Chương 8 · 8 phút đọc · 10 phút nghe
John Stott — Người thầy Kinh Thánh đã phục vụ thế giới
Ông là ai
John Robert Walmsley Stott sinh ngày 27 tháng 4 năm 1921 tại London, là con trai của một bác sĩ danh tiếng, và được học tại Trường Rugby và Trường Trinity thuộc Đại học Cambridge. Ông tin Chúa năm mười bảy tuổi khi nghe một bài nói chuyện của Mục sư E. J. H. Nash, và từ giây phút ấy hướng đi của đời ông đã được định rõ. Năm 1945, ông được phong chức phó mục sư tại Hội Thánh All Souls, Langham Place, London, và phục vụ Hội Thánh ấy trong nhiều vai trò khác nhau suốt sáu mươi sáu năm sau đó — trước hết là phó mục sư, rồi mục sư quản nhiệm, rồi mục sư quản nhiệm danh dự. Những bài giải kinh, những quyển sách và chức vụ toàn cầu của ông đã khiến ông trở thành người thầy Kinh Thánh Tin Lành có ảnh hưởng nhất thế kỷ hai mươi: năm 2005, tạp chí Time đã chọn ông là một trong một trăm người có ảnh hưởng nhất thế giới. Ông tổ chức Hội nghị Quốc tế về Truyền giảng Thế giới năm 1974 tại Lausanne, soạn thảo Giao ước Lausanne, và qua tổ chức Langham Partnership đã đầu tư tiền bản quyền của mình để cung cấp học thuật Kinh Thánh và sách báo Tin Lành cho Hội Thánh tại các nước đang phát triển. Ông không bao giờ lập gia đình, sống giản dị đến mức lừng danh, cho đi tiền bản quyền của mình, và qua đời năm 2011 ở tuổi chín mươi, sau khi đã phục vụ Hội Thánh của Đấng Christ không gián đoạn suốt sáu mươi sáu năm.
Khải tượng của ông về chức vụ truyền giáo và hy sinh
Xác tín trung tâm của John Stott là sứ mạng toàn cầu của Hội Thánh không thể tách rời khỏi việc giảng dạy Kinh Thánh cách trung tín, và việc giảng dạy Kinh Thánh cách trung tín không thể tách rời khỏi sứ mạng toàn cầu của Hội Thánh. Đây không phải là hai hoạt động riêng biệt cần được cân bằng cẩn thận; đó là một ơn gọi thống nhất. Hội Thánh không rao giảng trọn Phúc Âm cho toàn thế giới là đang phụ lòng Thầy mình; Hội Thánh không đặt sự rao giảng của mình trên toàn bộ ý chỉ của Kinh Thánh thì không phải đang rao giảng trọn Phúc Âm. Stott đã dâng đời mình cho cả hai điều ấy cùng một lúc, và Langham Partnership — tổ chức ông sáng lập và tài trợ bằng tiền bản quyền của mình — là hiện thân rõ nét nhất về mặt định chế cho sự thống nhất này.
Stott mô tả kỷ luật của việc rao giảng Cơ Đốc là “lắng nghe hai chiều”: chú tâm cẩn thận vào cả Lời Đức Chúa Trời lẫn thế giới nơi Lời ấy đang được rao giảng, vì không thể dấn thân cách có trách nhiệm vào bên này mà thiếu bên kia. Người giảng đạo biết Kinh Thánh mà không hiểu thế giới sẽ đưa ra những bài giảng chẳng liên quan gì đến những người đang nghe.
Người truyền giáo hiểu thế giới mà không biết Kinh Thánh thì sẽ chẳng có điều gì đặc biệt để nói với thế giới.
Ông đặt nền nghĩa vụ kép này trên bài giảng nổi tiếng của Phao-lô tại A-rê-ô-ba ở thành A-thên — nơi Phao-lô bày tỏ sự hiểu biết sâu sắc của mình về thi ca và triết học Hy Lạp trước khi rao giảng Đấng Christ là vị Thần mà họ không biết: “Vì khi ta trải khắp thành các ngươi, xem xét khí vật các ngươi dùng thờ phượng, thì thấy một bàn thờ có chạm chữ rằng: THỜ CHÚA KHÔNG BIẾT. Vậy, Đấng các ngươi thờ mà không biết đó, là Đấng ta đương rao truyền cho” (Công Vụ Các Sứ Đồ 17:23). Phao-lô đã lắng nghe thế giới cẩn thận đủ để tìm ra một điểm tiếp xúc. Stott tin rằng những người giảng đạo của mỗi thế hệ đều được kêu gọi đến cùng một sự lắng nghe cẩn trọng và tôn trọng như vậy.
