Đấng Nắm Giữ Ngày Mai Của Tôi
Môi-se

Chương 16 · 14 phút đọc · 18 phút nghe

Môi-se

“Bởi đức tin, khi Môi-se mới sanh ra, cha mẹ người đem giấu đi ba tháng, vì thấy là một đứa con xinh tốt, không sợ chiếu mạng của vua. Bởi đức tin, Môi-se lúc đã khôn lớn, bỏ danh hiệu mình là con trai của công chúa Pha-ra-ôn, đành cùng dân Đức Chúa Trời chịu hà hiếp hơn là tạm hưởng sự vui sướng của tội lỗi: người coi sự sỉ nhục về Đấng Christ là quí hơn của châu báu xứ Ê-díp-tô, vì người ngửa trông sự ban thưởng.

Bởi đức tin, người lìa xứ Ê-díp-tô không sợ vua giận; vì người đứng vững như thấy Đấng không thấy được. Bởi đức tin, người giữ lễ Vượt qua và làm phép rưới huyết, hầu cho đấng hủy diệt chẳng hề hại đến con đầu lòng dân Y-sơ-ra-ên. Bởi đức tin, dân Y-sơ-ra-ên vượt qua Biển Đỏ như đi trên đất khô, còn người Ê-díp-tô thử đi qua, bị nuốt mất tại đó (Hê-bơ-rơ 11:23-29).

Sau đây là phần tóm lược cuộc đời của Môi-se, bạn hữu của Đức Chúa Trời.

Toàn bộ câu chuyện mà đoạn Kinh Thánh ngắn gọn trên đây nhắc đến được chép trong Xuất Ê-díp-tô Ký 2-14.

Vào thời Môi-se ra đời tại Ai Cập, vị Pha-ra-ôn đang trị vì xứ ấy đã ban sắc lệnh rằng mọi bé trai phải bị giết chết, vì vua sợ một ngày kia dân Do Thái sẽ trở nên quá đông và nổi dậy đầy quyền thế chống lại Ai Cập. Tuy nhiên, các bà mụ kính sợ Đức Chúa Trời, nên họ không làm theo lệnh của Pha-ra-ôn. Đức Chúa Trời ban phước cho họ vì việc làm ấy, và dân Do Thái ngày càng trở nên rất cường thịnh.

Có một gia đình Hê-bơ-rơ sinh được một bé trai, và bởi đức tin họ đã giấu con mình trong đám sậy, cho đến lúc Đức Chúa Trời bày tỏ đứa trẻ được giấu kín ấy cho một cô con gái của Pha-ra-ôn (Xuất Ê-díp-tô Ký 1-2). Chính Đức Chúa Trời đã dẫn dắt người Lê-vi này cùng vợ ông giấu đứa con tại nơi Ngài định sẵn; tại đó đứa bé sẽ được công chúa tìm thấy.

Đức tin của họ được bày tỏ qua cách họ vâng theo sự thôi thúc từ bên trong ấy.

Khi Môi-se đã khôn lớn, ông được Đức Chúa Trời dẫn dắt để trở thành người chăn chiên tại xứ Ma-đi-an (Hê-bơ-rơ 11:27). Ông ở lại đó cho đến tám mươi tuổi, chăn bầy chiên cho ông gia mình là Giê-trô (Xuất Ê-díp-tô Ký 2:11-3:1). Nếu nhìn sự việc theo lẽ tự nhiên, ta thấy Môi-se đã bỏ trốn vì sợ Pha-ra-ôn, bởi ông đã giết một người! Dù được nuôi lớn trong cung Pha-ra-ôn, ông đã được các đầy tớ người Hê-bơ-rơ dạy dỗ - trong đó có chính mẹ ruột của ông - và ông biết mình là con cái của dân Hê-bơ-rơ. Ông cảm thấy một sức lôi kéo từ bên trong hướng về dân tộc đã sinh ra mình, dù chung quanh ông là bao vẻ xa hoa và giàu sang của Ai Cập. Nỗi khao khát ấy đã bùng lên thành hành động bạo lực giết người, rồi dẫn đến cảnh cô đơn của kẻ chạy trốn.

Tôi không tin rằng Kinh Thánh tự mâu thuẫn, vì vậy chúng ta phải hiểu lời tường thuật trong Hê-bơ-rơ 11 như đang diễn tả sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời trong đời sống Môi-se, để ông khỏi phải nếm trải cơn thịnh nộ của Pha-ra-ôn. ‘Sợ’ ở đây có nghĩa là phải trải qua cơn thịnh nộ của Pha-ra-ôn.

Tác giả thư Hê-bơ-rơ đang nhìn lại các sự kiện, và ông có thể thấy rõ bàn tay dẫn dắt của Đức Chúa Trời trong mọi biến cố của đời Môi-se. Ngài đang chuẩn bị một con người cho một sứ mạng.

