola birungi, era byonna abikuuma era abiwanirira; amaaso g’ebintu byonna gamutunuulira, era abiwa emmere yaabyo mu kiseera kyayo; ayanjuluza omukono gwe, n’akkusa okwegomba kw’ebiramu byonna (Zabbuli 145:15, 16). Si kuba kyokka nti “mutuukirivu mu bikolwa bye byonna (era n’olwekyo anaakola eby’obwenkanya) era mutukuvu mu mirimu gye gyonna, (era n’olwekyo si ye nsibuko y’ekibi) naye era mulungi eri buli muntu, era okusaasira kwe kubuna byonna bye yatonda.” (Zabbuli 145:17, 9). Naye ku muntu, tumanyi nti amagezi ge gali mu kizikiza, okwagala kwe kukyamu, enneewulira ze zimusika awatali kwegendereza, nti obusirusiru bwe n’okwonooneka kwe bimusaanyiza omulimu ng’ogwo ogw’okwezikiriza. Singa mwalaba omwana gw’endiga nga gusse mu kkubo, mwandisoose kuteebereza ndiga, oba omusege okuba nti ye yagutta, bwe biba nga byombi biyimiridde awo? Oba, bwe mulaba ennyumba emenyeddwa, n’abantu battiddwa, mwandisoose kuteebereza mulangira, oba omulamuzi, ow’amagezi era omwenkanya, atalina kye yeetaaga; oba omubbi oba omutemu amanyiddwa? Kyenva ŋŋamba nga (Yakobo 1:13-15). “Omuntu yenna bw’akemebwanga, tagambanga nti, ‘Katonda ye yankemye,’” kubanga Katonda takemebwa, era naye yennyini takema muntu n’omu (okumusendasenda mu kibi). Naye buli muntu akemebwa ng’okwegomba kwe okubi, bwe kuli, n’asendebwasendebwa. Okwegomba okwo bwe kumala okuba olubuto, ne kuzaala ekibi, n’ekibi bwe kikula ne kizaala okufa. Mulaba wano nti ekibi kizaalibwa okwegomba kwammwe mwennyini, so tekirina kuyitibwa kya Katonda; era nti okufa kye kizaalibwa ekibi kyammwe, era kye kibala kye kirikubawa amangu ddala nga kyengedde. Mulina eggwanika ery’obubi munda mu mmwe, ng’ennabbubi bw’erina obutwa, mwe muggya ebibakola obubi, nga muluka obutimba obusiba emmeeme zammwe mwennyini. Obutonde bwammwe bulaga nti mmwe nsibuko.

2. Kyeyoleka nti mmwe mwezikiriza mwennyini, kubanga mwanguwa nnyo okwaniriza kumpi buli kukemebwa okubaleetebwa. Setaani tasinga kwanguwa kubasindiikiriza mu bubi bwonna nga mmwe bwe mwanguwa okuwulira n’okukola nga bw’ayagala. Bw’ayagala okukema okutegeera kwammwe kugwe mu bulimba n’ekyekubiira, mukkiriza. Bw’ayagala okubaziyiza okumalirira ebirungi, kikolebwa mangu. Bw’ayagala okunnyogoza okwegomba kwonna okulungi oba enneewulira ennungi, kikolebwa mangu. Bw’ayagala okukoleeza okwegomba kwonna okubi, oba enneewulira n’okwegomba ebya swakaba mu mmwe, kikolebwa mangu. Bw’abasindika mu birowoozo oba ebikolwa ebibi, mwetegefu nnyo, nti teyeetaaga kibooko wadde ekisongovu. Bw’ayagala okubaziyiza ebirowoozo, n’ebigambo, n’amakubo amatukuvu, akatono kakimala, temwetaaga lukoba olubakoma. Temukebera by’abasindikamu, era temubiziyiza na kumalirira kwonna; temubisuula bweru nga bw’abisuula munda, era temuzikiza nsasi z’omuliro z’agezaako okukoleeza; wabula mwegatta naye, ne mumusisinkana wakati mu kkubo, ne mwaniriza endowooza ze, ne mumukema okubakema. Era kyangu gy’ali okukwata ebyennyanja ebyo eby’omululu ebitambulatambula nga binoonya ekyambo, era ebimira eddobo eryereere.

3. Okuzikirira kwammwe kweyoleka nti kuva gye muli, kubanga muziyiza byonna ebyandibayambye okubalokola, era ebyandibakoledde obulungi, oba okubaziyiza okwezikiriza. Katonda ayagala okubayamba n’okubalokola n’ekigambo kye, naye mmwe ne mukiziyiza; kibakaluubiridde nnyo. Ayagala okubatukuza n’Omwoyo we, naye ne mumuziyiza era ne mumuzikiza. Omuntu yenna bw’abanenya olw’ekibi kyammwe, mumubuukira n’ebigambo ebibi; era bw’ayagala okubasendasenda mu bulamu obutukuvu, n’abategeeza akabi ke mulimu kaakano, temumwebaza nnyo, wabula oba mumugamba yeerabirire yekka, kubanga si y’alibaanukulira; oba, ekisinga awo, mumuggyako n’okwebaza okutali kwa mutima, era temukyuka ne bwe mumatizibwa. Abaweereza ba Katonda bwe baagala okubayigiriza n’okubayamba mu kyama, temujja gye bali; emmeeme zammwe ezitetoowazizza tezeewulira nga zeetaaga nnyo buyambi bwabwe; bwe baagala okubayigiriza katekisimu, mugamba nti mukaddiye nnyo okuyigirizibwa katekisimu, newaakubadde nga temukaddiye nnyo okubeera abatamanyi era abatali batukuvu. Buli kye bayinza okubagamba olw’obulungi bwammwe, mwetwala nnyo era muli bagezi mu maaso gammwe, (ne mu buziba bw’obutamanya) nti temufaayo ku kintu kyonna ekitakwatagana na ndowooza zammwe ez’akaseera kano; wabula muwakanya abasomesa bammwe, ng’abali abagezi okubasinga; muziyiza byonna bye bayinza okubagamba, n’obutamanya bwammwe, n’obukakanyavu, n’okuwakanya okw’obusirusiru, n’engeri ez’okwewoma, n’okugaana okutaliimu kwebaza; ne kiba nti tewali kirungi kibaweebwa kiyinza kufuna kwanirizibwa na kukkirizibwa gye muli.

