Chương 1 · 9 phút đọc · 11 phút nghe
Lời Mở Đầu: Vì Sao Chúa Giê-xu Nói Về Tiền Bạc
Phần đông chúng ta thà nói về bất cứ điều gì khác hơn là nói về tiền bạc. Chúng ta sẵn lòng kể cho bạn bè nghe về sức khỏe, về hôn nhân, thậm chí về những nghi ngờ của mình đối với Đức Chúa Trời, rất lâu trước khi cho họ biết mình kiếm được bao nhiêu, nợ bao nhiêu hay dâng bao nhiêu. Tiền bạc là căn phòng riêng tư cuối cùng trong ngôi nhà. Chúng ta giữ cửa đóng kín.
Còn Chúa Giê-xu thì cứ mở cánh cửa ấy ra.
Ngài kể chuyện một người nông dân xây kho lớn hơn rồi chết ngay trong đêm đó. Ngài nhìn một bà góa bỏ hai đồng xu nhỏ vào thùng dâng hiến trong đền thờ và phán rằng bà đã dâng nhiều hơn mọi người khác. Ngài nhìn một chàng thanh niên giàu có, yêu mến anh, và bảo anh bán hết mọi thứ. Ngài phán rằng con lạc đà chui qua lỗ kim còn dễ hơn người giàu vào vương quốc của Đức Chúa Trời. Ngài nói về đồng bạc bị mất, kho báu chôn giấu, những món nợ chưa trả, tiền công một ngày, những ta-lâng bạc, thuế và phần mười. Hãy cầm bút chì đọc qua các sách Phúc Âm và đánh dấu mỗi chỗ nhắc đến tiền bạc hay của cải. Bạn sẽ dùng mòn cả cây bút chì.
Tại sao vậy? Chúa Giê-xu không thiếu tiền, và Ngài cũng không đang vận động quyên góp xây cất. Ngài không có chỗ gối đầu. Ngài nói về tiền bạc vì Ngài biết nó dẫn đến đâu. Ngay giữa Bài Giảng Trên Núi, Ngài đã nói điều đó trong một câu:
“Của cải con ở đâu, thì lòng con cũng sẽ ở đó.” (Ma-thi-ơ 6:21)
Hãy để ý thứ tự. Chúng ta thường nghĩ là ngược lại: trước hết ta quan tâm đến điều gì đó, rồi mới đặt tiền vào đó. Chúa Giê-xu phán rằng tiền dẫn đường và tấm lòng theo sau. Chúng ta đặt kho báu ở đâu, lòng chúng ta theo đến đó. Tiền bạc không chỉ bày tỏ điều chúng ta yêu. Nó còn uốn nắn điều chúng ta yêu.
Vì thế, tiền bạc không phải là chuyện bên lề trong đời sống Cơ Đốc. Đó là một trong những nơi chính yếu mà đời sống môn đồ được hình thành, hoặc không. Bạn có thể hát vào Chủ nhật rằng Chúa Giê-xu là Chúa của mọi sự, rồi đến thứ Hai lại xem tài khoản ngân hàng của mình như một góc đời sống mà Ngài không có quyền lên tiếng. Phần đông chúng ta đã từng làm đúng như vậy. Quyển sách này là lời mời bạn mở cánh cửa ấy và mời Ngài vào.
Quyển sách này không phải là gì
Đây không phải là lời hứa rằng Đức Chúa Trời sẽ làm cho bạn giàu có. Có những người giảng dạy rằng nếu bạn dâng đủ, hoặc tin đủ, thì Đức Chúa Trời buộc phải trả lại cho bạn bằng tiền mặt, kèm theo lãi. Kinh Thánh quả có nói Đức Chúa Trời ban phước cho lòng rộng rãi, và bạn sẽ thấy điều đó nhiều lần trong những trang sách này. Nhưng Chúa Giê-xu đã sống nghèo khó. Phao-lô từng biết thế nào là đói. Những anh hùng đức tin trong Hê-bơ-rơ 11 đã “đi lang thang, mặc da chiên và da dê, thiếu thốn đủ thứ” (Hê-bơ-rơ 11:37). Bất cứ phúc âm nào khiến các sứ đồ phải hổ thẹn thì không phải là Phúc Âm.
