Chương 12 · 20 phút đọc · 26 phút nghe
Đời Sống Là Một Thánh Lễ
Vậy, anh em hoặc ăn, hoặc uống, hay là làm sự chi khác, hãy vì sự vinh hiển Đức Chúa Trời mà làm.—1 Cô-rinh-tô 10:31
Một trong những trở ngại lớn nhất cho sự bình an bề trong mà Cơ Đốc nhân gặp phải là thói quen phổ biến chia đời sống mình ra làm hai lĩnh vực: thánh và thế tục. Vì hai lĩnh vực này được quan niệm là tồn tại tách biệt nhau và không tương hợp nhau về mặt đạo đức lẫn thuộc linh, và vì những nhu cầu của cuộc sống buộc chúng ta lúc nào cũng phải băng qua băng lại từ lĩnh vực này sang lĩnh vực kia, nên đời sống bề trong của chúng ta có khuynh hướng bị chia cắt, khiến chúng ta sống một đời sống phân đôi thay vì một đời sống hợp nhất.
Rắc rối của chúng ta bắt nguồn từ sự kiện là chúng ta, những người theo Đấng Christ, cùng lúc sống trong hai thế giới: thế giới thuộc linh và thế giới tự nhiên. Là con cái của A-đam, chúng ta sống đời mình trên đất, chịu những giới hạn của xác thịt cùng những yếu đuối và bệnh tật mà bản chất con người phải thừa hưởng. Chỉ riêng việc sống giữa loài người thôi cũng đòi hỏi chúng ta nhiều năm lao nhọc vất vả cùng rất nhiều sự chăm lo, chú tâm đến những việc của thế gian này. Tương phản rõ rệt với điều đó là đời sống của chúng ta trong Thánh Linh. Ở đó chúng ta vui hưởng một loại đời sống khác và cao hơn; chúng ta là con cái Đức Chúa Trời; chúng ta có địa vị trên trời và vui hưởng sự thông công mật thiết với Đấng Christ.
Điều này có khuynh hướng chia toàn bộ đời sống chúng ta ra làm hai ngăn. Một cách vô thức, chúng ta đi đến chỗ phân biệt hai loại hành động. Loại thứ nhất được thực hiện với cảm giác thỏa lòng và niềm tin chắc chắn rằng chúng đẹp lòng Đức Chúa Trời. Đó là những hành động thánh, và người ta thường nghĩ đó là cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, hát thánh ca, đi nhà thờ và những hành động khác phát sinh trực tiếp từ đức tin. Có thể nhận ra chúng ở chỗ chúng không có liên hệ trực tiếp nào với thế gian này, và sẽ chẳng có ý nghĩa gì cả nếu đức tin không cho chúng ta thấy một thế giới khác, “nhà đời đời tại trên trời, bởi Đức Chúa Trời, không phải bởi tay người làm ra.”
Đối lại với những hành động thánh ấy là những hành động thế tục. Chúng bao gồm mọi sinh hoạt thông thường của cuộc sống mà chúng ta cùng chia sẻ với con trai con gái của A-đam: ăn, ngủ, làm việc, lo cho các nhu cầu của thân thể và làm những bổn phận tẻ nhạt, đơn điệu của mình nơi trần thế. Chúng ta thường làm những việc này cách miễn cưỡng và với nhiều băn khoăn, thường xin lỗi Đức Chúa Trời vì điều mà chúng ta cho là lãng phí thời gian và sức lực. Kết quả là phần lớn thời gian chúng ta cảm thấy bất an. Chúng ta làm những công việc thường ngày với một cảm giác thất vọng sâu xa, buồn bã tự nhủ rằng sẽ có một ngày tốt đẹp hơn, khi chúng ta trút bỏ được lớp vỏ trần thế này và không còn phải bận lòng với những việc của thế gian nữa.
Đây là sự đối lập thánh–tục xưa cũ. Phần đông Cơ Đốc nhân bị mắc vào bẫy của nó. Họ không thể dung hòa cách thỏa đáng những đòi hỏi của hai thế giới. Họ cố gắng đi trên sợi dây căng giữa hai vương quốc, và chẳng tìm được bình an ở bên nào. Sức lực họ bị suy giảm, cái nhìn của họ rối loạn và niềm vui của họ bị lấy mất.
