ከእግዚአብሔር ማንነት ጋር የሚስማማ ጸሎት

«አባት ሆይ፥ ስለ ሰማኸኝ አመሰግንሃለሁ። ሁልጊዜም እንድትሰማኝ አወቅሁ።»—ዮሐንስ 11:41-42።

«አንተ ልጄ ነህ፥ እኔ ዛሬ ወለድሁህ። ለምነኝ፥ እሰጥሃለሁም።»—መዝሙር 2:7-8።

በአዲስ ኪዳን በእምነትና በእውቀት መካከል ልዩነት ተደርጎ እናገኛለን። «ለአንዱ ጥበብን መናገር በመንፈስ ይሰጠዋልና፥ ለአንዱም በዚያው መንፈስ እውቀትን መናገር ይሰጠዋል፥ ለአንዱም በዚያው መንፈስ እምነት።» በሕፃን ወይም በየዋህ ክርስቲያን ዘንድ ብዙ እምነትና ጥቂት እውቀት ሊኖር ይችላል። የሕፃን የዋህነት እውነትን ያለ ችግር ይቀበላል፤ ብዙ ጊዜም ለራሱም ሆነ ለሌሎች ከዚህ በቀር ለእምነቱ ምክንያት ለመስጠት ብዙም አይጨነቅም፦ እግዚአብሔር ተናግሮአል። ነገር ግን በፍጹም ልባችን ብቻ ሳይሆን በፍጹም አሳባችንም እንድንወደውና እንድናገለግለው፣ የመንገዶቹንና የቃሎቹን የሥራዎቹንም ሁሉ መለኮታዊ ጥበብና ውበት ወደ ማስተዋል እንድናድግ የእግዚአብሔር ፈቃድ ነው። አማኝ ወደ እግዚአብሔር ጸጋ ክብር ሙሉ በሙሉ ሊቀርብና በትክክል ሊያመልከው የሚችለው በዚህ ብቻ ነው፤ ልባችንም በቤዛነት ውስጥ ያሉትን የጥበብና የእውቀት መዝገቦች በማስተዋል ሊጨብጥ፣ በዙፋኑ ፊት ወደ ላይ የሚወጣውን የመዝሙር ከሁሉ የላቀ ዜማ ሙሉ በሙሉ ለመዘመር ሊዘጋጅ የሚችለው በዚህ ብቻ ነው፦ «ኦ፣ የእግዚአብሔር ባለ ጠግነትና ጥበብ እውቀቱም እንዴት ጥልቅ ነው!»

በጸሎት ሕይወታችን ይህ እውነት ሙሉ ተፈጻሚነት አለው። ጸሎትና እምነት አዲስ የተወለደው አማኝ በኃይል ሊጸልይ እስኪችል ድረስ እጅግ ቀላል ቢሆኑም፣ እውነተኛ ክርስቲያናዊ ሥነ መለኮት በጸሎት ትምህርት ውስጥ ከጥልቅ ጥያቄዎቹ አንዳንዶቹን ያገኛል። የጸሎት ኃይል እስከ ምን ድረስ እውነት ነው? እውነት ከሆነስ፣ እግዚአብሔር ለጸሎት እንዲህ ያለ ታላቅ ኃይል እንዴት ሊሰጥ ይችላል? የጸሎት ሥራ ከእግዚአብሔር ፈቃድና ውሳኔዎች ጋር እንዴት ሊስማማ ይችላል? የእግዚአብሔር ሉዓላዊነትና የእኛ ፈቃድ፣ የእግዚአብሔር ነጻነትና የእኛ ነጻነት እንዴት ሊታረቁ ይችላሉ?—እነዚህና ሌሎች እንዲህ ያሉ ጥያቄዎች ለክርስቲያናዊ ማሰላሰልና ምርምር ተገቢ ጉዳዮች ናቸው። ወደ እንደዚህ ያሉ ምሥጢራት ይበልጥ በትጋትና በአክብሮት በቀረብን መጠን፣ በጸሎት ለሰው እንዲህ ያለ ኃይል የሰጠውን እርሱን ለማመስገን በሚያመልክ አድናቆት ይበልጥ እንወድቃለን።

