Đấng Nắm Giữ Ngày Mai Của Tôi
Ca-in và A-bên

Chương 7 · 15 phút đọc · 19 phút nghe

Ca-in và A-bên

“Bởi đức tin, A-bên đã dâng cho Đức Chúa Trời một tế lễ tốt hơn của Ca-in, và được xưng công bình, vì Đức Chúa Trời làm chứng về người rằng Ngài nhậm lễ vật ấy; lại cũng nhờ đó dầu người chết rồi, hãy còn nói.” (Hê-bơ-rơ 11:4).

Câu chuyện nguyên thủy về Ca-in và A-bên được chép trong Sáng Thế Ký 4:1-8.

Trong các cuộc đố vui Kinh Thánh ở Trường Chúa Nhật, người ta thường hỏi: “Ai là người đầu tiên làm đổ máu?” Chẳng có lý do nào thuyết phục để tin rằng A-đam chưa từng giết một con vật để làm thức ăn, nhưng sự đổ máu đầu tiên được Kinh Thánh ghi lại là khi A-bên làm đổ máu một chiên con. Các em học sinh, vì nôn nóng muốn trả lời, thường nói rằng người đầu tiên là Ca-in, kẻ đã làm đổ máu chính em mình trong một vụ giết người.

Ca-in là con trai đầu lòng của A-đam và Ê-va. Bà mẹ vui mừng biết bao! Hẳn đứa trẻ này chính là ‘dòng dõi’ mà Đức Chúa Trời đã hứa khi Ngài tuyên chiến với con rắn từng lừa dối bà (Sáng Thế Ký 3:15). Bà đặt tên con là Ca-in - nghĩa là “ngọn giáo” - và nói rằng: “Nhờ Đức Giê-hô-va giúp đỡ, tôi mới sanh được một người.” Chẳng bao lâu bà nhận ra mình đã lầm, khi đứa con lớn lên với mọi tính nết của bất cứ đứa trẻ nào khác sinh ra trên đời; có lẽ nó cũng nghịch ngợm y như vậy!

Rồi một đứa con trai khác ra đời, và bà đặt tên là A-bên - nghĩa là “hư không” - vì bà nhận ra rằng cuộc chiến sẽ không kết thúc sớm như bà đã tưởng. Niềm hy vọng ấy hóa ra là hư không. Rõ ràng sẽ còn có những ‘dòng dõi’ khác nữa, vậy thì ai trong số đó sẽ là người làm tổn thương đầu con rắn?

Năm tháng trôi qua, suốt thời gian ấy không có sự tương giao với Đức Chúa Trời, không có sự thờ phượng, chỉ có một cảm giác tội lỗi sâu xa nơi cha mẹ và nơi hai người con trai là những câu hỏi cùng niềm khao khát ngày càng lớn dần. Tôi có thể hình dung cuộc sống của họ trong những ngày đầu tiên ấy, ngay bên ngoài bức tường vườn, và thấy hai cậu bé hỏi cha mẹ về khu vườn và về các chê-ru-bim đứng canh giữ cổng vườn. Tôi tự hỏi không biết A-đam hay Ê-va có bao giờ kể được cho các con nghe những gì đã xảy ra bên trong những bức tường ấy không - hẳn đó chẳng phải là câu chuyện họ muốn nhớ lại! Tuy nhiên, trong lòng con người luôn có khát vọng thờ phượng, dù là thờ phượng Đức Chúa Trời Hằng Sống hay bất cứ thần nào trong vô số các thần được tôn thờ trong muôn vàn tôn giáo trên thế giới. Ca-in và A-bên hẳn cũng chẳng khác gì.

Khi lớn lên, hai anh em có những sở thích khác nhau. Ca-in làm việc trên đất và trở thành người cày ruộng, trồng ra những bông hoa đẹp đẽ, rau củ, trái cây và các loại thảo mộc. Anh theo nghề của cha mình, người suốt đời lao nhọc ngoài đồng ruộng. Người em, A-bên, thì trở thành người chăn chiên, lang thang cùng bầy súc vật khi chúng đi tìm đồng cỏ tốt.

