Chương 7 · 8 phút đọc · 10 phút nghe
Bí Quyết Thấy Đủ Phải Học Mới Có
Phao-lô đã viết một trong những lá thư vui tươi nhất trong Kinh Thánh từ trong ngục. Ông bị xiềng xích, đang chờ tin mình có bị xử tử hay không. Các bạn hữu của ông ở thành Phi-líp đã gửi cho ông một món quà bằng tiền, và ông viết thư để cảm ơn họ. Ngay giữa lá thư cảm ơn ấy, ông nói một điều thật đáng chú ý:
“Tôi nói điều này không phải vì tôi thiếu thốn. Dù hoàn cảnh tôi thế nào, tôi đã học được cách thấy đủ. Tôi biết sống thiếu thốn, và tôi cũng biết sống dư dật. Trong mọi tình huống, tôi đã học được bí quyết: lúc được no và lúc phải đói, lúc dư dật và lúc thiếu thốn. Tôi có sức đối diện mọi hoàn cảnh trong Đấng làm cho tôi mạnh mẽ.” (Phi-líp 4:11-13)
Hai lần Phao-lô dùng ngôn ngữ của việc học. “Tôi đã học được cách thấy đủ.” “Tôi đã học được bí quyết.” Lòng thấy đủ không phải là điều Phao-lô có sẵn từ lúc sinh ra. Đó không phải là một kiểu tính cách. Đó là một kỹ năng ông đã học, và ông học nó trong một trường học khắc nghiệt.
Thấy đủ không phải là gì
Trước hết, cần nói rõ lòng thấy đủ không phải là gì.
Thấy đủ không phải là lười biếng. Phao-lô làm việc chăm chỉ, nhiều khi may lều suốt đêm để khỏi thành gánh nặng cho các hội thánh. Một người biết đủ vẫn có thể có mục tiêu và nỗ lực để đạt được.
Thấy đủ không phải là giả vờ. Phao-lô không giả vờ là mình không đói khi ông đang đói. Ông nói thẳng về cái đói của mình. Thấy đủ không phải là gượng tỏ ra mạnh mẽ.
Thấy đủ không phải là cam chịu bất công. Kinh Thánh đầy những tiếng kêu xin công lý cho người nghèo. Một Cơ Đốc nhân biết đủ vẫn có thể góp sức thay đổi những hệ thống bất công, và nên làm như vậy.
Và thấy đủ không chỉ dành cho lúc khó khăn. Hãy để ý rằng Phao-lô nói ông đã học biết đủ cả khi dư dật lẫn khi thiếu thốn. Sự dư dật có những cám dỗ riêng: kiêu ngạo, tự cậy mình, quên Đức Chúa Trời. Thấy đủ khi có nhiều nghĩa là không để của cải làm chủ mình, và không cần thêm nữa.
Thấy đủ là gì
Vậy lòng thấy đủ là gì? Đó là sự bình an vững vàng trong Đức Chúa Trời, không tùy thuộc vào hoàn cảnh. Đó là khả năng nói, dù tài khoản ngân hàng của bạn còn bao nhiêu: “Tôi có đủ, vì tôi có Đức Chúa Trời.”
Tác giả thư Hê-bơ-rơ gắn điều này trực tiếp với sự hiện diện của Đức Chúa Trời: “Hãy bằng lòng với những gì mình có. Vì chính Đức Chúa Trời đã phán: “Ta sẽ chẳng bao giờ buông con ra, và Ta sẽ không bao giờ, không bao giờ bỏ rơi con.”” (Hê-bơ-rơ 13:5). Chúng ta có thể thấy đủ vì chúng ta không bao giờ cô độc. Dù thiếu điều gì, chúng ta vẫn có Ngài.
