እግዚአብሔር ዓለምን ስለ ፈጠረበት ዓላማ

«ሁሉ ከእርሱና በእርሱ ለእርሱም ነውና፤ ለእርሱ ለዘላለም ክብር ይሁን፤ አሜን።» (ሮሜ 11:36)

በጆናታን ኤድዋርድስ ዘንድ ነገር ሁሉ የሚጀምረው ከዚህ ነው፤ ያለ እርሱም በኤድዋርድስ ዘንድ ምንም ነገር ሊገባን አይችልም። በሕይወቱ የመጨረሻ ዓመታት፣ በማሳቹሴትስ ድንበር ላይ በተጨናነቀ ቤት ውስጥ ሆኖ፣ አብዛኞቹ ሰዎች ሊጠይቁት ፈጽሞ የማያስቡትን ጥያቄ የሚያነሣ ድርሳን ጻፈ። እግዚአብሔር ዓለምን እንዴት ፈጠረ ወይም መቼ ፈጠረ የሚል አይደለም፤ ለምን ፈጠረ የሚል ነው። እግዚአብሔር የፈለገው ምን ነበር? ማንኛውም ነገር እንዲኖር በማድረግ ሊፈጽመው ያሰበው ምንድር ነው?

የማይመቸን መልስ

ኤድዋርድስ የሰጠው መልስ እግዚአብሔር ዓለምን በመፍጠር የነበረው የመጨረሻ ዓላማ የእግዚአብሔር ክብር ነው የሚል ነበር — ማለትም የገዛ ሙላቱ መታወቁ፣ መካፈሉ፣ መከበሩና ደስ መሰኘቱ። ይህ መልስ ሰዎችን ሁልጊዜ ሲያስጨንቅ ኖሯል፤ ከሁሉ ይበልጥ ደግሞ የዘመናችንን አንባቢዎች ያስጨንቃል። ከንቱ ውዳሴን መፈለግ ይመስላል። ሁሉን ነገር ለገዛ ምስጋናቸው የሚያመቻቹ ሰዎችን አናደንቅም፤ እንደዚያው የሚያደርግ የሚመስለንን አምላክም በተፈጥሯችን እንቃወማለን። ኤድዋርድስ ይህን ተቃውሞ በቁም ነገር ተመለከተው፤ የሰጠው ምላሽም በክርስትና ሥነ መለኮት ውስጥ እጅግ ከሚያነቃቁ ሙግቶች አንዱ ነው። እንዲህ ይሄዳል። ማንኛውም አካል ከሁሉ የላቀ ዋጋ ካለው ነገር በላይ ሌላን ነገር ቢያከብር ሐሰት ይሆናል — ስለ እውነታ የተሳሳተ ግንዛቤ ማለት ነው። እግዚአብሔር በእርግጥ ከሁሉ የላቀው በጎ ነገር፣ የመልካምነት ሁሉ ምንጭና መለኪያ ከሆነ፣ እግዚአብሔር ከራሱ በላይ ሌላን ነገር ቢያከብር ትሕትና አይሆንም። ውሸት ይሆናል። እግዚአብሔር ከታላቁ ይልቅ ታናሹን መምረጡ ይሆናል፤ ይህም እኛ ስናደርገው በትክክል ኃጢአት ብለን የምንጠራው ነገር ነው። ስለዚህ እግዚአብሔር ለገዛ ክብሩ የሚሰጠው ግምት ራስን ማምለክ አይደለም። በቀላሉ እግዚአብሔር ነገሮችን በትክክል ማየቱ ነው።

«እኔ እግዚአብሔር ነኝ፤ ስሜ ይህ ነው፤ ክብሬንም ለሌላ አልሰጥም።» (ኢሳይያስ 42:8)

ይህ ክፉ ሳይሆን የምሥራች የሆነበት ምክንያት

ኤድዋርድስ ግን ከዚህም አልፎ ሄደ፤ ትምህርቱ ከሚያስፈራ ነገርነት ወደ ክብር የሚሸጋገረውም በዚህ ስፍራ ነው። እግዚአብሔር ከሁሉ የላቀው በጎ ነገር ነው እንበል። እንግዲያስ በአንድ ፍጥረት ላይ ሊደርስ የሚችለው እጅግ መልካሙ ነገር እግዚአብሔርን መቀበል ነው — እርሱን ማወቅ፣ ማየት፣ መውደድና በእርሱ ደስ መሰኘት። ከእግዚአብሔር የሚበልጥ ምንም ነገር ስለሌለ፣ በመላው ፍጥረተ ዓለም ውስጥ ከዚህ የሚበልጥ ስጦታ የትም አይገኝም። ይህ ማለት እግዚአብሔር የገዛ ክብሩን ለመግለጥ በሚሠራበት ጊዜ ከደስታችን ጋር እየተፎካከረ አይደለም ማለት ነው። ደስታችንን እያረጋገጠው ነው። ሁለቱ አንድ ድርጊት ናቸው።

