ላልተለወጡ የቀረበ ጥሪ

«ተመለሱ፥ ከክፉ መንገዳችሁ ተመለሱ፤ የእስራኤል ቤት ሆይ፥ ስለ ምን ትሞታላችሁ?» (ሕዝቅኤል 33:11)

በ1658 ባክስተር ከጻፋቸው ከሌሎቹ ሁሉ ማለት ይቻላል በብዛት የተሸጠ አንድ ትንሽ መጽሐፍ አሳተመ። «ላልተለወጡ የቀረበ ጥሪ» የተጻፈው ለአገልጋዮች ወይም ለበሰሉ አማኞች ሳይሆን በየሳምንቱ በቤተ ክርስቲያን ለሚቀመጡ፣ እርሱ እስከሚያውቀው ድረስ ግን ፈጽሞ ላልተለወጡ ሰዎች ነበር። በተደጋጋሚ እትም ታተመ፤ እርሱ በሕይወት እያለ ወደ ብዙ ቋንቋዎች ተተረጐመ፤ ባክስተርም በዚህ መጽሐፍ አማካይነት ሰዎች ስለ መለወጣቸው የሚገልጹ ዜናዎችን በቀረው ዕድሜው ሁሉ ይቀበል ነበር — ከቶ ካልጐበኛቸው ስፍራዎች እንኳ። በስብከቱ ሁሉ ውስጥ የሚዘልቅ ተጓዳኝ ሸክምም ነበረው፦ በእንግሊዝ የአጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ያሉ እጅግ ብዙ ሰዎች ምርመራን ሊቋቋም በማይችል ምክንያት ራሳቸውን ክርስቲያን አድርገው ይቈጥሩ ነበር። ስለዚህ ሰዎች እንዲመለሱ ጠራ፤ መመለስ በእውነት ምን እንደ ሆነ ለማብራራትም እኩል ደከመ።

መጽሐፉን የሚገዛው ቍጥር

መጽሐፉ በሙሉ የአንድ ቍጥር ማብራሪያ ነው፤ ምርጫውም ስለ ዝንባሌዎቹ ብዙ ይነግረናል።

«እንዲህ በላቸው፦ እኔ ሕያው ነኝ፥ ይላል ጌታ እግዚአብሔር፥ ኃጢአተኛው ከመንገዱ ተመልሶ በሕይወት ይኖር ዘንድ እንጂ በኃጢአተኛው ሞት ደስ አይለኝም።» (ሕዝቅኤል 33:11)

ባክስተር በዚህ ቍጥር ውስጥ ሦስት ነገሮችን አጥብቆ ያዘ። እግዚአብሔር ይምላል። «እኔ ሕያው ነኝ» መሐላ ነው፤ ይህም ጉዳዩ ክርክር እንደ ተነሣበትና እግዚአብሔር ለክሱ መልስ እየሰጠ እንደ ሆነ ያሳያል። እግዚአብሔር በጥፋታቸው ደስ እንደሚሰኝ ይክዳል። ባክስተር ይህን በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ከሁሉ ይልቅ በብዙዎች የማይታመን ዓረፍተ ነገር አድርጎ ይቈጥረው ነበር — በአእምሮ የሚካድ ሳይሆን፣ እግዚአብሔር ሊኰንናቸው ምክንያት እየፈለገ እንደ ሆነና ሲያገኘውም እንደማያዝን በሚያስቡ ሰዎች በተግባር የማይታመን። እግዚአብሔርም ይማጸናል። «ተመለሱ፥ … ተመለሱ» የሚለው ድግግሞሽ ዝምታን እንደ መልስ የማይቀበል ሰው ቋንቋ ነው።

የመጽሐፉ ተደጋጋሚ ዝማሬ በቍጥሩ መጨረሻ ያለው ጥያቄ ነው፦ «ስለ ምን ትሞታላችሁ?» ባክስተር ይህን መልስ የሌለው ጥያቄ አድርጎ ቈጠረው። የማይመለስ ሰው ለአምስት ደቂቃ እንኳ ቅን ምርመራን ሊቋቋም የሚችል ስለ ራሱ ማብራሪያ ማቅረብ አይችልም። ሲኦልን እየመረጠ አይደለም፤ ጉዳዩን እያዘገየ ነው፤ በመጨረሻ ግን ሁለቱም አንድ ናቸው።