Tôi tin rằng tình trạng này hoàn toàn không cần thiết. Đúng là chúng ta đã tự đặt mình vào thế tiến thoái lưỡng nan, nhưng tình thế lưỡng nan ấy không có thật. Nó là sản phẩm của sự hiểu lầm. Sự đối lập thánh–tục không có nền tảng nào trong Tân Ước. Chắc chắn một sự hiểu biết trọn vẹn hơn về lẽ thật Cơ Đốc sẽ giải thoát chúng ta khỏi nó.
Chính Chúa Giê-xu Christ là gương mẫu trọn vẹn của chúng ta, và Ngài không hề biết đến một đời sống phân đôi. Trong Sự Hiện Diện của Cha Ngài, Ngài đã sống trên đất không chút căng thẳng từ thuở ấu thơ cho đến khi chết trên thập tự giá. Đức Chúa Trời chấp nhận của dâng là trọn đời sống Ngài, và chẳng phân biệt hành động này với hành động kia. “Ta hằng làm sự đẹp lòng Ngài” là lời tóm tắt vắn gọn của Ngài về chính đời sống mình trong mối liên hệ với Cha. Khi đi lại giữa loài người, Ngài điềm tĩnh và an nhiên. Những áp lực và đau khổ Ngài chịu đều xuất phát từ địa vị của Ngài là Đấng gánh tội cho thế gian; chúng chẳng bao giờ là kết quả của sự bất định về đạo đức hay sự lệch lạc thuộc linh.
Lời khuyên của Phao-lô, “hãy vì sự vinh hiển Đức Chúa Trời mà làm”, không chỉ là một lý tưởng sùng đạo. Đó là một phần không thể tách rời của sự mặc khải thánh và phải được tiếp nhận như chính Lời Lẽ Thật. Nó mở ra trước mắt chúng ta khả năng khiến mọi hành động trong đời sống mình góp phần vào sự vinh hiển của Đức Chúa Trời. Kẻo chúng ta quá rụt rè không dám kể mọi sự vào, Phao-lô đã nhắc đích danh việc ăn và uống. Đặc ân khiêm tốn này chúng ta chia sẻ với loài thú hay chết. Nếu những hành động thấp hèn của loài vật này có thể được làm cách tôn vinh Đức Chúa Trời, thì thật khó mà hình dung ra một hành động nào lại không thể.
Lòng ghét bỏ thân thể theo kiểu tu sĩ, vốn chiếm chỗ nổi bật trong tác phẩm của một số tác giả sùng kính thời xưa, hoàn toàn không có chỗ dựa nào trong Lời Đức Chúa Trời. Đúng là trong Thánh Kinh có sự e lệ thông thường, nhưng chẳng bao giờ có thói làm bộ đoan trang hay cảm giác hổ thẹn sai lầm. Tân Ước coi là điều đương nhiên rằng trong sự nhập thể, Chúa chúng ta đã mặc lấy một thân thể con người thật, và chẳng hề có nỗ lực nào nhằm né tránh những hệ quả hiển nhiên của sự kiện ấy. Ngài đã sống trong thân thể đó tại đây giữa loài người và chưa một lần làm một hành động nào không thánh. Sự hiện diện của Ngài trong xác thịt con người quét sạch mãi mãi ý niệm sai lầm rằng thân thể con người tự bản chất có điều gì đó xúc phạm đến Thần Tánh. Đức Chúa Trời đã dựng nên thân thể chúng ta, và chúng ta không xúc phạm Ngài khi đặt trách nhiệm vào đúng chỗ của nó. Ngài không hổ thẹn về công việc của chính tay Ngài.
Sự bóp méo, lạm dụng và sử dụng sai trái các năng lực con người của chúng ta mới là lý do đủ để chúng ta hổ thẹn. Những hành động thân thể làm trong tội lỗi và trái với tự nhiên chẳng bao giờ có thể tôn vinh Đức Chúa Trời. Bất cứ nơi nào ý chí con người đưa điều ác đạo đức vào, chúng ta không còn những năng lực vô tội và vô hại như Đức Chúa Trời đã dựng nên nữa; thay vào đó chúng ta có một điều bị lạm dụng và méo mó, chẳng bao giờ có thể đem vinh hiển về cho Đấng Tạo Hóa của nó.
