Chương 3 · 15 phút đọc · 19 phút nghe
Làm Theo Cách Của Đức Chúa Trời
Đó quả là một ngày chẳng lành! Sáng hôm ấy, quân đội Y-sơ-ra-ên đầy tự tin khi kéo ra đánh dân Phi-li-tin; đầy đức tin rằng Đức Giê-hô-va ở với họ, và họ không thể nào thua trận này. Mọi điềm báo đều tốt, vì một đấng tiên tri mới đã dấy lên trong xứ, Đức Chúa Trời ở đúng chỗ của Ngài, và mọi sự dưới đất đều tốt đẹp. Ngay cả địa điểm cũng thuận lợi, vì dù kẻ thù có một đồn lũy kiên cố (nghĩa của chữ Hê-bơ-rơ A-phéc), quân đội Y-sơ-ra-ên lại chiếm giữ Ê-bên-Ê-xe (tiếng Hê-bơ-rơ - hòn đá cứu giúp chúng ta).
Thế nhưng, có điều gì đó đã sai lầm khủng khiếp. Khi mặt trời đỏ như máu lặn sau những ngọn đồi và cả hai đạo quân mỏi mệt vì trận chiến rút về trại mình, khiêng theo những người bị thương và những người đang hấp hối, một tiếng xì xào bất an lan khắp hàng ngũ dân Y-sơ-ra-ên. Ước chừng bốn ngàn chiến hữu của họ nằm lại trên chiến trường đẫm máu, không bao giờ còn trở về nhà với những người thân yêu. Các viên chỉ huy bàn bạc với nhau, và như loài người thường hay làm khi mọi việc không theo ý mình, họ bắt đầu chất vấn tại sao Đức Giê-hô-va đã bỏ mặc họ.
“Chắc chắn đấng tiên tri lẽ ra phải thấy trước những tai họa này! Chắc chắn các thầy tế lễ của Đức Giê-hô-va lẽ ra đã có thể bảo đảm chiến thắng! Chắc chắn đức tin của chúng ta rằng Đức Giê-hô-va ở với chúng ta lẽ ra phải đem lại kết quả như mong muốn!”
Một trong các trưởng lão nói: “Tôi có một đề nghị. Sao chúng ta không sai vài người trở về Si-lô xin các thầy tế lễ đem Đức Giê-hô-va đến chiến trường này? Có lẽ Ngài không biết những gì chúng ta đang trải qua, vì Ngài ngự ở đằng kia, trong đền tạm.”
Đã ba trăm năm kể từ khi đền tạm được dựng lên tại Si-lô, một thành của Ép-ra-im, và nhiều thế hệ thầy tế lễ đã phục vụ ở đó. Sự thờ phượng đã suy đồi cho đến khi mọi thứ đồi bại đều được dung túng trong các hành lang của đền tạm. Tuy nhiên, dân chúng vẫn biết rằng mỗi năm một lần thầy tế lễ thượng phẩm sẽ vào nơi chí thánh của đền để thay mặt cả dân sự mà gặp Đức Giê-hô-va. Họ đã mất hết sự hiểu biết về ý nghĩa và cách thức của cuộc gặp gỡ ấy, còn các thầy tế lễ khác thì chẳng hề sợ hãi khi bước vào nơi cấm ấy.
Thường dân, những người không có quyền vào trong chính đền tạm, đã nảy sinh đủ thứ niềm tin mê tín, được khích lệ bởi những câu chuyện mà các thầy tế lễ sẵn sàng kể. “Có một cái hộp bằng vàng gọi là Hòm, đặt trong nơi chí thánh, và Đức Giê-hô-va ngự trên cái hộp ấy, giữa hai thiên sứ bằng vàng.” Cũng như đối với người đàn bà Sa-ma-ri sau này gặp Chúa Giê-xu bên giếng nước, Đức Chúa Trời chỉ có thể được tìm thấy ở một nơi nhất định, mà lúc ấy là đang ngự giữa các chê-ru-bin trong khoảng tối râm mát của một cái lều đền tạm ở Si-lô.