ማዘግየት በእውነት ምንድን ነው

መጽሐፉ ከሁሉ በላይ የገጠመው ምላሽ ይኸው ማዘግየት ነበር። ባክስተር እንዳስተዋለው ክርስቶስን ለመቃወም የሚወስን ሰው የለም ማለት ይቻላል። ሰዎች የሚያደርጉት በመርሕ ደረጃ ተስማምተው በተግባር ማዘግየት ነው — ልጆቹ ሲያድጉ፣ ሥራው ሲረጋጋ ጉዳዩን በኋላ ለማየት በማሰብ። ይህን ሰው ሊገኝበት ከሚችለው ሁኔታ ሁሉ እጅግ አደገኛው አድርጎ ይቈጥረው ነበር፤ ምክንያቱም ምክንያታዊ መስሎ ይሰማልና፣ ምንም ስጋትም አይፈጥርምና።

«እርሱም ስለ ጽድቅና ራስን ስለ መግዛት ስለሚመጣውም ኵነኔ ሲነጋገር ሳለ፥ ፊልክስ ፈርቶ። አሁንስ ሂድ፥ በተመቸኝም ጊዜ ልኬ አስጠራሃለሁ ብሎ መለሰለት።» (የሐዋርያት ሥራ 24:25)

ፊልክስ ምሳሌው ነው። ልቡ ተነክቶ ነበር — ፈርቶ ነበር — ቢሆንም አዘገየ፤ መዝገቡም እስከሚናገረው ድረስ «የተመቸው ጊዜ» ከቶ አልደረሰም። ባክስተር ማዘግየትን የተቃወመበት ክርክር በሦስት መስመሮች ይሄድ ነበር። ጊዜው በእጅህ የተሰጠህ ውል አይደለም። በኋላ የበለጠ ዝንባሌ አይኖርህም፤ ልማዶች ይጠነክራሉ፣ ሕሊናዎችም እየደከሙ ዝም ይላሉና። እስከዚያም ድረስ ማዘግየቱ የሚያስከፍልህን ሁሉ እያጣህ ነው።

«ነገር ግን ከእናንተ ማንም በኃጢአት መታለል እልከኛ እንዳይሆን፥ ዛሬ ተብሎ ሲጠራ ሳለ፥ በእያንዳንዱ ቀን እርስ በርሳችሁ ተመካከሩ፤» (ዕብራውያን 3:13)

መደምደሚያው ግልጽና ቀጥተኛ ነበር፦ ውሎ አድሮ ለመመለስ የሚያስብ ሰው ክርክሩን አስቀድሞ አምኗል፤ የሚከራከረው ስለ ቀኑ ብቻ ነው።

ያለ ማታለል የሆነ ትጋት

የወንጌል ስርጭት ጥድፊያ የመሳሳት ረጅም ታሪክ አለው፤ የባክስተርም አቀራረብ ሊስተዋል ይገባዋል። እጅግ ቁም ነገረኛ ነው። ይማጸናል፤ ይደጋግማል፤ በሕይወት አጭርነትና በፍርድ እርግጠኝነት አንባቢውን ይወተውታል። ይህን ሁሉ የሚያደርገው ግን በክርክርና ለሕሊና በሚቀርብ ልመና ብቻ ነው። ተቃውሞዎችን አስቀድሞ ገምቶ ይመልሳቸዋል። ስሜትን ለስሜት ብሎ መቀስቀስ፣ ሆን ተብሎ የተፈጠረ ቀውስ፣ በስብሰባ ላይ ምላሽ ለማስገኘት የተዘጋጀ ዘዴ የለም። ማታለል በአንድ ወር ውስጥ የሚቀልጡ ውሳኔዎችን ያስገኛል፤ የተታለለውንም ሰው ከቀድሞው ይበልጥ ልበ ደንዳና ያደርገዋል። ባክስተር ያለመው ማስተዋልን ነበር፤ ሰው ሁኔታውን በእውነት ካየ እንደሚንቀሳቀስ ተማምኖ።

«እንግዲህ የጌታን ፍርሃት አውቀን ሰዎችን እናስረዳለን…» (2ኛ ቆሮንቶስ 5:11)

ደግሞም ለድሆች አንባቢዎች ሆን ብሎ ግልጽ በሆነ ቋንቋ ጻፈ፤ ዋጋውን ዝቅ አደረገ፤ ብዙ ቅጂዎችን በነጻ ሰጠ፤ ባለጠጎች ክርስቲያኖችም እንዲሁ እንዲያደርጉ አሳሰበ። ብዙዎች ማንበብ በማይችሉበት አጥቢያ ውስጥ ማንበብ የሚችሉት ለቤተሰቡ ጮክ ብለው እንዲያነቡ ይጠብቅ ነበር፤ መጽሐፉም የተጻፈው እንደሚነበብ ሁሉ እንዲሰማም ጭምር ነው።