Chính Ca-in là người đầu tiên nghĩ đến việc dâng một lễ vật cho Đức Chúa Trời. Chúng ta không biết mục đích của anh, nhưng chẳng có lý do gì để tin rằng đây là điều gì khác hơn một lễ vật thật lòng, đầy biết ơn (chắc chắn tiếng Hê-bơ-rơ ngụ ý như vậy). Có lẽ anh hy vọng Đức Chúa Trời sẽ ban ơn cho anh và cho anh được trở vào trong vườn. Anh nên mang giỏ thổ sản mà anh đã rửa sạch, lau bóng và sắp xếp cẩn thận đến thế đi đâu? Có lẽ là đến cổng vườn, nơi các chê-ru-bim canh giữ. Chiếc giỏ trông thật đẹp với đủ mọi màu sắc và hương thơm. Anh đặt giỏ trước mặt thiên sứ trong khi em anh đứng nhìn.

Người em là A-bên tự hỏi mình có thể mang gì đến làm lễ vật dâng cho Đức Chúa Trời.

Anh không muốn bị bỏ ra ngoài nếu có bất cứ cơ hội nào để làm nguôi lòng Đức Chúa Trời, nhưng anh chẳng có thổ sản đẹp đẽ nào để mang đến. Thật vậy, anh chẳng có thứ gì kiếm được bằng mồ hôi trán mình. Tất cả những gì anh có chỉ là một ít bò, dê và chiên.

Bởi đức tin, người đã dâng một tế lễ tốt hơn. Điều đó có nghĩa là gì?

Chúng ta đọc thấy rằng “Như vậy, đức tin đến bởi sự người ta nghe, mà người ta nghe, là khi lời của Đấng Christ được rao giảng.” (Rô-ma 10:17). Rõ ràng Đức Chúa Trời đã phán với A-bên. Tôi nhớ đến lời Chúa Giê-xu phán với Phi-e-rơ trên núi Hẹt-môn, được chép lại cho chúng ta trong Ma-thi-ơ 16:17: “ngươi có phước đó… vì chẳng phải thịt và huyết tỏ cho ngươi biết điều nầy đâu, bèn là Cha ta ở trên trời vậy.”

Tiếng của Đức Chúa Trời không phải là tiếng sấm, cũng chẳng phải tiếng mà các giác quan nhận biết được, nhưng chỉ là tiếng nói bên trong mà linh hồn nghe thấy, và thường không được nhận ra là tiếng của Ngài.

Đáp lại tiếng nói bên trong ấy, A-bên quyết định: “Tôi sẽ mang đến một chiên con. Một chiên con non, con đầu lòng. Tôi sẽ giết nó, sửa soạn nó, rồi mang nó đến cùng với mỡ nó.” Vậy, anh dâng lễ vật mình trước mặt thiên sứ tại cổng vườn. Đức tin của anh được bày tỏ qua sự vâng lời tiếng nói bên trong.

Hành động tiếp theo thuộc về Đức Chúa Trời. Chính Ngài đã dẫn cả hai người đến đây, vì Ngài muốn dạy họ - và dạy chúng ta - một vài nguyên tắc thiết yếu của đời sống công chính. “Đức Giê-hô-va đoái xem A-bên và nhận lễ vật của người; nhưng chẳng đoái đến Ca-in và cũng chẳng nhận lễ vật của người” (Sáng Thế Ký 4:4).

Sức Tàn Phá Của Sự Vấp Phạm

Con người cũng quan trọng như lễ vật của họ. Đức Chúa Trời biết lòng người và biết ai là người Ngài có thể giao phó sự mặc khải và sự thúc giục của Ngài.

Ngài phán với Môi-se rằng Ngài biết danh ông (tức là tính cách ông), và vì vậy Ngài sẽ bày tỏ danh Ngài (tức là bản tính Ngài) cùng sự vinh hiển của Ngài cho Môi-se (Xuất Ê-díp-tô Ký 33:12-34:8). Khi Si-môn tuyên xưng rằng Chúa Giê-xu là Đấng Mê-si, Thầy của ông nhận biết rằng sự hiểu biết ấy đến bởi sự mặc khải từ Đức Chúa Trời. Dù ông thường nói năng không đúng lúc và học vấn ít ỏi, lòng ông ngay thẳng, nên Đức Chúa Trời ban cho ông sự mặc khải.

