ከጸጋ የሚመነጩ የልብ ዝንባሌዎች ምልክቶች

«በሃይማኖት ብትኖሩ ራሳችሁን መርምሩ፤ ራሳችሁን ፈትኑ…» (2ኛ ቆሮንቶስ 13:5)

ኤድዋርድስ ብርቱ ሃይማኖታዊ ስሜት በራሱ ምንም እንደማያረጋግጥ ካሳየ በኋላ፣ ግልጽ የሆነ ጥያቄ ገጠመው፦ እንግዲያው አንድን ነገር የሚያረጋግጠው ምንድን ነው? «ሃይማኖታዊ የልብ ዝንባሌዎች» ከተባለው መጽሐፉ ረጅሙ ክፍል ይህን ጥያቄ በአሥራ ሁለት ምልክቶች ይመልሳል። እነዚህ ምልክቶች ነጥብ የሚቈጠርባቸው የማረጋገጫ ዝርዝር አይደሉም፤ ኤድዋርድስም ይህን በግልጽ ተናግሯል — የትኛውም የምልክቶች ስብስብ የሌላውን ሰው ልብ በእርግጠኝነት እንድንፈርድ ሊያስችለን እንደማይችል፣ ከእነርሱም አንዳንዶቹ የሚታዩት ለሰውየው ለራሱ ብቻ እንደ ሆኑ አስጠንቅቋል። የተሰጡት ራስን ለመመርመር ነው፤ ደግሞም ሰርስረው የሚገቡ ናቸው። ከእነርሱ መካከል አምስቱ በተለይ ልብን ይመረምራሉ።

ስለ ራሱ ተወዶ ነው ወይስ ስለሚጠቅም?

ሁለተኛው ምልክት የልብ ዝንባሌዎች በእውነት የተተከሉት በምን ላይ እንደ ሆነ ይጠይቃል። ኤድዋርድስ እንዳስተዋለው፣ የሐሰት ሃይማኖታዊ ደስታ በአብዛኛው የሚጀምረው ከራስ ነው። አንድ ሰው እግዚአብሔር እንደሚወደው፣ ኃጢአቱ እንደ ተሰረየለት፣ ወደ መንግሥተ ሰማያትም እንደሚሄድ ያምናል — ከዚህም ታላቅ ደስታ ይወለድበታል። ልብ በል፤ የዚያ ደስታ ክፍል ሁሉ የሚያወራው ስለ ራሱ መልካም ዕድል ነው። እግዚአብሔር በውስጡ የሚገኘው የጥቅሙ ምንጭ ሆኖ ብቻ ነው። ከጸጋ የሚመነጩ የልብ ዝንባሌዎች ግን ከሌላኛው ጫፍ ይጀምራሉ። መጀመሪያ የሚሳቡት እግዚአብሔር በራሱ ባለው ማንነት ነው — በቅድስናው፣ በእውነቱ፣ በውበቱ — የግል ጥቅም ደግሞ ሕንጻውን ሁሉ የሚያቆም መሠረት ሆኖ ሳይሆን እንደ ውጤት ይከተላል። ፈተናው የማይመች ነው፤ ፍትሐዊ ግን ነው። እግዚአብሔር ከዚህ በላይ ምንም ባይሰጥህ እንኳ አሁንም ለአንተ የተወደደ ይሆን ነበርን? ደስታህ በእርሱ ነው ወይስ በእርሱ ዘንድ ባለህ ስፍራ?

«በሰማይ ከአንተ በቀር ማን አለኝ? በምድርም ከአንተ በቀር የምሻው የለም።» (መዝሙር 73:25)

ወንጌላዊ ራስን ማዋረድ

ስድስተኛው ምልክት ልዩ የሆነ ዝቅታ ነው፤ ኤድዋርድስም ከሐሰተኛው አምሳያው አጥብቆ ለይቶታል። ተፈጥሯዊ ራስን ማዋረድ አለ — የራስን ትንሽነት፣ ውድቀት ወይም አለመብቃት መሰማት — ይህን ማንም ሰው ሊሰማው ይችላል፤ የሚያስከትለውም በአብዛኛው ተስፋ መቁረጥን ወይም ለራስ ማዘንን ነው። በመሠረቱ የቈሰለ ራስ ነው፤ አሁንም በመሃል ላይ የተቀመጠው ራስ ነው።

