Chương 14 · 10 phút đọc · 13 phút nghe
Lời Khuyên Cho Người U Sầu
Hỡi linh hồn ta, cớ sao ngươi sờn ngã và bồn chồn trong mình ta? Hãy trông cậy nơi Đức Chúa Trời. THI THIÊN 42:11
Trong số những điều đáng chú ý nhất mà Baxter đã viết có những luận văn của ông về điều mà thế kỷ của ông gọi là sự u sầu — điều mà ngày nay chúng ta gọi là trầm cảm, lo âu và những rối loạn tâm trí liên quan. Chúng đáng chú ý vì đi trước ba trăm năm so với phần lớn những gì được viết về đề tài này sau đó, và vì rất nhiều lời khuyên Cơ Đốc từ đó đến nay còn tệ hơn.
Một căn bệnh, chứ không phải một tội lỗi
Nhận thức trọng tâm của Baxter là sự u sầu thường là một căn bệnh của thân thể sinh ra những triệu chứng thuộc linh, và việc chữa các triệu chứng như thể chúng là căn bệnh sẽ khiến mọi sự tệ hơn. Người đau khổ đến với những nỗi khốn quẫn về tôn giáo. Người ấy không thể cầu nguyện, không thể cảm nhận tình yêu của Đức Chúa Trời, tin chắc rằng mình đã ở ngoài tầm thương xót, và có thể đưa ra cả một bản cáo trạng chi tiết chống lại chính mình. Phản ứng tự nhiên của một mục sư là giải quyết điều này bằng thần học — lý luận với những nghi ngờ, thúc giục người ấy tự xét mình, và nhấn mạnh các lời hứa. Baxter nhận thấy rằng cách này thường thất bại, và nó thất bại vì vấn đề không nằm ở thần học. Cũng người ấy, khi được phục hồi sức khỏe thân thể, thường thấy những nghi ngờ của mình tan biến mà chẳng cần trả lời một lý lẽ nào. Những nghi ngờ ấy là sản phẩm của tình trạng bệnh, chứ không phải nguyên nhân của nó. Vì thế ông nhấn mạnh rằng những người đau khổ như vậy cần thuốc men cũng như cần lời khuyên thuộc linh — sự chữa trị y khoa, được xem cách nghiêm túc, song song với sự cầu nguyện. Vào thế kỷ mười bảy, đó là một điều khác thường đối với một nhà thần học.
Những điều không nên làm
Những lời chỉ dẫn của ông cho những người khuyên bảo là phần quý giá nhất, và chúng đi ngược hẳn với phần lớn bản năng của chúng ta. Đừng thúc ép sự tự xét mình. Đây là sai lầm lớn. Một người u sầu quay vào bên trong sẽ tìm thấy những bằng chứng mới chống lại chính mình mãi không thôi, vì chính năng lực đang dò xét lại là năng lực đang bị rối loạn. Lời khuyên của Baxter là hãy hướng những người như vậy ra bên ngoài — đến các lời hứa, đến Đấng Christ, đến những người khác — và cấm họ sự tự soi xét mà một Cơ Đốc nhân khỏe mạnh lẽ ra nên được khích lệ.
Đừng để họ một mình. Sự cô tịch và sự suy ngẫm kéo dài, những điều ông nhiệt thành khuyến khích ở những chỗ khác trong các tác phẩm của mình, thì ở đây ông xem là có hại thật sự. Có người bầu bạn, trò chuyện và những công việc vui vẻ sẽ đem lại nhiều ích lợi hơn. Đừng tranh luận với từng nghi ngờ. Những nghi ngờ sinh sôi nhanh hơn tốc độ chúng có thể được trả lời, và việc trả lời chúng là ngầm chấp nhận tiền đề rằng nan đề nằm ở trí óc. Đừng chất thêm mặc cảm tội lỗi. Nói với một người rằng chính sự tuyệt vọng của họ là một tội lỗi, hay là bằng chứng của một đức tin yếu đuối, vừa sai sự thật vừa tàn nhẫn. Baxter nói rằng Đức Chúa Trời không làm tan vỡ lòng mọi người theo cùng một cách, và ý ông là tính khí và thể trạng mỗi người mỗi khác, và Đức Chúa Trời biết sự khác biệt ấy ngay cả khi chúng ta không biết.
