ቃሉና ጸሎት

«በእኔ ብትኖሩ ቃሎቼም በእናንተ ቢኖሩ የምትወዱትን ሁሉ ለምኑ ይሆንላችሁማል።»—ዮሐንስ 15:7

በቃሉና በጸሎት መካከል ያለው ሕያው ግንኙነት ከክርስቲያናዊ ሕይወት ቀላልና ቀዳሚ ትምህርቶች አንዱ ነው። ያ አዲስ የተለወጠ አረማዊ እንዳለው፦ እጸልያለሁ—ከአባቴ ጋር እናገራለሁ፤ አነባለሁ—አባቴ ከእኔ ጋር ይናገራል። ከጸሎት በፊት፥ አብ እንድለምን ያዘዘኝን በመግለጥ ለጸሎት የሚያዘጋጀኝ የእግዚአብሔር ቃል ነው። በጸሎት ውስጥ፥ ለእምነቴ ዋስትናውንና መማጸኛውን በመስጠት የሚያበረታኝ የእግዚአብሔር ቃል ነው። ከጸሎትም በኋላ፥ ከጸለይሁ በኋላ መልሱን የሚያመጣልኝ የእግዚአብሔር ቃል ነው፤ በእርሱ መንፈስ የአብን ድምፅ እንድሰማ ያደርገኛልና። ጸሎት የአንድ ወገን ንግግር ሳይሆን ምልልስ ነው፤ ዋናው ክፍሉም ለእኔ ድምፅ ምላሽ የሚሰጠው የእግዚአብሔር ድምፅ ነው። የእግዚአብሔርን ድምፅ ማድመጥ፥ እርሱ የእኔን ድምፅ እንደሚያደምጥ የመተማመኑ ምስጢር ነው። «ጆሮህን አዘንብል፥ ስማም»፤ «አድምጠኝ»፤ «ቃሌን ስማ»—እነዚህ ሰው ለእግዚአብሔር እንደሚናገራቸው እግዚአብሔርም ለሰው የሚናገራቸው ቃላት ናቸው። የእርሱ መስማት በእኛ መስማት ላይ የተመሠረተ ነው፤ ቃሎቹ በእኔ ዘንድ የሚያገኙት መግቢያ፥ ቃሎቼ በእርሱ ዘንድ የሚኖራቸው ኃይል መለኪያ ይሆናል። የእግዚአብሔር ቃላት ለእኔ ምን እንደ ሆኑ፥ እርሱ ራሱ ለእኔ ምን እንደ ሆነ፥ ስለዚህም በጸሎት እርሱን የምሻበት ምኞት ምን ያህል ቅን እንደ ሆነ መፈተኛ ነው።

ኢየሱስ «በእኔ ብትኖሩ ቃሎቼም በእናንተ ቢኖሩ የምትወዱትን ሁሉ ለምኑ ይሆንላችሁማል» ሲል የሚያመለክተው በቃሉና በጸሎታችን መካከል ያለውን ይህን ግንኙነት ነው። ይህ አነጋገር ስፍራውን የወሰደበትን ሌላውን አነጋገር ብናስተውል የዚህ እውነት ጥልቅ አስፈላጊነት ግልጽ ይሆናል። ኢየሱስ ከአንድ ጊዜ በላይ «በእኔ ኑሩ እኔም በእናንተ» ብሎ ነበር። እርሱ በእኛ መኖሩ በእርሱ ለመኖራችን ማሟያውና ዘውዱ ነበር። እዚህ ግን «እናንተ በእኔ እኔም በእናንተ» ከማለት ይልቅ «እናንተ በእኔ ቃሎቼም በእናንተ» ይላል። የቃሎቹ መኖር ከራሱ መኖር ጋር አንድ ነው።