ወንጌላዊ ራስን ማዋረድ ግን ከዚህ የተለየ ነው። የእግዚአብሔርን ቅድስና ከማየት የሚመነጭ የራስ ፍጹም አለመብቃት ስሜት ነው፤ ውጤቱም ተስፋ መቁረጥ ሳይሆን እፎይታ ነው። ነፍስ ራሷን መከላከል ታቆማለች፤ በማቆሟም ደስ ይላታል። ኤድዋርድስ ይህን ከሁሉ ይበልጥ ሊታመኑ ከሚችሉ ምልክቶች እንደ አንዱ ቈጠረው፤ የተገላቢጦሹንም ጠቍሟል፦ አንድ ሰው ያለው እውነተኛ ጸጋ በበዛ መጠን በራሱ ዓይን ይበልጥ እያነሰ ይታያል። በቅድስና ማደግ በውስጥ የቀረውን ኃጢአት ይበልጥ ከማስተዋል ጋር አብሮ ይሄዳል፤ የበሰሉ ቅዱሳን አዳዲስ አማኞች ከልክ ያለፈ በሚመስላቸው ቃል ራሳቸውን የሚገልጹትም ስለዚህ ነው።

«በጆሮ ስለ አንተ ሰምቼ ነበር፤ አሁን ግን ዓይኔ አየችህ። ስለዚህ ራሴን እንቃለሁ፥ በትቢያና በአመድም ተቀምጬ ንስሐ እገባለሁ።» (ኢዮብ 42:5-6)

የክርስቶስ ባሕርይ

ስምንተኛው ምልክት በሰው ውስጥ ዳግመኛ የተገለጠው የኢየሱስ ባሕርይ ነው — ኤድዋርድስ እንደ በግ የዋህ፣ እንደ ርግብም ገር የሆነ መንፈስ ብሎ የጠራው። እዚህ ላይ በመነቃቃቱ ውስጥ ከሁሉ የከፋ ጉዳት ያደረሰውን ክስተት ፊት ለፊት ተጋፈጠ። እጅግ ብዙ ሰዎች እጅግ ቀናተኞችና እጅግ ጨካኞች ሆነው ነበር፦ ለማውገዝ የሚቸኩሉ፣ ስለ ሌሎች መንፈሳዊ ሁኔታ እርግጠኞች የሆኑ፣ ያልተለወጡ ብለው የፈረዱባቸውን አገልጋዮችም የሚንቁ። ጭካኔያቸውን የቅንዓታቸው ማስረጃ አድርገው ይቈጥሩት ነበር። የኤድዋርድስ ፍርድ ግልጽና ቀጥተኛ ነበር። ተቺ፣ መራራና ጠበኛ መንፈስ አስተያየቶቹ ምንም ያህል ትክክለኛ አስተምህሮ ቢሆኑ የጸጋ ምልክት አይደለም፤ ምክንያቱም የበጉ ባሕርይ አይደለምና።

«ከእኔም ተማሩ፥ እኔ የዋህ በልቤም ትሑት ነኝና…» (ማቴዎስ 11:29)

ሚዛናዊነትና እያደገ የሚሄድ ረሃብ

አሥረኛው ምልክት ተመጣጣኝነት ነው። ጸጋ ወደ አንድ ጎን ያዘመመ ሳይሆን ሚዛኑን የጠበቀ ባሕርይ ያፈራል። ሐሰተኛው በቀላሉ ይታወቃል፦ በአንድ ዘርፍ እጅግ ታላቅ ቅንዓት፣ በሌላው ደግሞ ምንም — ስለ አስተምህሮ ብርቱ፣ ስለ ገንዘብ ግን ግድ የለሽ፤ በአምልኮ ጥንቁቅ፣ በቤት ግን ጨካኝ፤ በሕዝብ ፊት ለጋስ፣ በግል ግን ደግነት የጎደለው። እውነተኛ ጸጋ ሁሉን ይነካል — ምናልባት እኩል ባይሆንም በየስፍራው ግን ይደርሳል። አሥራ አንደኛው ምልክት በዝርዝሩ ውስጥ ከሁሉ ይበልጥ የሚያበረታታ ነው። የሐሰት የልብ ዝንባሌዎች የማርካት አዝማሚያ አላቸው — ሰውየው የደረሰ ይመስለዋል፤ ረሃቡም ይቀንሳል። ከጸጋ የሚመነጩ የልብ ዝንባሌዎች ግን ተቃራኒውን ያደርጋሉ፦ ነፍስ በተቀበለች መጠን ይበልጥ ትናፍቃለች። መንፈሳዊ ረሃብ በመመገብ ይጨምራል።

