Wanaume Kanisani

Uzee na Utumishi

“Nawasihi wazee walio kwenu, mimi niliye mzee mwenzi wao, na shahidi wa mateso ya Kristo, na mshirika wa utukufu utakaofunuliwa: Lichungeni kundi la Mungu lililo chini ya uangalizi wenu, si kwa kulazimishwa, bali kwa hiari, kama Mungu apendavyo; wala si kwa kutaka fedha ya aibu, bali kwa moyo wa kupenda kutumika.”

— 1 Petro 5:1–2 Mungu ameliagiza Kanisa lake liwe na wachungaji. Tangu siku za mwanzo kabisa, mitume waliweka wazee katika kila mji (Matendo 14:23, Tito 1:5). Wanaume hawa — waliokomaa, waliothibitika, wenye sifa za kimaandiko — wamepewa kazi ya kulichunga kundi la Mungu. Si kuwa wafalme, bali watumishi. Si kujitajirisha, bali kulilisha kundi. Si kutawala kwa nguvu, bali kuongoza kwa mfano.

Ndugu, uongozi wa kiroho nyumbani na uongozi wa kiroho kanisani si maisha mawili tofauti. Vyote hutiririka kutoka chemchemi ile ile. Mwanamume anayemchunga mke wake na watoto wake vema ndiye mtu ambaye Mungu humchagua kulichunga Kanisa lake. Naye mwanamume anayetumika kwa uaminifu katika kanisa lake la mahali huimarishwa kutumika vema zaidi nyumbani. Nyumba humwandaa mwanamume kwa ajili ya kanisa; kanisa humwezesha mwanamume kwa ajili ya nyumba.

Na tuangalie kwa makini ni nani awezaye kuwa mzee katika Kanisa la Kristo. Paulo anamwandikia Timotheo: “Ni neno la kuaminiwa: Mtu akitaka kazi ya uangalizi, atamani kazi njema. Basi imempasa mwangalizi awe mtu asiyelaumika, mume wa mke mmoja, mwenye kiasi na busara, mtu wa utaratibu, mkaribishaji, ajuaye kufundisha; si mlevi, si mtu wa kupigana bali mpole, si mgomvi, si mwenye kupenda fedha. Imempasa kuisimamia nyumba yake mwenyewe vema, akiwa na watoto watiifu wenye heshima yote. (Maana mtu asiyejua kuisimamia nyumba yake mwenyewe, atalitunzaje Kanisa la Mungu?) Asiwe mtu aliyeongoka karibuni, asije akajivuna akaanguka katika hukumu ile ile ya Ibilisi. Tena imempasa kushuhudiwa mema na watu walio nje, ili asianguke katika aibu na katika mtego wa Ibilisi” (1 Timotheo 3:1–7).

Angalia kwanza: ‘Mtu akitaka kazi ya uangalizi, atamani kazi njema.’ Ni jambo jema na la haki mwanamume kutamani uzee katika Kanisa. Hii si tamaa itokanayo na kiburi, bali ni shauku takatifu ya kuwatumikia watu wa Mungu. Ikiwa Bwana ameweka shauku hii ndani yako, usiikandamize. Lakini pia usiiharakishe. Sifa nyingi katika orodha hii zinahitaji miaka ya maisha ya uaminifu ili zisitawi.

Angalia pili: hii ni orodha ya tabia, si orodha ya vipawa. Kipawa pekee kilichotajwa ni ‘kuweza kufundisha.’ Kila kitu kingine kinahusu mtu huyo ni nani. Yeye hana lawama — maisha yake hayana siri chafu inayosubiri kulipuka. Ni mwaminifu kwa mke wake — ‘mume wa mke mmoja,’ kama Kiyunani kinavyosema hasa, maana yake amejitoa kwake peke yake. Ni mwenye kiasi — hatawaliwi na tamaa. Anajizuia — mdomo wake, hasira yake, na tamaa zake vinaongozwa na Roho. Ni mwenye kustahiwa — maisha yake huamuru heshima bila kuidai. Ni mkaribishaji — nyumba yake iko wazi, meza yake inawakaribisha wageni. Si mlevi — hili ni la muhimu katika kila utamaduni ambapo pombe huharibu nyumba nyingi. Si mtu wa kupigana bali mpole. Si mgomvi. Si mwenye kupenda fedha.