Tuy nhiên, chúng ta hãy giả định rằng không có sự bóp méo và lạm dụng. Hãy nghĩ đến một tín hữu Cơ Đốc mà trong đời sống người ấy, hai phép lạ song đôi là sự ăn năn và sự sinh lại đã được thực hiện. Giờ đây người ấy đang sống theo ý muốn Đức Chúa Trời như mình hiểu được từ Lời được chép ra. Về một người như thế, có thể nói rằng mọi hành động trong đời sống người ấy đều là, hoặc có thể là, thánh thật sự như sự cầu nguyện, phép báp-têm hay Tiệc Thánh. Nói như vậy không phải là kéo mọi hành động xuống cùng một mặt bằng vô hồn; trái lại, là nâng mọi hành động lên vào một vương quốc sống động và biến toàn bộ đời sống thành một thánh lễ.
Nếu một thánh lễ là sự bày tỏ ra bên ngoài của một ân điển bên trong, thì chúng ta chẳng cần ngần ngại chấp nhận luận điểm trên. Bằng một hành động dâng hiến trọn cả con người mình cho Đức Chúa Trời, chúng ta có thể khiến mọi hành động về sau bày tỏ sự dâng hiến ấy. Chúng ta chẳng cần phải hổ thẹn về thân thể mình—người đầy tớ bằng xác thịt chở chúng ta đi suốt cuộc đời—hơn là Chúa Giê-xu đã hổ thẹn về con vật thấp hèn mà Ngài cưỡi vào thành Giê-ru-sa-lem. Lời “Chúa cần dùng nó” cũng có thể áp dụng cho thân thể hay chết của chúng ta. Nếu Đấng Christ ngự trong chúng ta, chúng ta có thể mang Chúa vinh hiển đi khắp nơi như con vật nhỏ ngày xưa đã làm, và tạo dịp cho đoàn dân đông kêu lên: “Hô-sa-na ở trên nơi rất cao!”
Chỉ thấy lẽ thật này thôi thì chưa đủ. Nếu muốn thoát khỏi lưới bẫy của thế lưỡng nan thánh–tục, lẽ thật ấy phải “chảy trong huyết quản chúng ta” và nhuộm màu cho tư tưởng chúng ta. Chúng ta phải tập sống vì sự vinh hiển của Đức Chúa Trời, cách thực sự và quyết tâm. Bằng cách suy gẫm lẽ thật này, bằng cách thường xuyên trò chuyện với Đức Chúa Trời về nó trong sự cầu nguyện, bằng cách thường nhắc lại nó trong tâm trí khi chúng ta đi lại giữa loài người, một cảm nhận về ý nghĩa kỳ diệu của nó sẽ bắt đầu nắm lấy chúng ta. Sự phân đôi đau đớn cũ sẽ sụp đổ trước một đời sống hợp nhất đầy yên nghỉ. Sự hiểu biết rằng chúng ta hoàn toàn thuộc về Đức Chúa Trời, rằng Ngài đã nhận tất cả và chẳng loại bỏ điều gì, sẽ hợp nhất đời sống bề trong của chúng ta và khiến mọi sự trở nên thánh đối với chúng ta.
Đó chưa phải là tất cả. Những thói quen lâu năm không dễ chết đi. Cần phải có sự suy nghĩ sáng suốt và rất nhiều lời cầu nguyện cung kính mới có thể thoát hoàn toàn khỏi lối tư duy thánh–tục. Chẳng hạn, một Cơ Đốc nhân bình thường có thể thấy khó nắm bắt ý tưởng rằng công việc hằng ngày của mình có thể được thực hiện như những hành động thờ phượng được Đức Chúa Trời chấp nhận qua Chúa Giê-xu Christ. Sự đối lập cũ đôi khi sẽ trồi lên trong góc tâm trí để quấy rầy sự bình an của người ấy. Con rắn xưa là ma quỷ cũng sẽ chẳng chịu khoanh tay trước tất cả những điều này. Nó sẽ có mặt trong buồng lái xe, bên bàn giấy hay ngoài đồng ruộng để nhắc Cơ Đốc nhân rằng người ấy đang dành phần tốt nhất trong ngày cho những việc của thế gian này và chỉ dành cho bổn phận tôn giáo một phần thời gian ít ỏi. Và nếu không hết sức cẩn thận, điều này sẽ gây ra rối trí, đem lại sự nản lòng và lòng nặng trĩu.