Biết rằng đây là lời chứng về tính cách của ông, Chúa Giê-xu đổi tên ông thành Phi-e-rơ - nghĩa là “hòn đá.” Đức Chúa Trời nhìn thấy lòng chúng ta thế nào? Ngài có thấy một tính cách sẽ đẹp lòng Ngài không?

Ngài sẽ đặt cho bạn tên gì? Ngài có thấy nơi bạn một người mà Ngài có thể bày tỏ sự vinh hiển của Ngài, vì biết rằng bạn sẽ không chiếm đoạt chút vinh hiển nào cho riêng mình không? Ngài có thấy nơi bạn một tấm lòng trong sạch, một người mà Ngài có thể tỏ mình ra cho không (Ma-thi-ơ 5:8)? Một tấm lòng trong sạch là tấm lòng chỉ hướng về một mục tiêu duy nhất, không pha tạp tình yêu đối với những sự thuộc về thế gian.

Ca-in chẳng làm điều gì sai khi mang lễ vật mình đến dâng cho Đức Chúa Trời. Thật ra anh đáng được khen ngợi vì việc mình làm; tuy nhiên, Đức Chúa Trời biết rằng trong Ca-in tiềm ẩn khả năng vấp phạm, là điều dẫn đến tội lỗi.

Bản thân sự vấp phạm không phải là tội lỗi. Chúa Giê-xu đã khiến người Pha-ri-si, các thầy thông giáo, và thậm chí một số bạn hữu của Ngài vấp phạm, nhưng Ngài không hề phạm tội. Tuy nhiên, đó là một vũ khí mà Sa-tan rất hay dùng để cướp đi sự đắc thắng của các tín hữu, và nó đã trở thành nguyên nhân gây chia rẽ Hội Thánh nhiều hơn bất cứ thứ gì khác trong kho vũ khí của hắn. Đáng buồn thay, ngày càng có nhiều người rời bỏ chiến trường thuộc linh vì họ bị vấp phạm. Lý do hàng đầu khiến các giáo sĩ rời bỏ cánh đồng truyền giáo và các mục sư rời bỏ bục giảng không phải là tài chính, sức khỏe kém, thị thực hay trở ngại ngôn ngữ, nhưng là vì chính họ, hoặc một người cùng làm việc với họ, đã bị vấp phạm.

Sau đây là một dàn ý ngắn về năm ví dụ trong Kinh Thánh về những người bị vấp phạm và cái giá họ phải trả.

1. Trong Ma-thi-ơ 13:20-21, có người vấp phạm vì Lời Chúa. Chẳng hạn, họ không thích lời kêu gọi dấn thân của Lời ấy, và kết quả là chẳng có bông trái thuộc linh nào (Ga-la-ti 5:22-23).

2. Trong Ma-thi-ơ 13:53-58, sự quen thuộc sinh ra lòng khinh dể: họ vấp phạm (Ma-thi-ơ 13:57)! Kết quả là chẳng có chức vụ siêu nhiên nào. Không có sự nhậm lời cầu nguyện, cũng không có sự mặc khải.

3. Trong Ma-thi-ơ 26:6-10, các môn đồ (nhất là Giu-đa) vấp phạm (Giăng 12:4 và Ma-thi-ơ 26:8). Kết quả là chẳng còn lòng tin cậy, và Giu-đa đi ra phản bội Chúa mình (Ma-thi-ơ 26:14).

4. Trong Ma-thi-ơ 26:31-35, các môn đồ vấp phạm vì họ không hiểu. Kết quả là chẳng có lời làm chứng nào.

Phi-e-rơ, “hòn đá,” sụp đổ trước một cô gái nhỏ.

5. Trong Giăng 6:51-61, các môn đồ vấp phạm vì lời kêu gọi dấn thân của Chúa Giê-xu. Kết quả là chẳng còn sự thông công hay tương giao. “Từ lúc ấy, có nhiều môn đồ Ngài trở lui, không đi với Ngài nữa.” (Giăng 6:66).