«ጽድቅን የሚራቡና የሚጠሙ ብፁዓን ናቸው፥ ይጠግባሉና።» (ማቴዎስ 5:6)

ኤድዋርድስ ራሱ ያቀረበው የእረኝነት ማስጠንቀቂያ እዚህ ላይ ይገባል። እነዚህ ምልክቶች ለጥፋት ሊውሉ ይችላሉ። ራሱን ወደ መመርመር አስቀድሞ ያዘነበለ ልበ ለስላሳ አማኝ እንደዚህ ያለውን ዝርዝር አንድ በአንድ አልፎ ምንም ጸጋ የለኝም ብሎ ሊደመድም ይችላል፤ በእውነቱ ግን የሚሰማው ጭንቀት ራሱ ግድ የሚለው ልብ እንዳለው ማስረጃ ነው። ኤድዋርድስ ይህን ያውቅ ነበር፤ ማብቂያ ከሌለው ራስን መመርመርም አስጠንቅቋል። ምልክቶቹ አልፎ አልፎ በቅንነት ለመገምገም እንጂ በየዕለቱ ሒሳብ ለማወራረድ አይደሉም። ሲያስጨንቁህም መፍትሔው ይበልጥ መመርመር ሳይሆን ይበልጥ ዓይንን ከራስ ማንሣት ነው — የመዳን እርግጠኝነት በመጨረሻ ወደሚገኝበት ወደ ክርስቶስ።

አዲስ ባሕርይ እንጂ አዲስ ስሜት አይደለም

ከዝርዝሩ ውስጥ ሌሎች ሁለት ምልክቶች ትኩረት ይገባቸዋል፤ ምክንያቱም በአንድነት ለሌሎቹ ሁሉ ማዕቀፍ ይሰጣሉ። የመጀመሪያው ምልክት ከጸጋ የሚመነጩ የልብ ዝንባሌዎች በልብ ላይ ከሚያርፍ መንፈሳዊና ከተፈጥሮ በላይ ከሆነ አሠራር የሚወጡ መሆናቸው ነው — ቀድሞ የነበረው ነገር የተጋነነ መልክ ሳይሆን በእውነት አዲስ የሆነ ነገር። ይህ ልዩነት ኤድዋርድስ ስለ መለወጥ በጻፈው ነገር ሁሉ ውስጥ ይዘልቃል። ተፈጥሯዊ ሰው በሃይማኖት ፍጹም ተፈጥሯዊ በሆኑ መንገዶች ሊነካ ይችላል። በሚያምር ሙዚቃ ሊቀሰቀስ፣ በብርቱ ተናጋሪ ሊማረክ፣ ስለ ሞት በማሰብ ሊፈራ፣ የአንድ ወገን አባል በመሆን ስሜት ሊጽናና ይችላል። ከእነዚህ አንዱም የእግዚአብሔርን መንፈስ አይፈልግም፤ ሁሉም ግን እንባን፣ ቁርጥ ውሳኔን፣ ጊዜያዊ የሕይወት ለውጥንም ሊያስገኙ ይችላሉ። ጸጋ የሚያስገኘው ግን በዓይነቱ የተለየ ነው። አዲስ መንፈሳዊ ስሜት ነው — «መለኮታዊና ከተፈጥሮ በላይ የሆነ ብርሃን» በሚለው ምዕራፍ የተመለከትነው ችሎታ — ይህም ተፈጥሯዊ ችሎታዎች ፈጽሞ ሊያስተውሉት የማይችሉትን በመለኮታዊ ነገሮች ውስጥ ያለውን ክብር ያያል።

«ሰው ዳግመኛ ካልተወለደ በቀር የእግዚአብሔርን መንግሥት ሊያይ አይችልም» (ዮሐንስ 3:3)