Lịch sử về sau cho thấy lý do Đức Chúa Trời đem ông ra khỏi cung Pha-ra-ôn, dù hành động gây ra chuyện ấy lại chính là sự bạo lực của Môi-se.

“Thật uổng phí cả một đời người!” chúng ta có thể nói như vậy khi nhìn người này, một người được đào tạo trong cung Pha-ra-ôn, đủ tài giỏi để đứng vững giữa bất cứ giới thượng lưu nào. Thế nhưng, chúng ta lại thấy ông làm nghề chăn chiên, coi sóc bầy chiên. Ông đã làm như thế suốt 40 năm ‘uổng phí’!

Nhưng khi Đức Chúa Trời nắm quyền tể trị thì chẳng có gì là uổng phí. Còn sự huấn luyện nào tốt hơn cho sứ mạng mà Đức Chúa Trời đang sắp đặt?!

Ngài cần một người vừa am hiểu đường lối nơi triều đình Pha-ra-ôn, vừa có thể dẫn dắt hàng triệu con chiên hai chân hay kêu la suốt bốn mươi năm trong đồng vắng!

Mỗi lần đời sống Môi-se rẽ sang hướng khác đều do Đức Chúa Trời định sẵn; Ngài đang chuẩn bị một con người đặc biệt cho một mục đích đặc biệt, và Ngài đã chọn đúng người, vì Ngài biết tấm lòng người này, biết rằng có thể tin cậy người sẽ bước theo sự dẫn dắt của Ngài bởi đức tin.

Tuy nhiên, trước hết phải có bụi gai cháy (Xuất Ê-díp-tô Ký 3:2), nơi Đức Chúa Trời đã rất vất vả mới thuyết phục được đầy tớ Ngài tin cậy hơn nơi khả năng và sự dẫn dắt của Ngài (Xuất Ê-díp-tô Ký 3:11, 4:1, 10, 13 và nhiều chỗ khác). Hãy để ý Xuất Ê-díp-tô Ký 4:14: Đức Chúa Trời nổi giận vì Môi-se thiếu ‘niềm tin’!

Trong câu 28, Môi-se đã vâng lời khi được truyền phải giữ lễ Vượt Qua bằng cách rưới huyết lên khung cửa của mỗi nhà người Hê-bơ-rơ tại Ai Cập (Xuất Ê-díp-tô Ký 12). Ông đã có thể chất vấn Đức Chúa Trời về mệnh lệnh nghe thật vô lý này, nhưng ông đã không làm vậy.

Đó chính là đức tin.

Đến câu 29, ông bắt đầu tỏ ra tin tưởng và nương cậy Đức Chúa Trời nhiều hơn (Xuất Ê-díp-tô Ký 14:13), nhưng điểm nhấn của câu này là chính Đức Chúa Trời đã rẽ biển ra và khiến người Ai Cập bị chết đuối, chứ không phải vì Môi-se đã ‘tin’ mà làm cho điều đó xảy ra. Ông chỉ vâng lời khi được bảo phải làm gì, sau khi đã kêu cầu Đức Chúa Trời trong cơn tuyệt vọng. Ông giơ cây gậy mình trên nước Biển Đỏ, nước liền rẽ ra, và dân Hê-bơ-rơ đi qua như trên đất khô (Xuất Ê-díp-tô Ký 14).

Ông đã có thể chất vấn Đức Chúa Trời về mệnh lệnh nghe thật vô lý này, nhưng ông đã không làm vậy. Đó chính là đức tin.

Chẳng lạ gì Môi-se được gọi là “bạn hữu của Đức Chúa Trời” (Xuất Ê-díp-tô Ký 33:11). Trọn cả đời ông là một tấm gương về bước đi bởi đức tin.

Chúng ta có thể học được nguyên tắc nào từ tấm gương của Môi-se?

Chắc chắn là điều này: Chúa đang đi trước dân Ngài khi họ bước đi trong đức tin. Ngài dẫn dắt họ để có thể dùng họ cho sự ngợi khen vinh hiển của Ngài. Ngài sẽ đưa họ đến nơi định mệnh mà Ngài đã hoạch định cho họ. Đôi khi Ngài dẫn dắt qua những trải nghiệm nơi thung lũng, đôi khi đường lối Ngài thật khó chịu và dường như chẳng có lý do gì, nhưng Ngài biết con đường chúng ta đi.

“Khi Đức Chúa Trời muốn rèn luyện một người, làm rung động một người, và trau dồi tài năng một người; Khi Đức Chúa Trời muốn nắn đúc một người để đóng vai cao quý nhất; Khi Ngài khao khát hết lòng tạo nên một con người vĩ đại và can đảm đến nỗi cả thế gian phải kinh ngạc, Hãy xem phương pháp của Ngài! Hãy xem đường lối Ngài!