“Đức Giê-hô-va đã đưa chúng ta vào mớ rắc rối này. Hãy đem Ngài đến đây để Ngài đưa chúng ta ra! Hãy cho người đi lấy hòm!” Trên chiến trường Ê-bên-Ê-xe, đề nghị ấy được hăng hái đón nhận.
Những người được sai đi chẳng khó khăn gì để thuyết phục Hóp-ni và Phi-nê-a, hai con trai của thầy tế lễ thượng phẩm già Hê-li, đem hòm ra chiến trường. Chính họ còn đi cùng với hòm để không ai có thể nghi ngờ gì về thẩm quyền của họ. Khi người ta thấy hòm được khiêng vào chiến trường, cả dân Y-sơ-ra-ên reo hò một tiếng lớn đến nỗi gieo sự sợ hãi vào lòng kẻ thù. Họ kêu lên: “Khốn nạn cho chúng ta thay! Các thần quyền năng đã hành hại dân Ê-díp-tô và đã giải cứu dân Y-sơ-ra-ên khỏi ách nô lệ, nay đã đến giữa chúng ta!” Họ còn tôn kính và kính sợ Đức Chúa Trời hơn cả chính dân Ngài, là người Do Thái!
Khi dân Y-sơ-ra-ên tiếp tục giao chiến với sự tự phụ chẳng hề suy giảm, thì dân Phi-li-tin chiến đấu như những người đã định phải chết - và Y-sơ-ra-ên bị đánh bại: “Ấy là một sự bại trận lớn lắm; ba vạn lính bộ trong Y-sơ-ra-ên bị ngã chết.” Hòm của Đức Chúa Trời bị cướp lấy; và hai con trai của Hê-li đều bị giết.
Khi vợ của Phi-nê-a nghe tin chồng mình chết, nàng sinh đứa con đang mang trong bụng và chết trong lúc sinh nở, nhưng trước đó nàng kịp đặt tên cho đứa trẻ là Y-ca-bốt, nghĩa là “Sự vinh hiển đã lìa khỏi.”
Phải trải qua một trăm năm dài đằng đẵng và gian khổ trước khi hòm - tượng trưng cho sự hiện diện của Đức Chúa Trời và những lời hứa giao ước của Ngài - được đem về lại đúng chỗ của nó trong Y-sơ-ra-ên.
Hòm chỉ ở giữa dân Phi-li-tin vài tháng thì họ đã muốn trả nó về, vì hễ hòm được đem đến đâu thì ở đó có nhiều người chết.
Khi số người chết cứ tăng lên, điều trước kia chỉ là một mối ngờ vực thoáng qua giờ đã trở thành hơn thế nữa: có một sự liên hệ giữa những cái chết này và sự hiện diện của hòm. Vì vậy, người ta lập một kế hoạch vừa để kiểm chứng mối ngờ vực ấy vừa để giải quyết vấn đề. Họ kiếm hai con bò cái vừa mới đẻ con. Hai con bò sẽ được thắng chung vào một cỗ xe bằng gỗ mới để kéo, một việc mà chúng hoàn toàn không quen.
Cái hộp bị nghi ngờ ấy được đặt trên cỗ xe mới cùng với một lễ vật “cầu hòa” bằng những đồ trang sức bằng vàng, và hai con bò được hướng về phía biên giới Y-sơ-ra-ên. Bản năng làm mẹ tự nhiên sẽ khiến chúng đi tìm con mình, và điều đó sẽ cho thấy vị thần của dân Y-sơ-ra-ên chẳng mấy quan tâm đến việc lấy lại cái hộp của mình, và những cái chết ở xứ Phi-li-tin chỉ là sự trùng hợp chứ không phải một sự phán xét. Tuy nhiên, nếu hai con bò bỏ mặc con mình mà đi thẳng về phía Y-sơ-ra-ên, thì đó sẽ là bằng chứng đủ cho thấy dân Phi-li-tin đã hành động khôn ngoan khi trả cái hộp - và Đức Chúa Trời - về đúng chỗ của Ngài!