የእርሱን ዘመን ክርክሮች የሚያውቁ አንባቢዎች መጽሐፉ የወንጌል ጥሪ ለሁሉ መሆኑ ላይ እንደሚደገፍ፣ ባክስተርም እግዚአብሔር ለሚሰሙት ሁሉ የሚያቀርበውን ግብዣ ቅንነት አንዳንድ ጥብቅ ካልቪናውያን ተገቢ ነው ብለው ካሰቡት በላይ በሙቀት እንደሚከላከል ያስተውላሉ። ስለ ስርየቱ ስፋት የተሻሻለ አቋም ነበረው፤ ውዝግቡንም በሚቀጥለው ምዕራፍ እንመለከታለን። ስለ ሥነ መለኮቱ ማንም ምንም ቢደመድም፣ የእርሱ ተግባር አዲስ ኪዳን የሚያሳየው ነው፦ ለሚሰማ ሁሉ የሚቀርብ፣ ለሁሉ የሆነ፣ አጣዳፊና ቅን ጥሪ — ያለ ማወላወል።

መለወጥ ያልሆነው

ጥሪው ግልጽ የሆነ ጥያቄ ያስነሣል፦ ወደ ምን መመለስ? ማንስ እንዴት ሊያውቅ ይችላል? ባክስተርም የጀመረው ሐሰተኛ ምልክቶችን በማስወገድ ነበር። ዝርዝሩ አሁንም ዘመናዊ በመሆኑ የማይመች ነው። መለወጥ በክርስቲያን ቤተሰብ መወለድ፣ መጠመቅና ትምህርተ ሃይማኖትን መማር አይደለም። ግብረ ገባዊ ጨዋነትም አይደለም፤ ብዙ ያልተለወጡ ሰዎች ከብዙ የተለወጡ ሰዎች ይበልጥ በብዛት ይዘውታልና። ትክክለኛ አስተምህሮን መያዝም አይደለም። ምንም ያህል ጠንካራ ቢሆን ሃይማኖታዊ ስሜትም አይደለም፤ ባክስተር ሰዎች በስብከት ሥር ሲያለቅሱና በዚያው ሳምንት ወደ ቀድሞ ሕይወታቸው ሲመለሱ አይቶ ነበርና። ከልማድ ወይም ከፍርሃት የተነሣ ዕድሜ ልክ ሊዘልቅ የሚችል ሃይማኖታዊ ግዴታን መፈጸምም አይደለም።

«በሰማያት ያለውን የአባቴን ፈቃድ የሚያደርግ እንጂ፥ ጌታ ሆይ፥ ጌታ ሆይ፥ የሚለኝ ሁሉ መንግሥተ ሰማያት የሚገባ አይደለም።» (ማቴዎስ 7:21)

ቀጥሎ ያለውን ክፍል ለሃይማኖተኛ ሰዎች በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ከሁሉ ይበልጥ የሚያስደነግጥ አድርጎ ይቈጥረው ነበር፤ ምክንያቱም ጌታ በዚያ የማያውቃቸው ተጠራጣሪዎች ሳይሆኑ ንቁና የተሳካላቸው የሚመስሉ ሠራተኞች ናቸውና።

የሚለወጡ ሦስት ነገሮች

አዎንታዊ ገለጻው ባልተለመደ ሁኔታ ግልጽ ነው፤ ለአማኙም ስሜት ያልሆነ፣ ራሱን የሚመረምርበት ነገር ይሰጠዋል። መለወጥ በሦስት የተያያዙ ነገሮች ላይ የሚመጣ ለውጥ ነው። የመጨረሻ ግብ ለውጥ፦ ሰው ሁሉ ለአንድ ነገር ይኖራል፤ ላልተለወጠው ሰው ሃይማኖቱ ምንም ይሁን ምን ያ ግብ በመጨረሻ ራሱ ነው። በመለወጥ ውስጥ እግዚአብሔር ራስ ይዞት የነበረውን ስፍራ ይወስዳል። የዋናው መልካም ነገር ለውጥ፦ የባክስተር ፈተና ሰው ያለ ምን መኖር እንደማይችል መጠየቅ ነበር፤ መለወጥም ያንን ስፍራ ለእግዚአብሔር ያዛውረዋል።

«በሰማይ ከአንተ በቀር ማን አለኝ? በምድርም ከአንተ በቀር የምሻው የለም።» (መዝሙር 73:25)