4. Ate era, kyeyoleka nti mwezikiriza mwennyini, kubanga ensibuko y’ekibi kyammwe n’okuzikirira kwammwe mugiggya ne ku Katonda yennyini ow’omukisa. Temwagala nteekateeka ya magezi ge; temwagala bwenkanya bwe, wabula mubutwala ng’obukambwe; temwagala butukuvu bwe, wabula mwanguwa okulowooza nti ali nga mmwe bwe muli (Zabbuli 50:21), era nti ekibi akitwala ng’ekitono nga mmwe bwe mukitwala; temwagala mazima ge, wabula mwandyagadde okutiisatiisa kwe, ne okutiisatiisa kwe okumalirivu, kubeere kwa bulimba. Era obulungi bwe, bwe mulabika ng’abasinga okusiima, ekitundu mubuziyiza, kubanga bwandibatusizza mu kwenenya; n’ekitundu mubukozesa bubi, okunyweza ekibi kyammwe, ng’abalowooza nti muyinza okwonoona nga mwagala kubanga Katonda wa kisa, era kubanga ekisa kye kyeyongera nnyo.

5. Weewaawo, okuzikirira mukuggya ku Mununuzi ow’omukisa, n’okufa ku Mukama w’obulamu yennyini! Era tewali kibazzaamu nnyo maanyi mu kibi okusinga nti Kristo yabafiirira; ng’abalowooza nti kaakano akabi k’okufa kaweddewo, era muyinza okwetantala nga temutidde: ng’abalowooza nti Kristo afuuse omuddu wa Setaani n’ebibi byammwe, era ateekwa okubaweereza nga mumuvuma; era kubanga afuuse omusawo w’emmeeme, era nga ayinza okulokolera ddala abajja eri Katonda ku bubwe, mulowooza nti ateekwa okubaleka okugaana obuyambi bwe, n’okusuula eddagala, era ateekwa okubalokola mwagala okujja eri Katonda ku bubwe oba temwagala; ne kiba nti ekitundu kinene eky’ebibi byammwe kiva ku kwetulinkiriza kwammwe okw’ekyejo ku kufa kwa Kristo; nga temulowooza nti yajja okununula abantu be mu bibi byabwe, n’okubatukuza okuba eggwanga ery’envuma, erirye yennyini, n’okubanyweza mu butukuvu okufaanana ekifaananyi kya Kitaabwe ow’omu ggulu, n’omutwe gwabwe. Matayo 1:21. Tito 2:14. 1 Peetero 1:15, 16.—Abakkolosaayi 3:10, 11. Abafiripi 3:9, 10.

6. Era okuzikirira kwammwe mukuggya ne mu buli nteekateeka n’emirimu gya Katonda. Bwe mulowooza ku kumanya kwe okw’olubeerera okw’edda n’ebyo bye yasalawo, kibakakanyaza mu kibi kyammwe, oba kujjuza ebirowoozo byammwe empaka, ng’abalowooza nti bye yasalawo biyinza okubawonya omutawaana gw’okwenenya n’obulamu obutukuvu, oba nti bye nsibuko y’ekibi n’okufa. Bw’ababonyaabonya, mwemulugunya; bw’abagaggawaza, mweyongera okumwerabira, era mweyongera okulwawo okulowooza ku bulamu obugenda okujja. Ababi bwe bagaggawala, mwerabira enkomerero erigolola okubalirirwa kwonna; era mwanguwa okulowooza nti kyenkana kimu okuba omubi n’okuba omutya Katonda; era bwe mutyo okufa kwammwe mukuggya mu byonna.

7. Era bwe mutyo bwe mukola n’ebitonde byonna ne by’ekisa bya Katonda by’abawa. Abibawa ng’obubonero bw’okwagala kwe, era ng’ebikozesebwa mu kumuweereza, naye mmwe mubikyusa ne mubimulwanyisa, okusanyusa omubiri gwammwe. Mulya era munywa okusanyusa okwegomba kwammwe, so si olw’ekitiibwa kya Katonda, era si okubasobozesa okukola omulimu gwe. Engoye zammwe muzikozesa bubi mu malala. Obugagga bwammwe busika emitima gyammwe ne bugiggya ku ggulu (Abafiripi 3:18). Ebitiibwa byammwe n’okutenderezebwa bibazimbya amalala. Bwe muba n’obugagga n’amaanyi, bibafuula abeewulira nga tebali mu kabi, ne mwerabira enkomerero yammwe. Weewaawo, n’ekisa ekiweebwa abantu abalala mukikozesa bubi ne kibalumya. Bwe mulaba ebitiibwa byabwe n’ekifo kyabwe ekya waggulu, mulumwa obuggya. Bwe mulaba obugagga bwabwe, mwetegefu okubwegomba. Bwe mutunuulira obulungi bw’endabika, mukumibwamu okwegomba okubi. Era kiba kirungi nnyo singa okutya Katonda kwennyini tekubeera kibanyiiza maaso.

8. Ebirabo byennyini Katonda by’abawa, n’ebiragiro by’ekisa bye yateekawo mu kkanisa ye, mubifuula ekibi. Bwe muba n’amagezi n’obusobozi okusinga abalala, mufuuka ab’amalala n’okwemanya. Bwe muba n’ebirabo ebya bulijjo byokka, mubiyita ekisa eky’enjawulo. Okuwulira obuwulizi omulimu gwammwe mukutwala ng’omulimu omulungi ennyo, ng’olinga kinaabasonyiwa obutagutuukiriza. Okusaba kwammwe kufuuka kibi, kubanga mukuumira obutali butuukirivu mu mitima gyammwe (Zabbuli 66:18). “Era temuva mu butali butuukirivu nga mukoowoola erinnya lya Mukama,” (2 Timoseewo 2:19). “Okusaba kwammwe tekukkirizibwa, kubanga temussaayo mwoyo kuwulira mateeka,” (Engero 28:9). era mwanguwa okuwaayo ssaddaaka ng’ez’abasirusiru (nga mulowooza nti mukolera Katonda omulimu ogw’enjawulo) okusinga okuwulira ekigambo kye n’okukigondera,” (Omubuulizi 5:1).