Ngài hoàn thiện không chút nương tay - những người Ngài chọn cách vương giả; Ngài nện búa trên người, làm người đau đớn, và bằng những cú đánh mạnh mẽ biến người thành những khối đất sét thử thách mà chỉ một mình Đức Chúa Trời mới hiểu được!

Trong khi trái tim người quặn thắt kêu khóc và người giơ đôi tay nài xin!

Ngài uốn cong, nhưng chẳng bao giờ bẻ gãy những người Ngài đã nhận lo cho phước hạnh của họ; Ngài dùng những người Ngài chọn, và với mục đích đầy yêu thương, Ngài hun đúc, thúc giục linh hồn nặng gánh của người dám thử nghiệm sự giàu có của Đức Chúa Trời.

Đức Chúa Trời biết rõ Ngài đang làm gì!” (Khuyết danh)

Hai Tảng Đá

Việc duy nhất được ghi lại trong đời Môi-se mà ông không vâng theo mệnh lệnh thiêng liêng được chép trong Dân Số Ký 20. Hành động bất tuân này đã khiến ông mất đi điều mình khao khát nhất - được vào đất hứa. Điều này đáng để chúng ta xem xét kỹ hơn, vì thoạt nhìn, dường như đó là một sự trừng phạt rất nhỏ nhen từ một Đức Chúa Trời tự gọi mình là bạn hữu của Môi-se!

Trong Xuất Ê-díp-tô Ký 17, không lâu sau khi dân Y-sơ-ra-ên ra khỏi Ai Cập, họ bắt đầu than phiền rằng không có đủ nước uống. Đức Chúa Trời phán với Môi-se: “Nầy ta sẽ đứng đằng trước ngươi, ở trên hòn đá tại Hô-rếp kia, ngươi hãy đập hòn đá, thì nước từ đó chảy ra, dân sự sẽ uống lấy” (Xuất Ê-díp-tô Ký 17:6). Môi-se vâng lời, và dân sự đã có nước để uống.

Gần bốn mươi năm sau, tại lối vào xứ Ca-na-an, một sự việc tương tự lại xảy ra với kết cục vừa bẽ mặt vừa đau đớn cho Môi-se.

Trong Dân Số Ký 20, dân sự lại than phiền vì không có nước. Lần này, chỉ thị của Đức Chúa Trời cho Môi-se là: “Hãy cầm lấy cây gậy ngươi, rồi với A-rôn anh ngươi, hãy truyền nhóm hội chúng và hai ngươi phải nói cùng hòn đá trước mặt hội chúng, thì hòn đá sẽ chảy nước ra” (Dân Số Ký 20:8). Thay vào đó, trước hết Môi-se quở trách dân sự vì họ lằm bằm, rồi quay sang hòn đá và lấy gậy đập vào nó. Chẳng có giọt nước nào chảy ra! Trong cơn bẽ mặt, ông đập thêm lần nữa, và Đức Chúa Trời bày tỏ ân điển khi cho nước tuôn ra; tuy nhiên, hành động bất tuân này đã khiến Ngài tuyên phán: “Bởi vì hai ngươi không có tin đến ta, đặng tôn ta nên thánh trước mặt dân Y-sơ-ra-ên, vì cớ đó, hai ngươi sẽ không đem hội chúng nầy vào xứ mà ta đã cho nó đâu.” (Dân Số Ký 20:12). Dù Môi-se nài xin Đức Chúa Trời tha thứ để ông được niềm vui bước vào xứ Ca-na-an, điều ấy đã không xảy ra (Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:23-26).

Có người cho rằng Môi-se bị phán xét vì đã nổi nóng với dân sự. Tôi không tin như vậy. Đức Chúa Trời cao cả hơn nhiều, Ngài chẳng phán xét bạn hữu mình vì chuyện đó! Chỉ khi nghiên cứu sâu hơn một chút, chúng ta mới khám phá ra lẽ thật tuyệt vời mà Chúa muốn Môi-se mô tả cho chúng ta - một bức tranh mà ông đã làm hỏng bởi sự bất tuân của mình.

