Kwa Jasho la Uso Wako

Kufanya Kazi kwa Bidii na Kuwaandalia Familia Vyema

“Lakini mtu ye yote asiyewatunza walio wake, yaani, wale wa nyumbani mwake hasa, ameikana Imani, tena ni mbaya kuliko mtu asiyeamini.”

— 1 Timotheo 5:8 Haya ni maneno mazito. Mtume Paulo hasemi kwamba mwanamume anayeshindwa kuandaa riziki ni Mkristo dhaifu, au Mkristo anayehangaika, au Mkristo anayehitaji kutiwa moyo. Anasema kwamba mtu wa namna hiyo ameikana imani, tena ni mbaya kuliko asiyeamini.

Kwa nini maneno makali kiasi hicho? Kwa sababu kuandaa riziki ni mojawapo ya wito wa msingi kabisa wa mwanamume. Kabla mwanamume hajaongoza kiroho, ni lazima aandae mahitaji ya kimwili. Kabla hajawafundisha familia yake Biblia, ni lazima aweke chakula mezani pao. Haya si majukumu yanayoshindana — huenda pamoja. Mwanamume anayehubiri mahubiri mazuri siku ya Jumapili lakini watoto wake wanalala njaa siku ya Jumatatu ameshindwa. Mungu amemwita kwa yote mawili.

Kazi si laana. Ni muhimu kwetu kulielewa jambo hili, kwa sababu wanaume wengi huifikiria kazi kama adhabu, kitu cha kukwepa kwa kushinda bahati nasibu, kupata ndoa ya kitajiri, au kupokea fedha kutoka kwa ndugu aliye ughaibuni. Lakini katika Mwanzo 2, kabla Adamu hajatenda dhambi, Mungu alimweka bustanini “ailime na kuitunza” (Mwanzo 2:15). Kazi ilikuwepo kabla ya Anguko. Kazi ni sehemu ya jinsi Mungu alivyotuumba. Kazi hutukuza heshima. Kazi ni ibada.

Lililofanywa na Anguko ni kuifanya kazi kuwa ngumu zaidi. Mungu alimwambia Adamu, “Kwa jasho la uso wako utakula chakula” (Mwanzo 3:19). Sasa udongo hutoa miiba. Sasa biashara hukumbana na rushwa.

Sasa shamba huteseka kwa ukame. Sasa ofisi ina migogoro. Lakini kazi yenyewe ingali zawadi. Tunapofanya kazi kwa mikono yetu na akili zetu, tunamwakilisha Muumba wetu, aliyefanya kazi kwa siku sita na kupumzika siku ya saba.

Kitabu cha Mithali kina maonyo makali kuhusu mtu mvivu. “Ende kwa chungu, wewe mvivu; zitafakari njia zake ukapate hekima. Yeye, ijapokuwa hana akida, wala msimamizi, wala mkuu, huweka akiba ya chakula wakati wa jua, hukusanya chakula chake wakati wa mavuno” (Mithali 6:6-8). “Bado kulala kidogo, kusinzia kidogo, bado kukunja mikono upate usingizi kidogo; hivyo umaskini wako utakuja kama mwizi, na uhitaji wako kama mtu mwenye silaha” (Mithali 6:10-11). “Mvivu hataki kulima wakati wa majira yake; kwa hiyo wakati wa mavuno hutafuta, wala hapati kitu” (Mithali 20:4).

Ndugu, katika siku zetu, ni lazima tukabiliane na roho ya uvivu inayowakalia vijana wengi wa kiume. Hukusanyika sokoni na kulalamika kwamba hakuna kazi. Baadhi yao wana simu mikononi mwao na nusu ya siku ya kupoteza bure. Husubiri misaada ya bure. Huota kwenda ughaibuni katika nchi fulani tajiri zaidi, lakini hawataki kulima shamba nyumbani. Hulalamika kwamba maisha si ya haki huku mashamba yaliyozunguka nyumba zao yakiwa bila kutunzwa. Jibu la Biblia kwa jambo hili ni rahisi na thabiti: fanya kazi.