«የሕይወትን መንገድ አሳየኸኝ፤ በፊትህ የደስታ ጥጋብ አለ፥ በቀኝህም ለዘላለም ተድላ አለ።» (መዝሙር 16:11)

ከክብሩ ይልቅ ደስታችንን የሚፈልግ አምላክ ከራሱ ያነሰ ነገር ሊሰጠን ይገደድ ነበር፤ ስለዚህም ከሁሉ ከሚበልጠው ያነሰ ነገር ይሰጠን ነበር። ፍጥረታቱ ከሁሉ ይልቅ የሚያስፈልጋቸውን ሊሰጣቸው የሚችለው ለገዛ ክብሩ ሙሉ በሙሉ የቆመ አምላክ ብቻ ነው፤ ምክንያቱም ከሁሉ ይልቅ የሚያስፈልጋቸው እርሱ ራሱ ነው። ኤድዋርድስ ይህን አጠቃላይ ሥርዓት እንደ መፍለቅና እንደ መመለስ አድርጎ ገልጾታል — የእግዚአብሔር ሙላት ወደ ፍጥረት ይፈስሳል፤ ከዚያም የተቀበሉት ፍጥረታት በሚያገኙት እውቀት፣ ፍቅርና ደስታ አማካይነት ወደ እርሱ ተመልሶ ይፈስሳል። ፍጥረተ ዓለም እግዚአብሔር የሠራው ማሽን አይደለም። ተትረፍርፎ የፈሰሰ ሙላት ነው።

መጽሐፍ ቅዱስ ትኩረቱን የሚያደርግበት ስፍራ

ሙግቱን የገነባው በፍልስፍና ላይ ሳይሆን እጅግ ብዙ በሆኑ የመጽሐፍ ቅዱስ ቃሎች ላይ ነው፤ መመልከት ስትጀምርም የእነዚህ ቃሎች ብዛት ያስደንቃል።

«በስሜ የተጠራውን ሁሉ፤ ለክብሬ ፈጥሬዋለሁና፤ አበጅቼዋለሁ፤ አዎን፥ ሠርቼዋለሁ።» (ኢሳይያስ 43:7)

«ስለ እኔ፥ ስለ እኔ አደርገዋለሁ፤ … ክብሬንም ለሌላ አልሰጥም።» (ኢሳይያስ 48:11)

መመረጥ «የጸጋው ክብር ይመሰገን ዘንድ» ነው (ኤፌሶን 1:6)። ፍጥረት «በእርሱና ለእርሱ» ነው (ቆላስይስ 1:16)። ቤዛነት በውዳሴ ይደመደማል፤ የእግዚአብሔር አቅርቦትም በውዳሴ ይደመደማል፤ የመጽሐፍ ቅዱስ የመጨረሻው መጽሐፍም አንድ ረጅም ውዳሴ ነው። መብላትና መጠጣት እንኳ ወደዚያው ዓላማ ይመጣሉ፦ «እንግዲህ የምትበሉ ወይም የምትጠጡ ብትሆኑ ወይም ማናቸውን ነገር ብታደርጉ ሁሉን ለእግዚአብሔር ክብር አድርጉት» (1ኛ ቆሮንቶስ 10:31)። የኤድዋርድስ ነጥብ ይህ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉት ብዙ ርእሶች አንዱ ብቻ እንዳልሆነ ነው። ከሌሎቹ ሁሉ በታች ያለው ርእስ ይህ ነው፤ አንባቢም አንዴ ካየው በኋላ ማየቱን ሊያቆም አይችልም።

