ጸሎትና ፍቅር

«ለጸሎትም በቆማችሁ ጊዜ፥ በሰማያት ያለው አባታችሁ ደግሞ ኃጢአታችሁን ይቅር እንዲላችሁ፥ በማንም ላይ አንዳች ቢኖርባችሁ ይቅር በሉት።»—ማርቆስ 11:25

እነዚህ ቃላት ወዲያውኑ ታላቁን የጸሎት ተስፋ ይከተላሉ፦ «የጸለያችሁትን የለመናችሁትንም ሁሉ እንዳገኛችሁት እመኑ፥ ይሆንላችሁማል።» ከዚያ ተስፋ በፊት የነበሩት «በእግዚአብሔር እመኑ» የሚሉት ቃላት በጸሎት ሁሉ ነገር ከእግዚአብሔር ጋር ያለን ግንኙነት ጥርት ያለ በመሆኑ ላይ የተመሠረተ እንደ ሆነ እንዳስተማሩን አስቀድመን አይተናል፤ ተስፋውን የሚከተሉት እነዚህ ቃላት ደግሞ ከሰዎች ወገኖቻችን ጋር ያለን ግንኙነትም ጥርት ያለ መሆን እንዳለበት ያሳስቡናል። እግዚአብሔርን መውደድና ባልንጀራን መውደድ የማይለያዩ ናቸው፤ በአንድ በኩል ከእግዚአብሔር ጋር፣ ወይም በሌላ በኩል ከሰዎች ጋር ቅን ካልሆነ ልብ የሚወጣ ጸሎት ሊያሸንፍ አይችልም። እምነትና ፍቅር አንዱ ለሌላው አስፈላጊ ናቸው።

ይህ ጌታችን ብዙ ጊዜ የገለጠው ሐሳብ እንደ ሆነ እናገኛለን። በተራራው ስብከት (ማቴዎስ 5:23፣ 24) ስለ ስድስተኛው ትእዛዝ ሲናገር፣ ከወንድም ጋር ሁሉ ነገር ቅን ካልሆነ ለአብ ተቀባይነት ያለው አምልኮ ማቅረብ እንዴት የማይቻል እንደ ሆነ ደቀ መዛሙርቱን አስተማራቸው፦ «እንግዲህ መባህን በመሠዊያው ላይ ብታቀርብ፥ በዚያም ወንድምህ አንዳች በአንተ ላይ እንዳለው ብታስብ፥ በዚያ በመሠዊያው ፊት መባህን ትተህ ሂድ፥ አስቀድመህም ከወንድምህ ጋር ታረቅ፥ በኋላም መጥተህ መባህን አቅርብ።» እንዲሁም በኋላ ስለ ጸሎት ወደ እግዚአብሔር ሲናገር፣ «እኛም ደግሞ የበደሉንን ይቅር እንደምንል በደላችንን ይቅር በለን» ብለን እንድንጸልይ ካስተማረን በኋላ፣ በጸሎቱ መጨረሻ እንዲህ ብሎ ጨመረ፦ «ለሰዎች ግን ኃጢአታቸውን ይቅር ባትሉ፥ አባታችሁም ኃጢአታችሁን ይቅር አይላችሁም።» ምሕረት የሌለውን ባሪያ በሚመለከተው ምሳሌ መጨረሻ ትምህርቱን በእነዚህ ቃላት ተግባራዊ ያደርገዋል፦ «ከእናንተ እያንዳንዱ ወንድሙን ከልቡ ይቅር ካላለ፥ እንዲሁ ደግሞ የሰማዩ አባቴ ያደርግባችኋል።» እዚህም እንዲሁ፣ በደረቀችው በለስ አጠገብ፣ ስለ እምነትና ስለ እምነት ጸሎት ድንቅ ኃይል ሲናገር፣ በድንገት፣ ያለ ምንም ግንኙነት የሚመስል፣ ይህን ሐሳብ ያመጣል፦ «ለጸሎትም በቆማችሁ ጊዜ፥ በሰማያት ያለው አባታችሁ ደግሞ ኃጢአታችሁን ይቅር እንዲላችሁ፥ በማንም ላይ አንዳች ቢኖርባችሁ ይቅር በሉት።» ጌታ በናዝሬት በኖረበት ዘመንና ከዚያም በኋላ፣ ሰዎችን የመውደድን ሕግ አለመታዘዝ የሚጸልዩ ሰዎች እንኳ ታላቅ ኃጢአትና የጸሎታቸው ድካም ታላቅ ምክንያት እንደ ሆነ የተማረ ይመስላል። እግዚአብሔር ለሚወዳቸው ሰዎች በፍቅርና በርኅራኄ ራሳችንን እንደ ሰጠን ከማወቅ የበለጠ ለመቅረብ ነጻነትንና በማመን ኃይልን የሚሰጥ ምንም ነገር እንደሌለ ወደሚያሳየው ወደ ራሱ የተባረከ ተሞክሮ ሊመራን የፈለገ ይመስላል።