Chúng ta cần xem xét hai hòn đá và hai cây gậy trong các phân đoạn kể trên. Trong phân đoạn Xuất Ê-díp-tô Ký, chữ Hê-bơ-rơ chỉ hòn đá là “tsoor”, nghĩa là một hòn đá sắc nhọn hay có cạnh cắt. Đó là loại đá lửa, một mảnh nhỏ của nó có thể được mài sắc để làm dao. Loại đá như vậy được dùng để giết và xẻ các con sinh tế. Khi Đức Chúa Trời lập giao ước với Áp-ra-ham, Ngài đã làm điều đó bằng cách xẻ đôi các con thú, đặt chúng riêng ra để một ngọn đuốc lửa thiêng đi ngang qua giữa chúng (Sáng Thế Ký 15). Ngay cả ngày nay, khi một số bộ tộc châu Phi lập một thỏa ước giữa các bộ tộc, họ vẫn dùng cách nói “cắt một giao ước.” Bức tranh trong Xuất Ê-díp-tô Ký 17 là hình ảnh Đức Chúa Trời đứng tại chỗ hòn đá sắc nhọn, gánh chịu trên thân thể Ngài những cú đập của cây gậy Môi-se.

Thật là một hình bóng thú vị báo trước ngày mà Đức Chúa Trời là Cứu Chúa chúng ta sẽ lập một giao ước đời đời cho chúng ta, bằng cách gánh chịu những đòn roi của Luật pháp trên chính thân thể Ngài nơi cây gỗ trên đồi Gô-gô-tha! Nước hằng sống đã tuôn chảy từ thân thể tan vỡ ấy; thứ nước khiến những ai uống vào “chẳng hề khát nữa” (Giăng 4:14).

Trong phân đoạn Dân Số Ký, chữ Hê-bơ-rơ chỉ hòn đá là “selah”, nghĩa là một đồn lũy, một vách đá cao, hay một nơi kiên cố. Cây gậy phải là gậy của A-rôn - cây gậy của thầy tế lễ thượng phẩm. Lần này, hình bóng là về một Cứu Chúa được tôn cao, được nhắc lên, Đấng mà chúng ta đến gần với thẩm quyền của các thầy tế lễ. Chúng ta nói với hòn đá trong sự cầu nguyện và cầu thay, trong lời tạ ơn và sự thờ phượng, và nước liền tuôn chảy.

Chính bức tranh này mà Môi-se đã không trình bày được vì sự bất tuân của mình.

Sứ đồ Phi-e-rơ viết: “Vả, Đấng Christ cũng vì tội lỗi chịu chết một lần, là Đấng công bình thay cho kẻ không công bình… [và nay Ngài] là Đấng đã được lên trời, nay ngự bên hữu Đức Chúa Trời, các thiên sứ, các vương hầu, các quyền thế thảy đều phục Ngài” (1 Phi-e-rơ 3:18,22).

Ngợi khen Đức Chúa Trời vì công việc của thập tự giá là một công việc trọn vẹn. Chúa Giê-xu không cần phải chịu chết thêm lần nào nữa. Giờ đây Ngài trị vì trên nơi cao, và chúng ta đến với Ngài với đôi mắt ngước lên, để thờ phượng như những vua và thầy tế lễ trước mặt Đức Chúa Trời chúng ta - và Ngài vẫn tiếp tục tuôn đổ nước hằng sống của Ngài.

Nhân tiện, chúng ta nên lưu ý rằng Môi-se quả thật đã vào Đất Hứa, không phải trong đời sống xác thịt, nhưng trong đời sống vinh hiển của người bạn hữu của Đức Chúa Trời (Mác 9). Cuối hành trình của mọi người bước đi bởi đức tin là họ sẽ ở cùng Cứu Chúa mình, được vinh hiển trong sự hiện diện của Ngài. Dù Chúa có thể sửa phạt chúng ta, điều đó chỉ là trong một thời gian để Ngài có thể nắn đúc chúng ta theo hình ảnh Ngài. Vinh hiển tương lai là điều chắc chắn, vì mọi sự định tội và phán xét đã được chuyển từ chúng ta sang Cứu Chúa!

Tóm Lược

Chính trong cuộc đời Môi-se mà tôi thấy tấm gương rõ ràng nhất về một đời sống đức tin. Suốt cả đời ông, Đức Chúa Trời đã điều khiển mọi hoàn cảnh để nắn đúc nên một người theo lòng Ngài và cho chính mục đích của Ngài. Quả thật đây là một người sẽ “ngợi khen sự vinh hiển của Ngài” (Ê-phê-sô 1:12).

1. Mọi sự hiệp lại làm ích cho những ai đang bước đi bởi đức tin.

2. Bạn hữu của Đức Chúa Trời là những người bước đi bởi đức tin.

3. Đức Chúa Trời đang tìm kiếm những người nam và người nữ mà Ngài có thể nắn đúc thành những chiếc bình cho vinh hiển Ngài.

4. Tiến trình nắn đúc ấy là công việc của đức tin.

5. Đức tin không giải cứu chúng ta khỏi cây đục hay cây búa của Nhà Điêu Khắc thiêng liêng.