Chương 5 · 7 phút đọc · 9 phút nghe
Bà Guyon — Người tù có tinh thần không gì giam hãm được
Bà là ai
Jeanne-Marie Bouvières de la Mothe Guyon sinh ngày 13 tháng 4 năm 1648 tại Montargis, nước Pháp, trong một gia đình giàu có, và năm mười lăm tuổi được gả cho một người đàn ông lớn tuổi hơn nhiều; bà quán xuyến gia đình ông suốt mười hai năm hôn nhân khó khăn cho đến khi ông qua đời năm 1676. Từ thuở nhỏ, bà đã kinh nghiệm một đời sống cầu nguyện nội tâm mãnh liệt, và sau khi chồng mất, bà dâng mình trọn vẹn cho Đức Chúa Trời, đi khắp nước Pháp và xứ Savoy để dạy một hình thức cầu nguyện chiêm niệm mà bà gọi là “cầu nguyện tĩnh lặng” hay “tình yêu thuần khiết.” Ảnh hưởng của bà rất rộng lớn, thu hút những người theo học từ giới quý tộc Pháp và từ hàng giáo sĩ cao cấp nhất của Công giáo, nhưng sự dạy dỗ của bà cũng gặp sự chống đối dữ dội từ giới giáo quyền. Bà bị giam trong ngục Bastille từ năm 1698 đến năm 1703 — bốn năm trong biệt giam — và đã viết một số tác phẩm sáng ngời nhất của mình ngay trong xà lim. Bà được thả năm 1703 và sống những năm cuối đời trong cảnh lưu đày bình an tại Blois, tiếp tục viết cho đến khi qua đời năm 1717, hưởng thọ sáu mươi tám tuổi.
Sự dạy dỗ cốt lõi của bà về sự cầu nguyện
Sự dạy dỗ trung tâm của bà Guyon là sự cầu nguyện đơn sơ — một hình thức cầu nguyện nội tâm, trong đó linh hồn thôi tự mình xoay xở mà nghỉ ngơi trong Đức Chúa Trời, không phải bằng cách làm trống tâm trí, mà bằng cách hướng trọn sự chú tâm một cách yêu thương về sự hiện diện thiên thượng vốn đã ngự bên trong. Bà phân biệt điều này với sự cầu nguyện bằng nỗ lực, trong đó linh hồn vất vả để tạo ra những lời lẽ, cảm xúc hay ý tưởng đúng đắn. Bà dạy rằng sự cầu nguyện thuần khiết không phải do linh hồn tạo ra mà được nhận lãnh — là sự tràn ra tự nhiên của một tấm lòng đã học biết nghỉ ngơi trong Đức Chúa Trời thay vì gắng sức vươn tới Ngài.
Khám phá lớn trong đời sống cầu nguyện của bà Guyon là những hoàn cảnh của đời sống bên ngoài — kể cả tù đày, mất mát và đau khổ — đều không có quyền gì trên đời sống bên trong của một linh hồn thật sự đầu phục Đức Chúa Trời. Bà tìm thấy lời chứng của chính mình trong lời Phao-lô: “tôi đã tập hễ gặp cảnh ngộ nào, cũng thỏa lòng ở vậy. Tôi biết chịu nghèo hèn, cũng biết được dư dật” (Phi-líp 4:11–12). Ngục Bastille có thể giam thân thể bà nhưng không chạm tới được tâm thần bà. Bà viết trong tự truyện rằng những năm bị tù thuộc hàng những năm vui mừng nhất đời bà, vì trong sự thinh lặng và cô tịch bắt buộc ấy, bà đã tìm được một chiều sâu tương giao với Đức Chúa Trời mà sự tự do bận rộn của những năm trước chưa bao giờ đem lại. Bà viết: “Linh hồn thật sự thuận phục Đức Chúa Trời tìm thấy thiên đàng trong mọi ngục tù.”