በክርስቶስ የተነገሩት የእግዚአብሔር ቃላት በመንፈሳዊ ሕይወታችን፥ በተለይም በጸሎታችን ውስጥ ሊኖራቸው የሚገባውን ስፍራ በተመለከተ እንዴት ያለ እይታ ተከፈተልን! ሰው በቃሉ ራሱን ይገልጣል። በተስፋ ቃሉ ራሱን አሳልፎ ይሰጣል፤ ተስፋውን ለሚቀበለው ሰው ራሱን ያስራል። በትእዛዙ ፈቃዱን ያሳውቃል፤ መታዘዙን የሚፈልግበትን ሰው እንደ ራሱ አካል አድርጎ ሊመራውና ሊጠቀምበት ራሱን ጌታው ለማድረግ ይሻል። መንፈስ ከመንፈስ ጋር ኅብረት የሚያደርገው፥ የአንዱ ሰው መንፈስ ወደ ሌላው ተሻግሮ ራሱን የሚያስተላልፈው በቃላችን አማካይነት ነው። ሰው ራሱን ለሌላው ማካፈል የሚችለው ተሰምቶ፥ ተቀባይነት አግኝቶ፥ ተጠብቆና ተፈጽሞ በሚኖረው ቃሉ አማካይነት ነው። ይህ ሁሉ ግን እጅግ አንጻራዊና ውሱን በሆነ መንገድ ነው።

ነገር ግን ሁሉ ነገር በእርሱ ሕይወትና ኃይል፥ መንፈስና እውነት የሆነበት—በቃላቱ እጅግ ጥልቅ ትርጕም—ወሰን የሌለው አካል እግዚአብሔር፥ እርሱ ራሱን በቃላቱ ሲገልጥ፥ እነዚህን ቃላት ለሚቀበሉ ሰዎች ራሱን፥ ፍቅሩንና ሕይወቱን፥ ፈቃዱንና ኃይሉን ከመረዳት በላይ በሆነ እውነታ በእርግጥ ይሰጣል። በእያንዳንዱ ተስፋ ቃል እንድንይዘውና እንድንወርሰው ራሱን በእጃችን ያኖራል፤ በእያንዳንዱ ትእዛዝ ፈቃዱን፥ ቅድስናውን፥ ፍጽምናውን ከእርሱ ጋር እንድንካፈል ራሱን በእጃችን ያኖራል። በእግዚአብሔር ቃል እግዚአብሔር ራሱን ይሰጠናል፤ ቃሉ ከዘላለማዊው ልጅ ከክርስቶስ ኢየሱስ ያነሰ አይደለም። ስለዚህም የክርስቶስ ቃላት ሁሉ የእግዚአብሔር ቃላት ናቸው፤ ሕይወት የሚሰጥ መለኮታዊ ሕይወትና ኃይል የሞላባቸው ናቸው። «እኔ የነገርኋችሁ ቃል መንፈስ ነው ሕይወትም ነው።»

መስማትና መናገር የተሳናቸውን ሰዎች ያጠኑ ሊቃውንት፥ የመናገር ችሎታ በመስማት ችሎታ ላይ ምን ያህል እንደሚመካ፥ በሕፃናትም የመስማት ችሎታ መጥፋት የመናገርን ችሎታ መጥፋት እንደሚያስከትል ይነግሩናል። ይህ በሰፊው ትርጕምም እውነት ነው፤ እንደምንሰማው እንናገራለን። ይህም ከእግዚአብሔር ጋር ባለን ኅብረት በከፍተኛው ትርጕም እውነት ነው። ጸሎት ማቅረብ—አንዳንድ ምኞቶችን መግለጥና አንዳንድ ተስፋዎችን መጥቀስ—ቀላል ነገር ነው፤ ከሰውም በሰው ጥበብ ሊማሩት ይቻላል። ነገር ግን በመንፈስ መጸለይ፥ ወደ እግዚአብሔር የሚደርሱና የሚነኩትን፥ የማይታየውን ዓለም ኃይላት የሚያንቀሳቅሱትን ቃላት መናገር—እንዲህ ያለው ጸሎትና እንዲህ ያለው ንግግር—ሙሉ በሙሉ የእግዚአብሔርን ድምፅ በመስማታችን ላይ የተመሠረተ ነው። እግዚአብሔር የሚናገረውን ድምፅና ቋንቋ በምናደምጥበት፥ በእግዚአብሔርም ቃላት አሳቡን፥ ልቡንና ሕይወቱን ወደ ልባችን በምንቀበልበት መጠን፥ እግዚአብሔር በሚሰማው ድምፅና ቋንቋ መናገርን እንማራለን። ከእግዚአብሔርም ከሰዎችም ጋር እንደሚገባ ለመናገር የተማሩትን ምላስ የሚያዘጋጀው፥ ማለዳ ማለዳ የሚነቃው የተማሪ ጆሮ ነው (ኢሳይያስ 50:4)።

