Chương 7 · 20 phút đọc · 25 phút nghe
Sự Hiện Diện Khắp Mọi Nơi
Tôi sẽ đi đâu xa Thần Chúa? Tôi sẽ trốn đâu khỏi mặt Chúa?—Thi Thiên 139:7
Trong mọi sự dạy dỗ Cơ Đốc đều có những lẽ thật căn bản, đôi khi bị che khuất, và thường được ngầm hiểu hơn là được khẳng định, nhưng lại cần thiết cho mọi lẽ thật, như các màu cơ bản có mặt trong một bức tranh hoàn chỉnh và cần thiết cho bức tranh ấy. Sự nội tại của Đức Chúa Trời là một lẽ thật như thế.
Đức Chúa Trời ngự trong cõi tạo vật của Ngài và hiện diện khắp mọi nơi, không thể phân chia, trong mọi công việc của Ngài. Điều này được các nhà tiên tri và các sứ đồ mạnh dạn dạy dỗ, và nói chung được thần học Cơ Đốc chấp nhận. Nghĩa là, nó có trong sách vở, nhưng vì lý do nào đó nó chưa thấm vào lòng của Cơ Đốc nhân bình thường để trở thành một phần trong con người tin Chúa của họ. Các giáo sư Cơ Đốc né tránh những hàm ý trọn vẹn của nó, và nếu có nhắc đến nó, họ cũng hạ giọng nó xuống cho đến khi nó chẳng còn mấy ý nghĩa. Tôi đoán lý do là vì sợ bị buộc tội theo thuyết phiếm thần; nhưng giáo lý về Sự Hiện Diện của Đức Chúa Trời chắc chắn không phải là thuyết phiếm thần.
Sai lầm của thuyết phiếm thần quá hiển nhiên đến nỗi chẳng lừa được ai. Sai lầm đó là cho rằng Đức Chúa Trời là tổng cộng của mọi vật được dựng nên. Thiên nhiên và Đức Chúa Trời là một, nên hễ ai chạm vào một chiếc lá hay một hòn đá là chạm vào Đức Chúa Trời. Dĩ nhiên, điều đó là hạ thấp vinh hiển của Đức Chúa Trời không hề hư nát, và trong nỗ lực làm cho mọi vật trở nên thiêng liêng, lại xua đuổi hoàn toàn mọi điều thiêng liêng ra khỏi thế giới.
Lẽ thật là dù Đức Chúa Trời ngự trong thế giới của Ngài, Ngài vẫn cách biệt khỏi nó bởi một vực thẳm đời đời không thể vượt qua. Dù Ngài có thể gắn bó mật thiết đến đâu với công việc của tay Ngài, thì chúng vẫn là và đời đời phải là khác với Ngài, còn Ngài là và phải là Đấng có trước chúng và độc lập với chúng. Ngài siêu việt trên mọi công việc của Ngài ngay cả khi Ngài nội tại trong chúng.
Vậy sự nội tại của Đức Chúa Trời có nghĩa gì trong kinh nghiệm Cơ Đốc trực tiếp? Nó chỉ đơn giản có nghĩa là Đức Chúa Trời ở đây. Dù chúng ta ở đâu, Đức Chúa Trời ở đây. Không có nơi nào, không thể có nơi nào, mà Ngài không có mặt. Mười triệu trí tuệ đứng tại mười triệu điểm khác nhau trong không gian, cách xa nhau những khoảng cách không thể hiểu thấu, thì mỗi trí tuệ đều có thể nói với sự chân thật như nhau: Đức Chúa Trời ở đây. Không điểm nào gần Đức Chúa Trời hơn bất cứ điểm nào khác. Từ bất cứ nơi nào, khoảng cách đến Đức Chúa Trời cũng y như từ bất cứ nơi nào khác. Xét về khoảng cách thuần túy, không ai ở xa hơn hay ở gần Đức Chúa Trời hơn bất cứ người nào khác.
Đây là những lẽ thật mà mọi Cơ Đốc nhân được dạy dỗ đều tin. Điều còn lại là chúng ta phải suy ngẫm về chúng và cầu nguyện về chúng cho đến khi chúng bắt đầu bừng sáng trong chúng ta.