Paulo aliliambia kanisa la Thesalonike, “Kwa kuwa hata wakati ule tulipokuwapo kwenu tuliwaagiza neno hili, kwamba ‘Mtu akikataa kufanya kazi, basi asile chakula.’ Kwa maana twasikia kwamba wako watu kwenu waendao bila utaratibu, hawana shughuli zao wenyewe, bali ni wenye kujishughulisha na mambo ya watu wengine. Basi twawaagiza hao na kuwaonya katika Bwana Yesu Kristo, wafanye kazi zao kwa utulivu, na kula chakula chao wenyewe” (2 Wathesalonike 3:10-12).

Hii si ukatili dhidi ya maskini. Biblia inatuamuru kumhudumia mjane, yatima, mlemavu, mzee, na wale wasioweza kabisa kufanya kazi. Hiyo ndiyo dini iliyo safi (Yakobo 1:27). Lakini kwa mwanamume mwenye afya njema anayekataa kufanya kazi, hakuna msaada wa Kikristo. Inuka. Panda. Fanya biashara. Jifunze ujuzi. Endesha teksi. Anza kidogo. Uwe mwaminifu. Mungu huibariki mikono ya mwaminifu.

Na Mungu akikupa kazi, ifanye kwa moyo wako wote. “Lo lote mfanyalo, lifanyeni kwa moyo, kama kwa Bwana, wala si kwa wanadamu” (Wakolosai 3:23). Usiwe mfanyakazi anayefanya kazi tu wakati bosi anatazama. Usiibe muda, usiibe vifaa, usiibe sifa. Usipokee rushwa. Usiwadanganye wateja. Kazi yako ni ushuhuda wako kwa ulimwengu.

Watu wengi hawatasikia kamwe mahubiri, lakini watakutana nawe sokoni, ofisini, dukani. Je, kazi yako ni bango la kumtangaza Kristo?

Niseme pia na wanaume wenye fedha. Nyinyi hamko nje ya sura hii. Tajiri aweza kuwa mvivu kama alivyo maskini — nyakati nyingine hata zaidi. Sulemani alisema, “Nafsi iliyoshiba huikanyaga asali; bali kwa nafsi yenye njaa kila kitu kichungu ni kitamu” (Mithali 27:7). Utajiri huijaribu nafsi ya mwanamume. Mungu akikupa mafanikio, bado ni lazima ufanye kazi. Kazi yako yaweza kuwa tofauti — kuongoza kampuni, kuwafundisha wanaume wachanga, kuhudumu katika halmashauri za kanisa, kutoa kwa ukarimu — lakini ni lazima iwe kazi halisi, si kujifurahisha nafsi.

Mtafakari George Müller wa Bristol, niliyemtaja mapema. Alimtegemea Mungu kwa riziki ya kila siku ya maelfu ya yatima, hata hivyo alifanya kazi kwa bidii isiyo ya kawaida. Maombi yake hayakuchukua nafasi ya kazi. Maombi yake yaliichochea kazi. Aliamka mapema alfajiri, alishughulikia barua, alisimamia wafanyakazi, alihubiri, aliandika, alisafiri maelfu ya maili. Maombi na kazi si vitu vinavyopingana katika maisha ya Kikristo. Ni washirika.

Mtafakari pia mtume Paulo. Ingawa alikuwa mtume na alikuwa na haki ya kuhudumiwa na makanisa, alifanya kazi kwa mikono yake mwenyewe kama mshona-mahema (Matendo 18:3, 1 Wathesalonike 2:9). Hakutaka kuwa mzigo. Alitaka kuonyesha heshima ya kazi. Aliwaambia wazee wa Efeso, “Ninyi wenyewe mwajua ya kuwa mikono yangu hii imetumika kwa mahitaji yangu, na ya wale waliokuwa pamoja nami” (Matendo 20:34).