ጸሎትን በተመለከተ ካሉት የተሰወሩ ችግሮች አንዱ—በቃል ባይገለጽም ብዙ ጊዜ በእውነት ጸሎትን የሚያደናቅፈው አንዱ—ከእግዚአብሔር ፍጹምነት፣ ከራሱ ውጭ ካለው ነገር ሁሉ ፍጹም ነጻ ከመሆኑ የሚመነጭ ነው። እርሱ ማንነቱን ለራሱ ብቻ ዕዳ ያለበት፣ ራሱን የሚወስን፣ ጥበበኛና ቅዱስ ፈቃዱም የሚሆነውን ሁሉ የወሰነ ወሰን የሌለው አካል አይደለምን? ጸሎት እርሱን እንዴት ሊያንቀሳቅሰው ይችላል? ወይስ በሌላ መንገድ የማይደረገውን እንዲያደርግ በጸሎት እንዴት ሊነሣሣ ይችላል? ለጸሎት መልስ እንደሚሰጥ የተሰጠው የተስፋ ቃል ለድካማችን ራስን ዝቅ ማድረግ ብቻ አይደለምን? መለኮት ለሥራዎቹ ከውጭ በሚመጣ በማንኛውም ድርጊት ላይ ፈጽሞ ሊመካ አይችልምና፣ ስለ ጸሎት ኃይል—እጅግ ስለሚጠቅመው ኃይል—የተነገረው ከአስተሳሰባችን ጋር እንዲስማማ ከተደረገ ማመቻቸት የበለጠ ነገር ነውን? የጸሎት በረከትስ በእኛ ላይ የሚያሳድረው ተጽእኖ ብቻ አይደለምን?

ለእንደዚህ ያሉ ጥያቄዎች መልስ ስንፈልግ፣ መክፈቻውን በእግዚአብሔር ማንነት ራሱ፣ በቅድስት ሥላሴ ምሥጢር ውስጥ እናገኛለን። እግዚአብሔር በራሱ ውስጥ የተዘጋ አንድ አካል ብቻ ቢሆን ኖሮ፣ ወደ እርሱ ስለ መቅረብ ወይም በእርሱ ላይ ተጽእኖ ስለ ማሳደር ምንም አሳብ ሊኖር ባልቻለ ነበር። በእግዚአብሔር ዘንድ ግን ሦስት አካላት አሉ። በእግዚአብሔር ዘንድ በመንፈስ ቅዱስ ሕያው የአንድነትና የኅብረት ማሰሪያቸው ያላቸው አብና ወልድ አሉን። የዘላለም ፍቅር ወልድን በወለደ ጊዜ፣ አብም ለወልድ እንደ ሁለተኛው አካል፣ እንደ እኩያውና እንደ አማካሪው ከጎኑ ስፍራ በሰጠው ጊዜ፣ በመለኮት ውስጣዊ ሕይወት ውስጥ ለጸሎትና ለተጽእኖው መንገድ ተከፈተ። በምድር እንዳለው እንዲሁ በሰማይም በአብና በወልድ መካከል ያለው ግንኙነት ሁሉ የመስጠትና የመቀበል ነው። ያም መቀበል እንደ መስጠቱ በፈቃድና በራስ ውሳኔ የሚሆን ከሆነ፣ በወልድ በኩል መለመንና መቀበል መኖር አለበት። በመለኮታዊ አካላት ቅዱስ ኅብረት ውስጥ ይህ የወልድ ልመና፣ ሦስት ጊዜ ብሩክ ከሆነው ከእግዚአብሔር ሕይወት ታላላቅ ሥራዎች አንዱ ነበር። ስለዚህ በመዝሙር 2 ላይ እንዲህ የሚል አለን፦ «እኔ ዛሬ ወለድሁህ፤ ለምነኝ፥ እሰጥሃለሁም።» አብ በእርሱ ላይ እንዲሠራ ለወልድ ስፍራንና ሥልጣንን ሰጠው። የወልድ ልመና ትርዒት ወይም ጥላ ብቻ አልነበረም፤ ነገር ግን የአብና የወልድ ፍቅር የተገናኘባቸውና እርስ በርሳቸው የተሟሉባቸው ከእነዚያ የሕይወት እንቅስቃሴዎች አንዱ ነበረ። አብ በምክሩ ብቻውን እንዳይሆን ወስኖ ነበር፤ የምክሩ ፍጻሜ በእርሱ ልመናና በእርሱ መቀበል ላይ የሚመሠረትበት ልጅ ነበረ። ስለዚህ በእግዚአብሔር ማንነትና ሕይወት ራሱ ውስጥ፣ በምድር ላይ ያለው ጸሎት ነጸብራቁና ፍሰቱ እንዲሆን የተወሰነለት ልመና ነበረ። ኢየሱስ «ሁልጊዜም እንድትሰማኝ አወቅሁ» ሲል ይህን ሳያካትት አልነበረም። የኢየሱስ በምድር ላይ ያለው ልጅነት በሰማይ ካለው ልጅነቱ ሊለይ እንደማይችል፣ እንዲሁ በምድር ላይ ያቀረበው ጸሎቱም በሰማይ ያቀረበው ልመና ቀጣይነትና አቻው ነው። ሰው የሆነው የክርስቶስ ኢየሱስ ጸሎት፣ በአብ እቅፍ ያለው የአንድያ ልጁ የዘላለም ልመናና በምድር ላይ ባሉት ሰዎች ጸሎት መካከል ያለው ማያያዣ ነው። ጸሎት መነሻውንና ጥልቁን ምንጩን በእግዚአብሔር ማንነት ራሱ ውስጥ ያገኛል። በመለኮት እቅፍ ውስጥ ያለ ጸሎት—ያለ ወልድ ልመናና ያለ አብ ስጦታ—ምንም ነገር ፈጽሞ አይደረግም።