“Ban đầu Đức Chúa Trời.” Không phải vật chất, vì vật chất không tự làm nguyên nhân cho chính mình. Nó đòi hỏi một nguyên nhân có trước, và Đức Chúa Trời là Nguyên Nhân ấy. Không phải định luật, vì định luật chỉ là tên gọi của con đường mà mọi tạo vật đi theo. Con đường ấy phải được hoạch định, và Đấng Hoạch Định là Đức Chúa Trời. Không phải tâm trí, vì tâm trí cũng là một vật được dựng nên và phải có một Đấng Tạo Hóa đứng đằng sau nó. Ban đầu là Đức Chúa Trời, Nguyên Nhân không do gì gây ra của vật chất, tâm trí và định luật. Chúng ta phải bắt đầu từ đó.
A-đam phạm tội, và trong cơn hoảng loạn, ông điên cuồng cố làm điều không thể: ông cố trốn khỏi Sự Hiện Diện của Đức Chúa Trời. Đa-vít hẳn cũng đã có những ý nghĩ cuồng loạn muốn trốn khỏi Sự Hiện Diện ấy, vì ông viết: “Tôi sẽ đi đâu xa Thần Chúa? Tôi sẽ trốn đâu khỏi mặt Chúa?” Rồi suốt một trong những thi thiên đẹp nhất của mình, ông tiếp tục ca ngợi vinh hiển của sự nội tại của Đức Chúa Trời. “Nếu tôi lên trời, Chúa ở tại đó, Ví tôi nằm dưới âm-phủ, kìa, Chúa cũng có ở đó. Nhược bằng tôi lấy cánh hừng đông, Bay qua ở tại cuối cùng biển, Tại đó tay Chúa cũng sẽ dẫn dắt tôi, Tay hữu Chúa sẽ nắm giữ tôi.” Và ông biết rằng sự hiện hữu của Đức Chúa Trời và sự nhìn thấy của Đức Chúa Trời là một, rằng Sự Hiện Diện đang nhìn xem ấy đã ở với ông ngay cả trước khi ông sinh ra, theo dõi sự mầu nhiệm của sự sống đang hình thành. Sa-lô-môn thốt lên: “Nhưng quả thật rằng Đức Chúa Trời ngự trên đất này chăng? Kìa, trời, dầu đến đỗi trời của các từng trời chẳng có thể chứa Ngài được thay, phương chi cái đền này tôi đã cất!” Phao-lô quả quyết với người A-thên rằng Đức Chúa Trời “chẳng ở xa mỗi một người trong chúng ta. Vì tại trong Ngài, chúng ta được sống, động, và có.”
Nếu Đức Chúa Trời hiện diện tại mọi điểm trong không gian, nếu chúng ta không thể đi đến nơi nào Ngài không có mặt, thậm chí không thể hình dung nổi một nơi nào Ngài không có mặt, thì tại sao Sự Hiện Diện ấy chưa trở thành sự thật duy nhất được cả thế giới ca tụng? Tộc trưởng Gia-cốp, “giữa những tiếng hét la của đồng vắng,” đã đưa ra câu trả lời cho câu hỏi ấy. Ông thấy một khải tượng về Đức Chúa Trời và kinh ngạc kêu lên: “Thật Đức Giê-hô-va hiện có trong nơi đây mà tôi không biết!” Gia-cốp chưa từng ở ngoài vòng của Sự Hiện Diện bao trùm mọi sự ấy, dù chỉ trong một khoảnh khắc nhỏ nhoi. Nhưng ông không biết. Đó là rắc rối của ông, và cũng là rắc rối của chúng ta. Người ta không biết rằng Đức Chúa Trời đang ở đây. Nếu họ biết thì sẽ khác biệt biết bao!
Sự Hiện Diện và sự tỏ mình của Sự Hiện Diện không giống nhau. Có thể có điều này mà không có điều kia. Đức Chúa Trời ở đây khi chúng ta hoàn toàn không hay biết. Ngài chỉ tỏ mình ra khi nào và trong mức độ nào chúng ta nhận biết Sự Hiện Diện của Ngài. Về phần chúng ta, phải có sự đầu phục Thánh Linh của Đức Chúa Trời, vì công việc của Ngài là tỏ cho chúng ta thấy Đức Chúa Cha và Đức Chúa Con. Nếu chúng ta cộng tác với Ngài trong sự vâng phục đầy yêu thương, Đức Chúa Trời sẽ tỏ mình ra cho chúng ta, và sự tỏ mình ấy sẽ là điều phân biệt một đời sống Cơ Đốc trên danh nghĩa với một đời sống rạng ngời ánh sáng của mặt Ngài.