Quả thật họ đã khôn ngoan! Hai con bò đi thẳng đến biên giới Y-sơ-ra-ên, không rẽ sang phải hay sang trái, cho đến khi vào các cánh đồng của Bết-Sê-mết. Dân chúng ở đó vui mừng khi thấy hòm; họ lấy gỗ của cỗ xe nhóm lửa và dâng hai con bò trên đó làm của lễ tạ ơn cho Đức Giê-hô-va. Các thầy tế lễ người Lê-vi ở địa phương nhận lấy hòm và đặt nó trên một hòn đá lớn, nơi nó trở thành một cảnh tượng cho cả dân chúng, cho đến khi có vài người tò mò hơn những người khác giở nắp hòm lên để nhìn vào bên trong. Tôi tin chắc họ có thể biện minh cho hành động của mình. Có lẽ họ đã nói: “Chúng tôi chỉ xem thử cây gậy của A-rôn, hai bảng đá luật pháp và cái bình đựng ma-na có còn ở đó không thôi mà!”
Tuy nhiên, tiếng nói của họ đã câm lặng, vì ngay lập tức, họ cùng với hơn năm mươi ngàn người khác trong vùng ấy đã chết, như sự phán xét từ Đức Chúa Trời. Ngài đã im lặng nhiều năm trong khi đền tạm của Ngài bị một chức tế lễ thối nát làm ô uế; Ngài đã tỏ mình ra đầy quyền năng khi dân Phi-li-tin rước Ngài đi khắp xứ họ; Ngài đã tỏ mình ra đầy ân điển và thương xót khi dân Phi-li-tin thô bạo đặt hòm lên một cỗ xe do những con bò không thanh sạch kéo; nhưng Ngài đã tỏ mình ra đáng kinh khiếp trong sự thánh khiết khi chính dân giao ước của Ngài xâm phạm đến sự bất kính.
Những người còn lại khóc lóc: “Ai có thể đứng nổi trước mặt Giê-hô-va là Đức Chúa Trời chí thánh? Khi hòm lìa khỏi chúng ta, thì sẽ đi đến ai?” Người Ki-ri-át-Giê-a-rim đến lấy hòm, đem nó vào nhà của một người tên là A-bi-na-đáp, và biệt riêng con trai người làm thầy tế lễ để coi giữ hòm. Hòm ở đó nhiều năm, cả Y-sơ-ra-ên đều than khóc vì tình cảnh của nó, nhưng lại sợ không dám làm gì.
Trong thời gian đó, dân chúng đòi đấng tiên tri Sa-mu-ên lập cho họ một vua, để họ được giống như các dân tộc chung quanh. Họ nói: “Nếu Đức Chúa Trời không hiện diện giữa chúng ta, và chức tế lễ đã chấm dứt, thì dù chúng ta có đấng tiên tri của Ngài, chúng ta vẫn cần một vua để cai trị chúng ta.” Được Đức Chúa Trời cho phép, Sa-mu-ên xức dầu cho Sau-lơ làm vua đầu tiên của Y-sơ-ra-ên - một người cao hơn mọi người khác từ vai trở lên. Lớn lao trước mắt loài người, nhưng lại tỏ ra yếu đuối trước mặt Đức Chúa Trời. Quả thật, dưới triều đại ông, dân chúng được cai trị bởi những ý tưởng của loài người chứ không phải bởi sự khôn ngoan thiên thượng. Có rất ít sự xức dầu, vì Đức Chúa Trời không (hành động) giữa dân Ngài - và hòm vẫn ở tại Ki-ri-át-Giê-a-rim.