9. Weewaawo, abantu be mubeera nabo, n’ebikolwa byabwe byonna, mubifuula ensonga y’ekibi kyammwe n’okuzikirira kwammwe. Bwe babeera mu kutya Katonda, mubakyawa.—Bwe babeera mu bulamu obutatya Katonda, mubakoppa. Ababi bwe baba bangi, mulowooza nti muyinza okubagoberera n’obuvumu obusingawo. Abatya Katonda bwe baba batono, mweyongera obuvumu okubanyooma. Bwe batambula n’obwegendereza, mulowooza nti beekaliriza nnyo: omu ku bo bw’agwa mu kukemebwa okumu, mumwesittalako, ne mukyuka ne muva ku butukuvu, olw’okuba nti abalala batukuvu mu ngeri etatuukiridde; ng’olinga mukkirizibwa okumenya ensingo zammwe, kubanga abalala olw’obutafaayo baanuuka omusuwa oba ne beekutula eggumba. Omunnanfuusi bw’alabika bw’ali, mugamba nti, bonna bafaanagana, ne mwerowooza nti mmwe muli beesigwa nga bo. Omuntu ayatula okukkiriza tayinza kwesittala mu nsobi n’akatono, nga mmwe temulowoozezza nti, kubanga yeesala ku ngalo, nammwe muyinza okwesala ebulago n’obuvumu. Abaweereza b’ekigambo bwe babagambira mu lwatu, mugamba nti bavuma. Bwe boogera mpola oba awatali bbugumu, oba mwebaka nga boogera, oba temukwatibwako okusinga entebe ze mutuulako. Ensobi yonna bw’eyingira mu kkanisa, abamu bagyaniriza n’omululu, n’abalala bavvoola enjigiriza y’Ekikristaayo olw’ensobi ezo, so nga y’esinga okuziwakanya. Era bwe twagala okubaggya mu nsobi enkadde eyasimba amakanda, eyinza okwekwasa empisa ey’emyaka ebikumi bibiri, oba bisatu, oba mukaaga, oba musanvu, munyiiga olw’ekiteeso eky’okutereeza ng’olinga mugenda kufiirwa obulamu bwammwe olw’ekyo, ne munyweza ensobi enkadde, nga bwe muleekaanira ensobi empya. Tewayinza kubaawo njawukana mu baweereza b’enjiri, nga temugiggyamu kufa kwammwe. Era temujja kuwulira, oba waakiri temujja kugondera, enjigiriza etebuusibwabuusibwa ey’omuntu yenna ku bo atakkiriziganya na ndowooza zammwe. Omu tajja kuwulira muweereza kubanga asaba Essaala ya Mukama; omulala tajja kumuwulira kubanga tagikozesa. Omu tajja kuwulira abo abawagira enfuga y’abepisikoopi; omulala tajja kuwulira abo abagiwakanya. Era bwe ntyo nnyinza okubalaga mu nsonga endala nnyingi, engeri gye mufuulamu byonna ebibasemberera okuba okuzikirira kwammwe; kyeyoleka bulungi bwe kiti nti abatatya Katonda be beezikiriza bokka, era nti okuzikirira kwabwe kuva gye bali bennyini.

Kaakano ndowooza, nga mumaze okulowooza ku ebyo ebyogeddwa, n’okwekenneenya amakubo gammwe, musaanidde okufumiitiriza ku ebyo bye mukoze, ne mukwatibwa ensonyi era ne mwetoowaza nnyo nga mubijjukira. Bwe kiba nga si bwe kiri, mbeegayiridde mulowooze ku mazima gano agaddirira:

1. Okuba abeezikiriza mmwe bennyini kwe kwonoona ku musingi ogusinga obuziba mu butonde bwammwe, gwe musingi ogw’okwekuuma. Buli kintu mu butonde bwakyo kyegomba oba kituukira ku ssanyu lyakyo, ku bulungi bwakyo, oba ku kutuukirira kwakyo. Kale mmwe mulyeteekateeka okwezikiriza? Bwe mulagirwa okwagala baliraanwa bammwe nga bwe mweyagala mwekka, kitwalibwa nti mu butonde mweyagala. Naye bwe muba nga temwagala baliraanwa bammwe kusinga bwe mweyagala, kirabika mwandyagadde ensi yonna esalirwe omusango ogw’okuzikirira.

2. Nga mukontana nnyo n’ebigendererwa byammwe! Mmanyi nti temugenderera kuzikirira kwammwe, ne bwe muba nga mukweleetera. Mulowooza nti mwekolera bulungi bwokka, nga mutuukiriza okwegomba kw’omubiri gwammwe: naye, nga kya nnaku! kino kiringa okunywa amazzi amannyogovu mu musujja ogwokya, oba okwagula olususu olusiiyiddwa obulwadde obwokya ng’omuliro, ekyongera obulwadde n’obulumi. Bwe muba nga ddala mwagala essanyu, oba amagoba, oba ekitiibwa, mubinoonyeze gye bisangibwa, so temubiyigga mu kkubo eridda mu ggeyeena.

3. Nga kya kusaasirwa nti mwandikoze ku mmwe bennyini ekyo omulala yenna ku nsi oba mu ggeyeena ky’atasobola kukola! Singa ensi yonna yeegatta okubalwanyisa, oba dayimooni zonna eziri mu ggeyeena zeegatta okubalwanyisa, tezandisobodde kubazikiriza nga mmwe temwetabyemu, wadde okubaleetera okwonoona nga temukkirizza mwekka. Kale mulikola ku mmwe bennyini ekyo omulala yenna ky’atasobola kukola? Mulowooza bubi ku Setaani, kubanga mulabe wammwe, era anoonya okubazikiriza. Kale mulibeera babi eri mmwe bennyini okusinga dayimooni? Bwe kiri bwe kityo gye muli, singa mubadde n’emitima egikitegeera: bwe muddukira mu kibi, ne mudduka okutya Katonda, ne mugaana okukyuka nga Katonda abayise, mukola ku myoyo gyammwe ebisinga abantu oba dayimooni bye bandisobodde okukola. Era singa mwali mwemalidde n’amagezi gammwe gonna okwekolako akabi akasinga obunene, temwandisobodde kuyiiya kasinga ako.

4. Temuli beesigwa eri obwesige Katonda bw’abateereddemu. Abakwasizza nnyo obulokozi bwammwe; kale mulibulyamu olukwe? Abalagidde okukuuma emitima gyammwe n’obunyiikivu bwonna; kale kuno kwe kugikuuma? (Engero 4:23).

5. Mmwe ddala mugaana abalala bonna okubasaasira, bwe mugaana okwesaasira mmwe bennyini.—Bwe mukaabirira Katonda ku lunaku lw’ekibonoobono kyammwe nga musaba okusaasirwa, okusaasirwa; kiki kye musuubira, wabula okubasindika eri n’agamba nti, “Nedda, ggwe tewayagala kwesaasira wekka: Ani yakuleetera kino wabula obukakanyavu bwo wennyini?” Era baganda bammwe bwe balibalaba nga muli mu nnaku ey’olubeerera, banaabasaasira batya, mmwe abeezikiriza bennyini, abaagaana okuwabulwa?