ይህ በወልድ በኩል የሚመጣው የሰው ጸሎት በእግዚአብሔር ላይ እንዴት ተጽእኖ ሊያሳድር እንደሚችል በመጠኑ እንድናስተውል ሊረዳን ይችላል። የእግዚአብሔር ውሳኔዎች ወልድን፣ ወይም የእርሱን ልመና፣ ወይም በእርሱ በኩል የሚቀርበውን ልመና ከግምት ሳያስገባ የሚወስናቸው ውሳኔዎች አይደሉም። በፍጹም አይደሉም። ጌታ ኢየሱስ በኩር ነው፤ የሁሉ ራስና ወራሽ ነው፤ ሁሉ በእርሱ ለእርሱም ተፈጥሯል፤ ሁሉም በእርሱ ተጋጥሞአል። በአብ ምክር ውስጥ ወልድ የፍጥረት ሁሉ ወኪል ሆኖ ሁልጊዜ ድምፅ ነበረው፤ በዘላለም አሳብ ውሳኔዎች ውስጥ ለወልድ እንደ መካከለኛና እንደ አማላጅ ነጻነት፣ ስለዚህም በወልድ ሆነው ወደ አብ ለሚቀርቡ ሁሉ ልመና ሁልጊዜ ስፍራ ተትቶ ነበር።

ይህ የወልድ በአብ ላይ የመሥራት ነጻነትና ሥልጣን ከመለኮታዊ ውሳኔዎች የማይለወጡ መሆን ጋር ይጋጫል የሚል አሳብ ቢመጣ፣ በእግዚአብሔር ዘንድ እንደ ሰው ሳይሻር የታሰረበት ያለፈ ጊዜ እንደሌለ አንርሳ። እግዚአብሔር ካለፈውና ከሚመጣው ጋር በጊዜ ውስጥ አይኖርም፤ የጊዜ ክፍፍሎች በዘላለም ለሚኖረው ለእርሱ ምንም አይመለከቱትም። ዘላለምም ያለፈው ፈጽሞ የማያልፍበት፣ የሚመጣውም ሁልጊዜ የሚገኝበት ሁልጊዜ ያለ «አሁን» ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ለሰው ድካማችን እንዲስማማ ስለ ያለፉ ውሳኔዎችና ስለሚመጣው ጊዜ መናገር አለበት። በእውነቱ ግን የእግዚአብሔር ምክር የማይለወጥ መሆኑ የወደደውን ሁሉ ለማድረግ ካለው ነጻነቱ ጋር ሁልጊዜ ፍጹም በሆነ ስምምነት ውስጥ ነው። የወልድና የሕዝቡ ጸሎቶች ወደ ዘላለማዊ ውሳኔዎች የተወሰዱት ውጤታቸው የሚመስል ብቻ እንዲሆን አይደለም፤ ነገር ግን የአብ ልብ በወልድ በኩል ለሚወጣው ለእያንዳንዱ ጸሎት ለመስማት ራሱን ክፍትና ነጻ አድርጎ እንዲጠብቅ፣ እግዚአብሔርም በሌላ መንገድ የማያደርገውን ለማድረግ በእውነት በጸሎት እንዲወሰን ራሱን እንዲፈቅድ ነው።