የእግዚአብሔርን ድምፅ መስማት ቃሉን በአሳብ ከማጥናት የበለጠ ነገር ነው። ከሕያው እግዚአብሔር ጋር እውነተኛ ኅብረት እምብዛም የሌለበት የቃሉ ጥናትና እውቀት ሊኖር ይችላል። ነገር ግን በአብ ፊት፥ በመንፈስም አመራር የሚደረግ የቃሉ ንባብ ደግሞ አለ፤ በእርሱም ቃሉ ከእግዚአብሔር ራሱ በሕያው ኃይል ወደ እኛ ይመጣል፤ ለእኛም የአብ ራሱ ድምፅ፥ ከእርሱ ጋር እውነተኛ የግል ኅብረት ይሆንልናል። ወደ ልብ የሚገባው፥ በረከትንና ብርታትን የሚያመጣው፥ ደግሞም ወደ እግዚአብሔር ልብ ተመልሶ የሚደርስ የሕያው እምነት ምላሽን የሚያነሣሣው የእግዚአብሔር ሕያው ድምፅ ነው።

የመታዘዝም የማመንም ኃይል የሚመካው በዚህ ድምፁን በመስማት ላይ ነው። ዋናው ነገር እግዚአብሔር እንድናደርግ ያዘዘውን ማወቅ ሳይሆን እግዚአብሔር ራሱ ለእኛ መናገሩ ነው። መታዘዝን የሚያስገኘው ሕጉ አይደለም፤ መጽሐፉም ወይም ትክክል የሆነውን ማወቅም አይደለም፤ ነገር ግን የእግዚአብሔር የግል ተጽዕኖና ሕያው ኅብረቱ ነው። እንዲሁም በጸሎት እምነትንና መታመንን የሚያነሣሣው እግዚአብሔር የሰጠውን ተስፋ ማወቅ ሳይሆን ተስፋ ሰጪው እግዚአብሔር ራሱ በዚያ መገኘቱ ነው። አለመታዘዝና አለማመን የማይቻሉ የሚሆኑት በእግዚአብሔር ሙሉ ሕልውና ፊት ብቻ ነው።

«በእኔ ብትኖሩ ቃሎቼም በእናንተ ቢኖሩ የምትወዱትን ሁሉ ለምኑ ይሆንላችሁማል።» ይህ ምን ማለት እንደ ሆነ እናያለን። አዳኙ በቃላቱ ራሱን ይሰጣል። ቃላቱ በእኛ ሊኖሩ ይገባል፤ ወደ ፈቃዳችንና ሕይወታችን ተወስደው በጠባያችንና በአካሄዳችን ሊገለጡ ይገባል። ጸንተው በእኛ ሊኖሩ ይገባል፤ መላ ሕይወታችን በውስጣችን ያሉትንና የሚሞሉንን ቃላት ያለማቋረጥ የሚተረጕም ይሁን፤ ቃላቱ ክርስቶስን በውስጥ፥ ሕይወታችንም በውጭ ይግለጡት። የክርስቶስ ቃላት ወደ ልባችን ሲገቡ፥ ሕይወታችን ሲሆኑና ሲገዙት፥ ቃሎቻችንም ወደ ልቡ ገብተው በእርሱ ላይ ተጽዕኖ ያደርጋሉ። ጸሎቴ በሕይወቴ ላይ የተመሠረተ ይሆናል፤ የእግዚአብሔር ቃላት ለእኔና በእኔ እንደ ሆኑ፥ ቃሎቼም ለእግዚአብሔርና በእግዚአብሔር እንዲሁ ይሆናሉ። እግዚአብሔር የሚለውን ባደርግ፥ እግዚአብሔር እኔ የምለውን ያደርጋል።