Angalia tatu: imempasa kuisimamia nyumba yake mwenyewe vema. Paulo asema kwamba mtu asiyeweza kuchunga nyumbani, hawezi kuchunga kanisani. Nyumba ndiyo uwanja wa kupimwa. Wanaume wengi katika makanisa yetu wanataka cheo cha uzee, kipaza sauti, heshima, na ushawishi — lakini hawajajithibitisha kwanza nyumbani. Wake zao wanawaogopa. Watoto wao ni wakorofi. Nyumba zao zimejaa fujo. Wanaume kama hao bado hawajawa tayari. Rudi nyumbani, mchunge mke wako, walee watoto wako katika Bwana, na uache tunda liive kabla ya kunyakua cheo.

Angalia nne: asiwe mtu aliyeongoka karibuni. Katika makanisa mengi yanayokua kwa kasi, onyo hili mara nyingi hupuuzwa. Tunawapa mimbari wanaume waliozaliwa mara ya pili kwa mwaka mmoja au miwili tu. Wakati mwingine tunawapa wanaume ambao hawajaokoka kwelikweli kamwe lakini wenye mvuto na fedha. Hili huzalisha kiburi kwa kiongozi kijana na maafa kwa kundi. Acha ukomavu ukue. Acha tabia ipimwe. Acha majaribu yavumiliwe. Ndipo umwinue mtu.

Angalia tano: imempasa kushuhudiwa mema na watu walio nje. Jirani wanaokujua — mfanyabiashara anayekuuzia chakula, dereva aliyekubeba, mfanyakazi aliye chini yako — wanajua kama wewe ni Mkristo wa kweli au wa Jumapili tu. Ikiwa ulimwengu unakuona kuwa mtu asiye mwaminifu, mzinzi, mlaghai, au mnyanyasaji, hufai kuliongoza kanisa, hata uwe na sauti kubwa kiasi gani katika ibada.

Sasa, ndugu, huenda wewe si mzee na kamwe hutakuwa. Huenda hutamani cheo hicho. Hilo ni sawa. Si kila mwanamume aliyeitwa kwenye uzee. Lakini kila mwanamume ameitwa kulitumikia kanisa la mahali. Sikia hili waziwazi: ikiwa wewe ni mwanamume Mkristo, kanisa lako linakuhitaji, nawe unalihitaji kanisa lako.

Fikiria kanisa kama mwili (1 Wakorintho 12). Kila mwanachama huchangia jambo fulani. Ikiwa wapokeaji wageni ni wanawake wale wale sikuzote, wako wapi wanaume? Ikiwa usafi wa jengo unaangukia wajane, wako wapi wanaume? Ikiwa viongozi wa vikundi vidogo ni mke wa mchungaji na rafiki zake sikuzote, wako wapi wanaume? Ikiwa walimu wa Shule ya Jumapili wote ni wanawake, ni nani anayewaonyesha Kristo wavulana wadogo? Ikiwa fedha za kanisa zinashughulikiwa na mtu mmoja aliyechoka, wako wapi wanaume waaminifu wa kuleta hekima yao?

Tumika pale unapohitajika. Fundisha ikiwa waweza kufundisha. Toa ikiwa waweza kutoa. Imba ikiwa waweza kuimba.

Tengeneza vitu ikiwa una ustadi wa mikono. Watembelee wagonjwa. Mkaribishe mgeni mpya. Omba katika mkutano wa maombi. Saidia katika matukio ya vijana. Mfanye uanafunzi mwanamume kijana. Mtegemeze mchungaji wako. Peleka chakula kwa familia iliyofiwa. Mwili hujengwa pale kila sehemu ifanyapo kazi yake (Waefeso 4:16).

Waheshimu wachungaji wako. Waebrania yasema, “Watiini wenye kuwaongoza, na kuwanyenyekea; maana wao wanakesha kwa ajili ya roho zenu, kama watu watakaotoa hesabu. Fanyeni hivi ili kazi yao iwe furaha, wala si mzigo, kwa maana hilo halingewafaa ninyi” (Waebrania 13:17). Mchungaji wako ni mwanamume kama wewe, mwenye mapambano yake mwenyewe. Anahitaji maombi yako, kutiwa moyo kwako, na msaada wako wa kweli. Usimseme vibaya. Usimdhoofishe. Usimbomoe nyuma yake.