Sách Châm Ngôn có một lời cầu nguyện xưa nói điều này thật hay:
“Xin giữ sự giả dối và lời nói dối xa khỏi tôi; xin đừng cho tôi nghèo khó, cũng đừng cho tôi giàu có, nhưng xin nuôi tôi bằng phần bánh tôi cần mỗi ngày, kẻo khi có quá nhiều, tôi chối bỏ Ngài mà hỏi: “CHÚA là ai?” hoặc khi có quá ít, tôi đi trộm cắp và làm ô nhục danh Đức Chúa Trời của tôi.” (Châm Ngôn 30:8-9)
Hãy nhìn lời cầu xin ấy: “Xin đừng cho tôi nghèo khó, cũng đừng cho tôi giàu có.” Đã có bao nhiêu người từng cầu nguyện như vậy? Phần đông chúng ta xin được khỏi nghèo, nhưng lại khá muốn thử giàu một lần. Người viết đủ khôn ngoan để thấy cả hai đều nguy hiểm. Có quá nhiều, ông có thể quên Đức Chúa Trời. Có quá ít, ông có thể bị cám dỗ trộm cắp. Vì vậy ông chỉ xin vừa đủ: “phần bánh tôi cần mỗi ngày.” Đó cũng chính là lời cầu nguyện Chúa Giê-xu đã dạy chúng ta: “Xin cho chúng con hôm nay đủ bánh ăn” (Ma-thi-ơ 6:11).
Phao-lô đã học thế nào
Làm sao một người học được lòng thấy đủ? Phao-lô cho chúng ta biết bí quyết ngay trong câu tiếp theo: “Tôi có sức đối diện mọi hoàn cảnh trong Đấng làm cho tôi mạnh mẽ.” Người ta thường trích câu ấy như thể nó nói về việc thắng một cuộc đua hay đậu một kỳ thi. Nhưng trong văn mạch, câu ấy nói về việc thấy đủ khi bạn đang đói. Đấng Christ là Đấng ban sức để bình an khi có ít, và sức để giữ lòng khiêm nhường khi có nhiều.
Đây là vài bài học trong trường học ấy.
Hãy nhớ rằng bạn sẽ để lại tất cả. “Vì chúng ta đã không đem gì vào thế gian, và cũng không thể đem gì ra khỏi đó” (1 Ti-mô-thê 6:7). Có câu nói xưa rằng xe tang chẳng bao giờ kéo theo rơ-moóc chở đồ. Nếu bạn không giữ được nó, đừng để nó giữ bạn.
So với người kém hơn, đừng so với người hơn mình. Phần lớn sự bất mãn của chúng ta đến từ việc so mình với những người có nhiều hơn. Phần lớn thế giới sống bằng ít hơn rất nhiều so với phần lớn những người đọc cuốn sách này. So sánh với những người có ít hơn sẽ biến sự bất mãn thành lòng biết ơn.
Hãy đếm các phước lành, theo đúng nghĩa đen. Hãy viết chúng ra. Chính việc gọi tên các món quà của Đức Chúa Trời sắp xếp lại tấm lòng.
Hãy biến nỗi lo thành lời cầu nguyện. “Đừng lo lắng về bất cứ điều gì. Trái lại, trong mọi sự, hãy trình dâng những điều anh chị em cần lên Đức Chúa Trời bằng sự cầu nguyện và nài xin, với lòng tạ ơn. Và sự bình an của Đức Chúa Trời, là sự bình an vượt quá mọi sự hiểu biết của chúng ta, sẽ canh giữ lòng và tâm trí anh chị em trong Đức Giê-xu Christ” (Phi-líp 4:6-7). Hãy để ý rằng lòng thấy đủ và sự bình an đến qua sự cầu nguyện với lòng tạ ơn.
Hãy sống đơn giản. Đôi khi con đường đến lòng thấy đủ là cần ít hơn. Mỗi món đồ đều cần được cất giữ, lau chùi, mua bảo hiểm, sửa chữa và cuối cùng là bỏ đi. Ít đồ đạc hơn có thể nghĩa là tự do hơn.
Sự tin kính với lòng thấy đủ
Phao-lô bảo Ti-mô-thê: “Thật vậy, sự tin kính là một nguồn lợi lớn khi đi kèm với lòng biết đủ” (1 Ti-mô-thê 6:6). Có một kiểu tôn giáo bị dùng làm phương tiện để làm giàu. Phao-lô vừa cảnh báo về những người “nghĩ rằng sự tin kính là một cách để kiếm tiền” (1 Ti-mô-thê 6:5). Ông đảo ngược điều đó. Sự tin kính thật là một nguồn lợi lớn, nhưng không phải lợi về tài chính. Lợi thật là một đời sống tin kính đi cùng một tấm lòng thấy đủ. Đó là sự giàu có mà không cơn sụp đổ thị trường nào chạm tới được.