ይህ የመለኮታዊ ሉዓላዊነትና የሰው ነጻነት ፍጹም ስምምነትና አንድነት ለእኛ የማይመረመር ምሥጢር ነው፤ እግዚአብሔር እንደ ዘላለማዊው ከአሳባችን ሁሉ በላይ ነውና። ነገር ግን የጸሎት ኃይል መነሻውንና እርግጠኝነቱን በአብና በወልድ ዘላለማዊ ኅብረት ውስጥ እንዳገኘ፣ ከወልድ ጋር ባለን አንድነትም ጸሎታችን እንደሚወሰድና በቅድስት ሥላሴ ውስጣዊ ሕይወት ውስጥ ተጽእኖ ሊኖረው እንደሚችል ማረጋገጣችን መጽናኛችንና ብርታታችን ይሁን። የእግዚአብሔር ውሳኔዎች የሰው ነጻነት በከንቱ ሊታገላቸው የሚሞክር የብረት ማዕቀፍ አይደሉም። አይደሉም። እግዚአብሔር ራሱ ሕያው ፍቅር ነው፤ በልጁ ሰው በመሆን ሰብዓዊ ከሆነው ሁሉ ጋር እጅግ ርኅሩኅ ወደ ሆነ ግንኙነት የገባ፣ በመንፈስ ቅዱስም ሰብዓዊ የሆነውን ሁሉ ወደ መለኮታዊ የፍቅር ሕይወት የሚወስድ፣ በዓለም ላይ በሚያደርገው አገዛዝ ለእያንዳንዱ የሰው ጸሎት ስፍራውን ለመስጠት ራሱን ነጻ አድርጎ የሚጠብቅ ነው።

የቅድስት ሥላሴ ትምህርት ከእንግዲህ ረቂቅ ግምት መሆኑ ቀርቶ፣ ሰው ወደ እግዚአብሔር ኅብረት የሚወሰድበትና ጸሎቱም በዚህ ምድር ላይ በእግዚአብሔር አገዛዝ ውስጥ እውነተኛ ምክንያት የሚሆንበት መንገድ ሕያው መገለጥ የሚሆነው በእንደዚህ ያሉ አሳቦች የንጋት ብርሃን ውስጥ ነው። ከዘላለማዊው ዓለም እንደዚህ ባሉ ቃላት ላይ የሚያበራውን ብርሃን ከሩቅ እንደሚያይ ሰው በጨረፍታ ልናይ እንችላለን፦ «በእርሱ ሥራ ሁላችን በአንድ መንፈስ ወደ አብ መግባት አለን።»

«ጌታ ሆይ፥ እንጸልይ ዘንድ አስተምረን።»

የዘላለም አምላክ ሆይ! ሦስት በአንድ የሆንህ፣ ሦስት ጊዜ ቅዱስ የሆንህ! በጥልቅ አክብሮት ፊቴን ሸፍኜ በመለኮታዊ ማንነትህ ቅዱስ ምሥጢር ፊት እሰግድ ዘንድ እወዳለሁ። እጅግ የከበርህ አምላክ ሆይ፣ ከዚያ ምሥጢር አንዳች ነገር ልትገልጥ ቢፈቅድህ፣ ክብርህን ሳሰላስል እንዳልበድልህ በፍርሃትና በመንቀጥቀጥ እሰግዳለሁ።

አባት ሆይ! ይህን ስም የምትሸከመው በዚህ በምድር ላሉት ልጆችህ አባት ሆነህ ብቻ ሳይሆን ከዘላለም ጀምሮ ከአንድያ ልጅህ ጋር እንደ አብ ስለ ኖርህ እንደ ሆነ አመሰግንሃለሁ። ከዘላለም ጀምሮ በምክርህ ውስጥ ለልጅህ ልመና ስፍራ ስለ ሰጠህ፣ እንደ አባት ጸሎታችንን ልትሰማ እንደምትችል አመሰግንሃለሁ። በሰማይ ከአንተ ጋር የነበረው የተባረከ ኅብረት ምን እንደ ነበረ በምድር ላይ በእርሱ ስለ አየን፣ ከዘላለምም ጀምሮ በምክርህና በውሳኔዎችህ ሁሉ ለጸሎቱና ለመልሶቻቸው እንዴት ስፍራ ተትቶ እንደ ነበረ ስላየን አመሰግንሃለሁ። ከሁሉም በላይ፣ በላይኛው ዙፋንህ ላይ ባለው በእውነተኛ ሰብዓዊ ተፈጥሮው፣ በዚህም በታች በሰብዓዊ ተፈጥሮአችን ውስጥ ባለው በመንፈስ ቅዱስህ በኩል፣ እያንዳንዱ የሰው የችግር ጩኸት ተወስዶ የእግዚአብሔርን ሕይወትና ፍቅር የሚነካበት፣ የሚለምነውንም ሁሉ በመልስ የሚቀበልበት መንገድ ስለ ተከፈተ አመሰግንሃለሁ።