Ikiwa hukubaliani naye, nenda kwake faraghani kwa upendo.

Neno la onyo pia: usimfanye kuwa sanamu. Mchungaji ni mwanamume, si masiya. Usijenge imani yako juu ya utu wake. Siku hizi, tumeona makanisa mengi mno ya mtu mmoja ambapo mchungaji anatendewa kama mfalme au nabii, ambapo hakuna anayeweza kumhoji, ambapo fedha zinamiminika mifukoni mwake na jengo halikamiliki kamwe. Huu si Ukristo wa kimaandiko. Wazee — walio wingi — ndio wanaoliongoza kanisa (Matendo 14:23, Tito 1:5). Kanisa lenye afya lina wingi wa wanaume wenye sifa, si mtawala mmoja asiye na uwajibikaji. Ikiwa kanisa lako halina hili, liombee, lifanyie kazi, na labda, kwa unyenyekevu na uvumilivu, saidia kulijenga.

Fikiria Athanasius, askofu mkuu wa Kiafrika wa Aleksandria katika miaka ya 300. Anajulikana kama ‘Athanasius dhidi ya ulimwengu’ kwa sababu alisimamia uungu wa Kristo wakati sehemu kubwa ya kanisa ilipopotoka na kuingia katika uzushi wa Ario. Mara tano alihamishwa uhamishoni na wafalme waliotaka aafikiane nao. Mara tano akarudi. Alikuwa mwaminifu kwa kweli ya Maandiko haidhuru gharama.

Na kwa sababu mwanamume mmoja Mwafrika hakuinama, Kanisa leo bado linakiri kwamba Yesu ni Mungu kamili. Mzee mmoja mwaminifu aweza kubadilisha mkondo wa historia. Usidhani utumishi wako ni mdogo mno kuwa na maana.

Fikiria pia mchungaji mnyenyekevu katika kanisa dogo la kijijini katika pembe fulani iliyosahaulika ya dunia. Kamwe hatakuwa maarufu. Kamwe hataandika kitabu. Jina lake halitakumbukwa baada ya miaka hamsini.

Lakini anaomba kwa ajili ya kundi lake. Anahubiri Neno kwa uaminifu Jumapili baada ya Jumapili. Anawatembelea wagonjwa. Anazika wafu. Anaozesha vijana. Anawafundisha watoto mafundisho ya imani. Siku moja atasikia kutoka kwa Yesu, ‘Vema, mtumishi mwema na mwaminifu.’ Huo ni utukufu wa kutosha. Usiwadharau wanaume kama hao. Usiwaache peke yao. Simama pamoja nao.

Ndugu, jitoe kwa kanisa la mahali. Kuwa mwanachama, si mgeni. Kuwa mtumishi, si mlaji tu.

Kuwepo katika furaha na katika magumu. Kuwepo pale paa linapovuja na pale pasipo na fedha ya bili ya umeme. Kuwepo pale vijana wanapokuwa wakorofi na wanahitaji wanaume watauwa. Kuwepo pale mzee anapoanguka dhambini na kanisa linapolia. Kuwepo pale uamsho unapokuja na pale majira yanapokauka. “Wakawa wakidumu katika fundisho la mitume, na katika ushirika, na katika kuumega mkate, na katika kusali” (Matendo 2:42). Ndivyo iwapasavyo wewe.

Sala

Baba, nakushukuru kwa ajili ya Kanisa lako, mwili wa Kristo, nguzo na msingi wa kweli. Nisamehe kwa nyakati nilipokuwa mlaji badala ya mtumishi, mhakiki badala ya mjenzi, mtangatanga badala ya mwanachama. Nipe moyo kwa ajili ya kanisa lako la mahali. Ikiwa unaniita kwenye uzee, niandae wala usiniache nikimbie mbele ya wakati wako. Ikiwa unaniita kwenye utumishi mwingine, nifanye mwaminifu katika kazi ndogo kuliko zote. Nisaidie kuwaheshimu wachungaji wangu, kuwategemeza ndugu zangu, na kuujenga mwili. Nifanye mwanamume ambaye juu yake yaweza kusemwa, ‘Alilipenda Kanisa la Mungu.’

Kwa jina la Yesu, Mchungaji Mkuu, Amina.