እዚህ የተሰጠው የመጀመሪያው ትምህርት ይቅር የማለት ዝንባሌ ነው። «እኛም ደግሞ የበደሉንን ይቅር እንደምንል በደላችንን ይቅር በለን» ብለን እንጸልያለን። መጽሐፍ እንዲህ ይላል፦ «እግዚአብሔርም ደግሞ በክርስቶስ ይቅር እንዳላችሁ ይቅር ተባባሉ።» የእግዚአብሔር ሙሉና ነጻ ይቅርታ ለሰዎች የምናደርገው ይቅርታ መመሪያ መሆን አለበት። አለዚያ ፈጽሞ ይቅርታ ያልሆነው በግድ የምናደርገው፣ በግማሽ ልብ የሚደረገው ይቅርታችን፣ እግዚአብሔር ከእኛ ጋር የሚሄድበት መመሪያ ይሆናል። ጸሎት ሁሉ እግዚአብሔር ይቅር በሚልበት ጸጋ ላይ ባለን እምነት ላይ ይመሠረታል። እግዚአብሔር እንደ ኃጢአታችን ቢያደርግብን ኖሮ አንድም ጸሎት ባልተሰማ ነበር። ይቅርታ ወደ እግዚአብሔር ፍቅርና በረከት ሁሉ በሩን ይከፍታል፤ እግዚአብሔር ኃጢአታችንን ሁሉ ይቅር ስላለ፣ ጸሎታችን የሚያስፈልገንን ሁሉ ለማግኘት ሊያሸንፍ ይችላል። ለጸሎት መልስ ጥልቅና እርግጠኛ መሠረቱ እግዚአብሔር ይቅር የሚልበት ፍቅሩ ነው። ይህ ፍቅር ልብን ሲይዝ በእምነት እንጸልያለን። ነገር ግን ልብን ሲይዝ ደግሞ በፍቅር እንኖራለን። ለእኛ ባለው ፍቅሩ የተገለጠው የእግዚአብሔር ይቅር ባይነት በእኛም ውስጥ ዝንባሌ ይሆናል፤ ይቅር ባይ ፍቅሩ ኃይል በውስጣችን ፈስሶ ስለሚኖር፣ እርሱ ይቅር እንደሚል እኛም ይቅር እንላለን። ታላቅና ከባድ ጉዳት ወይም ግፍ ቢደርስብን፣ ከሁሉ በፊት እግዚአብሔርን የሚመስል ዝንባሌ እንዲኖረን እንሻለን፤ ከተጐዳ ክብር ስሜት፣ መብታችንን ለማስከበር ከመመኘት፣ ወይም በደለኛውን እንደሚገባው ከመመለስ እንድንጠበቅ እንሻለን። በዕለት ተዕለት ሕይወት ትንንሽ መከራዎች ውስጥ፣ ክፉ ነገር አላሰብንም፣ ቍጣውን ለረጅም ጊዜ አንይዝም፣ ወይም እግዚአብሔርና ክርስቶስ ይቅር በሚሉበት መንገድ በእውነት ይቅር እንድንል ከደካማው የሰው ተፈጥሮ መጠበቅ ከአቅም በላይ ነው በሚል ሐሳብ፣ ችኩሉን ቍጣ፣ ሹል ቃሉንና ፈጣን ፍርዱን ሰበብ እንዳንሰጥለት እንጠነቀቃለን። አይደለም፤ ትእዛዙን ቃል በቃል እንወስደዋለን፦ «ክርስቶስ ይቅር እንዳላችሁ እናንተ ደግሞ እንዲሁ አድርጉ።» ሕሊናን ከሞተ ሥራ የሚያነጻው ደም ከራስ ወዳድነትም ያነጻል፤ የሚገልጠውም ፍቅር ይቅር ባይ ፍቅር ነው፤ እኛንም ይይዘናል፤ በእኛም በኩል ወደ ሌሎች ይፈስሳል። ለሰዎች ያለን ይቅር ባይ ፍቅር የእግዚአብሔር ይቅር ባይ ፍቅር በእኛ ውስጥ እውነት መሆኑን የሚያሳይ ማስረጃ ነው፤ ስለዚህም የእምነት ጸሎት ቅድመ ሁኔታ ነው።