Luôn luôn, ở khắp mọi nơi, Đức Chúa Trời hiện diện, và luôn luôn Ngài tìm cách bày tỏ chính mình. Với mỗi người, Ngài muốn bày tỏ không chỉ rằng Ngài hiện hữu, mà còn Ngài là Đấng thể nào nữa. Ngài không cần phải được thuyết phục mới bày tỏ chính mình cho Môi-se. “Đức Giê-hô-va ngự xuống trong đám mây, đứng gần bên Môi-se và hô danh Giê-hô-va.” Ngài không chỉ công bố bằng lời về bản tính của Ngài, mà còn bày tỏ chính Bản Thân Ngài cho Môi-se, đến nỗi da mặt Môi-se sáng rực bởi ánh sáng siêu nhiên. Đó sẽ là một giây phút trọng đại cho một số người trong chúng ta khi chúng ta bắt đầu tin rằng lời hứa của Đức Chúa Trời về việc tự bày tỏ chính mình là thật theo đúng từng chữ: rằng Ngài đã hứa nhiều, nhưng không hứa gì nhiều hơn điều Ngài định thực hiện.
Sự theo đuổi Đức Chúa Trời của chúng ta thành công chính vì Ngài đời đời luôn tìm cách tỏ mình ra cho chúng ta. Sự mặc khải của Đức Chúa Trời cho bất cứ người nào không phải là việc Đức Chúa Trời từ nơi xa đến vào một lúc nào đó để thăm linh hồn người ấy một cuộc ngắn ngủi mà trọng đại. Nghĩ như thế là hiểu sai hoàn toàn. Sự đến gần của Đức Chúa Trời với linh hồn, hay của linh hồn với Đức Chúa Trời, hoàn toàn không nên được nghĩ đến theo phạm trù không gian. Khái niệm ấy không hề bao hàm ý niệm về khoảng cách vật lý. Đây không phải là vấn đề bao nhiêu dặm đường, mà là vấn đề kinh nghiệm.
Nói về việc ở gần hay ở xa Đức Chúa Trời là dùng ngôn ngữ theo một nghĩa mà ai cũng luôn hiểu khi áp dụng cho các mối quan hệ bình thường giữa con người với nhau. Một người có thể nói: “Tôi cảm thấy con trai tôi càng lớn càng gần gũi với tôi hơn,” thế mà đứa con ấy đã sống bên cạnh cha từ khi mới sinh và chưa bao giờ xa nhà quá một hai ngày trong suốt cả đời mình. Vậy người cha ấy muốn nói gì? Rõ ràng ông đang nói về kinh nghiệm. Ông muốn nói rằng cậu con trai đang dần biết ông cách mật thiết hơn và hiểu ông sâu sắc hơn, rằng những rào cản về suy nghĩ và cảm xúc giữa hai người đang dần biến mất, rằng cha và con đang ngày càng gắn bó chặt chẽ hơn trong tâm trí và tấm lòng.
Vậy khi chúng ta hát: “Xin kéo con gần hơn, gần hơn nữa, lạy Chúa phước hạnh,” chúng ta không nghĩ đến sự gần gũi về nơi chốn, nhưng về sự gần gũi trong mối quan hệ. Chúng ta cầu nguyện để có mức độ nhận biết ngày càng gia tăng, để có ý thức trọn vẹn hơn về Sự Hiện Diện của Đức Chúa Trời. Chúng ta chẳng bao giờ cần phải gào lên qua những khoảng không bao la để gọi một Đức Chúa Trời vắng mặt. Ngài ở gần hơn cả linh hồn chúng ta, gần hơn cả những ý nghĩ thầm kín nhất của chúng ta.