Đức Chúa Trời muốn thách thức Ca-in, cũng như Chúa Giê-xu đã thách thức những người Ngài yêu. Giăng Báp-tít đã vấp phạm vì Chúa Giê-xu khi Ngài không đến thăm ông trong ngục, và Ma-ri đã vấp phạm vì Ngài bởi Ngài không vội đến để ngăn cái chết của La-xa-rơ (Ma-thi-ơ 11:2-6 và Giăng 11:1-35). Thật vậy, tôi cho rằng lý do Chúa Giê-xu khóc là vì cách cô nói với Ngài khi cuối cùng cô cũng đến gặp Ngài bên ngoài làng Bê-tha-ni. Cô dùng chính những lời mà chị mình là Ma-thê đã nói: “Lạy Chúa, nếu có Chúa đây, thì anh tôi không chết!” (Giăng 11:32), nhưng sự đáp ứng của Chúa Giê-xu thì rất khác. Chắc chắn Ngài không khóc vì La-xa-rơ, cũng không vì những người khóc mướn, vì Ngài đã biết rõ tình cảnh của họ từ khi Ngài quyết định không đến ngay lúc họ gọi lần đầu. Ngài cũng biết rằng chỉ vài phút nữa thôi, tất cả họ sẽ vui mừng trước sự sống lại.

Chúa cho phép những điều gây vấp phạm đến trong đời sống chúng ta để dạy chúng ta một điều gì đó về chính mình, về tình trạng của lòng chúng ta.

Khi chúng ta để sự vấp phạm trở thành tội lỗi, chúng ta bày tỏ một tính cách mà Đức Chúa Trời sẽ không ban cho sự mặc khải, cũng không ban cho sự thúc giục của đức tin.

Quyền Năng Chuộc Tội Của Huyết

Thứ hai, Đức Chúa Trời đoái xem lễ vật của A-bên, nhưng không đoái xem lễ vật của Ca-in. Có người cho rằng đó là vì Ca-in lẽ ra phải biết rằng muốn đến gần Đức Chúa Trời thì anh phải làm đổ huyết một chiên con, nhưng làm sao anh biết được điều đó? Hơn nữa, anh chẳng có con chiên nào - chiên thuộc về A-bên. Tôi tin rằng lối lý luận ấy là đặt cái cày trước con trâu. Đức Chúa Trời chọn lễ vật của A-bên để dạy họ, và dạy chúng ta, điều mà trước đó chưa ai biết. Cách duy nhất để con người đến gần Đức Chúa Trời là qua huyết đã đổ ra của một chiên con. Lễ vật của Ca-in chẳng có gì sai trái, nhưng Đức Chúa Trời đã chọn lễ vật của A-bên. Thật vậy, về sau, khi Đức Chúa Trời lập ra nhiều loại của lễ khác nhau cho các ngày lễ của dân Ngài, thì thổ sản của đồng ruộng là một của lễ rất đáng được chấp nhận (Lê-vi Ký 6:14-23).

Suốt Cựu Ước, chúng ta đọc thấy Đức Chúa Trời dang tay ra với các tạo vật của Ngài, tìm cách đem họ trở lại sự tương giao với chính Ngài. Ngài tìm được rất ít người có tấm lòng trong sạch trước mặt Ngài, cho đến khi, vào thời nước lụt, Ngài xóa sạch khỏi mặt đất mọi người, chỉ trừ một gia đình gồm tám người. Về sau, Ngài gọi ra một dân riêng cho chính mình và bày tỏ cho họ ý muốn Ngài trong Mười Điều Răn. Họ chứng tỏ mình không có khả năng đạt đến sự công chính mà Luật pháp ấy đòi hỏi, nên Ngài bày tỏ cách Ngài sẽ xử lý tình trạng tội lỗi của họ.