Khải tượng của ông về sứ mạng bao gồm cả truyền giảng lẫn trách nhiệm xã hội là một trong những đóng góp quan trọng nhất và cũng gây tranh luận nhất của ông. Tại Lausanne năm 1974, ông đã lập luận quyết liệt và thành công rằng Giao ước Lausanne phải bao gồm hành động xã hội bên cạnh truyền giảng như một phần trong nghĩa vụ truyền giáo của Hội Thánh — không phải để thay thế sự rao giảng, mà như người bạn đồng hành cần thiết của nó. Ông đặt nền điều này trên chính phạm vi của Đại Mạng Lệnh: “dạy họ giữ hết cả mọi điều mà ta đã truyền cho các ngươi” (Ma-thi-ơ 28:20). Mọi điều Chúa Giê-xu đã truyền bao gồm cả những mạng lệnh về công lý, lòng thương xót và tình yêu thương người lân cận. Stott lập luận rằng một sứ mạng rao truyền sự tha tội mà làm ngơ trước sự bất công mang tính cơ cấu là chỉ đang rao giảng một nửa Phúc Âm.
Sự cam kết của ông với Hội Thánh ở các nước Nam bán cầu được bày tỏ qua hàng chục năm chức vụ giảng dạy và qua việc Langham Partnership đầu tư vào nền học thuật Kinh Thánh bản địa. Ông hiểu rằng sự tăng trưởng lớn nhất của Hội Thánh trong thế kỷ hai mươi không diễn ra ở châu Âu và Bắc Mỹ, mà ở châu Phi, châu Á và châu Mỹ La-tinh — và rằng nhu cầu truyền giáo cấp bách nhất của những Hội Thánh ấy không phải là thêm giáo sĩ phương Tây, mà là những mục sư và học giả bản xứ được trang bị tốt hơn. Ông đã nghiêm túc với khải tượng nhiều thế hệ của Phao-lô: “Những điều con đã nghe nơi ta ở trước mặt nhiều người chứng, hãy giao phó cho mấy người trung thành, cũng có tài dạy dỗ kẻ khác” (2 Ti-mô-thê 2:2). Ông là Phao-lô; các học giả Langham là những Ti-mô-thê của ông, và học trò của họ là thế hệ kế tiếp.
Sự giản dị cá nhân của Stott tự nó đã là một hình thức làm chứng truyền giáo. Ông từ chối sự thăng tiến trong giáo hội cùng uy danh đi kèm. Ông sống trong một căn hộ nhỏ, ăn mặc giản dị, hầu như không sở hữu gì, và cho đi tiền bản quyền từ sách của mình — vốn đã mang lại thu nhập đáng kể từ thập niên 1970. Ông đã thấm nhuần điều mình rao giảng về sự không thể dung hợp giữa việc tích lũy của cải và một sứ mạng hết lòng chuyên nhất. Ông đã nghiêm túc với lời dạy mà Chúa Giê-xu ban: “Các ngươi chớ chứa của cải ở dưới đất, là nơi có sâu mối, ten rét làm hư, và kẻ trộm đào ngạch khoét vách mà lấy; nhưng phải chứa của cải ở trên trời” (Ma-thi-ơ 6:19–20). Kho báu của ông được cất giữ ở nơi khác. Tiền bản quyền của ông đã xây nên các thư viện, đào tạo các học giả và đặt Kinh Thánh vào tay các mục sư bằng những ngôn ngữ mà ông không biết nói — khoản đầu tư bền lâu nhất và mang tính truyền giáo nhất mà ông có thể thực hiện.
Lần giảng dạy công khai cuối cùng của ông là lời ủy thác cho một thế hệ mới hãy làm những con người của Lời Chúa giữa một thế giới đã đánh mất lòng tin nơi Lời ấy. Ông đã dành sáu mươi sáu năm để cho thấy một cuộc đời xây trên Kinh Thánh trông như thế nào. Sứ điệp sau cùng của ông vang vọng lời ủy thác sau cùng của Phao-lô: “Ta ở trước mặt Đức Chúa Trời và trước mặt Đức Chúa Jêsus Christ là Đấng sẽ đoán xét kẻ sống và kẻ chết, nhân sự đến của Ngài và nước Ngài mà răn bảo con rằng: hãy giảng đạo, cố khuyên, bất luận gặp thời hay không gặp thời” (2 Ti-mô-thê 4:1–2). Ông đã giảng Lời ấy suốt sáu mươi sáu năm. Ông giao phó việc rao giảng cho thế hệ kế tiếp với cùng một sự tin tưởng mà Phao-lô đã có khi giao phó cho Ti-mô-thê.
Lời cầu nguyện
Lạy Chúa của Lời và của thế giới, xin ban cho chúng con sự lắng nghe hai chiều đầy kỷ luật như Stott — để nghe Ngài phán qua Kinh Thánh và để nghe thế giới mà Ngài đang kêu gọi chúng con lên tiếng. Nơi chúng con giữ đức tin cho riêng mình và dùng Kinh Thánh chỉ để tìm sự an ủi cá nhân, xin khuấy động chúng con để chúng con rao giảng. Xin dạy chúng con ban cho như Stott đã ban cho — không phải từ phần dư thừa, mà từ chính phần cốt lõi của những gì chúng con có — và cất giữ kho báu của chúng con ở nơi sâu mối không thể chạm tới. A-men.