Sau-lơ trị vì bốn mươi năm rồi bị thay thế bởi người mà Đức Chúa Trời chọn, là Đa-vít, người giết kẻ khổng lồ, Đa-vít, người viết thơ thánh. Hòm đã bị cất giấu hơn tám mươi năm khi ông lên ngôi, và còn phải mười bốn năm nữa ông mới tìm cách đem hòm về lại Giê-ru-sa-lem, là Si-lô mới. Trong gần một trăm năm, những người trung tín của Y-sơ-ra-ên đã than khóc vì vắng bóng hòm.
Nhà vua nói với một đoàn đông những người được tuyển chọn của mình: “Nào, chúng ta hãy lên Ki-ri-át-Giê-a-rim và đem hòm về lại đúng chỗ của nó tại Giê-ru-sa-lem. Hòm đã vắng bóng quá lâu rồi, và chúng ta phải đem nó về để chúng ta lại được thờ phượng trước sự hiện diện của Đức Giê-hô-va.” Ai có thể phản đối những tâm tình ấy? Ai cũng biết rằng Đức Giê-hô-va sẽ hài lòng và sẽ tôn trọng họ trong công cuộc này. Một người trong số những người theo ông, thuộc loại thực tế hơn, hỏi: “Chúng ta sẽ khiêng hòm bằng cách nào?” Có người nhớ lại câu chuyện dân Phi-li-tin đã gửi hòm về Y-sơ-ra-ên trên một cỗ xe do hai con bò kéo, và đề nghị rằng rõ ràng đó là một cách dễ dàng để chuyên chở hòm.
Tuy nhiên, họ khôn ngoan hơn dân Phi-li-tin, nên họ dùng hai con bò đực đã được huấn luyện, thay vì hai con bò cái đang cho sữa. Chẳng bao lâu họ đem hòm ra khỏi nhà A-bi-na-đáp và đặt lên một cỗ xe mới, một phiên bản cải tiến hơn nhiều so với chiếc xe cũ của dân Phi-li-tin, thắng hai con bò vào rồi khởi hành trở về Giê-ru-sa-lem. Ôi, họ ăn mừng biết bao! Đa-vít và các bạn ông nhảy múa, gảy đàn, giơ tay lên cao và cảm thấy “sướng thật!” Người duy nhất không hài lòng lại chính là Đức Giê-hô-va! Họ đi chưa được bao xa thì hai con bò đã được huấn luyện ấy trượt chân, hòm suýt ngã, và một thầy tế lễ vô tội giơ tay ra đỡ nó - liền chết ngay dưới tay của một Đức Chúa Trời thánh khiết!
Thay vì được rước về Giê-ru-sa-lem trong vui mừng, hòm được đem sang một bên vào nhà Ô-bết-Ê-đôm, người Gát, và ở lại đó thêm ba tháng nữa trong khi Đa-vít ngồi ở nhà, chìm trong tâm trạng u uất. Thoạt đầu, ông rất giận Đức Giê-hô-va và sự bất công bề ngoài của Ngài. Rồi khi ông bắt đầu suy gẫm và tìm kiếm Đức Giê-hô-va, ông được dẫn đến đọc những lời Kinh Thánh của Môi-se về hòm, về cách làm ra nó, cách sử dụng nó và cách nó phải được khiêng từ nơi này đến nơi khác. “Trong hội mạc, ấy là đồ mà các con cháu Kê-hát phải khiêng đi.”