Chúng ta chỉ có thể đối phó thành công với điều này bằng cách thực hành một đức tin xông xáo. Chúng ta phải dâng mọi hành động của mình cho Đức Chúa Trời và tin rằng Ngài chấp nhận chúng. Rồi hãy giữ vững lập trường ấy và cứ khăng khăng rằng mọi hành động của mọi giờ trong ngày lẫn đêm đều được bao gồm trong sự giao kết ấy. Trong những giờ cầu nguyện riêng, hãy cứ nhắc với Đức Chúa Trời rằng chúng ta muốn mọi hành động đều vì sự vinh hiển Ngài; rồi bổ sung cho những giờ ấy bằng hàng ngàn lời cầu nguyện thầm trong tư tưởng khi chúng ta lo toan công việc của cuộc sống. Chúng ta hãy tập luyện nghệ thuật tinh tế là biến mọi công việc thành một công việc phục vụ của thầy tế lễ. Chúng ta hãy tin rằng Đức Chúa Trời có mặt trong mọi việc làm đơn sơ của mình và học cách tìm gặp Ngài ở đó.
Một hệ quả đi kèm của sai lầm mà chúng ta đang bàn là sự đối lập thánh–tục được áp dụng cho nơi chốn. Thật đáng kinh ngạc là chúng ta có thể đọc Tân Ước mà vẫn tin vào sự thánh khiết vốn có của một số nơi chốn so với những nơi khác. Sai lầm này phổ biến đến nỗi ai cố gắng chống lại nó đều cảm thấy hoàn toàn đơn độc. Nó đã hoạt động như một thứ thuốc nhuộm, nhuộm màu tư tưởng của những người sùng đạo, và cũng nhuộm màu cả đôi mắt họ, đến nỗi hầu như không thể phát hiện ra sự sai lầm của nó. Bất chấp mọi sự dạy dỗ ngược lại của Tân Ước, nó đã được nói ra và hát lên qua bao thế kỷ và được chấp nhận như một phần của sứ điệp Cơ Đốc, điều mà chắc chắn nó không phải. Theo chỗ tôi biết, chỉ có các tín hữu Hội Bạn Hữu (Quaker) là có đủ sự sáng suốt để thấy sai lầm ấy và đủ can đảm để vạch trần nó.
Đây là những sự kiện như tôi thấy. Trong bốn trăm năm, dân Y-sơ-ra-ên đã sống tại Ê-díp-tô, bị bao quanh bởi sự thờ hình tượng thô thiển nhất. Cuối cùng, bởi tay Môi-se, họ được đem ra và lên đường hướng về miền đất hứa. Chính ý niệm về sự thánh khiết đã mất đi đối với họ. Để sửa lại điều đó, Đức Chúa Trời bắt đầu từ chỗ thấp nhất. Ngài khu trú chính mình trong đám mây và lửa, và về sau, khi đền tạm đã được dựng xong, Ngài ngự trong sự tỏ mình rực lửa tại nơi chí thánh. Bằng vô số sự phân biệt, Đức Chúa Trời dạy dân Y-sơ-ra-ên sự khác biệt giữa thánh và không thánh. Có những ngày thánh, những đồ dùng thánh, những y phục thánh. Có những sự tẩy rửa, những của tế lễ, những lễ vật đủ loại. Bằng những phương tiện ấy, dân Y-sơ-ra-ên học biết rằng Đức Chúa Trời là thánh. Chính điều này là điều Ngài đang dạy họ. Không phải sự thánh khiết của vật hay của nơi chốn, mà sự thánh khiết của Đức Giê-hô-va mới là bài học họ phải học.