Đây cũng không phải là quyển sách làm bạn xấu hổ vì có tiền. Áp-ra-ham giàu có. Gióp, Giô-sép người A-ri-ma-thê và Ly-đi cũng vậy; Ly-đi là người phụ nữ buôn bán đã mở cửa nhà mình tại Phi-líp để tiếp Phao-lô và những tín hữu đầu tiên ở đó. Kinh Thánh chưa bao giờ nói tiền bạc là xấu xa. Kinh Thánh nói rằng “lòng ham mê tiền bạc là cội rễ của mọi thứ điều ác” (1 Ti-mô-thê 6:10). Vấn đề không nằm trong chiếc ví của bạn. Vấn đề nằm trong tấm lòng đang cầm chiếc ví ấy.
Và đây cũng không phải là một cẩm nang tài chính chuyên môn. Bạn sẽ tìm thấy ở đây sự khôn ngoan thiết thực về ngân sách, nợ nần, tiết kiệm và công việc, vì Kinh Thánh nói rất nhiều về tất cả những điều đó. Nhưng muốn biết quỹ hưu trí vận hành ra sao thì có những nơi tốt hơn để học. Quyển sách này nói về tấm lòng đằng sau những con số.
Quyển sách này là gì
Đây là một quyển sách ngắn hướng dẫn về tiền bạc, dành cho những ai muốn theo Chúa Giê-xu bằng cả cuộc đời mình, kể cả phần đời phải lo trả các hóa đơn. Sách đi qua toàn bộ Kinh Thánh, từ vườn Ê-đen cho đến ngày chúng ta khai trình mọi việc, và gom những gì Đức Chúa Trời phán về tiền bạc quanh ba mươi câu Kinh Thánh then chốt.
Sách gồm năm phần:
- Của Ai? đặt nền móng. Đức Chúa Trời sở hữu mọi sự, còn chúng ta là những người quản gia của Ngài.
- Tấm Lòng Đằng Sau Chiếc Ví xem xét điều tiền bạc làm bên trong chúng ta: lòng tham, sự lo âu, lòng thấy đủ và mối nguy của sự giàu có.
- Khôn Ngoan Với Tiền Bạc Hằng Ngày bàn về lao động lương thiện, lập kế hoạch, tiết kiệm, nợ nần và chu cấp cho gia đình.
- Rộng Rãi Như Đức Chúa Trời nói về của đầu mùa, dâng hiến với lòng vui mừng, người nghèo, và dâng hết sức mình.
- Kho Báu Còn Mãi hướng về phía trước: trung tín trong việc nhỏ, tiền bạc và sứ mạng của Đức Chúa Trời, dạy dỗ con cái, và ngày chúng ta được nghe lời “Giỏi lắm!”
Những tiếng nói từ quá khứ
Bạn sẽ không đi con đường này một mình. Dọc đường, bạn sẽ gặp những người nam và người nữ đã vật lộn với chuyện tiền bạc từ rất lâu trước chúng ta, và bạn có thể đọc trọn vẹn sách của họ trong thư viện Ochorus. John Wesley, người đã giảng “Hãy kiếm hết sức mình, hãy tiết kiệm hết sức mình, hãy dâng hết sức mình,” và đã sống đúng như vậy. George Müller, người chăm sóc hàng ngàn trẻ mồ côi ở Bristol mà chưa từng xin tiền ai. Charles Spurgeon, với những câu nói mộc mạc kiểu nhà nông vẫn sắc bén hôm nay như khi ông viết ra. Hudson Taylor và đồng half-crown cuối cùng của ông. A. W. Tozer với điều ông gọi là “sự chuyên chế của đồ vật.” Thomas Watson, nhà Thanh giáo có thể tháo rời lòng tham ra từng mảnh như một người thợ đồng hồ. Lời của họ được chuyển ngữ trung thành với những gì họ đã viết, nên có chỗ nghe hơi xưa. Nhưng rất đáng để bạn chịu khó.
Mỗi chương được sắp xếp thế nào
Sách có hai mươi chương, mỗi chương đọc mất khoảng mười phút. Chương nào cũng có cùng một khuôn:
- Một câu chuyện mở đầu, lấy từ Kinh Thánh, từ lịch sử hoặc từ đời sống hằng ngày.
- Một câu then chốt, một trong ba mươi câu.
- Phần dạy dỗ, thường là hai hoặc ba ý rõ ràng.
- Tiếng nói từ quá khứ, một trích dẫn ngắn của một trong các tác giả kinh điển.
- Thực hành tuần này, một việc nhỏ, cụ thể để làm.
- Dành cho nhóm, vài câu hỏi để cùng thảo luận với người khác.