6. Kinaabafuula abeebonyaabonya bennyini mu ggeyeena emirembe gyonna okulowooza nti mweleetera mmwe bennyini mu bugenderevu ennaku eyo. Ayi, nga kiriba kirowoozo ekibonyaabonya emirembe gyonna okulowooza munda mu mmwe nti kino mmwe mwennyini mwe mwakyekolera!—Nti mwalabulwa ku lunaku luno, ne mulabulwa nate, naye ne kitayamba! Nti mwonoona mu bugenderevu, ne mukyuka mu bugenderevu ne muva ku Katonda! Nti mwalina ekiseera ng’abalala, naye ne mukikozesa bubi! Nti mwalina abasomesa ng’abalala, naye ne mugaana okuyigirizibwa kwabwe! Mwalina eby’okulabirako ebitukuvu, naye ne mutabikoppa. Mwaweebwa Kristo, n’ekisa, n’ekitiibwa, ng’abalala; naye mwasinga kufaayo ku ssanyu lyammwe ery’omubiri. Mwalina omuwendo mu ngalo zammwe, naye nga temulina mutima kuguwaayo (Engero 17:16).—Kiyinza obutababonyaabonya okulowooza ku busirusiru bwammwe buno obw’akaseera kano? Ayi, singa amaaso gammwe gazibulwa okulaba bye mukoze nga mwonoona emyoyo gyammwe mu bugenderevu! era singa mutegeera bulungi ebigambo bino ebya Katonda (Engero 8:33-36): “Muwulirizenga okuyigirizibwa, mubenga n’amagezi, so temugalekanga. Alina omukisa omuntu ampuliriza, alindirira nga bw’akuuma ku nzigi zange buli lunaku. Kubanga buli andaba afuna obulamu, era afuna okuganja eri Mukama. Oyo atannoonya yeerumya yekka, era n’abo bonna abankyawa banoonya kufa.”