እንዲሁም የገዢ ጌታ ለውጥ። የተለወጠው ሰው ወገኑን ቀይሯል፤ የክርስቶስ ፈቃድ ክርክሮች የሚቀርቡለት ሥልጣን ሆኗል።

«ዓይኖቻቸውን ትከፍት ዘንድ፥ ከጨለማም ወደ ብርሃን ከሰይጣንም ሥልጣን ወደ እግዚአብሔር ትመልሳቸው ዘንድ» (የሐዋርያት ሥራ 26:18)

የእግዚአብሔር ሥራና የእኛ

ባክስተር ሁለቱንም ወገኖች አጥብቆ ያዘ፤ በዚህም ምክንያት ከሁለቱም አቅጣጫ ተነቀፈ። መለወጥ የእግዚአብሔር ሥራ ነው፤ ከላይ የተገለጸው ለውጥ ራሱ የችግሩ አካል በሆነ ፈቃድ ሊደረስበት አይችልም።

«አዲስ ልብ እሰጣችኋለሁ፥ በውስጣችሁም አዲስ መንፈስ አኖራለሁ፤ የድንጋዩንም ልብ ከሥጋችሁ አወጣለሁ፥ የሥጋንም ልብ እሰጣችኋለሁ።» (ሕዝቅኤል 36:26)

መለወጥም በእውነት የኃጢአተኛው ተግባር ነው። እርሱ ይመለሳል፤ ንስሐ ይገባል፤ ያምናል፤ መጽሐፍ ቅዱስም እነዚህን ከሚሰማ ሁሉ ያዝዛል። መመለስ አልችልም ላለው ሰው ባክስተር ከገዛ እንቢተኝነቱ በቀር የሚከለክለው ነገር እንደሌለ መለሰለት። በፈለገው ጊዜ ሊያደርገው እንደሚችል ላሰበው ሰው ደግሞ እስከ ዛሬ የነገሩን ትንሹን ክፍል እንኳ እንዳልቻለና ለእርዳታ ወደ እግዚአብሔር ቢጮኽ እንደሚሻለው መለሰለት።

ቀስ በቀስ የሆነ፣ ግን እርግጠኛ

አንድ ተጨማሪ ነጥብ ብዙ አላስፈላጊ ጭንቀትን ያስቀራል። ባክስተር አማኝ የተለወጠበትን ቀን መጥቀስ እንዲችል አልጠየቀም። ብዙዎች እግዚአብሔርን በሚፈሩ ቤቶች ውስጥ ያድጋሉ፤ አንድን ቅጽበት ለይተው ማሳየትም አይችሉም፤ ሥራውም ብዙ ጊዜ ቀስ በቀስ የሚሆንና ከጊዜ በኋላ ብቻ የሚታወቅ ነው። አጥብቆ የያዘው ለውጡ እውነተኛና አሁን ያለ መሆን እንዳለበት ነው። ጥያቄው «መቼ ሆነ?» ሳይሆን «ሆኗልን?» የሚለው ነው።

ከመጀመሪያው ግለት ተነሥቶ መፍረድንም ከዘሪው ምሳሌ ተነሥቶ አስጠነቀቀ። በጭንጫ ላይ የተዘራው ዘር ወዲያውኑ በደስታ ይበቅላል፤ ከመልካሙ መሬት ይልቅም ጎልቶ ይታያል፤ ነገር ግን «በእርሱ ሥር የለውም፥ በቃሉ ምክንያትም መከራ ወይም ስደት በሆነ ጊዜ ወዲያው ይሰናከላል።»፤ መከራም ሲመጣ ይጠወልጋል (ማቴዎስ 13:20-21)። ጊዜ ከሁሉ ይበልጥ አስተማማኝ ማስረጃ ነው፤ መከራም ፈተናው ነው፤ ምክንያቱም ስለሚያስገኘው ነገር የተቀበሉት ሃይማኖት ዋጋ ማስከፈል ሲጀምር ጸንቶ የሚቆይበት ምክንያት የለውምና። አዳዲስ አማኞች በሙቀት ሊቀበሏቸውና በጸጥታ ሊከታተሏቸው ይገባል እንጂ ቶሎ ወደ ኃላፊነት ሊያሳድጓቸው አይገባም — የወደቀውም ሰው ተስፋ እንደሌለው ተቈጥሮ ሊተው አይገባም። ሥሮች አሁንም ወደ ታች ሊሰዱ ይችላሉ።

«ስለዚህ ማንም በክርስቶስ ቢሆን አዲስ ፍጥረት ነው፤ አሮጌው ነገር አልፎአል፤ እነሆ፥ ሁሉም አዲስ ሆኖአል።» (2ኛ ቆሮንቶስ 5:17)

