Chương 8 · 11 phút đọc · 14 phút nghe
Những Bước Đá Kê Chân
Hãy hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, Chớ nương cậy nơi sự thông sáng của con; Phàm trong các việc làm của con, khá nhận biết Ngài, Thì Ngài sẽ chỉ dẫn các nẻo của con. CHÂM NGÔN 3:5–6
Quyển Những Bước Đá Kê Chân là câu chuyện của chính Evans, nhưng cũng là một quyển sách dạy dỗ. Ông giải thích ngay từ đầu rằng ông viết sách này không chỉ để thuật lại một cuộc đời, nhưng để giới thiệu cho người đọc một Đức Chúa Trời dẫn dắt con cái Ngài, từng bước một, vào một bước đi thân mật với chính Ngài. Nhìn lại cuộc đời mình, ông thấy một chuỗi những trạm dừng, mỗi trạm là một nơi Đức Chúa Trời can thiệp vào các dự định của ông, và trạm này dẫn đến trạm kế tiếp. Từ cái nhìn bao quát ấy, ông rút ra một thần học về sự dẫn dắt vừa ấm áp, vừa thực tế, và đối với nhiều tín hữu hay lo âu, thật sự giải phóng.
Không có bản thiết kế bí mật
Cốt lõi của điều này thật đơn giản. Evans không tin rằng Đức Chúa Trời giữ ý muốn Ngài cho đời chúng ta trong một kế hoạch bí mật được cất kỹ trên trời, mà chúng ta phải giải mã bằng hàng giờ cầu nguyện đầy lo âu vì sợ bỏ lỡ và đánh mất ân huệ của Ngài. Ông khẳng định rằng một người Cha yêu thương không hành hạ con cái mình bằng cách giấu kín điều Ngài muốn nơi chúng. Ngài trông đợi chúng ta bước đi trong ý muốn Ngài đã bày tỏ trong Kinh Thánh, và Ngài dẫn dắt chúng ta trong ý muốn riêng của Ngài cho đời mình qua hoàn cảnh và qua những cánh cửa Ngài mở ra và đóng lại trước mặt chúng ta.
Đức Giê-hô-va định liệu các bước của người, Và Ngài thích đường lối người. THI THIÊN 37:23
Vậy, phần của chúng ta không phải là đi tìm một con đường bị giấu kín, nhưng là cứ nắm chặt tay Ngài và bước đi trong sự vâng phục điều chúng ta đã biết. Evans tóm tắt thái độ của chính mình trong một lời cầu nguyện mà ông nói ông đã cầu suốt phần lớn đời trưởng thành của mình: xin được giữ trong ý muốn của Đức Chúa Trời cho đến cuối cuộc hành trình, thừa nhận rằng đôi khi ông sẽ lạc khỏi ý muốn ấy, và mời Đức Chúa Trời đem ông trở lại mỗi khi điều đó xảy ra. Ông không xin một tấm bản đồ của con đường, chỉ xin được giữ ở trên con đường ấy.
Những nỗi thất vọng và những sự sắp đặt
Nét đặc trưng nhất của quyển sách là cách Evans đọc những nỗi thất vọng của mình. Hết lần này đến lần khác, một cánh cửa ông tưởng sẽ mở lại đóng sầm trước mặt ông. Một vị trí dạy học ở Canada được đề nghị rồi bị rút lại vào phút chót, khiến ông bẽ mặt trước những người bạn mà ông đã thoải mái kể cho nghe về lòng nhân từ của Đức Chúa Trời. Một kế hoạch chuyển đến California đổ vỡ khi một chính sách của chính phủ thay đổi. Một lá đơn xin nghỉ phép để học thạc sĩ bị từ chối.
Chỉ nhiều năm sau ông mới thấy được Đức Chúa Trời đã làm gì. Vị trí bị rút lại đã dẫn ông đến Hồng Kông và đến những tình bạn định hình tương lai ông; sự đổ vỡ của những kế hoạch về sau đã dẫn ông, từng bước một, đến một ngôi trường Do Thái ở Toronto, nơi ông được tự do khác thường để nói về Đấng Christ, và từ đó đến chức vụ mục sư. Những cuộc gặp gỡ tình cờ trong những tòa nhà đi nhầm, một lá thư duy nhất đến vào một buổi sáng nhất định, một người lạ dừng xe bên vệ đường ở Ấn Độ: Evans có rất nhiều câu chuyện như thế, và ông không chịu gọi chúng là sự trùng hợp. Hết lần này đến lần khác, những trở ngại khiến ông đau buồn nhất hóa ra lại chính là những sự sắp đặt của Đức Chúa Trời.