Những điều nên làm
Lời khuyên tích cực của ông nhẹ nhàng và phần lớn mang tính thực tế. Hãy chăm sóc thân thể trước: ăn uống, giấc ngủ, vận động, không khí trong lành, và sự giúp đỡ y khoa. Ông nhất quyết rằng phần thể chất phải được giải quyết chứ không bị thuộc linh hóa. Khuôn mẫu này còn xưa hơn Baxter. Khi Ê-li gục ngã dưới một cây giếng giêng và xin Đức Chúa Trời cất lấy mạng sống mình, phản ứng đầu tiên của Đức Chúa Trời không phải là một lời quở trách hay một bài giảng. Một thiên sứ cho ông ăn và để ông ngủ, hai lần, trước khi có lời nào được nói ra.
Đoạn, người nằm ngủ dưới cây giếng giêng. Có một thiên sứ đụng đến người và nói rằng: Hãy chỗi dậy và ăn. … vì đường xa quá cho ngươi. 1 CÁC VUA 19:5, 7
Hãy giữ họ ở giữa những người bầu bạn và trong những công việc hữu ích. Hãy giao cho họ những bổn phận nhỏ, có thể làm được, thay vì những chương trình thuộc linh lớn lao. Hãy đặt trước mặt họ những lời hứa khách quan, và đừng đòi họ phải cảm thấy điều gì. Điểm Baxter muốn nói là sự an toàn của một tín hữu dựa trên điều Đấng Christ đã làm, chứ không dựa trên khả năng nhận biết điều ấy của người ấy — và một người không thể cảm nhận tình yêu của Đức Chúa Trời không vì thế mà ở ngoài tình yêu ấy.
Đức Giê-hô-va ở gần những người có lòng đau thương, Và cứu kẻ nào có tâm hồn thống hối. THI THIÊN 34:18
Người sẽ chẳng bẻ cây sậy đã giập, và chẳng dụt tim đèn còn hơi cháy. Ê-SAI 42:3
Một lời cho thời nay
Lời khuyên của Baxter không cần sửa chữa bao nhiêu mà cần được nói lại, nhưng có hai điều cần được nói rõ cho người đọc ngày nay. Nếu bạn đang chịu đau khổ theo cách này, xin hãy tìm sự giúp đỡ y khoa có chuyên môn. Trầm cảm và các rối loạn lo âu là những căn bệnh thật với những cách chữa trị hiệu quả, và việc đi khám bác sĩ không phải là sự thất bại của đức tin, cũng như khi bạn bị gãy xương. Baxter đã nói đúng như vậy với những phương thuốc có trong thời của ông; ngày nay hẳn ông sẽ nói điều đó mạnh mẽ hơn nhiều. Và nếu có ai từng nói với bạn rằng tình trạng của bạn bày tỏ một sự thiếu sót trong đời sống Cơ Đốc của bạn, thì điều ấy là sai, và bạn có thể đặt nó xuống. Một số tín hữu trung tín nhất từng sống trên đời đã chịu đựng chính điều này. Người viết thi thiên đã viết câu ở đầu chương này là một trong số họ, và ông còn viết câu ấy thêm hai lần nữa trong cùng một sách vì nan đề cứ trở lại mãi.
Nếu bạn đang giúp đỡ một người trong tình trạng này, điều hữu ích nhất nơi Baxter là lời chỉ dẫn của ông về việc hướng họ ra bên ngoài. Đừng bảo họ tự xét mình. Hãy bảo họ nhìn xem Đấng Christ, và hãy ngồi bên họ trong lúc họ không thể làm được điều đó.