Bấy giờ Đa-vít sửa soạn một nơi cho hòm an nghỉ tại Giê-ru-sa-lem và chuẩn bị một đoàn người để khiêng hòm từ nhà Ô-bết-Ê-đôm, đúng như Kinh Thánh đã phán. Những người Lê-vi thuộc dòng họ Kê-hát được biệt riêng và làm cho thánh sạch cho nhiệm vụ khiêng hòm trên vai mình, khiêng suốt dọc đường đến nơi an nghỉ đã định cho nó. Đây không phải là việc dành cho bò và xe - như dân Phi-li-tin thế gian đã dùng - mà là một chức vụ do chính Đức Chúa Trời định. Cuối cùng, dân sự có thể vui mừng, vì hòm - biểu tượng cho sự hiện diện của Đức Giê-hô-va, cho sự xức dầu của Ngài - một lần nữa lại ở giữa dân Ngài.
Chúng ta có thể học được gì từ câu chuyện này? Chắc chắn có một điều nổi bật rõ ràng, và điều ấy ngày nay cũng cần thiết y như trong thời của Sa-mu-ên, Sau-lơ và Đa-vít. Khi bạn muốn làm công việc của Đức Chúa Trời, tốt nhất bạn hãy làm theo cách của Ngài! Ngài đã ban những chỉ dẫn rõ ràng cho dân Ngài, và họ bất tuân thì phải tự chịu lấy hiểm họa. Dân Phi-li-tin có thể nếm trải sự thương xót của Ngài khi họ hành động bất kính với hòm, nhưng dân của Đức Chúa Trời thì không có lời bào chữa nào, nên họ chỉ có thể nếm trải sự phán xét của Ngài.
Ngày nay cũng vậy, chúng ta quá vội vàng làm theo những ý tưởng và phương pháp của thế gian vì chúng có vẻ hiệu quả, trong khi Đức Chúa Trời rút lại sự xức dầu của Ngài, chờ đợi chúng ta hiểu rằng Ngài đã định sẵn những đường lối làm việc của Ngài. Ngài đã lập những người nam và người nữ vào những vai trò khác nhau trong Hội Thánh và đã ban cho họ các charismata của Ngài (từ tiếng Hy Lạp, nghĩa là các ân tứ của Ân Điển - những khả năng thánh được ban cho cách nhưng không).
Có nhiều kỹ thuật lãnh đạo hay được thế gian áp dụng trong việc kinh doanh. Tuy nhiên, có khả năng lãnh đạo hay cai trị theo kiểu thế tục không có nghĩa là một người có ân tứ lãnh đạo thuộc linh cần thiết để cai trị trong Hội Thánh. Một người có thể được đào tạo để trở thành một giáo viên (thế tục) giỏi, nhưng điều đó không có nghĩa là người ấy “khéo dạy dỗ” - một điều kiện để làm trưởng lão. Một người có thể có bằng cấp cao về tâm lý học, nhưng điều đó không ban cho người ấy khả năng tư vấn theo Kinh Thánh. Tôi tin rằng trong Hội Thánh chúng ta có nhiều người cần được tư vấn tâm thần, nhưng sự tư vấn ấy không bao giờ có thể chữa lành những căn bệnh thuộc linh.
Chúng ta rất giỏi lên kế hoạch cho đủ loại chương trình truyền giảng với “4 Định Luật Thuộc Linh,” “Con Đường Rô-ma,” “Truyền Giảng Qua Tình Bạn,” v.v., trong khi lại bỏ qua phương pháp mà Chúa Giê-xu đã vạch ra cho chúng ta vào đêm trước khi Ngài chịu chết.
“Lạy Cha, Con cầu xin cho hết thảy những người ở (Hội Thánh của bạn, thành phố của bạn) sẽ tin đến Con. Con cầu xin để cho ai nấy hiệp làm một, như Cha ở trong Con, và Con ở trong Cha; lại để cho họ cũng ở trong chúng ta, đặng thế gian tin rằng chính Cha đã sai Con đến… để cho họ toàn vẹn hiệp làm một, và cho thế gian biết chính Cha đã sai Con đến, và Cha đã yêu thương họ cũng như Cha đã yêu thương Con.”