Vả, chúng ta biết rằng mọi sự hiệp lại làm ích cho kẻ yêu mến Đức Chúa Trời, tức là cho kẻ được gọi theo ý muốn Ngài đã định. RÔ-MA 8:28
Ông thành thật nhìn nhận rằng đây là cái nhìn khi đã nhìn lại. Ngay lúc ấy, ông đã chất vấn Đức Chúa Trời, cảm thấy mình dại dột, và cần có thời gian để đầu phục. Trong một trường hợp, ông phải mất mười năm mới thấy được lý do một cánh cửa đã bị đóng lại. Bài học không phải là tín hữu không nên cảm thấy thất vọng, mà là họ có thể tin cậy bàn tay của Cha khi họ không thấy được mục đích của Ngài.
Được dẫn dắt qua người khác
Evans để ý rằng Đức Chúa Trời thường dẫn dắt con cái Ngài qua những quyết định của người khác, ngay cả những người không biết Ngài. Trong quyển Đấng Nắm Giữ Ngày Mai Của Tôi, ông chỉ ra rằng ban đầu Áp-ra-ham rời U-rơ của xứ Canh-đê vì cha ông là Tha-rê dời cả gia đình đi; chỉ về sau Đức Chúa Trời mới phán trực tiếp với ông. Trong chính đời ông, các thành viên hội đồng quản trị nhà trường, các viên chức và một viên chức giáo dục từng chặn đường ông, tất cả đều đã vô tình trở thành công cụ cho sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời. Tay của Cha không vắn lại bởi những lựa chọn của chủ thuê, của các viên chức, hay thậm chí của kẻ thù.
Các anh toan hại tôi, nhưng Đức Chúa Trời lại toan làm điều ích cho tôi, hầu cho cứu sự sống cho nhiều người, y như đã xảy đến ngày nay, và giữ gìn sự sống của dân sự đông đảo. SÁNG THẾ KÝ 50:20
Sự thử thách, không phải sự cám dỗ
Evans phân biệt cẩn thận giữa sự thử thách và sự cám dỗ. Đức Chúa Trời không bao giờ cám dỗ chúng ta phạm tội; đó là công việc của Sa-tan, dùng chính những ham muốn của chúng ta. Nhưng Đức Chúa Trời có thử thách con cái Ngài, không phải để Ngài biết thêm điều gì, vì Ngài đã biết trước kết quả, mà để Ngài thanh tẩy chúng ta. Ông dùng hình ảnh quặng kim loại trong lò luyện, được nung nóng cho đến khi cặn bã được hớt đi và kim loại tinh ròng phản chiếu khuôn mặt của người thợ luyện.
Hầu cho sự thử thách đức tin anh em quí hơn vàng hay hư nát, dầu đã bị thử lửa, sanh ra ngợi khen, tôn trọng, vinh hiển cho anh em khi Đức Chúa Jêsus Christ hiện ra. 1 PHI-E-RƠ 1:7
Ông nêu ra nhiều loại thử thách. Có sự thử thách của sự vấp phạm, mà chương mười ba sẽ bàn đến. Có sự thử thách của cánh cửa đóng. Và có sự thử thách về điều chúng ta được yêu cầu đặt xuống: một ân tứ, một mối quan hệ, một tài sản, thậm chí một sự kêu gọi. Như Áp-ra-ham trên núi Mô-ri-a, chúng ta có thể được yêu cầu từ bỏ điều quý giá nhất. Evans khẳng định rằng Đức Chúa Trời làm điều này không phải để làm tổn thương chúng ta, nhưng để giải phóng chúng ta khỏi việc tin cậy bất cứ điều gì ngoài Ngài. Và thường thì, sau khi đã đặt một điều xuống, chúng ta được mời nhặt nó lên lại, giờ đây như là của Ngài. Môi-se đã ném cây gậy chăn chiên của mình xuống và nhặt nó lên lại như là cây gậy của Đức Chúa Trời.