Tại sao một số người “tìm thấy” Đức Chúa Trời theo cách mà những người khác không có? Tại sao Đức Chúa Trời tỏ Sự Hiện Diện của Ngài cho một số người, mà lại để vô số người khác vật vã trong cảnh tranh tối tranh sáng của một kinh nghiệm Cơ Đốc chưa trọn vẹn? Dĩ nhiên ý muốn của Đức Chúa Trời là như nhau cho mọi người. Ngài không thiên vị ai trong nhà Ngài. Mọi điều Ngài đã từng làm cho bất cứ người con nào của Ngài, Ngài cũng sẽ làm cho hết thảy con cái Ngài. Sự khác biệt không nằm nơi Đức Chúa Trời mà nằm nơi chúng ta.
Hãy chọn ngẫu nhiên chừng hai mươi vị thánh đồ vĩ đại có đời sống và lời chứng được nhiều người biết đến. Họ có thể là các nhân vật trong Kinh Thánh hoặc những Cơ Đốc nhân nổi tiếng của thời kỳ sau Kinh Thánh. Bạn sẽ lập tức nhận ra một sự thật đáng chú ý: các thánh đồ không hề giống nhau. Đôi khi những điểm khác nhau lớn đến mức hết sức rõ rệt. Chẳng hạn, Môi-se khác Ê-sai biết bao; Ê-li khác Đa-vít biết bao; Giăng và Phao-lô, Thánh Francis và Luther, Finney và Thomas à Kempis khác nhau biết bao. Những khác biệt ấy rộng lớn như chính đời sống con người: khác biệt về chủng tộc, quốc tịch, học vấn, tính khí, thói quen và phẩm chất cá nhân. Thế nhưng tất cả họ, mỗi người trong thời đại mình, đều đã bước đi trên một con đường cao của đời sống thuộc linh, vượt xa con đường thông thường.
Những khác biệt của họ hẳn chỉ là thứ yếu và chẳng có ý nghĩa gì dưới mắt Đức Chúa Trời. Trong một phẩm chất thiết yếu nào đó, họ hẳn phải giống nhau. Đó là gì?
Tôi xin mạnh dạn đề nghị rằng phẩm chất thiết yếu duy nhất mà họ có chung là khả năng tiếp nhận thuộc linh. Có điều gì đó trong họ mở ra hướng về thiên đàng, điều gì đó thúc giục họ hướng về Đức Chúa Trời. Không cố gắng phân tích gì sâu xa, tôi chỉ đơn giản nói rằng họ có sự nhận biết thuộc linh và họ đã tiếp tục vun trồng nó cho đến khi nó trở thành điều lớn nhất trong đời sống họ. Họ khác người bình thường ở chỗ khi cảm thấy niềm khao khát bề trong, họ đã hành động để đáp lại điều đó. Họ đã tập được thói quen suốt đời là đáp ứng về mặt thuộc linh. Họ đã không chống cự với sự hiện thấy trên trời. Như Đa-vít đã nói cách gọn gàng: “Khi Chúa phán rằng: Các ngươi hãy tìm mặt ta; Thì lòng tôi thưa cùng Chúa rằng: Đức Giê-hô-va ôi! tôi sẽ tìm mặt Ngài.”
Như với mọi điều tốt đẹp trong đời sống con người, đứng đằng sau khả năng tiếp nhận này là Đức Chúa Trời. Quyền tể trị của Đức Chúa Trời có mặt ở đây, và được cảm nhận ngay cả bởi những người không đặc biệt nhấn mạnh đến nó về mặt thần học. Nhà danh họa mộ đạo Michelangelo đã thừa nhận điều này trong một bài thơ sonnet:
Lòng con, nếu không được giúp đỡ, chỉ là đất sét cằn,
Tự nó chẳng thể nuôi dưỡng được gì:
Mọi việc lành và tin kính, Chúa là hạt giống,
Chỉ nảy sinh sự sống nơi nào Chúa phán cho:
Nếu Chúa không tỏ cho chúng con chính đường chân thật của Chúa
Thì chẳng ai tìm được: Lạy Cha! Cha phải dẫn đường.
Những lời này đáng để chúng ta nghiền ngẫm như lời chứng sâu sắc và nghiêm túc của một Cơ Đốc nhân vĩ đại.