Cuốn sách của bà, Kinh Nghiệm Chiều Sâu Của Chúa Giê-xu Christ — theo chính lời bà kể, được viết chỉ trong vài ngày, như thể được Đức Thánh Linh đọc cho chép — dạy người đọc đến với Kinh Thánh và sự cầu nguyện không phải bằng sự mổ xẻ phân tích, mà bằng sự chú tâm yêu thương, sẵn lòng đón nhận. Bà so sánh cách tiếp cận này với việc ăn: mục đích của việc đọc Kinh Thánh trong sự cầu nguyện không phải là tích lũy thông tin mà là được nuôi dưỡng. Lời Chúa Giê-xu phán với các môn đồ bày tỏ niềm xác tín sâu xa nhất của bà về nền tảng của đời sống cầu nguyện này: “Ta chẳng gọi các ngươi là đầy tớ nữa, vì đầy tớ chẳng biết điều chủ mình làm; nhưng ta đã gọi các ngươi là bạn hữu ta, vì ta từng tỏ cho các ngươi biết mọi điều ta đã nghe nơi Cha ta” (Giăng 15:15). Linh hồn cầu nguyện không phải là kẻ khẩn cầu đang cố gắng để được vào gặp một vị vua miễn cưỡng, mà là một người bạn được đón nhận vào chỗ tâm giao thân mật nhất với Đức Chúa Trời. Tình bạn ấy là mảnh đất nơi mọi sự cầu nguyện chân thật lớn lên.
Sự dạy dỗ của bà Guyon về sự đau khổ như lò luyện của sự cầu nguyện có một chiều sâu được sinh ra từ kinh nghiệm bản thân. Bà mất nhan sắc vì bệnh đậu mùa, mất tự do vì tù đày, mất danh tiếng vì tranh cãi, và mất ảnh hưởng vì bị giáo quyền kết án — và qua mỗi mất mát, bà không thấy đời sống cầu nguyện của mình bị sút giảm, mà được tinh luyện. Bà bám chặt lời hứa lớn của Ê-sai: “Khi ngươi vượt qua các dòng nước, ta sẽ ở cùng; khi ngươi lội qua sông, sẽ chẳng che lấp. Khi ngươi bước qua lửa, sẽ chẳng bị cháy, ngọn lửa chẳng đốt ngươi” (Ê-sai 43:2). Đối với bà Guyon, đây không phải là những lời yên ủi để biết ơn đón nhận từ xa. Chúng là sự mô tả chính xác tiểu sử của chính bà, đã được thử nghiệm và chứng minh trong những dòng nước và ngọn lửa của cuộc đời thật của bà.
Bà khẳng định rằng sự cầu nguyện sâu nhiệm nhất đòi hỏi sự đầu phục bản ngã trọn vẹn nhất. Linh hồn nào đến với Đức Chúa Trời mà vẫn còn ôm chặt chương trình riêng, kế hoạch riêng, sự thoải mái riêng — thậm chí cả những tham vọng thuộc linh riêng — sẽ thấy lối vào chiều sâu của Đức Chúa Trời bị chặn lại bởi chính những thứ mình đang mang theo. Bà tìm thấy trong lời phi thường của Phao-lô ở thư Phi-líp sự bình an đến từ sự đầu phục ấy: “Sự bình an của Đức Chúa Trời vượt quá mọi sự hiểu biết, sẽ giữ gìn lòng và ý tưởng anh em trong Đức Chúa Jêsus Christ” (Phi-líp 4:7). Sự bình an siêu việt ấy không phải là sự bình an của hoàn cảnh thuận lợi, mà là sự bình an của một ý chí đã hoàn toàn quy phục — một linh hồn đã thôi tranh cãi với Đức Chúa Trời về những điều kiện của đời mình và đã chấp nhận, bằng tình yêu, bất cứ điều gì Ngài gửi đến.
Di sản cuối cùng của bà là bằng chứng mà bà để lại — qua chính cuộc đời phi thường của mình — rằng không quyền lực bên ngoài nào thật sự có thể giam giữ linh hồn đã học biết cầu nguyện từ bên trong. Nhà ngục kiên cố nhất thế gian cũng không thể làm im tiếng cầu nguyện của bà Guyon hay làm vơi niềm vui của bà. Theo nghĩa trọn vẹn nhất, bà được tự do — như Phao-lô làm chứng từ chính cảnh tù đày của ông: “Vả, Chúa tức là Thánh Linh, Thánh Linh của Chúa ở đâu, thì sự tự do cũng ở đó” (2 Cô-rinh-tô 3:17).
Thánh Linh của Chúa ở đâu, thì mọi ngục tù đều trở thành nơi thánh.
Lời cầu nguyện
Lạy Chúa của mọi sự tự do, xin dạy chúng con sự cầu nguyện mà không hoàn cảnh nào có thể cắt ngang. Khi điều kiện bên ngoài khó khăn, xin kéo chúng con vào căn phòng bên trong, nơi Ngài luôn hiện diện và luôn ở gần. Xin giải cứu chúng con khỏi sự nô lệ của việc phải có hoàn cảnh dễ chịu thì mới cầu nguyện được, và thay vào đó, xin bày tỏ cho chúng con niềm vui của linh hồn đã tìm được nhà mình trong một mình Ngài. A-men.