ሰባተኛው ምልክት ከዚህ የሚከተል ነው፦ ከጸጋ የሚመነጩ የልብ ዝንባሌዎች ከባሕርይ ለውጥ ጋር አብረው ይመጣሉ። ኤድዋርድስ ጸጋ ባልተለወጠ ሰው ላይ ሃይማኖታዊ እንቅስቃሴዎችን ብቻ እንደማይጨምር አጽንቶ ተናገረ። ዝንባሌውን ራሱን ይለውጣል፤ ስለዚህም ሰው በመሠረቱ የሚፈልገው ነገር ይለወጣል። ለውጡ በአፈጻጸሙ ቀስ በቀስ ሊሆን ይችላል፤ መጀመሪያ ላይም ብዙ ጊዜ አይታይም፤ ነገር ግን በባሕርዩ ወይም በመርሐ ግብሩ ብቻ ሳይሆን በሰውየው ራሱ ላይ የሚሆን ለውጥ ነው።

«ስለዚህ ማንም በክርስቶስ ቢሆን አዲስ ፍጥረት ነው፤ አሮጌው ነገር አልፎአል፤ እነሆ፥ ሁሉም አዲስ ሆኖአል።» (2ኛ ቆሮንቶስ 5:17)

ብዙዎችን ያጽናናም ማሳሰቢያ ጨመረ። አሮጌው ባሕርይ ተነቅሎ አልጠፋም፤ ለውጡም በዚህ ሕይወት ፍጻሜ አያገኝም። እውነተኛ የተለወጠ ሰው አሁንም በራሱ ውስጥ ኃጢአትን ያገኛል፤ አንዳንድ ጊዜም ይህ ያስደነግጠዋል፤ የዚያ ትግል መኖር ግን መለወጡን የሚቃወም ማስረጃ አይደለም። የሚቃወም ማስረጃ የሚሆነው የትግሉ አለመኖር ነው — ምንም ነገር ያልተናወጠበት ሰው።

እንግዲያው ፈተናው «ብርቱ ተሞክሮ አጋጥሞህ ያውቃል?» ሳይሆን «በውስጥህ ለዘለቄታው የተለወጠ ነገር አለ?» የሚለው ነው። «በዚያን ዕለት ተነክተህ ነበር?» አይደለም። ይልቁንም «ቀድሞ ትፈልገው ከነበረው የተለየ ነገር ትፈልጋለህ? ይህስ ጸንቶ ቆይቷል?» የሚለው ነው።

ለማሰላሰልና ለተግባር

1. የሁለተኛውን ምልክት ጥያቄ በቀጥታ ራስህን ጠይቅ፦ ደስታህ በዋናነት እግዚአብሔር የከበረ በመሆኑ ነው ወይስ በዋናነት አንተ ከአደጋ በመዳንህ?

2. ከአንተ የሚለዩ ሌሎች ክርስቲያኖችን እንዴት እንደምትናገር ልብ በል። ወደ ጭካኔ የተለወጠ ቅንዓት በስምንተኛው ምልክት ወድቋል።

3. ወደ አንድ ጎን ያዘመመውን ፈልግ። ሃይማኖትህ በሕዝብ ፊት ብርቱ በግል ግን የሌለው የት ነው?

4. ረሃብህን ፈትን። ከእግዚአብሔር መቀበልህ ይበልጥ እንድትራብ አድርጎሃል ወይስ ባለህበት ሁኔታ ይበልጥ እንድትረካ?

5. በየዕለቱ ራስህን አትመርምር። በቅንነት ገምግም፤ ከዚያም ዓይንህን የመዳን እርግጠኝነት በእውነት ወደሚያርፍበት ወደ ክርስቶስ መልስ።

ጸሎት

ጌታ ሆይ፣ መርምረኝ፤ ነገር ግን ለዘላለም ራሴን እየመረመርሁ እንድኖር አትተወኝ።

የምወድህ ስለ ማንነትህ ነው ወይስ ስለምትሰጠኝ ብቻ እንደ ሆነ አሳየኝ። ቅንዓቴ ወደ ምሬት ተለውጦ እንደ ሆነ አሳየኝ። ጸጋ እንዲገባበት ያልፈቀድሁትን የሕይወቴን ማዕዘን አሳየኝ።

ራሴን ከማየት የሚመጣውን ለራስ ማዘን ሳይሆን አንተን ከማየት የሚመጣውን ዝቅታ ስጠኝ።

ይበልጥም እንድራብ አድርገኝ። የሰጠኸኝ ሁሉ፣ ምንም ቢሆን፣ አንተን ይበልጥ እንድናፍቅ ያድርገኝ። አሜን።