Rồi đến ngày trọng đại khi Đấng Christ xuất hiện. Ngay lập tức Ngài bắt đầu phán: “Các ngươi có nghe lời phán cho người xưa rằng—Song ta phán cho các ngươi.” Thời kỳ học tập của Cựu Ước đã chấm dứt. Khi Đấng Christ chết trên thập tự giá, bức màn trong đền thờ bị xé ra làm hai từ trên chí dưới. Nơi chí thánh đã được mở ra cho mọi người muốn bước vào bởi đức tin. Người ta nhớ lại lời của Đấng Christ: “Giờ đến, khi các ngươi thờ lạy Cha, chẳng tại trên hòn núi nầy, cũng chẳng tại thành Giê-ru-sa-lem.... Nhưng giờ hầu đến, và đã đến rồi, khi những kẻ thờ phượng thật lấy tâm thần và lẽ thật mà thờ phượng Cha: ấy đó là những kẻ thờ phượng mà Cha ưa thích vậy. Đức Chúa Trời là Thần, nên ai thờ lạy Ngài thì phải lấy tâm thần và lẽ thật mà thờ lạy.”
Ít lâu sau, Phao-lô cất lên tiếng kêu tự do và tuyên bố mọi thức ăn đều sạch, mọi ngày đều thánh, mọi nơi đều thiêng liêng và mọi hành động đều được Đức Chúa Trời chấp nhận. Sự thánh của thời giờ và nơi chốn, một thứ ánh sáng lờ mờ cần thiết cho sự giáo dục nhân loại, đã qua đi trước mặt trời rạng rỡ của sự thờ phượng thuộc linh.
Tính chất thuộc linh cốt yếu của sự thờ phượng vẫn còn là gia tài của Hội Thánh cho đến khi nó dần dần bị đánh mất theo năm tháng. Rồi tính duy luật pháp tự nhiên trong lòng sa ngã của con người bắt đầu đưa những sự phân biệt cũ trở lại. Hội Thánh lại bắt đầu giữ ngày, mùa và thời kỳ. Một số nơi được chọn và được biệt riêng ra là thánh theo một nghĩa đặc biệt. Người ta phân biệt ngày này với ngày kia, nơi này với nơi kia, người này với người kia. “Các bí tích” lúc đầu là hai, rồi ba, rồi bốn, cho đến khi, với sự đắc thắng của Công giáo La Mã, chúng được ấn định là bảy.
Với tất cả lòng bác ái, và chẳng hề muốn nói điều gì thiếu tử tế về bất cứ Cơ Đốc nhân nào, dù bị lầm lạc đến đâu, tôi xin chỉ ra rằng ngày nay Giáo hội Công giáo La Mã tiêu biểu cho tà thuyết thánh–tục được đẩy đến tận cùng hệ quả luận lý của nó. Hậu quả tai hại nhất của nó là sự chia cắt hoàn toàn mà nó tạo ra giữa tôn giáo và đời sống. Các giáo sư của nó cố tránh cái bẫy này bằng nhiều lời chú thích và vô số lời giải thích, nhưng bản năng luận lý của tâm trí quá mạnh. Trong đời sống thực tế, sự chia cắt ấy là một sự thật.
Các nhà Cải Chánh, người Thanh giáo và các nhà thần bí đã lao khổ để giải phóng chúng ta khỏi ách nô lệ ấy. Ngày nay, khuynh hướng trong giới bảo thủ lại đang quay về với ách nô lệ đó. Người ta nói rằng một con ngựa, sau khi được dắt ra khỏi một tòa nhà đang cháy, đôi khi vì một sự bướng bỉnh lạ lùng lại vùng thoát khỏi người cứu nó và lao trở lại vào tòa nhà để rồi chết trong biển lửa. Bởi một khuynh hướng ngoan cố nào đó tương tự hướng về sai lầm, phái Cơ Yếu trong thời đại chúng ta đang quay trở lại với sự nô lệ thuộc linh. Việc giữ ngày và thời kỳ ngày càng trở nên nổi bật giữa vòng chúng ta. “Mùa Chay”, “Tuần Thánh” và Thứ Sáu “Thánh” là những từ ngữ ngày càng được nghe thường xuyên hơn trên môi miệng các Cơ Đốc nhân Tin Lành. Chúng ta không biết quý cái phước mình đang có.