Thung lũng trước núi cao
Có lẽ câu nói gắn liền nhất với sự dạy dỗ của Evans về sự dẫn dắt là xác tín của ông rằng mỗi đỉnh núi với Đức Chúa Trời đều phải đi qua một thung lũng mới đến được. Ông đã đi qua nhiều thung lũng: chứng mất ngủ kéo dài đã chấm dứt chức vụ mục sư đầu tiên của ông ở Victoria, hai năm suy yếu sau cuộc phẫu thuật, bệnh tật nghiêm trọng trong gia đình. Mỗi lần, theo lời ông kể, vùng đất thấp nhường chỗ cho vùng đất cao, và thung lũng càng tối tăm thì tầm nhìn từ những đỉnh cao bên kia càng rộng mở. Những năm trên Tàu Thương Xót đến ngay sau thung lũng đầu tiên trong số đó.
Dầu khi tôi đi trong trũng bóng chết, Tôi sẽ chẳng sợ tai họa nào; vì Chúa ở cùng tôi: Cây trượng và cây gậy của Chúa an ủi tôi. THI THIÊN 23:4
Ông cẩn thận không biến điều này thành một công thức. Không có lời hứa nào rằng mọi nỗi đau buồn sẽ được giải thích trong đời này, và chính Hê-bơ-rơ 11 cũng kết thúc với nhiều người đã chết mà chưa nhận được điều đã hứa. Nhưng người tín hữu có thể bước qua thung lũng, biết rằng Cha đang bước đi cùng mình, và không có gì bị lãng phí. Bốn mươi năm chăn chiên ở Ma-đi-an của Môi-se, điều có thể trông như một cuộc đời bị lãng phí đối với một người được đào tạo trong triều đình Pha-ra-ôn, lại là sự chuẩn bị của Đức Chúa Trời cho bốn mươi năm dẫn dắt một dân tộc qua đồng vắng.
Một lời quân bình
Một số người đọc, nhất là những người đã trải qua sự đau khổ dài lâu mà không được giải thích, có thể thấy khó nghe nhiều câu chuyện của Evans về những thời điểm do Chúa sắp đặt. Không phải đời sống của tín hữu nào cũng có những bước ngoặt nổi bật như thế, và sẽ là đọc sai sách của ông nếu chúng ta đo lường bước đi của mình với Đức Chúa Trời bằng số lần trùng hợp đáng chú ý trong đó. Chính Evans nói rằng kinh nghiệm không thiết lập giáo lý, dù Kinh Thánh sẽ được kinh nghiệm xác nhận. Giáo lý thì đủ rõ ràng: Đức Chúa Trời định liệu các bước của dân sự Ngài, thường là cách không thấy được, và Ngài thành tín trong bóng tối cũng như trong ánh sáng.
ĐỂ SUY NGẪM VÀ HÀNH ĐỘNG
1. Hãy liệt kê hai hoặc ba cánh cửa đã đóng trong đời bạn. Với mỗi cánh cửa, hãy viết ra điều bạn giờ đây có thể thấy về mục đích của Đức Chúa Trời, hoặc, nếu bạn chưa thấy được, hãy viết một câu phó thác điều ấy cho Ngài.
2. Hãy thôi tìm kiếm một bản thiết kế bí mật. Thay vào đó, hãy ghi ra ba điều Đức Chúa Trời đã bày tỏ rõ ràng trong Kinh Thánh mà bạn nên làm ngay bây giờ, và hãy làm những điều ấy.
3. Hãy tự hỏi xem Đức Chúa Trời có đang yêu cầu bạn đặt xuống một điều gì không. Nếu có, hãy đặt điều đó trước mặt Ngài trong sự cầu nguyện tuần này.
4. Nếu bạn đang ở trong một thung lũng, hãy kể điều đó cho một tín hữu đáng tin cậy, và xin họ đồng hành với bạn trong sự cầu nguyện.
5. Hãy cân nhắc việc cầu nguyện, bằng lời lẽ của chính bạn, một lời cầu xin Đức Chúa Trời giữ bạn trong ý muốn Ngài và đem bạn trở lại khi bạn đi lạc.
LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Cha, Cha đã định liệu các bước của con trong khi con tưởng chính mình đang định liệu. Cảm tạ Cha vì từng cánh cửa Cha đã mở và từng cánh cửa Cha đã đóng.
Xin tha thứ cho con vì đã hờn dỗi trước những cánh cửa đóng, và vì đã sợ rằng ý muốn của Cha bị giấu kín khỏi con. Xin dạy con bước đi trong điều Cha đã chỉ cho con, và tin cậy Cha về phần còn lại.
Khi Cha yêu cầu con đặt một điều gì xuống, xin ban ân điển cho con để làm điều đó, và chỉ nhặt nó lên lại như là của Cha.
Xin dẫn con qua các thung lũng đến những đỉnh núi Cha đã sắm sẵn, và giữ tay con trong tay Cha suốt cả chặng đường. A-men.
Câu hỏi suy ngẫm
Tại sao Evans bác bỏ ý tưởng về một bản thiết kế bí mật cho đời chúng ta?
Vì một người Cha yêu thương không hành hạ con cái mình bằng cách giấu kín điều Ngài muốn trong một kế hoạch bí mật mà chúng phải lo âu giải mã. Ngài trông đợi chúng ta bước đi trong ý muốn đã được bày tỏ trong Kinh Thánh, và dẫn dắt chúng ta trong ý muốn riêng của Ngài qua hoàn cảnh và qua những cánh cửa Ngài mở ra và đóng lại, vì vậy phần của chúng ta là cứ nắm chặt tay Ngài và vâng theo điều chúng ta đã biết.
Evans đọc những nỗi thất vọng và những cánh cửa đóng trong đời mình như thế nào?
Như là những sự sắp đặt của chính Đức Chúa Trời: một vị trí dạy học ở Canada bị rút lại đã dẫn ông đến Hồng Kông, và những kế hoạch đổ vỡ đã dẫn ông từng bước đến ngôi trường Do Thái ở Toronto, rồi đến chức vụ mục sư. Ông thừa nhận đây là cái nhìn khi đã nhìn lại, vì lúc ấy ông đã chất vấn Đức Chúa Trời và có lần phải mất mười năm mới thấy được lý do một cánh cửa đã đóng; bài học là hãy tin cậy bàn tay của Cha khi chúng ta không thấy được mục đích của Ngài.
Evans phân biệt sự thử thách với sự cám dỗ như thế nào?
Đức Chúa Trời không bao giờ cám dỗ chúng ta phạm tội; đó là công việc của Sa-tan, dùng chính những ham muốn của chúng ta. Nhưng Đức Chúa Trời có thử thách con cái Ngài, không phải để biết kết quả, vì Ngài đã biết trước, mà để thanh tẩy chúng ta, như quặng kim loại được nung nóng cho đến khi cặn bã được hớt đi và kim loại phản chiếu khuôn mặt của người thợ luyện.
Tại sao Evans nói Đức Chúa Trời có thể yêu cầu chúng ta đặt xuống một điều quý giá?
Không phải để làm tổn thương chúng ta, nhưng để giải phóng chúng ta khỏi việc tin cậy bất cứ điều gì ngoài Ngài, như Áp-ra-ham đã được yêu cầu trên núi Mô-ri-a. Thường thì, sau khi đã đặt điều ấy xuống, chúng ta được mời nhặt nó lên lại như là của Ngài, như Môi-se đã ném cây gậy chăn chiên xuống rồi nhặt lên lại như là cây gậy của Đức Chúa Trời.
Evans muốn nói gì khi cho rằng mỗi đỉnh núi với Đức Chúa Trời đều phải đi qua một thung lũng mới đến được, và ông đặt giới hạn nào cho điều đó?
Từ những thung lũng của chính mình, gồm chứng mất ngủ, bệnh tật và sự suy yếu, ông nhận thấy vùng đất thấp nhường chỗ cho vùng đất cao, và thung lũng càng tối tăm thì tầm nhìn bên kia càng rộng mở. Nhưng ông không biến điều đó thành một công thức: không có lời hứa nào rằng mọi nỗi đau buồn sẽ được giải thích trong đời này, chỉ có lời hứa rằng Cha bước đi cùng chúng ta và không có gì bị lãng phí.