በሕይወት ላይ የሚያመጣው ለውጥ

ተግባራዊ ውጤቱ የሰውን ሁለንተና እንደገና ማደራጀት ነው፤ ይህም መጀመሪያ ከሚመስለው ይበልጥ ልብን የሚመረምር ነው።

አብዛኞቻችን፣ እውነቱን ከተናገርን፣ እግዚአብሔር እጅግ ጠቃሚ የሆነበት ዓይነት ክርስትና ይዘናል። ይቅር ይላል፣ ያጽናናል፣ ይመራል፣ ያቀርባል፣ በመጨረሻም ያድናል። ይህ ሁሉ እውነት ነው — ነገር ግን ሁሉም የተደራጀው እኛ በማዕከሉ ሆነን፣ እግዚአብሔርም በፍላጎቶቻችን ዙሪያ እንደሚዞር ተደርጎ ነው። ኤድዋርድስ ይህን ሥዕል ይገለብጠዋል። እግዚአብሔር ለመልማታችን መሣሪያ አይደለም፤ እግዚአብሔር ራሱ መልማታችን ነው። መዳን በዋናነት ከሲኦል መታደግ ሳይሆን ወደተፈጠርንለት ወደዚያ ብቸኛ ዓላማ መመለስ ነው፤ ሲኦልም በዋናነት የሚያስፈራው ከዚያ ዓላማ መገለል በመሆኑ ነው። ስለዚህ ነው የተዋጀው ሰው ደስታና የእግዚአብሔር ክብር ሚዛናቸው መጠበቅ ያለበት ሁለት ተፎካካሪ መልካም ነገሮች እንዳልሆኑ ያለ አንዳች መቸገር ሊጽፍ የቻለው። ከሁለት ወገን የሚታዩ አንድ መልካም ነገር ናቸው።

ይህ እውነት ከሆነ፣ በማንኛውም ተግባር፣ በማንኛውም ምኞት፣ በማንኛውም የእሑድ ጠዋት ላይ መቅረብ ያለበት ጥያቄ «ተሳካ ወይ?» ወይም «ሰዎችን ረዳ ወይ?» የሚለው እንኳ ሳይሆን «እግዚአብሔር በዚህ ታላቅ ሆኖ ታየ ወይ?» የሚለው ነው። ይህ ጥያቄ ለአንድ ሳምንት በቁም ነገር ቢጠየቅ ብዙ ነገርን ያፈርሳል።

ሁለት ዓይነት ክብር

ኤድዋርድስ «ክብር» የሚለው ቃል ሊያመለክታቸው በሚችላቸው ሁለት ነገሮች መካከል በጥንቃቄ ለየ፤ ይህም ልዩነት ሰዎች በዚህ ትምህርት ላይ ያላቸውን አብዛኛውን ችግር ያስወግዳል። የእግዚአብሔር ውስጣዊ ክብር አለ — ከማንኛውም ፍጥረት ፈጽሞ ተለይቶ በራሱ ያለው የመልካምነት ሙላት። ይህ ፈጽሞ አይጨምርም። ዓለም ከመኖሩ በፊት እግዚአብሔር ብቸኛ፣ ጎዶሎ ወይም ያልረካ አልነበረም፤ ፍጥረትም ምንም ነገር አልጨመረለትም። አብ፣ ወልድና መንፈስ ቅዱስ ከዘላለም ጀምሮ በፍጹም ብቃት እርስ በርሳቸው ተዋድደው ነበር።

«አሁንም፥ አባት ሆይ፥ ዓለም ሳይፈጠር በአንተ ዘንድ በነበረኝ ክብር አንተ በራስህ ዘንድ አክብረኝ።» (ዮሐንስ 17:5)

ከዚያም የእግዚአብሔር ውጫዊ ወይም ገላጭ ክብር አለ — ያው ሙላት ወደ ውጭ ሲያበራ፣ ቀድሞ ባልነበሩ ፍጥረታት ሲታወቅ፣ ሲከበርና ደስ ሲያሰኝ። የሚጨምረው ይህ ነው፤ እግዚአብሔር የሚፈልገውም ይህንን ነው። ኤድዋርድስ የተጠቀመበት ምሳሌ ፀሐይ ነበር። ብርሃን ከፀሐይ በየአቅጣጫው ይፈልቃል፤ የሚነካውንም ሁሉ ያበራል። ፀሐይ በማብራቷ ምንም አታጣም፤ ብርሃኑ በቀላሉ የፀሐይ የገዛ ባሕርይ ወደ ውጭ መውጣቱ ነው። እንዲሁም ፍጥረት እግዚአብሔር ያስፈለገው ነገር አይደለም። ተትረፍርፎ የሚፈስስ ሙላቱ ነው። ከዚያም — ይህ ከሁሉ ይበልጥ ውብ ሆኖ ያገኘው ክፍል ነው — ብርሃኑ ይመለሳል። ብርሃኑን የተቀበሉ ፍጥረታት የሰጣቸውን አምላክ ያውቁታል፣ ይወዱታል፣ በእርሱም ደስ ይሰኛሉ፤ ጅረቱም ወደ ምንጩ ተመልሶ ይፈስሳል። ኤድዋርድስ ይህን አጠቃላይ ሥርዓት መፍለቅና መመለስ ብሎ ገልጾታል፦ ወደ ውጭ፣ ከዚያም እንደገና ወደ ቤት። ይህ ስለ እግዚአብሔር መብቶች ከሚቀርብ ከማንኛውም ሙግት ይበልጥ እግዚአብሔር ከንቱ ውዳሴ ፈላጊ ነው የሚለውን ክስ ሙሉ በሙሉ ይመልሳል። ከንቱ ውዳሴ የሚፈልግ ሰው የሌሎችን አድናቆት ይፈልጋል፤ ባዶነቱ የሚሞላው እነርሱ በሚሰጡት ግምት ነው። እግዚአብሔር ግን ምንም ባዶነት የለበትም። በፍጥረታት መካከል ክብሩን በሚፈልግበት ጊዜ የጎደለውን ነገር እያገኘ አይደለም — እነርሱ የጎደላቸውን፣ ማለትም ራሱን፣ እየሰጣቸው ነው፤ እነርሱም በአምልኮ መልሰው ለእርሱ መስጠታቸው ለስጦታው የሚከፈል ዋጋ ሳይሆን የስጦታው መፈጸሚያ ነው።