ብሩክ ኢየሱስ ሆይ! በአንተ በልጁ የጸሎት መንገድ የተከፈተልን፣ የመልሱንም ማረጋገጫ የምትሰጠን ሆይ፣ ሕዝብህን መጸለይ እንድታስተምር እንለምንሃለን። ኦ፣ እንደ አንተ አብ ሁልጊዜ እንደሚሰማን ማወቃችን በየዕለቱ የልጅነታችን ምልክት ይሁን። አሜን።

ማስታወሻ።

«‹እግዚአብሔር ጸሎትን ይሰማል።› ይህ ከሁሉ ቀላል የሆነው የጸሎት አመለካከት በመጽሐፍ ቅዱስ ሁሉ ውስጥ የተያዘ ነው። ጸሎት እንደ ድርጊትና ጸሎት እንደ ሁኔታ ያላቸውን ግንኙነት በብዛት ቢያሳይም፣ ጸሎት በልባችንና በሕይወታችን ላይ በሚያሳድረው መልሶ የሚያንጸባርቅ ተጽእኖ ላይ አያተኩርም። ይልቁንም የጸሎትን ተጨባጭ ወይም እውነተኛ ዓላማዎች—ከእግዚአብሔር በረከትን፣ ስጦታዎችን፣ መዳንን ማግኘትን—በታላቅ ግልጽነት ይወስናል። ኢየሱስ፦ ‹ለምኑ፥ ይሰጣችሁማል› ይላል።

«እግዚአብሔር ሁሉን አስቀድሞ አይቶና አስቀድሞ ወስኖ፣ ጸሎታችንንም በሁኔታዎች፣ በምክንያትና በውጤት ሰንሰለት ውስጥ እንደ ቀለበቶች፣ እንደ እውነተኛ ኃይል አስቀድሞ አይቶ አስቀድሞም ወስኗል የሚለው አሳብ ምንም ያህል እውነትና ጠቃሚ ቢሆን፣ ሰው በዚህ ታላቅ ጉዳይ ሰላምን የሚያገኝበት ብርሃን ይህ እንዳልሆነ እርግጠኞች ነን፤ ወደ ጸሎት የሚስበን ኃይልም በዚህ ያለ አይመስለንም። ይልቁንም እንዲህ ያለው አሳብ የጸሎት መነሣሣት፣ ሕይወትና ብርታት ከሚመጣበት አካል ትኩረትን እንደሚያስት ይሰማናል። ሕያው እግዚአብሔር—በዘላለም ብቻ ያይደለ፣ በእኛም ዘመን አብሮን ያለ—ሕያው፣ መሐሪ፣ ቅዱስ የሆነው፣ ራሱን ለነፍስ የሚገልጥ እግዚአብሔር፣ ‹ፊቴን ፈልጉ› የሚል እግዚአብሔር፦ የሚስበን መግነጢስ ይህ ነው፤ ልብንና ከንፈርን ሊከፍት የሚችለውም ይህ ብቻ ነው። . .

«በእግዚአብሔር ልጅ በኢየሱስ ክርስቶስ የችግሩን ሙሉ መፍትሔ እናገኛለን። እርሱ በምድር ላይ ጸለየ፤ ያውም እንደ ሰው ብቻ ሳይሆን ሥጋ እንደ ለበሰ የእግዚአብሔር ልጅ ነው። በምድር ላይ ያቀረበው ጸሎቱ በመለኮታዊ ምክር ውስጥ ክርስቶስ ሆኖ በተሾመ ጊዜ ከዘላለም ጀምሮ ያቀረበው ጸሎት መገለጥ ብቻ ነው። . . . ወልድ ሁሉን ወራሽ እንዲሆን ተሾመ። ከዘላለም ጀምሮ የእግዚአብሔር ልጅ መንገዱ፣ መካከለኛውም ነበረ። ፍጹም ባልሆነው ቋንቋችን ለመናገር፣ ከዘላለም ጀምሮ ስለ ዓለም ለአብ ይናገር ነበር።»—ሳፊር፣ የተሰወረው ሕይወት፣ ምዕራፍ 6። እንዲሁም የጌታ ጸሎት፣ ገጽ 12 ይመልከቱ።