Dù việc nhận biết Đức Chúa Trời đang hành động trong chúng ta là điều quan trọng, tôi vẫn muốn cảnh báo về việc quá bận tâm đến ý tưởng ấy. Đó là con đường chắc chắn dẫn đến sự thụ động khô cằn. Đức Chúa Trời sẽ không bắt chúng ta chịu trách nhiệm phải hiểu những sự mầu nhiệm của sự lựa chọn, sự tiền định và quyền tể trị của Đức Chúa Trời. Cách tốt nhất và an toàn nhất để đối diện với những lẽ thật này là ngước mắt lên Đức Chúa Trời và trong sự tôn kính sâu xa nhất mà thưa: “Lạy Chúa, chính Chúa biết.” Những điều ấy thuộc về Vực Sâu thẳm và mầu nhiệm của sự toàn tri của Đức Chúa Trời. Tò mò dò xét chúng có thể sinh ra các nhà thần học, nhưng sẽ chẳng bao giờ sinh ra các thánh đồ.
Khả năng tiếp nhận không phải là một điều đơn lẻ; đúng hơn, nó là một hợp chất, sự hòa quyện của nhiều yếu tố trong linh hồn. Nó là một sự gắn bó với, một khuynh hướng nghiêng về, một sự đáp ứng đầy đồng cảm đối với, một lòng ao ước có được. Từ đó có thể suy ra rằng nó có thể hiện diện ở nhiều mức độ khác nhau, rằng chúng ta có thể có ít, hoặc nhiều hơn hay ít hơn, tùy theo từng người. Nó có thể gia tăng nhờ luyện tập hoặc bị hủy hoại bởi sự sao lãng. Nó không phải là một sức mạnh tể trị, không thể cưỡng lại, từ trên cao bất chợt ập xuống chiếm lấy chúng ta. Thật vậy, nó là một món quà của Đức Chúa Trời, nhưng là món quà phải được nhận biết và vun trồng như mọi món quà khác, nếu nó muốn đạt được mục đích mà vì đó nó được ban cho.
Không thấy được điều này là nguyên nhân của một sự sụp đổ rất nghiêm trọng trong giới Tin Lành hiện đại. Ý niệm về sự vun trồng và luyện tập, vốn rất quý báu đối với các thánh đồ thời xưa, nay không còn chỗ đứng trong toàn bộ bức tranh tôn giáo của chúng ta. Nó quá chậm, quá tầm thường. Giờ đây chúng ta đòi hỏi sự hào nhoáng và những hành động kịch tính diễn ra nhanh chóng. Một thế hệ Cơ Đốc nhân lớn lên giữa những nút bấm và máy móc tự động thì nóng nảy trước những phương pháp chậm hơn và ít trực tiếp hơn để đạt đến mục tiêu. Chúng ta đã cố áp dụng những phương pháp của thời đại máy móc vào mối quan hệ của mình với Đức Chúa Trời. Chúng ta đọc chương Kinh Thánh của mình, có giờ tĩnh nguyện ngắn ngủi rồi vội vã bỏ đi, mong bù đắp cho sự phá sản sâu xa bề trong bằng cách dự thêm một buổi nhóm truyền giảng nữa, hoặc nghe thêm một câu chuyện ly kỳ nữa do một nhà phiêu lưu tôn giáo nào đó mới từ phương xa trở về kể lại.
Những hậu quả bi thảm của tinh thần này ở khắp chung quanh chúng ta. Những đời sống nông cạn, những triết lý tôn giáo rỗng tuếch, yếu tố vui nhộn chiếm ưu thế trong các buổi nhóm truyền giảng, sự tôn vinh con người, lòng tin cậy vào những hình thức bề ngoài của tôn giáo, những mối thông công nửa tôn giáo, những phương pháp chào hàng, sự lầm lẫn một nhân cách năng động với quyền năng của Đức Thánh Linh: những điều này và những điều tương tự là triệu chứng của một căn bệnh ác hại, một chứng bệnh sâu xa và nghiêm trọng của linh hồn.