Era kaakano nga ntuuse ku nkomerero y’omulimu guno, omutima gwange gweraliikirira nga ndowooza bwe ndibaleka, sikulwa ng’oluvannyuma lw’ebyo omubiri gweyongera okubalimbalimba, n’ensi ne Setaani ne bibakuumira mu tulo, nange ne mbaleka nga bwe nnabasanga, okutuusa lwe mulizuukukira mu ggeyeena: Newaakubadde nga, olw’okufaayo ku myoyo gyammwe emyavu, kino nkitya, kubanga mmanyi obukakanyavu bw’omutima ogw’omubiri: naye nnyinza okwogera nga nnabbi Yeremiya (Yeremiya 17:16), “omanyi nga sikusabanga kubaleetako nnaku:” Seegombye, nga Yakobo ne Yokaana, nti “omuliro okuva mu ggulu” gujje gwokye abo abaagaana Yesu Kristo (Lukka 9:54). naye kwe kuziyiza omuliro ogutaggwaawo kwe mbadde nfuba okukola ekiseera kino kyonna! Era ayi, singa gubadde mulimu ogutaliiko bwetaavu! Singa Katonda n’omwoyo gwange bandibadde beetegefu okunsonyiwa omulimu guno nga bamwe ku mmwe bwe mwandibadde!—Mikwano gyange egy’omuwendo! Saagala nnyo mmwe okufiira mu muliro ogutaggwaawo, n’okusibirwa ebweru w’eggulu, bwe kiba nga kisoboka okukiziyiza, ne kindeetera okubabuuza omulundi omulala, kaakano musazeewo ki? Mulikyuka, oba mulifa? Mbatunuulira ng’omusawo bw’atunuulira omulwadde we ali mu bulwadde obw’akabi, n’amugamba nti, “Newaakubadde ng’otuuse wala, nywa bunywi eddagala lino, era weewale ebintu bino ebitono byokka ebikulumya, era nkukakasa nti oliba mulamu: naye bw’onoogaana okukola kino, oli muntu mufu.”—Mwandirowoozezza ki ku muntu ng’oyo, singa omusawo ne mikwano gye gyonna tebasobola kumusikiriza kunywa ddagala limu okuwonya obulamu bwe, oba okwewala ebintu ebya butwa kimu oba bibiri ebyandimuttidde?—Eyo ye mbeera yammwe. Ne bwe muba nga mutuuse wala mu kibi, kaakano mukyuke bukyusi mujje eri Kristo, mutwale eddagala lye, n’emyoyo gyammwe giriba miramu: Musesemye ebibi byammwe ebitta nga mwenenya, era temuddayo nate ku bisesemye eby’obutwa, era muliba bulungi. Naye singa emibiri gyammwe gye tubadde tukolako, twandimanyiddeko kye tubakolera: Newaakubadde nga temwandikkirizza, mwandisobodde okukwatibwa oba okusibibwa, eddagala ne libafukibwa mu mimiro, n’ebintu ebibalumya ne bibaggibwako: Naye ku myoyo gyammwe tekisoboka bwe kityo; tetuyinza kubakyusa nga temwagala: Tewali kutwala balalu mu ggulu nga basibiddwa mu njegere; muyinza okusalirwa omusango nga temwagala, kubanga mwayonoona n’okwagala kwammwe; naye temuyinza kulokolebwa nga temwagala. Amagezi ga Katonda galabye nga kisaanidde okuteeka obulokozi oba okuzikirira kw’abantu ku kulondawo kw’okwagala kwabwe bennyini mu kigero ekinene ennyo; nti tewali muntu alituuka mu ggulu, ataalonda kkubo lidda mu ggulu, era tewali muntu alituuka mu ggeyeena, wabula aliwalirizibwa okwogera nti, “Nfunye ekyo kye nnalonda, okwagala kwange kwe kwandeeta wano.”—Kaakano, singa nnyinza okubafuula abeetegefu, abeetegefu ddala, n’okumalirira, era buli kiseera, omulimu gwandibadde gukoleddwa okusinga ekitundu.—Era nga kya nnaku! tulifiirwa mikwano gyaffe, nabo balifiirwa Katonda waabwe, essanyu lyabwe, emyoyo gyabwe, olw’obutaba na kino? Ayi! Katonda akiziyize! Kya kyewuunyo gye ndi nti abantu baba bakambwe era basirusiru bwe batyo mu nsonga ezisinga obukulu, so nga mu nsonga entono bakwatagana bulungi, ba mpisa, era baliraanwa balungi. Nga bwe mmanyi, ndi mwagalwa wa bonna, oba kumpi baliraanwa bange bonna, ne kiba nti singa ntuma eri omuntu yenna mu kibuga, oba mu kitundu, oba mu ggwanga, ne mmusaba ekisa ekisaanidde, yandikimpadde; naye bwe nzija okubasaba ensonga esinga obukulu mu nsi, ku lwabwe bo so si ku lwange, sifuna kintu kirala okuva eri bangi ku bo wabula okumpuliriza n’obugumiikiriza. Simanyi oba abantu balowooza nti omuntu ali ku kituuti ayogera mazima ddala oba nedda, n’ategeeza ky’ayogera; kubanga ndowooza nnina baliraanwa batono abatandinzikirizza, singa nnabadde ntudde nabo nga twogera ng’ab’omu nju, nga mbabuulira bye nnalaba, oba bye nnakola, oba bye nnamanya mu nsi, era bandifuddeyo ku bye njogera: Naye bwe mbabuulira, okuva mu kigambo kya Katonda ekitasobya, bo bennyini bye balilaba ne bye balimanya mu nsi ejja, balaga n’obulamu bwabwe nti oba tebakikkiriza, oba tebakifaako nnyo. Singa nnasisinkana omu ku bo mu kkubo ne mmugamba nti, eyo waliyo ekinnya ky’amanda, oba waliwo omusenyu ogumira, oba waliwo ababbi abakuteeze, nnandimusikirizza okukyuka okuvaawo: Naye bwe mbabuulira nti Setaani abateeze, era nti ekibi butwa gye bali, era nti ggeyeena si kintu kya kusaagirako, beeyongera mu maaso ng’abatampulidde.—Mazima, baliraanwa, ku kituuti ntegeeza bye mbagamba nga bwe mba mu kunyumya kwonna okwa bulijjo, era bwe muba nga mulimpuliriza n’akatono, mbeegayiridde kibe wano. Ndowooza tewali muntu n’omu ku mmwe, singa omwoyo gwange gwali mu mikono gyammwe, ataandyagadde kuguwonya (newaakubadde nga siyinza kusuubiza nti mwandirese ebibi byammwe olw’ekyo.) Singa nzija nga ndumwa enjala oba nga ndi bwereere ku mulyango gw’omu ku mmwe, temwandimpadde kisinga kikopo kya kunywa okunyamba? Nkakasa nti mwandikoze bwe mutyo; singa kyabadde kya kuwonya bulamu bwange, mmanyi nti mwandiwaddeyo (abamu ku mmwe) obulamu bwammwe. Naye ate, temujja kwegayirirwa kulekayo masanyu gammwe ag’omubiri olw’obulokozi bwammwe? Mbategeeza, Bassebo, ndi musabirizi abeegayirira n’omutima gwonna leero, olw’okulokola emyoyo gyammwe, nga bwe nnandibadde ku lwange, singa nnawalirizibwa okujja okusabiriza ku nzigi zammwe. Noolwekyo, bwe mwandimpulirizza olwo, mumpulirize kaakano: bwe mwandinsaasidde olwo, mukkirize kaakano okwesaasira mmwe bennyini. Nzeemu okubeegayirira, ng’olinga nfukamidde ku maviivi gange, muwulirize Omununuzi wammwe, mukyuke, mulyoke mube balamu.—Mmwe mwenna abaze mubeera mu butamanya, mu bulagajjavu, ne mu kwetulinkiriza, okutuusa leero; mmwe mwenna abaze mubbidde mu bweraliikirivu bw’ensi, so temulina kufaayo ku Katonda n’ekitiibwa eky’olubeerera; mmwe mwenna abafuuliddwa abaddu b’okwegomba kw’omubiri: emmere n’ebyokunywa, emizannyo n’okwegomba okubi; era mmwe mwenna abatamanyi bwetaavu bwa butukuvu, era abatamanyangako mulimu gwa Mwoyo Omutukuvu ogw’okutukuza emyoyo gyammwe; abatawambaatirangako Mununuzi wammwe omutendereze olw’okukkiriza okulamu, n’okutegeera okw’okwewuunya n’okwebaza olw’okwagala kwe; era abatawulirangako kussa kitiibwa kingi mu Katonda ne mu ggulu, n’okubaagala n’omutima gwonna, okusinga okugaggawala kw’omubiri n’ebintu eby’ensi: mbeegayiridde n’omutima gwonna, si ku lwange lwokka, wabula ku lwa Mukama, ne ku lw’emyoyo gyammwe, muleme kumala lunaku na lumu nate mu mbeera yammwe ey’edda, wabula mwetegereze, era mukaabirire Katonda abawe ekisa ekikyusa, mulyoke mufuulibwe ebitonde ebiggya, era muwone ebibonoobono ebibali kumpi mu maaso. Era bwe muba nga mulinkolera ekintu kyonna, munkkirize okusaba kuno, mukyuke okuva mu makubo gammwe amabi mube balamu. Munnyime ekintu kyonna kye ndibasaba ku lwange, bwe munaankkiriza kino kyokka. Era bwe munannyima kino, sifaayo ku kintu kirala kyonna kye mwandimpadde. Weewaawo, nga bwe mwandikoze ekintu kyonna Mukama eyabatonda era eyabanunula ky’abasaba, temumunyima kino; kubanga bwe munaamunyima kino, tafaayo ku kintu kyonna kye mulimuwa. Nga bwe mwandyagadde abawulire nga musaba, abawe bye mumusaba, era abakolere mu kiseera eky’okufa ne ku lunaku olw’okusalirwa omusango, oba mu buzibu bwammwe bwonna, temumunyima ky’abasaba kaakano ku lunaku lw’okugaggawala kwammwe. Ayi mukikkirize, okufa n’okusalirwa omusango, eggulu ne ggeyeena, bintu bya njawulo nnyo bwe mubisemberera, okusinga bwe birabika eri amaaso ag’omubiri nga biri wala.—Kale, newaakubadde nga siyinza kusuubira bulungi ku bonna, nja kusuubira nti abamu ku mmwe mu kiseera kino muteesa okukyuka mube balamu, era nti mwetegefu okwogera nti, “Katonda akiziyize ffe okwerondera okuzikirira nga tugaana okukyuka, nga bwe tukoze okutuusa kati.”

Bwe biba nga bino bye birowoozo n’ebiteeso by’emitima gyammwe, nja kubawa n’essanyu okulungamya kwe muteekwa okukola, era mu bufunze, mulyoke mukyangu okukujjukira nga mukukola.