ሁለተኛ፣ ይበልጥ አጠቃላይ የሆነ ትምህርት አለ፦ በዓለም ውስጥ የምንኖረው የዕለት ሕይወታችን በጸሎት ከእግዚአብሔር ጋር ያለን ኅብረት መፈተኛ ይሆናል። ክርስቲያን ሊጸልይ ሲመጣ፣ ደስ ያሰኛሉ ብሎ የሚያስባቸውን አንዳንድ የአእምሮ ሁኔታዎች ለማዳበር የቻለውን ሁሉ የሚያደርገው ስንት ጊዜ ነው! ሕይወት አንድ ጊዜ አንዱን፣ ሌላ ጊዜ ሌላውን ልናነሣቸው የምንችል ብዙ የተበታተኑ ቍርጥራጮች እንዳልሆነ አያስተውልም፣ ወይም ይረሳል። ሕይወት አንድ ሙሉ ነገር ነው፤ በጸሎት ሰዓት ያለውን የመንፈሳዊነት ሁኔታ እግዚአብሔር የሚመዝነው የጸሎቱ ሰዓት ትንሽ ክፍሉ ብቻ ከሆነው ከዕለት ሕይወት የተለመደ ሁኔታ አንጻር ነው። እኔ በእውነት ማን እንደ ሆንሁና ምን እንደምመኝ እግዚአብሔር የሚለካበት፣ እኔ የማስነሣው ስሜት ሳይሆን ቀኑን ሙሉ ያለው የሕይወቴ ቃና ነው። ወደ እግዚአብሔር መቅረቤ ከሰዎችና ከምድር ጋር ካለኝ ግንኙነት ጋር አንድ ቍራጭ ነው፤ በዚህ በኩል መውደቅ በዚያ በኩል መውደቅን ያመጣል። ይህም በባልንጀራዬና በእኔ መካከል አንዳች ስሕተት እንዳለ በግልጽ ሳውቅ ብቻ አይደለም፤ የተለመደው የአስተሳሰቤና የአፈራረዴ ፍሰት፣ ሳላስተውል እንዲያልፉ የምፈቅዳቸው ፍቅር የጐደላቸው ሐሳቦችና ቃላት፣ ጸሎቴን ሊያደናቅፉ ይችላሉ። በኃይል የሚሠራው የእምነት ጸሎት ለእግዚአብሔር ፈቃድና ፍቅር ከተሰጠ ሕይወት ይወጣል። እግዚአብሔር ጸሎቴን የሚመለከተው ስጸልይ ለመሆን እንደምሞክረው ሳይሆን ሳልጸልይ እንደ ሆንሁት ነው።