አንድ ማስጠንቀቂያ እዚህ ያስፈልጋል፤ ይህ ምዕራፍ የማይገባቸውን ሰዎች ሊያቈስል ይችላልና። ጥልቅ የራስ ምርመራ በራሳቸው ለሚተማመኑ መድኃኒት፣ ለሚፈሩ ግን መርዝ ነው። ስሱ ሕሊና ያላቸው አማኞች ብዙ ጊዜ የሚሞክሯቸውን ፈተናዎች ሁሉ ወድቀው እንደ ጠፉ ይደመድማሉ፤ በእውነት ያልተለወጡት ግን ምንም ሳይረበሹ ያልፋሉ። ስለዚህ ጉዳይ አስቀድመህ የምትጨነቅ ከሆንህ በቀስታ ያዘው፤ ወደ ፊት ከመቀጠልህም በፊት «ትካዜ ለያዛቸው የሚሆን ምክር» የተሰኘውን ምዕራፍ አንብብ።

አብዛኞቹ አንባቢዎች ሊሸሹት የሚፈልጉት አንድ ተግባራዊ ትግበራም አለ። ያልተለወጠ አንድ ሰው ታውቃለህ። ዘወትር ታየዋለህ፤ ጊዜው ፈጽሞ ትክክል ስለማይመስል ግን ጉዳዩን ከቶ አላነሣህም። የባክስተር ጥያቄ ጊዜው ትክክል ነው ወይ የሚል አይደለም። ስለ ማዘግየትህ ምን እንደምትል ነው።

ለማሰላሰልና ለተግባር

1. ወደ እግዚአብሔር መመለስህን ስታዘገይ ከነበርህ፣ ማዘግየትህን አቁም። ምርመራን ሊቋቋም የሚችል ምክንያት ያለው ሰው የለም።

2. በእርግጥ የምትኖረው ለምን እንደ ሆነ ጠይቅ — የምትለውን ሳይሆን ውሳኔዎችህ የሚገልጡትን — ያለ ምንስ መኖር እንደማትችል ጠይቅ።

3. ስለ ቀኑ አትጨነቅ። ለውጡ መቼ እንደ ጀመረ ሳይሆን አሁን መኖሩን ጠይቅ፤ ምርመራው ከማብራራት ይልቅ የሚያደቅህ ከሆነም ወደ አንድ ጥበበኛ አማኝ ውሰደው።

4. ዘወትር የምታየውንና እስከምታውቀው ድረስ ያልተለወጠውን አንድ ሰው በስም ጥቀስ። በዝምታህ ምን እያተረፍህ እንደ ሆነ ራስህን ጠይቅ።

5. ዓላማህ ሕሊና እንጂ ስሜት አይሁን። ከሰዎች ጋር ተወያይ፤ በእነርሱ ላይ ስሜታዊ ጫና አታድርግ።

6. ግልጽና ጤናማ የሆነ የክርስቲያን መጽሐፍ ገዝተህ ስጥ። ይህ ከባክስተር እጅግ ውጤታማ ዘዴዎች አንዱ ነበር፤ የሚያስከፍለውም ምንም ማለት ይቻላል።

ጸሎት

ጌታ አምላክ ሆይ፣ በኃጢአተኛው ሞት ደስ እንደማይልህ በገዛ ሕይወትህ ምለሃል፤ እኔ ግን ይህን ስለ ራሴም ሆነ ስለ ሌላ ማንም አላመንሁም።

የምኖረው ለምን እንደ ሆነ፣ ፈቃድህና ፈቃዴ ሲጋጩም ማን እንደሚያሸንፍ አሳየኝ። በእውነት ከቶ ካልተመለስሁ፣ መልሰኝ። እኔ ልፈጽመው አልችልም፤ ነገር ግን እየለመንሁ ነው፤ ማድረግ የምችለው ብቸኛው ነገር ይህ ነው።

በየሳምንቱ በማያቸው ሰዎች ፊት ዝም ማለቴን ይቅር በለኝ። የሚማጸን ትጋትንና የሚያስረዳ ቅንነትን ስጠኝ፤ ሰዎችን ከማገልገል ይልቅ በእነርሱ ላይ ከሚሠራ ዘዴ ሁሉ ጠብቀኝ።

የአንተም ከሆንሁ፣ ዘወትር የሚከሰኝን ፍርሃት ጸጥ አሰኘው፤ ባደረግኸውም ነገር ላይ እንዳርፍ አድርገኝ። አሜን።