Đối với mọi hình thức ô uế, huyết phải đổ ra. Điều này đặc biệt đúng vào Đại Lễ Chuộc Tội hằng năm, khi tội lỗi của dân sự và của cả dân tộc được che phủ thêm một năm nữa. Giữa nghi lễ long trọng và các nghi thức, người ta bắt một chiên con. Nó phải là con ‘không tì vết,’ một con đực một tuổi. Huyết nó được đổ vào một cái chậu và được thầy tế lễ thượng phẩm đem vào nơi chí thánh trong đền tạm hay đền thờ, để dâng lên trước mặt Đức Chúa Trời. Cả dân tộc nín thở chờ đợi, mong rằng Đức Chúa Trời sẽ chấp nhận của lễ này thêm một năm nữa. Niềm vui mừng hẳn lớn lao biết bao khi thầy tế lễ thượng phẩm trở ra với họ bình an vô sự. Đức Chúa Trời lại một lần nữa vui lòng chấp nhận họ làm dân Ngài!

Những nghi lễ Cựu Ước ấy chỉ là bóng của điều đã được ứng nghiệm trong sự chết của Chúa Giê-xu, Chiên Con của Đức Chúa Trời, trên thập tự giá tại đồi Gô-gô-tha; tuy nhiên, Ngài không đổ huyết mình ra để tội lỗi chúng ta chỉ được che phủ thêm một năm nữa. Sự chết của Chiên Con toàn hảo là để cất bỏ tội lỗi chúng ta hoàn toàn, xa như phương đông cách xa phương tây, ném vào đáy biển sâu (Thi Thiên 103:12). Đối với những ai đã đặt lòng tin cậy nơi công việc đã hoàn tất tại đồi Gô-gô-tha, thì chẳng còn sự đoán phạt nào nữa, nhưng có lối vào sự hiện diện và sự tương giao với Đức Chúa Trời. Vườn Địa Đàng đã được lấy lại!

Phản Ứng Của Ca-in

Lòng của Ca-in đã bị phơi bày. Anh giận lắm và gằm nét mặt. Chúa hỏi anh vì sao anh giận và đặt cho anh một câu hỏi thú vị. “Nếu ngươi làm lành, há chẳng ngước mặt lên sao? Còn như chẳng làm lành, thì tội lỗi rình đợi trước cửa, thèm ngươi lắm; nhưng ngươi phải quản trị nó.” (Sáng Thế Ký 4:7).

Rõ ràng Ca-in chưa phạm tội! Chẳng có tội lỗi gì trong cách anh đến gần Đức Chúa Trời, cũng chẳng có trong lễ vật của anh. Thái độ của Ca-in là sai, việc anh để mình vấp phạm là sai, nhưng bông trái của tội lỗi thì chưa xuất hiện.

Anh phải chế ngự sự cám dỗ của tội lỗi và làm điều lành; tuy nhiên, anh đã thất bại. A-bên bị giết và Ca-in bị đuổi đi, dầu vậy trên người anh vẫn có dấu bảo vệ của Đức Chúa Trời.

Khi suy xét câu chuyện này, các nhà giải kinh Do Thái có một cách hiểu thú vị về câu hỏi mà Đức Chúa Trời đặt ra. Họ xem đó là một sự ám chỉ sớm sủa đến việc dâng phần mười! Lễ vật của Ca-in không được chấp nhận vì anh đã không ‘phân chia đúng đắn’ thổ sản của mình.

Họ giải nghĩa Sáng Thế Ký 4:7 như sau: “Nếu ngươi đã phân chia đúng đắn, há lễ vật của ngươi lại chẳng được chấp nhận sao?”

Tóm Tắt

Khi đọc câu chuyện Ca-in và A-bên trong bối cảnh của đức tin, tôi thấy Chúa đang dạy chúng ta những nguyên tắc sau đây: 1. Con người chỉ có thể đến gần một Đức Chúa Trời thánh khiết qua huyết đã đổ ra của một chiên con, là hình bóng toàn hảo của Chiên Con của Đức Chúa Trời sẽ đến, tức là Chúa Giê-xu.

2. Đức Chúa Trời biết lòng người và chỉ tỏ mình ra cho những người có lòng trong sạch.

3. Đức Chúa Trời cho phép những điều gây vấp phạm xảy đến để dạy chúng ta về khả năng phạm tội tiềm ẩn trong lòng mình.

Bạn đã đọc xong Ca-in và A-bên