የብሉይ ኪዳን ቅዱሳን ይህን በእግዚአብሔር ቃላትና በቃሎቻችን መካከል ያለውን ግንኙነት እንዴት በሚገባ ተረድተውት ነበር! ጸሎት ለእነርሱ እግዚአብሔር ሲናገር ለሰሙት ነገር የሚሰጥ የፍቅር ምላሽ እንዴት በእውነት ነበር! ቃሉ ተስፋ ከሆነ፥ እግዚአብሔር እንደ ተናገረው እንዲያደርግ ይታመኑበት ነበር። «እንደ ተናገርህ አድርግ»፤ «አንተ ጌታ ሆይ፥ ተናግረሃልና»፤ «እንደ ተስፋ ቃልህ»፤ «እንደ ቃልህ»—በእንደነዚህ ያሉ አነጋገሮች እግዚአብሔር በተስፋ የተናገረው እነርሱ በጸሎት የሚናገሩት ሥርና ሕይወት እንደ ነበረ አሳዩ። ቃሉ ትእዛዝ ከሆነ ደግሞ፥ በቀላሉ እግዚአብሔር እንደ ተናገረው ያደርጉ ነበር፦ «አብራምም እግዚአብሔር እንደ ተናገረው ሄደ።» ሕይወታቸው ከእግዚአብሔር ጋር ኅብረት፥ የቃልና የአሳብ ልውውጥ ነበር። እግዚአብሔር የተናገረውን ሰምተው ያደርጉ ነበር፤ እነርሱ የተናገሩትን እግዚአብሔር ሰምቶ ያደርግ ነበር። ለእኛ በሚናገረው በእያንዳንዱ ቃል መላው ክርስቶስ ለእኛ ሊፈጽመው ራሱን ይሰጣል። ለእያንዳንዱ ቃልም ያንን ቃል እንድንጠብቅና ፍጻሜውንም እንድንቀበል መላ ማንነታችንን እንድንሰጥ ከዚህ ያላነሰ ይጠይቃል።

«ቃሎቼም በእናንተ ቢኖሩ»—ቅድመ ሁኔታው ቀላልና ግልጽ ነው። በቃላቱ ፈቃዱ ይገለጣል። ቃላቱ በእኔ ሲኖሩ ፈቃዱ ይገዛኛል፤ ፈቃዴ ፈቃዱ የሚሞላው ባዶ ዕቃ፥ ፈቃዱም የሚጠቀምበት ፈቃደኛ መሣሪያ ይሆናል፤ እርሱ ውስጣዊ ማንነቴን ይሞላል። በመታዘዝና በእምነት ልምምድ ፈቃዴ ይበልጥ እየበረታ ይሄዳል፤ ከእርሱም ጋር ወደ ጥልቅ ውስጣዊ ስምምነት ይገባል። እርሱ የሚወደውን ብቻ እንዲወድ ፈቃዴን ፈጽሞ ሊያምነው ይችላል፤ «ቃሎቼም በእናንተ ቢኖሩ የምትወዱትን ሁሉ ለምኑ ይሆንላችሁማል» የሚለውን ተስፋ ለመስጠት አይፈራም። ለሚያምኑትና በዚያ መሠረት ለሚመላለሱ ሁሉ ቃል በቃል እውነት ያደርገዋል።