«የጌታን ልብ ያወቀው ማን ነው? ወይስ አማካሪው ማን ነበር? ወይስ ብድራቱን ይመልስ ዘንድ ለእርሱ አስቀድሞ የሰጠው ማን ነው?» (ሮሜ 11:34-35)

ጳውሎስ እነዚህን ጥያቄዎች የሚጠይቀው የዚህን ምዕራፍ መክፈቻ ከሆነው ውዳሴ በፊት ወዲያውኑ ነው፤ ቅደም ተከተሉም የኤድዋርድስ ሙግት በሙሉ በአጭሩ ነው። ለእግዚአብሔር ምንም የሰጠው ማንም የለም። ስለዚህ «ሁሉ ከእርሱና በእርሱ ለእርሱም ነውና» — ስለዚህም ለእርሱ ክብር ይሁን።

ለማሰላሰልና ለተግባር

1. ነገ ከምታደርጋቸው ተራ ሥራዎች አንዱን — ስብሰባን፣ ማዕድን ወይም አንድን ሥራ — ወስደህ እግዚአብሔር በእርሱ ታላቅ ሆኖ እንዲታይ እንዴት ሊደረግ እንደሚችል ጠይቅ። ከዚያም በዚያው መንገድ አድርገው።

2. ጸሎትህን መርምር። ምን ያህሉ እግዚአብሔር የአንተን ዓላማ እንዲያገለግል የሚለምን ነው? ምን ያህሉስ የሚያስከፍልህ ምንም ይሁን ምን እርሱ እንዲከበር የሚለምን ነው?

3. ኤፌሶን ምዕራፍ 1ን አንብብ፤ «ክብር» እና «ምስጋና» የሚሉት ቃላት በተገኙበት ስፍራ ሁሉ ምልክት አድርግ። ምዕራፉ በሙሉ ወዴት እንደሚያመራ አስተውል።

4. አጥብቀህ የምትፈልገውን አንድ ነገር ጥቀስ። ከእግዚአብሔር ይልቅ ትፈልገው እንደ ሆነ በታማኝነት ራስህን ጠይቅ፤ መልሱንም ለእርሱ ንገረው።

5. መዝሙር 73:25ን በቃልህ አጥና፤ ምኞቶችህ ልጓም ሲያጡ የልብህ መፈተኛ አድርገህ ተጠቀምበት።

ጸሎት

ጌታ አምላኬ ሆይ፥ ለራስህ በሠራኸው ፍጥረተ ዓለም ውስጥ ራሴን ማዕከል አድርጌአለሁ፤ ይህንንም እምነት ብዬ ጠርቼዋለሁ።

ከአንተ ይልቅ ስጦታዎችህን ስለ ፈለግሁ፣ ደስ እንድሰኝበት የተፈጠርሁለትን ክብርህን ስለ ተቃወምሁም ይቅር በለኝ።

ከደስታዬ ጋር እንደማትፎካከር አስተምረኝ — አንተ ራስህ ደስታዬ እንደ ሆንህ፣ የገዛ ክብርህን በመፈለግህም ካለው ሁሉ እጅግ የሚበልጠውን ነገር እንደምትሰጠኝ አስተምረኝ።

አንተ የምትፈልገውን እንድፈልግ አድርገኝ። ቢመቸኝም ባይመቸኝም ዛሬ በእኔ ክበር። አሜን።