OKULUNGAMYA I

BWE muba nga mwagala okukyusibwa n’okulokolebwa, mufube okutegeera obwetaavu n’embala entuufu ey’okukyuka; olw’ensonga ki, okuva ku ki, okudda ku ki, era okuyita mu ki, kye muteekwa okukyuka. Mulowooze embeera ey’ennaku gye mulimu okutuusa ku ssaawa ey’okukyuka kwammwe, mulyoke muwulire nti si mbeera ya kuwummuliramu. Muli wansi w’omusango gw’ebibi byonna bye mwali mukoze; ne wansi w’obusungu bwa Katonda, n’ekikolimo ky’amateeka ge; muli baddu ba Setaani, era buli lunaku mukozesebwa mu mulimu gwe ogulwanyisa Mukama, mmwe bennyini, n’abalala; muli bafu mu mwoyo era mwonoonese, kubanga temulina bulamu butukuvu, n’embala, n’ekifaananyi kya Mukama. Temusaanira mulimu gwonna mutukuvu, era temukola kintu kyonna ekisanyusa ddala Katonda. Temulina kisuubizo kyonna wadde obukakafu bw’obukuumi bwe, era mubeera buli kiseera mu kabi k’obwenkanya bwe, nga temumanyi ssaawa ki gye muyinza okukwakkulibwa ne mutwalibwa mu ggeyeena, era nga kikakafu ddala nti mulizikirizibwa bwe munaafiira mu mbeera eyo. Era tewali kirala kyonna, okuggyako okukyuka, ekiyinza okukiziyiza. Obuntubulamu bwonna, oba okwetereezaamu, oba empisa ennungi, ebitatuuka ku kukyuka okwa nnamaddala, tebijja kuleeta kulokolebwa kwa myoyo gyammwe. Mukuume mu mitima gyammwe okutegeera okwa nnamaddala okw’ennaku eno ey’obutonde, era bwe mutyo n’obwetaavu bw’okukyuka.

Era olwo muteekwa okutegeera kye kitegeeza okukyusibwa: kwe kuba n’omutima omuggya oba embala empya, n’empisa y’obulamu empya.

Ekibuuzo. 1. Tukyuke olw’ensonga ki?

Okuddamu. Olw’ebigendererwa bino ebiddirira, bye muyinza okutuukako: 1. Mujja kufuulibwa amangu ddala ebitundu ebiramu ebya Kristo, mube n’omugabo mu ye, mufuulibwe abaggya mu kifaananyi kya Katonda, mutimbibwe n’ebirabo bye byonna eby’ekisa, mulamusibwe n’obulamu obuggya obw’omu ggulu, mulokolebwe okuva mu bufuzi obw’obukambwe bwa Setaani n’obufuzi bw’ekibi, muweebwe obutuukirivu nga muggibwa mu kikolimo ky’amateeka, musonyiyibwe ebibi byonna eby’obulamu bwammwe bwonna, mukkirizibwe Katonda, mufuulibwe abaana be, mube n’eddembe okumuyita Kitaffe, n’okujja gy’ali mu kusaba, mu bwetaavu bwammwe bwonna, n’ekisuubizo nti alibakkiriza; mujja kuba n’Omwoyo Omutukuvu okubeera mu mmwe, okubatukuza n’okubakulembera; mujja kuba n’omugabo mu luganda, mu kussa ekimu, ne mu kusaba kw’abatukuvu; mujja kufuulibwa abasaanira okuweereza Katonda, muwonyezebwe obufuzi bw’ekibi, mube ba mugaso era omukisa eri ekifo kye mubeeramu, era mube n’ekisuubizo eky’obulamu buno, n’obwo obujja. Temujja kubulwa kintu kyonna ekirungi ddala gye muli, era ebibonoobono byammwe ebyetaagisa mujja kuweebwa amaanyi okubigumiikiriza; muyinza okuloza ku kussa ekimu ne Katonda mu mwoyo, naddala mu biragiro bye byonna ebitukuvu, Katonda mw’abategekera embaga ey’emyoyo gyammwe; mujja kuba basika b’eggulu nga mukyali balamu ku nsi, era muyinza okulaba olw’okukkiriza ekitiibwa eky’olubeerera, era bwe mutyo ne mubeera era ne mufa mu mirembe; era temujja kukka wansi nnyo ne kiba nti essanyu lyammwe teriisinga nnyo ddala ennaku yammwe.—Nga gwa muwendo buli mukisa ku gino, gye mbala obubazi mu bufunze, era gye muyinza okufuna mu bulamu buno.

Era olwo, 2. Mu kufa emyoyo gyammwe girigenda eri Kristo, era ku lunaku olw’okusalirwa omusango omwoyo n’omubiri byombi biriweebwa obutuukirivu era biriweebwa ekitiibwa, ne muyingira mu ssanyu lya Mukama wammwe; essanyu lyammwe mwe liriba mu bino:

1. Mmwe bennyini mulituukirizibwa:—Emibiri gyammwe egifa girifuulibwa egitafa, era ekivunda kirifuuka ekitavunda: Temulirumwa nate njala, oba nnyonta, oba kukoowa, oba kulwala; so temulyetaaga kutya nsonyi, oba nnaku, oba kufa, oba ggeyeena. Emyoyo gyammwe giriwonyezebwa ddala ekibi, era girifuulibwa egisaanira ddala okumanya, n’okwagala, n’okutendereza Mukama.

2. Emirimu gyammwe giriba kutunuulira Omununuzi wammwe ow’ekitiibwa, wamu ne bannansi bannammwe bonna abatukuvu ab’omu ggulu; n’okulaba ekitiibwa kya Katonda asinga okutenderezebwa, n’okumwagala mu ngeri etuukiridde, n’okwagalibwa ye, n’okumutendereza emirembe gyonna.

3. Ekitiibwa kyammwe kiriyamba ku kitiibwa kya Yerusaalemi Empya, ekibuga kya Katonda omulamu; ekisinga okuba n’essanyu ery’obwannannyini eriri ku lwammwe mwekka.

4. Ekitiibwa kyammwe kiriyamba ku kugulumiza Omununuzi wammwe, aligulumizibwa emirembe gyonna era alisanyukira mu mmwe, abali ebibala by’okubonaabona kw’obulamu bwe; era kino kisinga okugulumizibwa kwammwe mwekka.

5. Era Obukulu obutaggwaawo, Katonda omulamu, aligulumizibwa mu kitiibwa kyammwe; ng’agulumizibwa olw’okutendereza kwammwe, era nga bw’abagabira ku kitiibwa kye n’obulungi bwe, era nga bw’asanyukira mu mmwe, ne mu kutuukiriza omulimu gwe ogw’ekitiibwa, mu kitiibwa kya Yerusaalemi Empya, ne kya Mwana we. Bino byonna, omusabirizi asinga obwavu mu mmwe, akyusiddwa, alibisanyukira mu bukakafu era awatali kukoma.

2. Mulaba olw’ensonga ki gye muteekwa okukyuka: ekiddako muteekwa okutegeera okuva ku ki kye muteekwa okukyuka: Era ekyo, mu kigambo kimu, kwe kuva ku kwerowoozaako kwammwe okw’omubiri, kye kigendererwa ky’abo bonna abatakyusiddwa. Okuva ku mubiri ogwagala okusanyusibwa okusooka Katonda, era ogwandyeyongedde okubasendasenda; okuva ku nsi, kye kisikiriza ekiri ku ddobo; ne ku Setaani, omuvubi w’emyoyo, era omulimba. Era bwe mutyo okuva ku bibi byonna ebimanyiddwa ebikolebwa mu bugenderevu.