እነዚህን ሐሳቦች በሦስተኛ ትምህርት ልንሰበስባቸው እንችላለን፦ ከሰዎች ጋር ባለን ሕይወት ሁሉ ነገር የሚመሠረትበት አንዱ ነገር ፍቅር ነው። የይቅርታ መንፈስ የፍቅር መንፈስ ነው። እግዚአብሔር ፍቅር ስለ ሆነ ይቅር ይላል፤ እግዚአብሔር ይቅር እንደሚል ይቅር ማለት የምንችለው በፍቅር ስንኖር ብቻ ነው። ወንድሞችን በመውደድ አብን እንደምንወድ የሚያሳይ ማስረጃ፣ በእግዚአብሔር ፊት የመታመን መሠረት፣ ጸሎታችንም እንደሚሰማ ማረጋገጫ አለን (1ኛ ዮሐንስ 4:20፤ 3:18-21፣ 23)። «በሥራና በእውነት እንጂ በቃልና በአንደበት አንዋደድ፤ በዚህም በፊቱ ልባችንን እናሳርፋለን። ልባችንስ ባይፈርድብን በእግዚአብሔር ዘንድ ድፍረት አለን፥ የምንለምነውን ሁሉ ከእርሱ እናገኛለን።» ፍቅር ከሌለን እምነትም ሆነ ሥራ አይጠቅምም፤ ከእግዚአብሔር ጋር የሚያዋህደው ፍቅር ነው፤ የእምነትን እውነተኛነት የሚያረጋግጠውም ፍቅር ነው። በማርቆስ 11:24 ካለው ታላቅ የጸሎት ተስፋ በፊት ያለው «በእግዚአብሔር እመኑ» የሚለው ቃል አስፈላጊ እንደ ሆነ፣ ተስፋውን የሚከተለው «ሰዎችን ውደዱ» የሚለውም ቃል እንዲሁ አስፈላጊ ነው። ከእኔ በላይ ካለው ሕያው እግዚአብሔርና በዙሪያዬ ካሉት ሕያዋን ሰዎች ጋር ያለው ትክክለኛ ግንኙነት የኃይለኛ ጸሎት ቅድመ ሁኔታዎች ናቸው።

ለእንደዚህ ያሉ ሰዎች ስንደክምና ስንጸልይላቸው ይህ ፍቅር በተለይ ትልቅ ትርጉም አለው። አንዳንድ ጊዜ እንደምንለው ለዓላማው ካለን ቅናት፣ ወይም ለራሳችን መንፈሳዊ ጤንነት ብለን፣ ነፍሳቸውን ለምንሻላቸው ሰዎች በግል፣ ራስን በሚሠዋ ፍቅር ራሳችንን ሳንሰጥ፣ ራሳችንን ለክርስቶስ ሥራ እንሰጣለን። እምነታችን ደካማ ቢሆንና ድል ባያደርግ አያስደንቅም። እያንዳንዱን ምስኪን፣ ምንም ያህል የማይወደድ ቢሆን፣ የጠፋውን በሚፈልገው በእረኛው በኢየሱስ ርኅሩኅ ፍቅር ብርሃን መመልከት፤ ኢየሱስ ክርስቶስን በእርሱ ውስጥ ማየት፣ ስለ ኢየሱስም ብሎ በእውነት በሚወድ ልብ መቀበል፣—ይህ፣ አዎን ይህ ነው የሚያምን ጸሎትና የሚሳካ ጥረት ምሥጢሩ። ኢየሱስ ስለ ይቅርታ ሲናገር ፍቅርን እንደ ሥሩ አድርጎ ይናገራል። በተራራው ስብከት ስለ ጸሎት ያስተማረውንና የሰጠውን ተስፋ፣ በሰማይ ያለው አባታችሁ ርኅሩኅ እንደ ሆነ ርኅሩኆች እንድንሆን ከሚያቀርበው ጥሪ ጋር እንዳያያዘው (ማቴዎስ 5:7፣ 9፣ 22፣ 38-48)፣ እዚህም እንዲሁ እናየዋለን፦ የፍቅር ሕይወት የሚያምን ጸሎት ቅድመ ሁኔታ ነው።