የክርስቶስ ደቀ መዛሙርት ሆይ! መልስ ያላገኙ ጸሎቶቻችንንና በጸሎት ያለንን አቅመ ቢስነት ለእግዚአብሔር ጥበብና ፈቃድ እንደምንገዛ በማስመሰል ስናመካኝ ሳለ፥ እውነተኛው ምክንያት ለደካማ ጸሎታችን ምክንያቱ የራሳችን ደካማ ሕይወት መሆኑ እንደ ነበረ ይበልጥ እየተገለጠልን አይደለምን? ብርቱዎች ሰዎች የምንሆነው ከእግዚአብሔር አፍ በሚወጣ ቃል ብቻ ነው፤ በእርሱ ልንኖር ይገባናል። ከክርስቶስ ጋር አንድ የሚያደርገን፥ እግዚአብሔርን ለመንካትና ለመያዝ በመንፈስ የሚያበቃንም የተወደደው፥ የምንኖርበት፥ በእኛ የሚኖረው፥ በመታዘዝና በተግባርም የማንነታችን ክፍል የሆነው የክርስቶስ ቃል ነው። ዓለሙም ምኞቱም ያልፋሉ፤ የእግዚአብሔርን ፈቃድ የሚያደርግ ግን ለዘላለም ይኖራል። ኦ ልባችንንና ሕይወታችንን ለክርስቶስ ቃላት እንስጥ፤ እርሱ በእነርሱ ሕያውና ግላዊ አዳኝ የሆነውን ራሱን ዘወትር ይሰጣል፤ ተስፋውም የበለጸገ ተሞክሮአችን ይሆናል፦ «በእኔ ብትኖሩ ቃሎቼም በእናንተ ቢኖሩ የምትወዱትን ሁሉ ለምኑ ይሆንላችሁማል።»

«ጌታ ሆይ፥ እንጸልይ ዘንድ አስተምረን።»

——0———

ብሩክ ጌታ ሆይ! የዛሬው ትምህርትህ ሞኝነቴን እንደ ገና ገልጦልኛል። ጸሎቴ ይበልጥ በእምነት የተሞላና የሚያሸንፍ ያልሆነው ለምን እንደ ሆነ አያለሁ። አንተ ከእኔ ጋር ከምትናገረው ይልቅ እኔ ከአንተ ጋር በምናገረው ይበልጥ ተጠምጄ ነበር። የእምነት ምስጢር ይህ እንደ ሆነ አላስተዋልሁም፤ እምነት ሊኖር የሚችለው በነፍስ ውስጥ በሚኖረው ሕያው ቃል መጠን ብቻ ነው።

ቃልህም እንዲህ በግልጽ አስተምሮኝ ነበር፦ ሰው ሁሉ ለመስማት የፈጠነ ለመናገርም የዘገየ ይሁን፤ በእግዚአብሔር ፊት ነገርን ለማውጣት ልብህ አይቸኵል። ጌታ ሆይ፥ ቃሎቼ ወደ ልብህ ሊገቡ የሚችሉት ቃልህ ወደ ሕይወቴ ሲገባ ብቻ እንደ ሆነ አስተምረኝ፤ ቃልህ በውስጤ ሕያው ኃይል ከሆነ በአንተ ዘንድም ሕያው ኃይል እንደሚሆን፥ አፍህ የተናገረውን እጅህ እንደምትፈጽመው አስተምረኝ።

ጌታ ሆይ! ካልተገረዘ ጆሮ አድነኝ። የአብን ድምፅ ለመስማት ማለዳ ማለዳ የሚነቃውን የተከፈተውን የተማሪ ጆሮ ስጠኝ። አንተ የሰማኸውን ብቻ እንደ ተናገርህ፥ እንዲሁ የእኔ ንግግር አንተ ለእኔ የምትናገረው ማስተጋባት ይሁን። «ሙሴም ከእርሱ ጋር ይነጋገር ዘንድ ወደ መገናኛው ድንኳን በገባ ጊዜ፥ ከስርየት መክደኛው ላይ የሚናገረውን ድምፅ ሰማ።» ጌታ ሆይ፥ ከእኔም ጋር እንዲሁ ይሁን። ቃልህ እንደሚኖርበትና እንደሚታይበት አንድ ምልክት የተሸከመ ሕይወትና ጠባይ ለሙሉው በረከት ዝግጅት ይሁን፦ «የምትወዱትን ሁሉ ለምኑ ይሆንላችሁማል።» አሜን።