3. Ekiddako muteekwa okumanya ki kye muteekwa okukyukira: era ekyo kwe kudda eri Katonda ng’enkomerero yammwe, eri Kristo ng’ekkubo eridda eri Kitaffe; eri obutukuvu, ng’ekkubo Kristo ly’abalagidde; n’eri okukozesa obuyambi bwonna n’engeri zonna ez’ekisa Mukama z’abawadde.

4. Ekisembayo; muteekwa okumanya ki kye muyitamu okukyuka: Era ekyo kwe kuyita mu Kristo, nga ye Mununuzi yekka era Omwegayiriza; ne mu Mwoyo Omutukuvu, ng’Omutukuza; ne mu Kigambo, ng’ekikozesebwa kye oba engeri gy’akolamu; ne mu kukkiriza n’okwenenya, ng’engeri n’emirimu egy’oludda lwammwe gye muteekwa okutuukiriza. Bino byonna byetaagisa ddala.

Okulungamya. II. Bwe muba nga mwagala okukyusibwa n’okulokolebwa, mumalenga ebiseera bingi mu kufumiitiriza okw’amaanyi mu kyama. Obutalowooza bwe buzikiriza ensi. Mweyawulenga emirundi mingi ne mugenda mu kifo eky’ekyama, era eyo mufumiitirize ku nsonga lwaki mwatondebwa; ku bulamu bwe mubaddemu; ku biseera bye mwonoonye; ku kibi kye mukoze; ku kwagala ne ku kubonaabona, ne ku bujjuvu bwa Kristo; ku kabi ke mulimu; ku kusemberera kw’okufa n’okusalirwa omusango; ku bukakafu n’obulungi obusukkulumu obw’essanyu ery’omu ggulu; ne ku bukakafu n’entiisa y’okubonyaabonyezebwa okw’omu ggeyeena; n’obutaggwaawo bwa byombi; ne ku bwetaavu bw’okukyuka n’obulamu obutukuvu. Munnyikize emitima gyammwe mu birowoozo nga bino.

Okulungamya. III Bwe muba nga mwagala okukyusibwa n’okulokolebwa, mussengayo omwoyo ku kigambo kya Katonda, nga y’engeri gy’akozesa bulijjo. Musome ebyawandiikibwa, oba mubiwulire nga bisomebwa, n’ebiwandiiko ebirala ebitukuvu ebibinnyonnyola: Mubeerengawo buli kiseera ng’ekigambo kibuulirwa mu lujjudde. Nga Katonda bw’ayakira ensi n’enjuba, so si yekka nga tagikozesa, bw’atyo bw’alikyusa n’okulokola abantu ng’ayita mu baweereza be, abali musana gwa nsi (Ebikolwa by’Abatume 26:17-18), (Matayo 5:14). Bwe yamala okwetoowaza Pawulo mu ngeri ey’ekyamagero, n’amutuma eri Ananiya (Ebikolwa by’Abatume 9:10). Era bwe yatuma malayika eri Koluneeriyo, yali wa kumugamba bugambi atumye Peetero, eyali agenda okumubuulira ky’alina okukkiriza n’okukola.

Okulungamya. IV. “Muddukire Katonda nga musaba buli kiseera n’obunyiikivu. Mwatule era mukungubagire obulamu bwammwe obw’edda, era mumwegayirire abawe ekisa kye okubamulisa n’okubakyusa. Mumwegayirire abasonyiwe ebyayita, era abawe Omwoyo we, akyuse emitima gyammwe n’obulamu bwammwe, abakulembere mu makubo ge, era abawonye okukemebwa.” Era mukolerenga omulimu guno buli lunaku, so temugukoowanga.

Okulungamya. V. “Amangu ago mulekeyo ebibi byammwe bye mumanyi era bye mukola mu bugenderevu. Muyimirire, era temweyongerayo mu kkubo eryo.”—Temutamiiranga nate, wabula mwewalenga ekifo n’embeera ebireeta okutamiira. Musuule okwegomba kwammwe n’amasanyu ag’ekibi nga mubikyawa, era temuvumanga nate; era bwe waba nga waliwo gwe mwasobya, mumuliyirire nga Zaakayo bwe yakola. Bwe muneeyongera okukola ebibi byammwe eby’edda, mukisa ki gwe muyinza okusuubira ku ngeri ez’okukyusibwa?

Okulungamya. VI. “Amangu ago, bwe kiba kisoboka, mukyuse ab’emikwano gyammwe, bwe baba nga babadde babi okutuusa kati.” Si kwa kuleka b’eŋŋanda zammwe be mutayinza kwawukana nabo, wabula ab’emikwano ab’ekibi abateetaagisa, era mwegatte ku abo abatya Mukama, mubabuuze ekkubo eridda mu ggulu (Ebikolwa by’Abatume 9:19, 26), (Zabbuli 15:4).

Okulungamya. VII. “Mwewaayo eri Mukama Yesu ng’omusawo w’emyoyo gyammwe,” alyoke abasonyiwe olw’omusaayi gwe, era abatukuze olw’Omwoyo we, ng’ayita mu kigambo kye n’abaweereza be, ebikozesebwa by’Omwoyo. Ye kkubo, n’amazima n’obulamu; tewali n’omu ajja eri Kitaffe wabula ng’ayita mu ye (Yokaana 14:6). “Era tewali linnya ddala na limu mu mannya gonna agaaweebwa abantu, wansi w’eggulu, mwe muyinza okulokolebwa,” (Ebikolwa by’Abatume 4:12). Noolwekyo muyige ebimukwatako bw’ali n’embala ye, n’ebyo by’abakoledde ne bye yabonaabona ku lwammwe, n’ebyo by’ali gye muli, n’ebyo by’aliba, n’engeri gy’asaanira okutuukiriza ddala ebyetaago byammwe byonna.