እንዲህ ተብሎአል፦ እንደ ሚያምን ጸሎት፣ ወይም በእምነት ለመጸለይ እንደሚደረግ ቅን ጥረት እንኳ፣ ልብን የሚመረምር ምንም ነገር የለም። ኦ፣ እግዚአብሔር እርሱ ብቻ በሚያውቃቸው ምክንያቶች ጸሎታችንን አይሰማም በሚል ሐሳብ የዚያን ራስን የመመርመር ስለት አናደንዝ። በፍጹም። «ትለምናላችሁ፥ … በክፉ ትለምናላችሁና አትቀበሉም።» ያ የእግዚአብሔር ቃል ይመርምረን። ጸሎታችን በእውነት ለእግዚአብሔር ፈቃድና ለሰው ፍቅር ፈጽሞ የተሰጠ ሕይወት መግለጫ እንደ ሆነ እንጠይቅ። እምነት ሥሩን ሰድዶ ሊለመልምበት የሚችለው ብቸኛ አፈር ፍቅር ነው። እምነት እጆቹን ወደ ላይ ሲዘረጋና ልቡን ወደ ሰማይ ሲከፍት፣ አብ ሁልጊዜ እጆቹ ወደ ክፉዎችና ወደማይገባቸውም የተከፈቱ እንደ ሆኑ ለማየት ይመለከታል። በዚያ ፍቅር ውስጥ—በእርግጥ ፍጹም የደረሰ ፍቅር ሳይሆን የጸና ዓላማና የቅን መታዘዝ ፍቅር—ብቻ እምነት በረከቱን ሊያገኝ ይችላል። ጸሎቱን ሁሉ በሚሰማው ፍቅር የማመን ኃይል የሚኖረው የእግዚአብሔር ፍቅር በእርሱ እንዲኖር ራሱን የሚሰጥ፣ በዕለት ሕይወቱም እግዚአብሔር እንደሚወድ የሚወድ ሰው ነው። በዙፋኑ መካከል ያለው በጉ ነው፤ በጸሎት በእግዚአብሔር ዘንድ የሚያሸንፈው የሚታገሥና የሚሠቃይ ፍቅር ነው። የሚምሩ ይማራሉ፤ የዋሆችም ምድርን ይወርሳሉ።

«ጌታ ሆይ፥ እንጸልይ ዘንድ አስተምረን።»

ብሩክ አባት ሆይ! አንተ ፍቅር ነህ፤ በፍቅር የሚኖር ብቻ በአንተና ከአንተ ጋር በኅብረት ይኖራል። ብሩክ ልጅህ ይህ ከአንተ ጋር በጸሎት ላለኝ ኅብረት ምን ያህል ጥልቅ እውነት እንደ ሆነ ዛሬ እንደ ገና አስተምሮኛል። አምላኬ ሆይ! በመንፈስ ቅዱስ በልቤ የፈሰሰው ፍቅርህ በዙሪያዬ ላሉት ሁሉ የፍቅር ምንጭ ሆኖ በውስጤ ይሁን፤ በፍቅር ከሚኖር ሕይወትም የሚያምን ጸሎት ኃይል ይፍለቅ። አባቴ ሆይ! በዙሪያዬ ላሉት ሁሉ በፍቅር የሚኖር ሕይወት በአምላኬ ፍቅር ወደሚኖር ሕይወት የሚያስገባ በር እንደ ሆነ ይህ ተሞክሮዬ እንዲሆን በመንፈስ ቅዱስ ስጠኝ። በተለይም የሚበድለኝን ማንኛውንም ሰው ቀን በቀን ይቅር በምልበት ደስታ ውስጥ፣ ለእኔ ያደረግኸው ይቅርታ ኃይልና ሕይወት መሆኑን የሚያሳይ ማስረጃ እንዳገኝ ስጠኝ።

ጌታ ኢየሱስ ሆይ! ብሩክ መምህሬ ሆይ! ይቅር ማለትንና መውደድን አንተ አስተምረኝ። በአንተ ለእኔ፣ በእኔም ለሌሎች የተገለጠው ይቅርታ የሰማይ ደስታ ራሱ እንዲሆን፣ የደምህ ኃይል የኃጢአቴን ይቅርታ እንዲህ ያለ እውነት ያድርገው። ከሰዎች ጋር ባለኝ ግንኙነት ውስጥ ከእግዚአብሔር ጋር ያለኝን ኅብረት ሊያደናቅፍ የሚችለውን ማንኛውንም ነገር አሳየኝ፤ በቤቴና በማኅበረሰቡ ውስጥ ያለው የዕለት ሕይወቴ ለእምነት ጸሎት ብርታትና መታመን የሚሰበሰብበት ትምህርት ቤት ይሁን። አሜን።