Một thi thiên quen thuộc nói điều này theo cách khác: “Chút ít của người công chính có giá trị hơn sự giàu có của biết bao kẻ ác” (Thi Thiên 37:16). Và sách Châm Ngôn: “Thà có ít mà kính sợ CHÚA còn hơn giàu có mà nhiều rắc rối” (Châm Ngôn 15:16).
Tiếng nói từ quá khứ
Trong Thiên Lộ Lịch Trình, John Bunyan cho những người hành hương của ông đi qua Trũng Khiêm Hạ, một nơi thấp hèn mà phần đông lữ khách đều sợ. Ở đó họ gặp một cậu bé chăn chiên mặc áo quần tồi tàn nhưng nét mặt tươi tắn, vui vẻ, đang ngồi hát một mình. Người hướng dẫn trong truyện của Bunyan nói rằng cậu bé ấy “mang trong lòng nhiều thứ cỏ tên là An-Lòng hơn kẻ mặc lụa là gấm vóc.” Đây là bài hát của cậu:
“Tôi bằng lòng với điều mình có, Dẫu là ít hay là nhiều; Và, lạy Chúa, tôi vẫn xin được biết đủ, Vì Ngài cứu những người như thế.”
John Bunyan, Thiên Lộ Lịch Trình
Thực hành tuần này
Hãy lấy Châm Ngôn 30:8-9 và dùng chính lời ấy để cầu nguyện mỗi ngày trong tuần này, thật chậm, với cả tấm lòng. Rồi cuối mỗi ngày, hãy viết ra ba điều Đức Chúa Trời đã ban cho bạn trong ngày hôm đó mà bạn không muốn mất. Đến cuối tuần, bạn sẽ có hai mươi mốt điều.
Dành cho nhóm
- Phao-lô nói ông đã “học được” lòng thấy đủ. Những trải nghiệm nào trong đời anh chị em đã dạy anh chị em biết đủ, hoặc đã không dạy được?
- Đối với anh chị em, thấy đủ khi có ít hay khi có nhiều thì khó hơn? Tại sao?
- Hãy đọc Châm Ngôn 30:8-9. Anh chị em có thể thành thật cầu nguyện “Xin đừng cho tôi nghèo khó, cũng đừng cho tôi giàu có” không? Điều gì khiến lời cầu nguyện ấy khó?
- Một điều anh chị em có thể đơn giản hóa trong đời sống để cần ít hơn là gì?
Câu hỏi suy ngẫm
Phao-lô muốn nói gì khi bảo rằng ông đã học được bí quyết của lòng thấy đủ?
Viết từ trong ngục, Phao-lô nói rằng “tôi đã học được cách thấy đủ” và “tôi đã học được bí quyết” để sống khi có ít cũng như khi dư dật (Phi-líp 4:11-13). Lòng thấy đủ không phải là tính cách của ông mà là một kỹ năng được học trong một trường học khắc nghiệt: sự bình an vững vàng trong Đức Chúa Trời, dám nói dù tài khoản ngân hàng còn bao nhiêu: “Tôi có đủ, vì tôi có Đức Chúa Trời.”
Phi-líp 4:13 có phải nói về việc đạt được thành công không?
Không. Người ta trích câu “Tôi có sức đối diện mọi hoàn cảnh trong Đấng làm cho tôi mạnh mẽ” như thể nó nói về việc thắng một cuộc đua hay đậu một kỳ thi. Nhưng trong văn mạch, câu ấy nói về việc thấy đủ khi bạn đang đói. Đấng Christ ban sức để bình an khi có ít và sức để giữ lòng khiêm nhường khi có nhiều.
Lòng thấy đủ của Cơ Đốc nhân không phải là gì?
Đó không phải là lười biếng, vì Phao-lô đã may lều suốt đêm; không phải là giả vờ, vì ông nói thẳng về cái đói của mình; và không phải là cam chịu bất công, vì Cơ Đốc nhân nên góp sức thay đổi những hệ thống bất công. Nó cũng không chỉ dành cho lúc khó khăn, vì sự dư dật mang theo những cám dỗ riêng: kiêu ngạo, tự cậy mình và quên Đức Chúa Trời.