Okulungamya. VIII. Bwe muba nga mutegeeza ddala okukyuka mube balamu, “Mukikole mangu, awatali kulwa”. Bwe muba nga temwagala kukyuka leero, temwagala kukikola n’akatono.—Mujjukire nti ekiseera kino kyonna muli mu musaayi gwammwe, wansi w’omusango gw’ebibi enkumi n’enkumi, era wansi w’obusungu bwa Katonda, era muyimiridde ku mugo gwennyini ogwa ggeyeena; wasigaddeyo eddaala limu lyokka wakati wammwe n’okufa. Era eno si mbeera muntu alina amagezi amalamu mw’ayinza okutereera. Kale musituke amangu ago, mudduke ng’abaddukira obulamu bwammwe; nga bwe mwandifulumye mu nnyumba yammwe, singa yonna ebadde ekwata omuliro waggulu w’emitwe gyammwe.—Ayi, singa mumanyi bumanya akabi ak’olubeerera ke mubeeramu, n’okufiirwa okutayogerekeka kwe mufuna buli lunaku, n’obulamu obusinga obukuumi n’obuwoomi bwe mwandibaddemu, temwandiyimiridde nga muzannyirira, wabula mwandikyuse amangu ago. Abangi ennyo abalwisaawo mu bugenderevu bazikirira, so nga bamatiddwa nti kiteekwa okukolebwa. Obulamu bwammwe bumpi era tebukakafu; era nga muli mu mbeera ki, singa mufa nga temunnakyuka ddala! Mumaze ebbanga ddene nnyo, era mukoze Katonda obubi okumala ebbanga ddene nnyo; ekibi kyeyongera amaanyi n’emirandira nga mulwisaawo. Okukyuka kwammwe kujja kweyongera okuba okuzibu n’okubuusibwabuusibwa. Mulina bingi eby’okukola, noolwekyo temubyongezaayo byonna okutuuka ku nkomerero, sikulwa nga Katonda abaleka, n’abawaayo eri mmwe bennyini, olwo ne muzikirira emirembe gyonna.

Okulungamya. IX. Bwe muba nga mwagala okukyuka mube balamu, mukikole “awatali kwekuumira kintu, mu bujjuvu, era mu byonna.” Temulowooza kulagaana ne Kristo nga mwekuumira obukwakkulizo, n’okugabanya omutima gwammwe wakati we n’ensi, n’okuleka ebibi ebimu, ne mukuuma ebirala; n’okuleka ekyo omubiri gwammwe kye gusobola okwerema. Kuno kwe kwerimba kwokka; muteekwa mu mutima ne mu kumalirira okuleka byonna bye mulina, bwe kitaba bwe kityo temuyinza kuba bayigirizwa be (Lukka 14:26, 33). Bwe mutaakkirize kutwala Katonda n’eggulu ng’omugabo gwammwe, n’okuteeka byonna eby’ensi wansi w’ebigere bya Kristo, wabula nga mukakasa nti era mulina okuba n’ebirungi byammwe wano, n’okuba n’omugabo ogw’ensi, era nga Katonda n’ekitiibwa tebibamala, kya bwereere okuloota obulokozi ku nkola eyo, kubanga tebujja kubaawo. Ne bwe mulabika ng’abeewaddeyo eri eddiini ennyo, naye nga butuukirivu bwa mubiri bwokka, era okugaggawala kw’omubiri, oba essanyu lyagwo, oba obukuumi bwagwo, bikyekuumibwa nga temubiwaddeyo mu kwewaayo kwammwe eri Katonda, lino kkubo kakafu eridda mu kufa nga obutatya Katonda obw’olwatu, newaakubadde nga liyinza okulabika obulungi.

Okulungamya. X. Bwe muba nga mwagala okukyuka mube balamu, mukikole “nga mumalirivu,” so temuyimirira nga mukyateesa, ng’olinga nsonga ya kubuusabuusa. Temuyimirira nga muwuguka, ng’olinga temunnakakasa oba Katonda oba omubiri y’asinga okuba mukama omulungi; oba eggulu oba ggeyeena y’esinga okuba enkomerero ennungi; oba ekibi oba obutukuvu kye kkubo erisinga obulungi. Naye muggyeewo okwegomba kwammwe okw’edda, era amangu ago, buli kiseera, mu bunywevu, mumalirire. Temubeeranga lunaku lumu na kirowoozo kimu, olunaku oluddako ne kirala; wabula mumalirire ku nsonga eno ne ku nsi yonna, era nga mumalirivu mwewaayo mmwe bennyini, ne byonna bye mulina, eri Katonda. Kaakano nga musoma oba nga muwulira kino, mumalirire. Nga temunneebaka kiro kirala, mumalirire. Nga temunnava mu kifo kino, mumalirire. Setaani nga tannafuna kiseera kubaggyako, mumalirire. Temukyuka ddala okutuusa nga mumaliridde, era n’okumalirira okunywevu okutakyuka.—Ebyo bimala ku Kulungamya.

Era kaakano nkoze ekitundu kyange mu mulimu guno, mulyoke mukyuke nga Katonda abayise, mube balamu; kiki ekiriva mu kyo, siyinza kumanya: Nsize ensigo nga Katonda bw’alagidde, naye si mu buyinza bwange okuzikuza. Siyinza kweyongerayo n’obubaka bwange: siyinza kubutuusa mu mitima gyammwe, wadde okubuleetera okukola; siyinza kubakolera mugabo gwammwe ogw’okubwaniriza n’okubulowoozaako; siyinza kukola mugabo gwa Katonda, ogw’okuggulawo omutima gwammwe okubaleetera okubwaniriza; era siyinza kubalaga ggulu oba ggeyeena n’amaaso gammwe, wadde okubawa emitima emiggya era emigonvu. Singa mmanyi ekirala kye nnyinza okukola olw’okukyuka kwammwe, nsuubira nti nnandikikoze.

Naye Ayi ggwe, Kitaffe w’emyoyo ow’ekisa, walayira nti tosanyukira kufa kw’abakozi ba bibi, wabula bo okukyuka ne baba balamu; tommanga mukisa gwo eri okusikiriza kuno n’okulungamya kuno, so tokkiriza balabe bo kujaguza mu maaso go; wadde omulimba omukulu ow’emyoyo kuwangula Omwana wo, Omwoyo wo, n’Ekigambo kyo! Ayi saasira aboonoonyi abaavu abatakyusiddwa, abatalina mitima gyesaasira bokka: Lagira omuzibe w’amaaso alabe, n’omuggavu w’amatu awulire, n’omufu abe omulamu, era toganya kibi n’okufa kusobola kukuziyiza.—Zuukusa abeetwala nti tebali mu kabi, leetera abatannamalirira okumalirira, nyweza abawuguka, era amaaso g’aboonoonyi, abasoma ennyiriri zino, gakozesebwe oluvannyuma mu kukaabira ebibi byabwe; era obazze mu magezi gaabwe obaleete eri Omwana wo, ebibi byabwe nga tebinnabatuusa mu kuzikirira. Bw’oyogera bwogezi ekigambo, okufuba kuno okw’obwavu kulibala ebibala ne kuwangula emyoyo mingi, olw’essanyu lyabwe eritaggwaawo, n’ekitiibwa kyabwe ekitaggwaawo. Amiina.

ENKOMERERO.

Ekyayita