Bạn có thể đọc sách một mình, nhưng sách được viết với các nhóm nhỏ trong tâm trí. Mỗi tuần hai chương sẽ đưa một nhóm đi hết sách trong mười tuần. Ở cuối sách, bạn sẽ thấy một kế hoạch đọc 30 ngày dựa trên ba mươi câu then chốt, một kế hoạch tài chính gói gọn trong một trang, và một bản hướng dẫn cho người dẫn nhóm.
Trước khi bắt đầu
Hãy thành thật nhìn lại xem bạn đang ở đâu. Có thể bạn đang ngập trong nợ nần và xấu hổ vì điều đó. Có thể bạn đang sống thoải mái và thầm sợ rằng Chúa Giê-xu sẽ bảo bạn từ bỏ điều gì đó. Có thể bạn vốn đã rộng rãi và đang tự hỏi làm sao để rộng rãi cách khôn ngoan. Có thể bạn nghèo, và đã mệt mỏi vì cứ bị người ta bảo phải làm gì với số tiền mà bạn không hề có.
Dù bạn đang ở đâu, lời đầu tiên của quyển sách này không phải là một quy tắc. Đó là ân điển. Trước khi Kinh Thánh nói với chúng ta bất cứ điều gì về tiền bạc của mình, Kinh Thánh nói về sự giàu có của Đức Chúa Trời dành cho chúng ta:
“Vì anh chị em biết ân điển của Chúa chúng ta là Đức Giê-xu Christ: dù giàu có, Ngài đã trở nên nghèo khó vì anh chị em, để nhờ sự nghèo khó của Ngài mà anh chị em được giàu có.” (2 Cô-rinh-tô 8:9)
Mọi điều khác trong những trang sách này đều mọc lên từ đó. Chúng ta không dâng hiến để giành lấy tình yêu của Đức Chúa Trời. Chúng ta dâng vì mình đã nhận được nhiều hơn những gì mình có thể đền đáp. Chúng ta không quản lý tiền bạc cho tốt để gây ấn tượng với Đức Chúa Trời. Chúng ta quản lý tốt vì tiền bạc là của Ngài, và Ngài đã tin cậy giao nó cho chúng ta.
Chúa Giê-xu phán: “Ai trung tín trong việc nhỏ nhất thì cũng trung tín trong việc lớn” (Lu-ca 16:10). Tiền bạc là một trong những việc nhỏ nhất. Một ngày kia nó sẽ không còn nữa. Nhưng cách chúng ta đối xử với tiền bạc định hình con người chúng ta trở thành, và con người ấy thì còn mãi đời đời.
Vậy chúng ta hãy mở cánh cửa ấy ra.
Câu hỏi suy ngẫm
Tại sao Chúa Giê-xu nói nhiều về tiền bạc đến vậy?
Vì Ngài biết tiền bạc dẫn đến đâu. Như Ngài phán trong Ma-thi-ơ 6:21: “Của cải con ở đâu, thì lòng con cũng sẽ ở đó.” Tiền dẫn đường và tấm lòng theo sau, nên tiền bạc không chỉ bày tỏ điều chúng ta yêu; nó còn uốn nắn điều chúng ta yêu. Điều đó khiến tiền bạc trở thành một trong những nơi chính yếu mà đời sống môn đồ được hình thành, hoặc không.
Kinh Thánh có dạy rằng Đức Chúa Trời sẽ làm cho Cơ Đốc nhân rộng rãi trở nên giàu có không?
Không. Quyển sách bác bỏ sự dạy dỗ cho rằng dâng đủ hay tin đủ thì Đức Chúa Trời buộc phải trả lại bằng tiền mặt. Đức Chúa Trời có ban phước cho lòng rộng rãi, nhưng Chúa Giê-xu sống nghèo khó, Phao-lô từng biết đói, và những anh hùng trong Hê-bơ-rơ 11 đã “thiếu thốn đủ thứ.” Như lời mở đầu đã viết: “Bất cứ phúc âm nào khiến các sứ đồ phải hổ thẹn thì không phải là Phúc Âm.”
Theo Kinh Thánh, bản thân tiền bạc có xấu xa không?
Không. Áp-ra-ham, Gióp, Giô-sép người A-ri-ma-thê và Ly-đi đều có của cải, và Kinh Thánh chưa bao giờ gọi tiền bạc là xấu xa. Kinh Thánh nói rằng “lòng ham mê tiền bạc là cội rễ của mọi thứ điều ác” (1 Ti-mô-thê 6:10). Vấn đề không nằm trong chiếc ví của bạn. Vấn đề nằm trong tấm lòng đang cầm chiếc ví ấy.