Cho đến khi chúng ta nghiêm túc với sự Hiệp Một của mình trong Thân Thể Đấng Christ (không phải sự đồng phục, cũng không phải thứ giáo lý tình cờ theo kiểu Mẫu Số Chung Nhỏ Nhất), thì mọi chương trình truyền giảng của chúng ta sẽ chỉ là do loài người thiết kế, và Chúa chẳng có mấy lý do để đổ sự xức dầu của Ngài xuống.
Chúa đã đặt trong Hội Thánh Ngài những gánh nặng, ân tứ và chức vụ cần thiết để xây dựng một Hội Thánh mà các cửa âm phủ chẳng thắng được hội đó. Khi chúng ta thay đổi các mục đích của Ngài, áp đặt những kế hoạch và chương trình của riêng mình, chúng ta tự chuốc lấy hiểm họa và gây thiệt hại lớn cho thế gian hư mất này.
Câu hỏi suy ngẫm
Tại sao kế hoạch đem hòm ra trận tại Ê-bên-Ê-xe của dân Y-sơ-ra-ên lại thất bại?
Họ xem hòm như một cách để đem Đức Chúa Trời ra chiến trường và kéo họ ra khỏi mớ rắc rối, hành động bởi sự tự phụ chứ không phải bởi sự vâng lời. Y-sơ-ra-ên bị đánh bại nặng nề, ba vạn lính bộ ngã chết, hòm bị cướp mất, và hai con trai của Hê-li bị giết.
Dân Phi-li-tin đã thử xem những cái chết giữa họ có liên quan đến hòm hay không bằng cách nào?
Họ đặt hòm lên một cỗ xe mới do hai con bò cái vừa đẻ con kéo, rồi hướng chúng về phía Y-sơ-ra-ên. Nếu hai con bò bỏ mặc con mình mà đi thẳng đến biên giới Y-sơ-ra-ên, điều đó sẽ cho thấy dân Phi-li-tin đã khôn ngoan khi trả hòm về, và hai con bò đã đi thẳng đến đó.
Điều gì đã sai khi Đa-vít lần đầu tìm cách đem hòm về Giê-ru-sa-lem, và sau đó ông đã làm gì?
Đa-vít chở hòm trên một cỗ xe mới do bò kéo, bắt chước cách của dân Phi-li-tin, và khi hai con bò trượt chân, một thầy tế lễ giơ tay ra đỡ hòm và chết dưới tay của một Đức Chúa Trời thánh khiết. Sau khi tìm kiếm Chúa, Đa-vít đọc những chỉ dẫn của Môi-se và cho những người Lê-vi thuộc dòng họ Kê-hát khiêng hòm trên vai, đúng như Kinh Thánh đòi hỏi.
Evans rút ra bài học gì từ câu chuyện về hòm cho Hội Thánh ngày nay?
Khi bạn muốn làm công việc của Đức Chúa Trời, tốt nhất bạn hãy làm theo cách của Ngài. Ông cảnh báo rằng chúng ta làm theo những phương pháp của thế gian vì chúng có vẻ hiệu quả, trong khi Đức Chúa Trời rút lại sự xức dầu của Ngài, chờ đợi chúng ta hiểu rằng Ngài đã định sẵn những đường lối làm việc của Ngài và đã lập người ta vào các vai trò với các charismata của Ngài.
Evans nói Hội Thánh đã bỏ qua phương pháp truyền giảng nào, và tại sao điều đó quan trọng?
Đó là phương pháp Chúa Giê-xu đã vạch ra trong lời cầu nguyện của Ngài vào đêm trước khi chịu chết: để các tín hữu được hiệp làm một, hầu cho thế gian tin rằng Cha đã sai Ngài đến. Ông nói rằng cho đến khi chúng ta nghiêm túc với sự hiệp một trong Thân Thể Đấng Christ, các chương trình truyền giảng của chúng ta sẽ chỉ là do loài người thiết kế, và Chúa chẳng có mấy lý do để đổ sự xức dầu của Ngài xuống.