Khi một tín hữu không thể cầu nguyện
Có một triệu chứng cần được bàn riêng, vì nó làm người đau khổ khốn quẫn hơn hầu như mọi điều khác: không thể cầu nguyện. Người ấy thấy rằng sự cầu nguyện đã trở nên bất khả. Tâm trí không chịu lắng xuống, chẳng có lời nào đến, và những gì đến thì nghe trống rỗng. Vì họ luôn được dạy rằng sự cầu nguyện là sợi dây cứu sinh, nên việc mất nó dường như xác nhận rằng họ đã bị cắt đứt. Lời khuyên của Baxter ở đây nhẹ nhàng và hoàn toàn thực tế. Hãy dùng lời của người khác. Sách Thi Thiên có mặt chính là vì điều này. Một người không thể tự soạn ra một lời cầu nguyện thì có thể đọc một lời cầu nguyện, và sách Thi Thiên chứa không ít những bài được viết bởi những người ở đúng tình trạng ấy.
Đức Giê-hô-va ôi! từ nơi sâu thẳm tôi cầu khẩn Ngài. Chúa ôi! xin nghe tiếng tôi. THI THIÊN 130:1–2
Hãy giữ cho thật ngắn. Một câu cũng là một lời cầu nguyện. Độ dài của một việc tĩnh nguyện không phải là thước đo cho việc nó được chấp nhận, và đòi một người không thể cầu nguyện nổi một phút phải cầu nguyện một giờ thì chắc chắn sẽ dẫn đến thất bại và xấu hổ. Hãy để người khác cầu nguyện cho bạn. Người bại trong Mác 2 được bạn bè khiêng đến, và bản văn nói rằng Chúa thấy đức tin của họ. Không hề có ý nào cho rằng việc được khiêng là một sự thiếu sót. Hãy nương dựa vào sự cầu thay vẫn tiếp diễn mà không cần đến bạn.
Cũng một lẽ ấy, Đức Thánh Linh giúp cho sự yếu đuối chúng ta. Vì chúng ta chẳng biết sự mình phải xin đặng cầu nguyện cho xứng đáng; nhưng chính Đức Thánh Linh lấy sự thở than không thể nói ra được mà cầu khẩn thay cho chúng ta. RÔ-MA 8:26
Và chính Đấng Christ đang cầu thay, không ngừng, dù bạn có thể cùng cầu nguyện hay không. Đó là nền tảng để đứng vững khi chẳng còn điều gì khác giữ được: lời cầu nguyện giữ cho bạn an toàn không phải là lời cầu nguyện của bạn.
ĐỂ SUY NGẪM VÀ HÀNH ĐỘNG
1. Nếu bạn đang chịu đau khổ theo cách này, hãy đi khám bác sĩ. Đó không phải là sự thất bại của đức tin, và Baxter hẳn cũng sẽ nói với bạn như vậy.
2. Hãy ngưng tự xét mình khi bạn đang ở trong tình trạng này. Thay vào đó, hãy hướng ra bên ngoài, đến các lời hứa; việc soi xét đang khiến mọi sự tệ hơn.
3. Nếu bạn đang giúp đỡ một người nào đó, hãy chăm sóc thân thể trước — ăn uống, giấc ngủ, người bầu bạn — trước khi giải quyết bất cứ điều gì thuộc linh.
4. Đừng tranh luận với từng nghi ngờ, và đừng bao giờ ngụ ý rằng sự tuyệt vọng là bằng chứng của một đức tin yếu đuối.
5. Hãy đặt sự an toàn của bạn trên điều Đấng Christ đã làm chứ không phải trên khả năng cảm nhận điều ấy của bạn. Cả hai đều có thật; chỉ một điều là vững vàng.
LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa, Ngài biết rằng không phải mọi tấm lòng đều tan vỡ như nhau, và một số tôi tớ của Ngài mang trong tâm trí một gánh nặng mà người khác không thể nhìn thấy.
Với những người không thể cầu nguyện, xin Ngài cầu nguyện trong họ. Với những người không thể cảm nhận tình yêu của Ngài, xin Ngài vẫn ôm giữ họ trong tình yêu ấy.
Xin giữ con khỏi trở thành một người an ủi tàn nhẫn. Xin đừng bao giờ để con chất thêm mặc cảm lên một gánh nặng mà Ngài đang cùng mang với họ, hay ép sự tự xét trên một linh hồn đang cần sự nghỉ ngơi, thức ăn và người bầu bạn.
Ngài sẽ chẳng bẻ cây sậy đã giập. Xin ở gần, như Ngài đã hứa, những người có lòng đau thương. A-men.