Sasa na tufikirie kuandaa riziki katika familia pana. Mwanamume Mkristo katika tamaduni nyingi mara nyingi ana zaidi ya familia yake ya karibu tu ya kuizingatia. Kuna familia pana — wazazi wanaozeeka, ndugu wachanga walio shuleni, binamu wenye mahitaji. Jambo hili laweza kuwa mzigo mzito, lakini pia ni wito mzuri. Paulo alisema, “Mtu ye yote asiyewatunza walio wake, yaani, wale wa nyumbani mwake hasa.” Ndugu kwanza, kisha wale wa nyumbani wake ndio wa kwanza miongoni mwao. Familia yako ya karibu ni lazima itangulie familia pana katika bajeti yako — la sivyo unamwibia mke wako na watoto wako ili kuwafurahisha ndugu zako. Lakini hauna uhuru wa kuwapuuza ndugu hao pia. Uwiano, hekima, ukarimu, na mipaka, yote kwa pamoja.

Weka malengo. Fanya kazi kwa mpango. “Mawazo ya mwenye bidii huelekea kwenye utajiri tu; bali kila mtu afanyaye haraka huelekea kwenye uhitaji tu” (Mithali 21:5). Uwe na bajeti. Ujue kinachoingia na kinachotoka. Weka akiba ya kitu, hata kidogo. “Katika nyumba ya mwenye hekima mna akiba ya thamani na mafuta; bali mtu mpumbavu huyameza yote” (Mithali 21:20). Epuka madeni pale iwezekanapo. Panga kwa ajili ya ada za shule za watoto wako. Panga kwa ajili ya uzee. Panga kutoa kwa ukarimu kwa kazi ya Mungu.

Mpe Mungu fungu la kwanza. Kanuni ya zaka inapita katika Agano la Kale lote na inaheshimiwa katika Agano Jipya lote. Mheshimu Bwana kwa malimbuko na yaliyo bora ya unachochuma (Mithali 3:9). Mwanamume asiyetaka kutoa zaka kwa kanisa lake la mtaani hawezi kudai kwamba anamtumaini Mungu kwa fedha zake. Ni kipimo rahisi cha moyo.

Mwisho, usipende fedha. “Maana shina moja la mabaya ya kila namna ni kupenda fedha; ambayo wengine hali wakiitamani wamefarakana na Imani, na kujichoma kwa maumivu mengi” (1 Timotheo 6:10). Waweza kufanya kazi kwa bidii bila kuiabudu fedha. Waweza kufuatilia ubora bila kutawaliwa na tamaa. Waandaa riziki ili familia yako ilishwe na Mungu aheshimiwe — si ili ujivune dhidi ya jirani yako. Wanaume wengi Wakristo katika siku zetu wameangamizwa na injili ya mafanikio, fundisho la uongo linalombadilisha Yesu kuwa mkataba wa kibiashara. Ikimbie injili hiyo ya uongo. Fanya kazi kwa bidii.

Mtumaini Mungu. Uridhike. Toa kwa ukarimu. Na maisha yako yawe karipio kwa mvivu na kwa mwenye tamaa vilevile.

Ndugu, weka mkono wako kwenye jembe wala usiangalie nyuma. Familia yako inatazama. Majirani zako wanatazama. Bwana wako anatazama. Fanya kazi kama kwake, naye atabariki kazi ya mikono yako.

Sala

Bwana Mungu, Wewe uliyefanya kazi kwa siku sita na kupumzika siku ya saba, nifundishe heshima ya kazi. Ivunje roho ya uvivu ndani yangu. Ivunje roho ya tamaa ndani yangu.

Nipe nguvu kwa mikono yangu, hekima kwa akili yangu, uadilifu katika shughuli zangu. Niache nifanye kazi si kwa ajili ya mkate peke yake bali kama tendo la kukuabudu Wewe. Iandalie riziki nyumba yangu, Ee Mungu. Mke wangu na watoto wangu wasipungukiwe kamwe na wanachohitaji. Itumie mikono yangu kuihudumia familia yangu, kanisa langu, na maskini. Nifanye mkarimu pale nilipokuwa mchoyo. Nifanye mwenye bidii pale nilipokuwa mvivu. Na jasho la uso wangu na liwe sadaka tamu kwako. Kwa jina la Yesu, Amina.