Không một người nào phải chịu trách nhiệm về căn bệnh lớn đang đè trên chúng ta, và cũng không Cơ Đốc nhân nào hoàn toàn vô can. Tất cả chúng ta đều đã góp phần, trực tiếp hay gián tiếp, vào tình trạng đáng buồn này. Chúng ta đã quá mù để thấy, hoặc quá nhút nhát để lên tiếng, hoặc quá tự mãn để ao ước điều gì tốt hơn khẩu phần trung bình nghèo nàn mà những người khác dường như đã lấy làm thỏa lòng. Nói cách khác, chúng ta đã chấp nhận quan niệm của nhau, sao chép đời sống của nhau, và lấy kinh nghiệm của nhau làm khuôn mẫu cho kinh nghiệm của chính mình. Và suốt một thế hệ, xu hướng cứ đi xuống. Giờ đây chúng ta đã đến một chỗ thấp đầy cát và cỏ tranh cháy khô, và tệ hại nhất là chúng ta đã bắt Lời Lẽ Thật phải phù hợp với kinh nghiệm của mình và chấp nhận bình diện thấp này như chính đồng cỏ của những người được phước.
Cần phải có một tấm lòng quyết tâm và không ít can đảm để giằng mình ra khỏi sự kìm kẹp của thời đại chúng ta và trở về với đường lối của Kinh Thánh. Nhưng điều đó có thể làm được. Thỉnh thoảng trong quá khứ, các Cơ Đốc nhân đã phải làm điều đó. Lịch sử đã ghi lại một số cuộc trở về quy mô lớn do những người như Thánh Francis, Martin Luther và George Fox dẫn dắt. Tiếc thay, hiện nay dường như chưa thấy một Luther hay một Fox nào nơi chân trời. Liệu có thể trông đợi một cuộc trở về như thế nữa trước khi Đấng Christ đến hay không là một câu hỏi mà các Cơ Đốc nhân chưa hoàn toàn đồng ý với nhau, nhưng điều đó hiện nay không quá quan trọng đối với chúng ta.
Đức Chúa Trời, trong quyền tể trị của Ngài, còn có thể làm gì trên quy mô toàn thế giới thì tôi không dám nói là mình biết; nhưng điều Ngài sẽ làm cho một người nam hay người nữ bình thường tìm kiếm mặt Ngài thì tôi tin rằng tôi biết và có thể nói cho người khác. Hãy để bất cứ ai thật lòng quay về với Đức Chúa Trời, hãy để người ấy bắt đầu tập tành sự tin kính, hãy để người ấy tìm cách phát triển năng lực tiếp nhận thuộc linh của mình bằng lòng tin cậy, sự vâng phục và sự khiêm nhường, thì kết quả sẽ vượt xa mọi điều người ấy từng dám hy vọng trong những ngày nghèo nàn và yếu đuối hơn của mình.
Bất cứ ai, bằng sự ăn năn và sự thành thật trở về với Đức Chúa Trời, phá vỡ cái khuôn đã giam giữ mình, và tìm đến chính Kinh Thánh để lấy các tiêu chuẩn thuộc linh cho mình, thì sẽ vui mừng với những gì mình tìm thấy ở đó.
Chúng ta hãy nói lại một lần nữa: Sự Hiện Diện Khắp Mọi Nơi là một sự thật. Đức Chúa Trời ở đây. Cả vũ trụ đều sống động với sự sống của Ngài. Và Ngài không phải là một thần lạ hay thần ngoại bang, nhưng là Cha thân thiết của Chúa Giê-xu Christ chúng ta, Đấng có tình yêu đã bao bọc dòng giống tội lỗi của loài người suốt hàng ngàn năm nay. Và Ngài luôn luôn tìm cách thu hút sự chú ý của chúng ta, bày tỏ chính Ngài cho chúng ta, trò chuyện với chúng ta. Bên trong chúng ta có khả năng biết Ngài, nếu chúng ta chỉ chịu đáp ứng những lời mời gọi của Ngài. (Và đó là điều chúng ta gọi là theo đuổi Đức Chúa Trời!) Chúng ta sẽ biết Ngài ngày càng nhiều hơn khi khả năng tiếp nhận của chúng ta trở nên trọn vẹn hơn nhờ đức tin, tình yêu thương và sự thực hành.
Lạy Đức Chúa Trời là Cha, con ăn năn về sự bận tâm đầy tội lỗi của con với những điều thấy được. Thế gian đã chiếm chỗ quá nhiều trong con. Chúa vẫn ở đây mà con không biết. Con đã mù lòa trước Sự Hiện Diện của Chúa. Xin mở mắt con để con được ngắm xem Chúa ở trong con và chung quanh con. Vì cớ Đấng Christ, A-men.