Để được hiểu đúng và không bị hiểu lầm, tôi xin làm nổi bật những hàm ý thực tiễn của sự dạy dỗ mà tôi đã biện luận, tức là phẩm chất thánh lễ của đời sống hằng ngày. Đối lại với những ý nghĩa tích cực của nó, tôi muốn chỉ ra một vài điều nó không có nghĩa.
Chẳng hạn, nó không có nghĩa là mọi việc chúng ta làm đều quan trọng ngang nhau với mọi việc khác chúng ta làm hay có thể làm. Một hành động trong đời sống của một người tốt có thể khác xa hành động khác về tầm quan trọng. Việc Phao-lô may trại không ngang bằng việc ông viết thư Rô-ma, nhưng cả hai đều được Đức Chúa Trời chấp nhận và cả hai đều là những hành động thờ phượng thật. Chắc chắn dẫn một linh hồn đến với Đấng Christ thì quan trọng hơn trồng một khu vườn, nhưng việc trồng khu vườn có thể là một hành động thánh chẳng kém việc giành được một linh hồn.
Lại nữa, nó không có nghĩa là mọi người đều hữu ích như nhau. Các ân tứ khác nhau trong thân thể Đấng Christ. Một Billy Bray không thể so sánh với một Luther hay một Wesley về mức độ hữu ích thuần túy cho Hội Thánh và cho thế gian; nhưng sự phục vụ của người anh em kém ân tứ hơn cũng tinh sạch như của người có nhiều ân tứ hơn, và Đức Chúa Trời chấp nhận cả hai với sự vui lòng như nhau.
Người “tín hữu thường” chẳng bao giờ cần nghĩ rằng công việc khiêm tốn hơn của mình thấp kém hơn công việc của mục sư mình. Mỗi người hãy cứ ở trong ơn gọi mà mình đã được gọi, thì công việc của người ấy sẽ thánh như công việc của chức vụ. Không phải việc một người làm quyết định công việc của người ấy là thánh hay thế tục, mà là tại sao người ấy làm việc đó. Động cơ là tất cả. Hãy để một người tôn Chúa là Đức Chúa Trời làm thánh trong lòng mình, thì từ đó về sau người ấy chẳng thể làm một việc gì tầm thường nữa. Mọi điều người ấy làm đều tốt lành và được Đức Chúa Trời chấp nhận qua Chúa Giê-xu Christ. Đối với một người như thế, chính việc sống sẽ mang tính thánh lễ và cả thế giới là một nơi thánh. Trọn đời sống người ấy sẽ là một công việc phục vụ của thầy tế lễ. Khi làm công việc dù đơn sơ đến đâu, người ấy sẽ nghe tiếng các sê-ra-phin kêu lên: “Thánh thay, thánh thay, thánh thay là Đức Giê-hô-va vạn quân! Khắp đất đầy dẫy sự vinh hiển Ngài!”
Lạy Chúa, con muốn tin cậy Ngài trọn vẹn; con muốn hoàn toàn thuộc về Ngài; con muốn tôn cao Ngài trên hết mọi sự. Con ước ao không còn cảm giác sở hữu bất cứ điều gì ngoài Ngài. Con muốn luôn nhận biết Sự Hiện Diện của Ngài đang bao phủ con và nghe Tiếng Ngài đang phán. Con khao khát được sống trong sự chân thành yên nghỉ của tấm lòng. Con muốn sống trọn vẹn trong Thánh Linh đến nỗi mọi tư tưởng của con đều như hương thơm ngọt ngào bay lên cùng Ngài và mọi hành động trong đời con đều là một hành động thờ phượng. Vì vậy con cầu nguyện bằng lời của tôi tớ vĩ đại của Ngài thuở xưa: “Con nài xin Ngài, bởi món quà ân điển không thể tả xiết của Ngài, hãy tẩy sạch ý hướng của lòng con, để con được yêu Ngài cách trọn vẹn và ngợi khen Ngài cách xứng đáng.” Và con vững lòng tin rằng Ngài sẽ ban cho con mọi điều này nhờ công đức của Chúa Giê-xu Christ, Con Ngài. A-men.